# سفسر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سفسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D8%B3%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سفسر

السفسير، بالكسر: السمسار، قال الأزهري: معرب، وهي كلمة فارسية، وبه فسر الأصمعي قول النابغة:
  وقارفت وهي لم تجرب وباع لها                      من الفصافص بالنمى سفسـير قال: باع لها: اشتري لها. سفسير يعني السمسار، كذا في التهذيب والصحاح، وعزا ابن سيده هذا البيت إلى أوس بن حجر، ومثله للصاغاني. وقيل السفسير: الخادم في قول أوس. قيل: السفسير: التابع ونحوه. قيل: هو القيم بالأمر المصلح له، قاله الأزهري، وكذا القيم بالناقة، أي الذي يقوم عليها، ويصلح شأنها، وبه فسر ابن سيده قول أوس.
 السفسير: الرجل الظريف. قال المؤرخ: هو العبقري، وهو الحاذق بصناعته، من قوم سفاسرة وعباقرة. قال ابن الأعرابي السفسير: القهرمان، في قول أوس السابق. السفسير: العالم بالأصوات الحاذق بها. يقال للحاذق بأمر الحديد: سفسير، قال حميد بن ثور:
  برته سفاسير الحديد فجردتوقيع الأعالي كان في الصوت مكرما. قيل: السفسير: الفيج وهو معرب بيك، وقد تقدم في الجيم. قيل: السفير: الحزمة من حزم الرطبة التي تغلفها الإبل، معربة، ج سفاسير، وسفاسرة. والسفسار، بالكسر: الجهبذ، رومية وقال الفراء: السفسار: السفسير.
 ومما يستدرك عليه: السفسير، بالكسر: بياع القت وأنكره الأزهري. والسفاسرة: أصحاب الأسفار، وهي الكتب، وبه فسر قول أبي طالب يمدح النبي صلى الله عليه وسلم:
  فإني والسوابـح كـل يوم                      وما تتلو السفاسرة الشهود

### Türkçe

**السفسير**, kesre ile: **السمسار**. El-Ezherî dedi: Arapçalaştırılmıştır; o Farsça bir kelimedir. Ve bununla el-Asmaʿî en-Nâbiğa’nın sözünü tefsir etti:
  “Ve (o) yaklaştı, hâlbuki denememişti; ve onun için sattı                      **من الفصافص** ile **بالنمى** (bir) **سفسـير**.”
Dedi: “Onun için sattı”: “Onun için satın aldı.” **سفسير** yani **السمسار**; Tehzîb ve Sıhâh’ta böyledir. İbn Sîde bu beyti Evs b. Hacer’e nisbet etti; Sâğânî için de bunun benzeri vardır. Ve denildi: **السفسير**: Evs’un sözüne göre hizmetçi. Denildi: **السفسير**: tâbi ve benzeri. Denildi: O, işin **القيم**’idir, onu ıslah edendir; bunu el-Ezherî söyledi. Ve yine deve üzerindeki **القيم**; yani onun üzerine kalkan, onun hâlini ıslah eden. Ve bununla İbn Sîde Evs’un sözünü tefsir etti.

**السفسير**: zarif adam. El-Müerrih dedi: O **العبقري**’dir; o, sanatıyla mahir olandır; **سفاسرة** ve **عباقرة** kavminden. İbnü’l-Aʿrâbî dedi: **السفسير**: **القهرمان**, önceki Evs sözünde. **السفسير**: sesleri bilen, onlarda mahir olan. Demir işinde mahir olana **سفسير** denir. Humeyd b. Sevr dedi:
  “Onu demirin **سفاسير**’leri yonttu da soydu;                      yükseklerin çınlayışı seste ikram edilmiş idi.”
Denildi: **السفسير**: **الفيج**’dir; ve o, **بيك**’in Arapçalaştırılmışıdır; ve **الجيم**’de geçmişti. Denildi: **السفير**: develerin sardığı yaş ot demetlerinden bir demet; Arapçalaştırılmıştır; çoğulu **سفاسير** ve **سفاسرة**. Ve **السفسار**, kesre ile: **الجهبذ**; Rumcadır. El-Ferrâ dedi: **السفسار**: **السفسير**’dir.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **السفسير**, kesre ile: **القت** satıcısı; el-Ezherî bunu inkâr etti. Ve **السفاسرة**: **الأسفار** sahipleri; o da kitaplardır. Ve bununla Ebû Tâlib’in Peygamber’i (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) övdüğü sözü tefsir edildi:
  “Şüphesiz ben ve yüzücüler her gün                      ve şahit **السفاسرة**’nin okuduğu şey(ler).”
