# سقر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%82%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سقر

السَّقْرُ: من جوارح الطير معروف لغة في الصَّقْرِ. والزَّقْرُ: الصَّقْرُ مضارعة، وذلك لأَن كلباً تقلب السين مع القاف خاصة زاياً. ويقولن في مَسّ سَقَر: مس زقر، وشاة زَقْعَاء في سَقْعَاء. والسَّقْرُ: البُعْدُ.
وسَقَرَت الشمسُ تَسْقُرُهُ سَقْراً: لوَّحَتْه وآلمت دماغه بحرّها. وسَقَرَاتُ الشمس: شدّة وَقْعِها. ويوم مُسْمَقِرٌّ ومُصْمَقِرٌّ: شديد الحر. وسَقَرُ: اسم من أَسماء جهنم، مشتق من ذلك، وقيل: هي من البعد، وعامة ذلك مذكور في صَقَر، بالصاد. وفي الحديث في ذكر النار: سماها سَقَرَ؛ هو اسم أَعجمي علم النار الآخرة. قال الليث: سقر اسم معرفة للنار، نعوذ بالله من سقر. وهكذا قرئ: ما سَلَكَكُمْ في سَقَر؛ غير منصرف لأَنه معرفة، وكذلك لَظَى وجهنم. أَبو بكر: في السقر قولان: أَحدهما أَن نار الآخرة سميت سقر لا يعرف له اشتقاق ومنع الإِجراء التعريف والعجمة، وقيل: سميت النار سقر لأَنها تذيب الأَجسام والأَرواح، والاسم عربي من قولهم سقرته الشمس أَي أَذابته. وأَصابه منها ساقُور، والسَّاقور أَيضاً: حديدة تحمى ويكوى بها الحمار، ومن قال سقر اسم عربي قال: منعه الإِجراء لأَنه معرفة مؤنث. قال الله تعالى: لا تبقي ولا تذر. والسَّقَّارُ: اللَّعَّانُ الكافر، بالسين والصاد، وهو مذكور في موضعه. الأَزهري في ترجمة صقر: الصَّقَّارُ النَّمَّامُ. وروى بسنده عن جابر بن عبدالله قال: قال رسول الله، صلى الله عليه وسلم: لا يسكن مكة سَاقُور ولا مَشَّاءٌ بنميم. وروي أَيضاً في السَّقَّار والصَّقَّار: اللَّعَّان، وقيل: اللَّعَّان لمن لا يستحق اللعن، سمي بذلك لأَنه يضرب الناس بلسانه من الصَّقْرِ، وهو ضربك الصخرة بالصَّاقُور، وهو المِعْوَلُ. وجاء ذكر السَّقَّارِينَ في حديث آخر وجاء تفسيره في الحديث أَنهم الكذابون، قيل: سموا به لخبث ما يتكلمون. وروى سهل بن معاذ عن أَبيه: أَن رسول الله، صلى الله عليه وسلم، قال: لا تزال الأُمة على شريعة ما لم يظهر فيهم ثلاث: ما لم يقبض منهم العلم، ويكثر فيهم الخُبْثُ، وتظهر فيهم السَّقَّارَةُ، قالوا: وما السَّقَّارَةُ يا رسول الله؟ قال: بَشَرٌ يكونون في آخر الزمان يكون تَحِيَّتُهم بينهم إِذا تَلاقَوا التَّلاعُنَ، وفي رواية: يظهر فيهم السَّقَّارُونَ.

### Türkçe

**السَّقْرُ**: kuşların yırtıcılarından, dilde **الصَّقْرِ** hakkında bilinen (bir ad). Ve **الزَّقْرُ**: **الصَّقْرُ**’un (bir) muḍâraʿasıdır; bu da şundandır ki bir kabile, **السين**’i **القاف** ile birlikte özellikle **زاي**’a çevirir. Ve derler ki **مَسّ سَقَر** hakkında: **مس زقر**; ve **شاة زَقْعَاء** (derler) **سَقْعَاء** (yerine). Ve **السَّقْرُ**: uzaklıktır.

Ve güneş onu **سَقَرَت**; **تَسْقُرُهُ** **سَقْراً**: onu kavurdu ve hararetiyle beynini acıttı. Ve **سَقَرَاتُ الشمس**: onun vuruşunun şiddetidir. Ve **يوم مُسْمَقِرٌّ** ve **مُصْمَقِرٌّ**: şiddetli sıcak (olan gün). Ve **سَقَرُ**: cehennemin isimlerinden bir isimdir; bundan türetilmiştir; ve “o, uzaklıktandır” denilmiştir; bunun geneli **صَقَر**’da, **الصاد** ile, zikredilmiştir. Ve ateşin zikrinde hadiste: onu **سَقَرَ** diye adlandırdı; o, âhiret ateşinin özel adı olan yabancı bir isimdir. **الليث** dedi: **سقر** ateş için bir marife isimdir; **سقر**’dan Allah’a sığınırız. Ve böyle okunmuştur: **ما سَلَكَكُمْ في سَقَر**; marife olduğu için munsarif değildir; ve yine **لَظَى** ve **جهنم** (de böyledir). **أَبو بكر**: **السقر** hakkında iki söz vardır: birincisi, âhiret ateşine **سقر** denildi; onun için bir iştikak bilinmez; ve iʿrâbın men‘i, marifelik ve yabancılık sebebiyledir. Ve “ateşe **سقر** denildi; çünkü o, cisimleri ve ruhları eritir” denilmiştir; isim Arapçadır; onların “güneş onu **سقرته**” sözünden, yani “onu eritti” demektir. Ve ondan ona **ساقُور** isabet etti; ve **السَّاقور** da: ısıtılan bir demirdir; onunla eşek dağlanır. Ve **سقر**’un Arapça bir isim olduğunu söyleyen dedi ki: iʿrâbın men‘i, marife müennes olduğu içindir. Allah Teâlâ dedi: **لا تبقي ولا تذر**. Ve **السَّقَّارُ**: lânet eden kâfirdir; **السين** ile ve **الصاد** ile; o, yerinde zikredilmiştir. **الأَزهري** **صقر** maddesinde: **الصَّقَّارُ** koğucudur (**النَّمَّامُ**). Senediyle **جابر بن عبدالله**’dan rivayet etti; dedi ki: Allah’ın Resûlü, صلى الله عليه وسلم, dedi: Mekke’de **سَاقُور** ve koğuculukla yürüyen (**مَشَّاءٌ بنميم**) oturmaz. Ve yine **السَّقَّار** ve **الصَّقَّار** hakkında rivayet edildi: lânet edendir; ve “lâneti hak etmeyen kimseye lânet eden” denildi; ona bu ad verildi; çünkü insanlara diliyle vurur; **الصَّقْرِ**’dendir; o da, kayayı **الصَّاقُور** ile vurmandır; o, **المِعْوَلُ**’dur. Ve başka bir hadiste **السَّقَّارِينَ**’in zikri geldi; ve hadiste onun tefsiri geldi: onların yalancılar oldukları (şeklinde). Denildi ki: konuştuklarının kötülüğü sebebiyle onunla adlandırıldılar. **سهل بن معاذ** babasından rivayet etti: Allah’ın Resûlü, صلى الله عليه وسلم, dedi: Ümmet, kendilerinde üç şey ortaya çıkmadıkça bir şeriat üzere olmaya devam eder: kendilerinden ilim kabzedilmedikçe, kendilerinde **الخُبْثُ** çoğalmadıkça ve kendilerinde **السَّقَّارَةُ** ortaya çıkmadıkça. Dediler ki: Ey Allah’ın Resûlü, **السَّقَّارَةُ** nedir? Dedi: Âhir zamanda olacak bir topluluktur; karşılaştıklarında aralarındaki selâmlaşmaları lânetleşmedir (**التَّلاعُنَ**). Ve bir rivayette: kendilerinde **السَّقَّارُونَ** ortaya çıkar.
