# سغد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%BA%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%BA%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سغد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%BA%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سغد

السغد، بالضم، أهمله الجوهري. وقال الصاغاني هي: بساتين نزهة وأماكن مثمرة بسمرقند، قاله ابن الأثير. وهو أحد متنزهات الدنيا، على ما حكاه المؤرخون، من فتوح قتيبة بن مسلم. منه كامل بن مكرم أبو العلاء، نزيل بخارى، حدث عن الربيع المرادي. والقاضي أبو الحسن علي بن الحسين بن محمد إمام فاضل، سكن بخارى، مات سنة 461 روى عن إبراهيم بن سلمة البخاري وأحمد بن حاجب الحافظ قال الذهبي: روى عن أبي حاتم ويحيى بن أبي طالب، مات بعد سنة 433: السغديون المحدثون.
 وفاته: ذكر أبي العباس الفضل بن محمد بن نصر السغدي، شيخ للإدريسي، وعلي بن أحمد بن الحسين السغدي، شيخ لأبي سعد بن السمعاني. ومن القدماء: أيوب بن سليمان السغدي عن أبي اليمان. وسغد الرجل، كعني: ورم وفي التهذيب في النوادر: فصال ساغدة ومسغدة، بفتح الغين، ونص النوادر: ومسغدة ومساغدة: رواء من اللبن سمان، وكذا ممغدة، ومماغيد، ومسمغدة. وسغدان، كسلطان: ة ببخارى، عن الصاغاني. وسغادى، كسكارى: نبت. ويقال: أغصه الله تعالى بسغد مغد، بتسكين الغين، أي بمطر لين ومغد: تأكيد.
 ومما يستدرك عليه: سغدت الفصال أمهاتها ومغدتها، إذا رضعتها. كذا في النوادر.

### Türkçe

**السغد**, zamme ile; el-Cevherî onu ihmal etti. es-Sağânî dedi ki: o, Semerkand’da gezinti bahçeleri ve meyveli yerlerdir; bunu İbnü’l-Esîr söyledi. Ve o, tarihçilerin Kuteybe b. Müslim’in fetihlerinden hikâye ettiklerine göre, dünyanın gezinti yerlerinden biridir. Ondan: Kâmil b. Mükrem Ebü’l-Alâ, Buhârâ sakini; er-Rebî‘ el-Murâdî’den hadis rivayet etti. Ve kadı Ebü’l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Muhammed, faziletli imam; Buhârâ’da oturdu; 461 yılında öldü; İbrâhîm b. Seleme el-Buhârî’den ve hâfız Ahmed b. Hâcib’den rivayet etti. ez-Zehebî dedi ki: Ebû Hâtim’den ve Yahyâ b. Ebî Tâlib’den rivayet etti; 433 yılından sonra öldü: **السغديون** muhaddislerdir.

Vefat edenleri: Ebü’l-Abbâs el-Fazl b. Muhammed b. Nasr **السغدي**’nin zikri; el-İdrîsî’ye şeyhtir. Ve Alî b. Ahmed b. el-Hüseyn **السغدي**; Ebû Sa‘d b. es-Sem‘ânî’ye şeyhtir. Eskilerden: Eyyûb b. Süleymân **السغدي** Ebü’l-Yemân’dan (rivayet eder). Ve **سغد** adam, **كعني** gibi: şişti. Ve et-Tehzîb’de en-Nevâdir’de: **فصال ساغدة ومسغدة**; ğayn’ın fethasıyla. Ve en-Nevâdir’in nassı: **ومسغدة ومساغدة**: sütten semiz, bol süt; ve yine **ممغدة** ve **مماغيد** ve **مسمغدة**. Ve **سغدان**, **كسلطان** gibi: Buhârâ’da bir yer; es-Sağânî’den. Ve **سغادى**, **كسكارى** gibi: bir bitki. Ve denilir: Allah Teâlâ onu **بسغد مغد** ile boğsun; ğayn’ın sükûnu ile; yani yumuşak bir yağmur ile; ve **مغد**: pekiştirmedir.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **سغدت الفصال أمهاتها ومغدتها**; onu emdiği zaman. Böylece en-Nevâdir’dedir.
