# سقر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%82%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: سقر

القاف والسين والراء معهما
ق س ر، س ق ر، ق ر س، س ر ق مستعملات قسر: القَسوَر: الصياد والراعي، والجميع قَسْوَرةٌ.
والقَسْرُ: القهر على الكره. يقال: قَسَرْتُه قَسْراً، واقتَسَرْتُه أعم.
و"فرت من قَسْوَرة" أي رماة، ويقال: أسد.
والقَسْوَريُّ: الرامي.
والقَيسَريُّ: الضخم الشديد المنيع.
سقر: السَّقْرُ لغة في الصقر.
وسَقَرُ: اسم معرفة لجهنم نعوذ بالله منها.
قرس: القِرْسُ: أكثر الصقيع وأرده، قال العجاج:
تقذفنا بالقَرْسِ بعد القَـرْسِ		دون ظهارِ اللبسِ بعدَ اللبسِ
وقَرِسَ المقرور: لا يستطيع عملاً بيديه من شدت الخصر، قال أبو زبيد:
فقد تصليتُ حـرَّ حَـربـهـمُ		كما تصلىَّ المقرُور من قرسِ
وأَقْرَسَه البرد، وإنما سمي القَريسُ قَريساً لأنه يجمد فيصير ليس بجامس ولا ذائب. وقَرَسْنا قَريساً وتركناه حتى أقرَسَه البرد.
وقد أقرَسَ العود أي جمس ماؤه من البرد.
والقُراسِيةُ: الجمل الضخم. وناقة قُراسيةٌ أيضاً، وفي الفحول أعم: ليست نسبة أيضاً، إنما هي على بناء رباعية، وهذه باءات تزاد، قال جرير:
يكفي بنى سعدٍ إذا ما حاربوا		عزٌّ قُداسِيَةٌ وجدٌّ مِـدفـعُ
سرق: السَّرَقُ: أجود الحرير، الوحدة سَرَقة، قال:
يرفلنَ في سَرَقِ الحرير وخزه
وتقول: برئت إليك من الاباقِ والسَّرَقِ، في بيع العبد.
والسًّرَقُ: مصدر، والسَّرِقةُ اسم.
والاستِراقُ: الختل كالذي يستَرِقُ السمع أي يقرب من السماء فيستمع ثم يذيع واليوم يرجم، وكالكتبة يستَرِقون من بعض المحاسبات.
والاستِراق: أن يحبس إنسان نفسه من قوم ليذهب، كالمسارقة.

### Türkçe

القاف والسين والراء معهما
**ق س ر**، **س ق ر**، **ق ر س**، **س ر ق** kullanımdadır. **قسر**: **القَسوَر**: avcı ve çoban; hepsi **قَسْوَرةٌ**’dir.
Ve **القَسْرُ**: kerih görmeye rağmen zorla boyun eğdirme. Denir: **قَسَرْتُه قَسْراً**; ve **اقتَسَرْتُه** daha geneldir.
Ve “**فرت من قَسْوَرة**” yani okçular; ve denir: aslan.
Ve **القَسْوَريُّ**: okçu.
Ve **القَيسَريُّ**: iri, şiddetli, sağlam.

**سقر**: **السَّقْرُ** **الصقر** hakkında bir dildir (lehçedir).
Ve **سَقَرُ**: cehenneme özel isimdir; Allah’a sığınırız ondan.

**قرس**: **القِرْسُ**: kırağının en çoğu ve en şiddetlisi; el-A‘câc dedi ki:
تقذفنا بالقَرْسِ بعد القَـرْسِ		دون ظهارِ اللبسِ بعدَ اللبسِ
Ve **قَرِسَ** donmuş olan: belin şiddetinden elleriyle bir iş yapamaz; Ebû Zübeyd dedi ki:
فقد تصليتُ حـرَّ حَـربـهـمُ		كما تصلىَّ المقرُور من قرسِ
Ve soğuk onu **أَقْرَسَه**; **القَريسُ** ancak **قَريساً** diye adlandırıldı; çünkü donar da ne katılaşmış ne de erimiş olur. Ve biz bir **قَريساً** yaptık ve onu soğuk onu **أقرَسَه** edinceye kadar bıraktık.
Ve **أقرَسَ** oldu odun; yani soğuktan suyu katılaştı.
Ve **القُراسِيةُ**: iri deve. Ve **قُراسيةٌ** bir dişi deve de; ve erkek develerde daha geneldir: bu da bir nisbet değildir; ancak dörtlü kalıp üzerinedir; ve bunlar artırılan **باءات**tır; Cerîr dedi ki:
يكفي بنى سعدٍ إذا ما حاربوا		عزٌّ قُداسِيَةٌ وجدٌّ مِـدفـعُ

**سرق**: **السَّرَقُ**: ipeğin en iyisi; birimi **سَرَقة**; dedi ki:
يرفلنَ في سَرَقِ الحرير وخزه
Ve dersin: kölenin satımında, **الاباقِ** ve **السَّرَقِ**’ten sana beri oldum.
Ve **السًّرَقُ**: mastardır; **السَّرِقةُ** isimdir.
Ve **الاستِراقُ**: gizlice alma; tıpkı **يستَرِقُ السمع** eden gibi; yani göğe yaklaşır da dinler, sonra yayar; ve bugün taşlanır. Ve tıpkı kâtipler gibi; bazı muhasebelerden birbirlerinden **يستَرِقون** ederler.
Ve **الاستِراق**: bir kimsenin, gitmek için kendisini bir kavimden alıkoymasıdır; **المسارقة** gibi.
