# سفه — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D9%87/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%81%D9%87/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سفه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D9%87.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: سفه

* س ف ه * * السَّفَهُ * ضد الحلم وأصله الخفة والحركة و * تَسَفَّهَ * عليه إذا أسمعه و * سَفَّهَهُ تَسْفِيها * نسبه إلى السفه و * سافَهَهُ مُسافَهةً * يقال * سَفِيهٌ * لا يجد * مُسافِها * وقولهم * سَفِهَ * نفسه وغبن رأيه وبطر عيشه وألم بطنه ووفق أمره ورشد أمره كان الأصل سفهت نفس زيد ورشد أمره فلما حول الفعل إلى الرجل انتصب ما بعده بوقوع الفعل عليه لأنه صار في معنى * سَفَّهَ * نفسه بالتشديد هذا قول البصريين والكسائي ويجوز عندهم تقديم هذا المنصوب كما يجوز غلامه ضرب زيد وقال الفراء لما حول الفعل من النفس إلى صاحبها خرج ما بعده مفسرا ليدل على أن السفه فيه وكان حكمه أن يكون سفه زيد نفسا لأن المفسر لا يكون إلا نكرة ولكنه ترك على إضافته ونصب كنصب النكرة تشبيها بها ولا يجوز عنده تقديمه لأن المفسر لا يتقدم ومثله قولهم ضقت به ذرعا وطبت به نفسا والمعنى ضاق ذرعي به وطابت نفسي به و * سَفُهَ * الرجل صار * سَفيها * وبابه ظرف و * سَفَاهاً * أيضا بالفتح و * سَفِهَ * أيضا من باب طرب فإذا قالوا سفِه نفسه وسفِه رأيه لم يقولوه إلا بالكسر لأن فَعُلَ لا يكون إلا متعديا

### Türkçe

* س ف ه * * **السَّفَهُ** * حلمin zıddıdır; aslı hafiflik ve harekettir. Ve **تَسَفَّهَ** عليه: ona (karşı) onu işittirdiği zaman. Ve **سَفَّهَهُ تَسْفِيها**: onu **السفه**’e nisbet etti. Ve **سافَهَهُ مُسافَهةً**: denilir ki: **سَفِيهٌ** (kimse) **مُسافِها** bulmaz. Ve onların sözü: **سَفِهَ** نفسه: kendi nefsini (akılsızlık etti); ve رأيه’ini gabn etti; ve عيشه’ini azdı; ve بطنه’nin ağrısı; ve أمره’ini muvaffak kıldı; ve أمره’ini reşîd kıldı. Asıl (şöyle) idi: سفهت نفس زيد ve رشد أمره; fiil erkeğe çevrilince, ondan sonrası fiilin onun üzerine vuku bulmasıyla mansûb oldu; çünkü o, şeddeli olarak **سَفَّهَ** نفسه mânâsına girdi. Bu, Basralıların ve **الكسائي**’nin sözüdür. Onların yanında bu mansûbun öne alınması câizdir; nitekim غلامه ضرب زيد câiz olduğu gibi. **الفراء** dedi ki: fiil nefisten sahibine çevrilince, ondan sonrası, sefihin onda olduğunu delâlet etsin diye müfessir olarak çıktı; hükmü, müfessir ancak nekre olacağından, سفه زيد نفسا olması idi; fakat izâfet üzere bırakıldı ve nekrenin nasbı gibi nasb edildi, ona benzetilerek. Onun yanında öne alınması câiz değildir; çünkü müfessir öne geçmez. Bunun benzeri onların sözü: ضقت به ذرعا ve طبت به نفسا; mânâ: ضاق ذرعي به ve طابت نفسي به. Ve **سَفُهَ** الرجل: **سَفيها** oldu; bâbı ظرف’tır. Ve **سَفَاهاً** da, fetha ile. Ve **سَفِهَ** da, طرب bâbından. Ne zaman سفِه نفسه ve سفِه رأيه deseler, onu ancak kesra ile söylerler; çünkü فَعُلَ ancak müteaddî olur.
