# سقب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%82%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سقب

سَقِبَ
1 سَقِبَ ذ , aor. سَقَبَ , inf. n. سَقَبٌ, He, or it, was, or became, near. (Msb.) سَقَبٌ is syn. with قُرْبٌ. (S, A, K.) You say, سَقِبَتْ دَارُهُ, (S, and so in the K accord. to the TA,) with kesr [to the ق], (S,) [inf. n. as above;] or سَقَبَت, (so in the CK and in my MS. copy of the K and in my copy of the Mgh,) inf. n. سَقْبٌ, (so in my copy of the Mgh,) or سُقُوبٌ; (K;) [but I believe the verb to be correctly سَقِبَت, like its syn. صَقِبَت, and the inf. n. to be correctly سَقَبٌ, and perhaps سُقُوبٌ also;] His house was near; (S, Mgh, K;) as also ↓ أَسْقَبَت. (S, K.) It is said in a trad., الجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ, meaning [The neighbour has a better, or the best, claim to pre-emption] by reason of his being near: (S, * A, Msb:) or the ب is a connective of احقّ with its complement, (Mgh, Msb,) not to denote a cause, (Mgh,) and بِسَقَبِهِ is expl. as meaning بِالضْلَرُّفْعَةِ; (Mgh, Msb;) i. e. the neighbour has a better, or the best, claim to الضْلَرُّفْعَة [or pre-emption], when his house is contiguous: (Mgh:) IAth says that it is adduced as an evidence that الضْلَرُّفْعَة belongs to the neighbour though not a sharer; i. e., that he has a better claim thereto than one who is not a neighbour: but some explain الجار as meaning the partner, or sharer: or the meaning of the trad. may be, the neighbour has a better, or the best, claim to kindness and assistance because of his being near. (L, TA. [See also another reading (بِصَقَبِهِ), and explanations thereof, in art. صقب.])

اسقبهُ
4 اسقبهُ ذ He made him, or it, to be near: (K:) or اسقب دَارَهُ he made his house to be near. (S.) [And so with ص.] -A2- See also the paragraph above. -A3- أَسْقَبَتْ is also said of a she-camel, meaning She brought forth mostly males. (A, * TA.) [And اسقب He got, or got mostly, male offspring.] In the following saying, (S, TA,) of Ru-beh, describing the two parents of a man eulogized [by him], (TA,)
وَكَانَتِ العِرْسُ الَّّتِى تَنَخَّبَا
لِفَحْلٍ أَسْقَبَا ↓ غَرَّآءَ مِسْقَابًا
[And the wife whom he chose was generous, or noble, or fair, one that brought forth, or brought forth mostly, male offspring, to a male that begot, or begot mostly, such offspring,] the last word is a verb, in the pret. tense, not an epithet applied to فحل. (S, * TA. [In the former, only the second hemistich is cited.])

تساقبت أَبْيَاتُهُمْ
6 تساقبت أَبْيَاتُهُمْ ذ was probably used as meaning Their tents, or houses, were near together: see the part. n. of this verb below.]

سَقْبٌ
سَقْبٌ ذ The young one of a camel: or, when just brought forth: (K:) or only the male young one of a camel: (S, K:) [see also صَقْبٌ:] when a she-camel has brought forth her young one, the latter, when just born, is called سَلِيلٌ, before it is known whether it is a male or a female; but when it is known, if it is a male, it is called سَقْبٌ: (As, TA:) the female is not called سَقْبَةٌ, (S, K,) but حَائِلٌ: (S:) or it is [sometimes] called by the former of these appellations: (K:) [see De Sacy's Chrest. Arabe, 2nd ed., ii. 358: and see سَقْبَةٌ below:] the pl. is أَسْقُبٌ [a pl. of pauc.] and سِقَابٌ and سُقُوبٌ and سُقْبَانٌ. (K.)
أَذَلُّ مِنَ السُّقْبَانِ بَيْنَ الحَلَائِبِ
[More vile than the male young ones of camels among the milch camels] is a prov. [from a verse of Keys Ibn-El-Khateem]. (TA.) ― -b2- Tall: (K: [see also سَكْبٌ:]) or anything tall, together with plumpness; or fatness, softness, thinness of the skin, and plumpness. (S. [See also صَقْبٌ.]) Applied to a branch, Juicy, thick, and long: (Az, TA: [and so صَقْبٌ:]) or anything of the like kind full and complete. (ADk, TA.) In the following verse, cited by Sb,
وَسَاقِيَيْنِ مِثْلَ زَيْدٍ وَجُعَلْ
سَقْبَانِ مَمْضْلَرُوقَانِ مَكْنُوزَا العَضَلْ
 سَقْبَانِ signifies طَوِيلَانِ [tall], and is also written صَقْبَانِ: (Sh, TA:) [so that the meaning may be, And two waterers, or givers of drink, like Zeyd and Jo'al: they being two tall persons, light of flesh, compact in the muscles: I suppose هُمَا to be understood before the latter hemistich; because of the ns. in the nom. case: and I have substituted مَكْنُوزَا for مَنْكُوزَا, the reading in the TA, doubtless a mistranscription:] or it is for مِثْلَ سَقْبَيْنِ [meaning like two male young ones of camels]. (L, TA.) ― -b3- And The pole of a [tent such as is called] خِبَآء; (S, K;) as also ↓ سَقِيبَهٌ: and so صَقَبٌ: (S:) pl. of the first سِقْبَانٌ. (K.)

سَقَبٌ
سَقَبٌ ذ inf. n. of سَقِبَ [q. v.]. (Msb.) -A2- See also سَاقِبٌ, in three places.

سَقْبَةٌ
سَقْبَةٌ ذ The female foal of a wild ass. (S, K, * TA.) ― -b2- [See also سَقْبٌ, of which, in the first of the senses assigned to it above, it is said by some to be the fem.]

سِقَابٌ
سِقَابٌ ذ A bit of cotton which a woman afflicted (K, TA) by the death of her husband, in the Time of Ignorance, after shaving her head, and scratching her face, (TA,) used to make red with her blood, (K, TA,) i. e. her own blood, (TA,) and put upon her head, making its extremity to protrude from a hole, or rent, of her قِنَاعِ [or head-covering], in order that people might know her to be so afflicted. (K, * TA.)

سُقُوبٌ
سُقُوبٌ ذ a pl. of سَقْبٌ [q. v.]. (K.) ― -b2- Also The hind legs of camels: (IAar, K:) pronounced also with ص. (IAar, TA in art. صقب.)

سَقِيبٌ
سَقِيبٌ ذ : see سَاقِبٌ.

سَقِيبَةٌ
سَقِيبَةٌ ذ : see سَقْبٌ, last sentence. ― -b2- Also A baker's kneading-board: or his rolling-pin. (MA.)

سَاقِبٌ
سَاقِبٌ ذ [in the CK ثاقب] Near; (A, Msb, K;) and likewise with ص; (A;) as also ↓ سَقيتٌ (Msb) and ↓ سَقَبٌ, [likewise pronounced with ص,] (Mgh, K, * TA,) for ذُو سَقَبٍ, or it may be an inf. n. used as a subst. or an epithet, (Mgh,) and ↓ مُسْقِبٌ. (K, * TA.) You say مَكَانٌ سَاقِبٌ A near place: (A:) and ↓ مَنْزِلٌ سَقَبٌ and ↓ مُسْقِبٌ a near place of alighting or abode: (K, * TA:) and مِنْ دَارِهِ ↓ دَارِىسَقَبٌ My house is near his house. (Mgh.) ― -b2- Also Distant: (Msb, K:) this meaning is mentioned by some, as well as the former: (Msb:) thus it has two contr. meanings: (K:) the latter of these is mentioned in the Mj; and the following verse is cited as a proof thereof;
تَرَكْتَ أَبَاكَ بِأَرْضِ الحِجَازِ
وَرُحْتَ اـِلَى بَلَدٍ سَاقِبِ
[Thou leftest thy father in the land of El-Hijلz, and wentest to a distant country]. (MF, TA.)

سَوْقَبٌ
سَوْقَبٌ ذ A man tall and slender. (Suh, TA.)

أَسْقَبُ
أَسْقَبُ ذ or أَصْقَبُ, occurring in a trad., accord. to different relaters, Nearer [and nearest]. (TA in art. صقب.)

مُسْقِبٌ
مُسْقِبٌ ذ : see سَاقِبٌ, in two places.

مِسْقَبٌ
مِسْقَبٌ ذ The dam of a سَقْب [q. v.]; as also ↓ مَسْقَابٌ: (K:) [or] the latter signifies a she-camel that usually brings forth males. (S.)

مِسْقَابٌ
مِسْقَابٌ ذ : see what next precedes: and see a verse cited above, conj. 4.

أَبْيَاتُهُمْ مُتَسَاقِبَةٌ
أَبْيَاتُهُمْ مُتَسَاقِبَةٌ ذ Their tents, or houses, are near together. (K.)

### Türkçe

**سَقِبَ**
1 **سَقِبَ** ذ , muzâri‘ **سَقَبَ** , mastar ismi **سَقَبٌ**, O, yahut o, yakın idi, yahut yakın oldu. (Msb.) **سَقَبٌ** , **قُرْبٌ** ile eşanlamlıdır. (S, A, K.) Şöyle dersin: **سَقِبَتْ دَارُهُ**, (S, ve TA’ya göre K’da da böyledir,) **ق** üzerine kesre ile, (S,) [mastar ismi yukarıdaki gibidir;] yahut **سَقَبَت**, (CK’da ve K’nın bende bulunan yazma nüshasında ve Mgh nüshamda böyle,) mastar ismi **سَقْبٌ**, (Mgh nüshamda böyle,) yahut **سُقُوبٌ**; (K;) [fakat ben fiilin, eşanlamlısı **صَقِبَت** gibi, doğru olarak **سَقِبَت** olduğuna, ve mastar isminin doğru olarak **سَقَبٌ** olduğuna, ve belki **سُقُوبٌ**’un da (doğru olduğuna) inanıyorum;] Onun evi yakındı; (S, Mgh, K;) bunun gibi ↓ **أَسْقَبَت** de (böyledir). (S, K.) Bir rivayette şöyle denilmiştir: **الجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ**, mânâsı: [Komşu, yakın oluşu sebebiyle, **الضْلَرُّفْعَة** [yahut şuf‘a] hususunda daha iyi, yahut en iyi hak sahibidir]: (S, * A, Msb:) yahut **ب** , sebep bildirmek için değil, (Mgh,) **احقّ**’ın tamamlayıcısıyla bağlayıcıdır, (Mgh, Msb,) ve **بِسَقَبِهِ** , **بِالضْلَرُّفْعَةِ** mânâsında diye açıklanır; (Mgh, Msb;) yani: evi bitişik olduğunda komşu, **الضْلَرُّفْعَة** [yahut şuf‘a] hususunda daha iyi, yahut en iyi hak sahibidir: (Mgh:) IAth der ki: bu, **الضْلَرُّفْعَة**’nın, ortak olmasa da komşuya ait olduğuna delil olarak getirilir; yani, komşu olmayan kimseye nispetle ona daha iyi hak sahibidir: fakat bazıları **الجار**’ı ortak, yahut hissedar mânâsında açıklar: yahut rivayetin mânâsı şu olabilir: komşu, yakın oluşu sebebiyle iyilik ve yardıma daha iyi, yahut en iyi hak sahibidir. (L, TA. [Ayrıca صقب maddesinde başka bir kıraat (**بِصَقَبِهِ**) ve bunun açıklamalarına da bak.])

**اسقبهُ**
4 **اسقبهُ** ذ O, onu yahut onu, yakın kıldı: (K:) yahut **اسقب دَارَهُ**: onun evini yakın kıldı. (S.) [Ve **ص** ile de böyledir.] -A2- Yukarıdaki paragrafı da gör. -A3- **أَسْقَبَتْ** dişi deve hakkında da söylenir; mânâsı: çoğunlukla erkek (yavru) doğurdu. (A, * TA.) [Ve **اسقب**: o, erkek evlât elde etti, yahut çoğunlukla erkek evlât elde etti.] Şu sözde, (S, TA,) Ru-beh’in, (TA,) kendisi tarafından övülen bir adamın iki ebeveynini vasfederken (söylediği),
وَكَانَتِ العِرْسُ الَّّتِى تَنَخَّبَا
لِفَحْلٍ أَسْقَبَا ↓ غَرَّآءَ مِسْقَابًا
[Ve seçtiği eş, cömert, yahut soylu, yahut güzel idi; çoğunlukla erkek (yavru) doğuran; çoğunlukla böyle (yavru) dölleyen bir erkeğe,] son kelime, geçmiş zaman fiildir; **فحل**’a uygulanan bir sıfat değildir. (S, * TA. [Birincisinde yalnız ikinci mısra zikredilmiştir.])

**تساقبت أَبْيَاتُهُمْ**
6 **تساقبت أَبْيَاتُهُمْ** ذ muhtemelen şu mânâda kullanılmıştır: onların çadırları, yahut evleri, birbirine yakın oldu: aşağıda bu fiilin ism-i fâiline bak.]

**سَقْبٌ**
**سَقْبٌ** ذ Devenin yavrusu: yahut, yeni doğurulduğunda: (K:) yahut yalnız devenin erkek yavrusu: (S, K:) [**صَقْبٌ**’a da bak:] dişi deve yavrusunu doğurduğunda, yavru, erkek mi dişi mi olduğu bilinmeden önce, yeni doğmuşken **سَلِيلٌ** diye adlandırılır; fakat bilindiğinde, eğer erkek ise, **سَقْبٌ** diye adlandırılır: (As, TA:) dişiye **سَقْبَةٌ** denmez, (S, K,) fakat **حَائِلٌ** (denir): (S:) yahut bazen bu iki adlandırmadan birincisiyle adlandırılır: (K:) [De Sacy’nin Chrest. Arabe, 2. baskı, ii. 358’e bak: ve aşağıda **سَقْبَةٌ**’ye bak:] çoğulu **أَسْقُبٌ** [kıllet çoğulu] ve **سِقَابٌ** ve **سُقُوبٌ** ve **سُقْبَانٌ**’dır. (K.)
أَذَلُّ مِنَ السُّقْبَانِ بَيْنَ الحَلَائِبِ
[Süt veren develer arasında deve erkek yavrularından daha zelil] bir darb-ı meseldir [Keys Ibn-El-Khateem’in bir beytindendir]. (TA.) ― -b2- Uzun: (K: [**سَكْبٌ**’a da bak:]) yahut, dolgunlukla birlikte uzun olan her şey; yahut şişmanlık, yumuşaklık, derinin inceliği ve dolgunluk (ile birlikte olan). (S. [**صَقْبٌ**’a da bak.]) Bir dala uygulanınca: sulu, kalın ve uzun: (Az, TA: [ve **صَقْبٌ** da böyledir:]) yahut benzeri türden, dolu ve tam olan her şey. (ADk, TA.) Sb tarafından nakledilen şu beyitte,
وَسَاقِيَيْنِ مِثْلَ زَيْدٍ وَجُعَلْ
سَقْبَانِ مَمْضْلَرُوقَانِ مَكْنُوزَا العَضَلْ
**سَقْبَانِ**, **طَوِيلَانِ** [iki uzun] mânâsınadır; ve **صَقْبَانِ** diye de yazılır: (Sh, TA:) [böylece mânâ şu olabilir: Zeyd ve Jo‘al gibi iki sâkî: ikisi de iki uzun kimse, eti hafif, kasları sıkı: ikinci mısradan önce **هُمَا**’nın takdir edildiğini varsayıyorum; merfû hâlde isimler sebebiyle: ve TA’daki okunuş olan **مَنْكُوزَا** yerine **مَكْنُوزَا**’yı koydum; şüphesiz bir yanlış yazımdır:] yahut **مِثْلَ سَقْبَيْنِ** içindir [mânâsı: iki deve erkek yavrusu gibi]. (L, TA.) ― -b3- Ve [**خِبَآء** denilen türden] bir çadırın direği; (S, K;) bunun gibi ↓ **سَقِيبَهٌ** de (böyledir): ve **صَقَبٌ** da böyledir: (S:) birincinin çoğulu **سِقْبَانٌ**’dır. (K.)

**سَقَبٌ**
**سَقَبٌ** ذ **سَقِبَ**’ın mastar ismidir [bk.]. (Msb.) -A2- Üç yerde **سَاقِبٌ**’e de bak.

**سَقْبَةٌ**
**سَقْبَةٌ** ذ Yaban eşeğinin dişi tayı. (S, K, * TA.) ― -b2- [Yukarıda ona verilen mânâların birincisinde, bazılarınca bunun dişisi olduğu söylenen **سَقْبٌ**’a da bak.]

**سِقَابٌ**
**سِقَابٌ** ذ Cahiliye devrinde, kocasının ölümüyle musibete uğramış (K, TA) bir kadının, başını tıraş ettikten ve yüzünü tırmaladıktan sonra, (TA,) kanıyla kırmızı yaptığı, (K, TA,) yani kendi kanıyla, (TA,) ve insanların onun böyle musibete uğradığını bilmeleri için, başına koyduğu; ucunu **قِنَاعِ**’ının [yahut baş örtüsünün] bir deliğinden yahut yırtığından dışarı çıkaracak şekilde (koyduğu) bir pamuk parçası. (K, * TA.)

**سُقُوبٌ**
**سُقُوبٌ** ذ **سَقْبٌ**’un bir çoğuludur [bk.]. (K.) ― -b2- Ayrıca develerin arka bacakları: (IAar, K:) **ص** ile de telaffuz olunur. (IAar, TA, صقب maddesinde.)

**سَقِيبٌ**
**سَقِيبٌ** ذ : **سَاقِبٌ**’e bak.

**سَقِيبَةٌ**
**سَقِيبَةٌ** ذ : **سَقْبٌ**’a, son cümleye bak. ― -b2- Ayrıca bir fırıncının hamur yoğurma tahtası: yahut onun merdanesi. (MA.)

**سَاقِبٌ**
**سَاقِبٌ** ذ [CK’da **ثاقب**] Yakın; (A, Msb, K;) ve aynı şekilde **ص** ile de; (A;) bunun gibi ↓ **سَقيتٌ** (Msb) ve ↓ **سَقَبٌ**, [**ص** ile de telaffuz olunur,] (Mgh, K, * TA,) **ذُو سَقَبٍ** mânâsında; yahut bir mastar ismi olup isim yahut sıfat olarak kullanılmış olabilir, (Mgh,) ve ↓ **مُسْقِبٌ**. (K, * TA.) Şöyle dersin **مَكَانٌ سَاقِبٌ**: yakın bir yer: (A:) ve ↓ **مَنْزِلٌ سَقَبٌ** ve ↓ **مُسْقِبٌ**: konaklama yahut ikamet için yakın bir yer: (K, * TA:) ve **مِنْ دَارِهِ ↓ دَارِىسَقَبٌ**: benim evim onun evine yakındır. (Mgh.) ― -b2- Ayrıca Uzak: (Msb, K:) bu mânâ, bazılarınca, birincisiyle birlikte zikredilmiştir: (Msb:) böylece onun iki zıt mânâsı vardır: (K:) bunların ikincisi Mj’de zikredilmiştir; ve bunun delili olarak şu beyit getirilmiştir;
تَرَكْتَ أَبَاكَ بِأَرْضِ الحِجَازِ
وَرُحْتَ اـِلَى بَلَدٍ سَاقِبِ
[Hicaz diyarında babanı bıraktın ve uzak bir memlekete gittin]. (MF, TA.)

**سَوْقَبٌ**
**سَوْقَبٌ** ذ Uzun ve ince bir adam. (Suh, TA.)

**أَسْقَبُ**
**أَسْقَبُ** ذ yahut **أَصْقَبُ**, râvilerin ihtilâfına göre bir rivayette vârid olmuştur: daha yakın [ve en yakın]. (TA, صقب maddesinde.)

**مُسْقِبٌ**
**مُسْقِبٌ** ذ : iki yerde **سَاقِبٌ**’e bak.

**مِسْقَبٌ**
**مِسْقَبٌ** ذ **سَقْب**’un anası [bk.]; bunun gibi ↓ **مَسْقَابٌ**: (K:) [yahut] ikincisi, çoğunlukla erkek (yavru) doğuran bir dişi deve mânâsınadır. (S.)

**مِسْقَابٌ**
**مِسْقَابٌ** ذ : bir öncekinin açıklamasına bak: ve yukarıda, 4. bâbda nakledilen bir beyte de bak.

**أَبْيَاتُهُمْ مُتَسَاقِبَةٌ**
**أَبْيَاتُهُمْ مُتَسَاقِبَةٌ** ذ Onların çadırları, yahut evleri, birbirine yakındır. (K.)
