# سعم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B9%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سعم

السَّعْمُ: سرعة السير والتمادي فيه. سَعَمَ يَسْعَمُ سَعْماً: أَسرع في سيره وتَمادَى؛ قال:
قلتُ، ولمَّا أَدْرِ ما أَسْماوُهُ:
سَعْمُ المَهارَى والسُّرى دَواوُهُ
(* قوله «اسماوه» كذا هو بالأصل والمحكم بواو غير مهموزة فيه وفي قوله دواوه).
وناقة سَعُومٌ؛ وقال:
يَتْبَعْنَ نَظَّارِيَّةً سَعُوما
قوله نَظَّاِيَّة إِبل منسوبة إِلى بني النَّظَّارِ
قوم من عُكلٍ، وقيل: السَّعْمُ ضرب من سير الإِبل؛ وقول الشاعر: غَيَّرَ خِلّيك الإِداوَى والنَّجَمْ،
وطولُ تَخْوِيدِ المَطيّ والسَّعَمْ
حَرَّك العين من السَّعْمِ للضرورة، وكذلك في النَّجْمِ، ورواه المازني والنَّجُمْ على النقل للوقف، ورواه قوم النُّجُمْ
على أَنه جمع نَجْم كَسَحْلٍ وسُحُلٍ، وقرأَ بعضهم: وبالنُّجُمِ هم يَهْتدون، وهي قراءة شاذة هذا رجل مسافر معه إِداوَةٌ فيها ماء، فهو ينظر كم بقي معه من الماء وينظر إِلى النَّجْم لئلا يَضِلَّ. وناقة سَعُوم: باقية على السير، والجمع سُعُمٌ؛ قال ابن بري: ومن هذا قول أَبَّاقٍ الدُّبَيْرِيِّ:
وهُنَّ، ما لم يَخْفِضِ السِّياطا،
يَسْعَمْنَ سَعْماً يَتْرُكُ الآباطا
تَزْدادُ منه الغُضُنُ انْبِساطا
يريد الغُضُون. وسَعَمَه وسَعَّمَه: غذاه. وسَعَّمَ إِبله: أَرعاها. والمُسَعَّمُ: الحَسَنُ الغِذاء، والغين المعجمة لغة.

### Türkçe

**السَّعْمُ**: yürüyüşün sürati ve onda devam edip gitme. **سَعَمَ يَسْعَمُ سَعْماً**: yürüyüşünde hızlandı ve devam edip gitti; dedi ki:

Dedim, hâlbuki onun adını bilmezken:
**سَعْمُ** develerin yavrularının ve gece yürüyüşünün ilacı odur

(* Onun “**اسماوه**” sözü: asılda böyledir; ve **المحكم**’de hem onda hem de onun “**دواوه**” sözünde hemzesiz bir **واو** iledir).

Ve bir dişi deve **سَعُومٌ**; ve dedi ki:

Bir **سَعُوما** olan **نَظَّارِيَّةً**’yi tâkip ederler

Onun **نَظَّاِيَّة** sözü: **بني النَّظَّارِ**’a nisbet edilen develerdir; **عُكلٍ**’den bir kavimdir; ve denildi ki: **السَّعْمُ** develerin yürüyüşünden bir türdür; ve şairin sözü:

Dostunu **الإِداوَى** ve yıldız değiştirdi,
ve bineklerin uzun **تَخْوِيدِ**’i ve **السَّعَمْ**

Zaruret için **السَّعْمِ**’den **العين**’i harekeledi; ve **النَّجْمِ**’de de böyledir. Ve onu **المازني** rivayet etti ve **النَّجُمْ** (şeklinde), vakıf için nakil üzere; ve bir kavim onu **النُّجُمْ** (şeklinde) rivayet etti, **نَجْم**’in **سَحْلٍ** ve **سُحُلٍ** gibi cem‘i olduğuna göre. Ve bazısı okudu: “Ve **النُّجُمِ** ile onlar hidayet bulurlar”; ve o şâz bir kıraattir. Bu, yanında içinde su bulunan bir **إِداوَةٌ** ile yolculuk eden bir adamdır; artık yanında sudan ne kaldığına bakar ve sapmamak için **النَّجْم**’e bakar. Ve bir dişi deve **سَعُوم**: yürüyüş üzerinde kalıcı; cem‘i **سُعُمٌ**; İbn Berrî dedi ki: Ve bundan, **أَبَّاقٍ الدُّبَيْرِيِّ**’nin sözü:

Ve onlar, kamçıları indirmedikçe,
**سَعْماً** bir **سَعْماً** ile yürürler ki koltuk altlarını bırakır
ondan **الغُضُنُ** yayılışça artar

**الغُضُون**’u kasteder. Ve **سَعَمَه** ve **سَعَّمَه**: onu besledi. Ve **سَعَّمَ إِبله**: onları otlattı. Ve **المُسَعَّمُ**: güzel gıda sahibi; ve noktalı **غين** (ile) bir lugattır.
