# سفد — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D8%AF/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%81%D8%AF/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سفد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D8%AF.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سفد

السِّفادُ: نَزْوُ الذكر على الأُنثى.
الأَصمعي: يقال للسباع كلها: سَفَدَ وسَفِدَ أُنْثاه، وللتيس والثور والبعير والطير مثلها. وتسافدت السباع وقد سَفِدَها، بالكسر، يَسْفَدُها وسَفَدَها، بالفتح، يَسْفِدُها سَفْداً وسِفاداً فيهما جميعاً، يكون في الماشي والطائر، وقد جاء في الشعر في السابح. وأَسْفَدَه غيرُه وأَسْفِدْني تَيْسَك؛ عن اللحياني، أَي أَعِرْني إِياه ليُسْفِدَ عَنزي؛ واستعاره أُمية بن أَبي الصلت للزند فقال:
والأَرض صَيَّرها الإِلهُ طَرُوقةً
للماء، حتى كلُّ زَنْدٍ مُسْفِدُ
وفي ترجمة جعرلُعْبة يقال لها سَفْدُ اللِّفاح، وذلك انتظام الصبيان بعضهم في إِثر بعض كلُّ واحد آخِذٌ بحُجْزة صاحبه من خلفه. الأَصمعي: إِذا ضرب الجمل الناقة قيل: قَعَا وقاعَ وسَفِدَ يَسْفَدُ، وأَجاز غيره سَفَدَ يَسْفِدُ.
ابن الأَعرابي: اسْتَيْفَدَ فلانٌ بعيره إِذا أَتاه من خلفه فركبه؛ وقال أَبو زيد: أَتاه فَتَسَفَّده وتعَرْقَبَه مثله.
والسُّفُود من الخيل: التي قُطِعَ عنها السِّفادُ حتى تمت مُنْيَتُها، ومُنيتها عشرون يوماً؛ عن كراع. وتَسَفَّدَ فرسَه واسْتسْفَدها؛ الأَخيرة عن الفارسي: ركبها من خلف.
والسَّفُّودُ والسُّفُود، بالتشديد: حديدة ذات شُعَب مُعَقَّفَة معروف يُشْوي به اللحم، وجمعه سفافيد.

### Türkçe

**السِّفادُ**: erkeğin dişinin üzerine sıçraması.

el-Asma‘î: bütün yırtıcı hayvanlar için şöyle denir: **سَفَدَ** ve **سَفِدَ أُنْثاه**; teke, boğa, deve ve kuş için de bunun gibidir. Yırtıcı hayvanlar **تسافدت**; ve onu, kesre ile, **سَفِدَها** (denir), **يَسْفَدُها**; ve onu, fetha ile, **سَفَدَها** (denir), **يَسْفِدُها**; her ikisinde de **سَفْداً** ve **سِفاداً** (olarak gelir); yürüyen (kara hayvanı) ve uçanda olur; ve şiirde yüzen (hakkında) da gelmiştir. Başkası onu **أَسْفَدَه**; ve “**أَسْفِدْني تَيْسَك**” (denir); el-Lihyânî’den: yani “onu bana ödünç ver ki benim keçimi **يُسْفِدَ**.” Onu, çakmaktaşa dair, Ümeyye b. Ebî’s-Salt ödünç aldı da şöyle dedi:
والأَرض صَيَّرها الإِلهُ طَرُوقةً
للماء، حتى كلُّ زَنْدٍ مُسْفِدُ

Ve **جعرلُعْبة** tercümesinde “ona **سَفْدُ اللِّفاح** denir” (ifadesi vardır); bu, çocukların birinin diğerinin izinde dizilmesi; her birinin, arkasından, arkadaşının kuşağından tutmasıdır. el-Asma‘î: deve (erkek) dişi deveye vurduğunda şöyle denir: **قَعَا** ve **قاعَ** ve **سَفِدَ يَسْفَدُ**; başkası **سَفَدَ يَسْفِدُ**’ü caiz gördü.

İbnü’l-A‘râbî: falan kimse devesini **اسْتَيْفَدَ** ettiğinde; ona arkadan geldi de ona bindi (demektir); Ebû Zeyd dedi: ona geldi de onu **فَتَسَفَّده** ve onu **تعَرْقَبَه**; bunun gibidir.

Atlardan **السُّفُود**: ondan **السِّفادُ** kesilmiş olan; ta ki onun menisi tamam oluncaya kadar; ve onun menisi yirmi gündür; Kurâ‘dan. Ve atını **تَسَفَّدَ** etti ve onu **اسْتسْفَدها**; sonuncusu el-Fârisî’den: ona arkadan bindi.

Ve **السَّفُّودُ** ve **السُّفُود** (şeddeli olarak): kıvrık çatalları olan, bilinen bir demir; onunla et kızartılır; çoğulu **سفافيد**’dir.
