# سكع (س-ك-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%83%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ك - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

سَكَعَ: الرجلُ مثل سَقَعَ. يقال: ما أدري أين سَكَعَ وأين تَسَكَّعَ. والتَسَكُّعُ التمادي في الباطل، ومنه قول الشاعر:
أَلاَ إنّه في غَمْرَةٍ يَتَسَكَّعُ

##### Türkçe

**سَكَعَ**: adam, **سَقَعَ** gibi. Denilir: “Bilmiyorum nerede **سَكَعَ** ve nerede **تَسَكَّعَ**.” Ve **التَسَكُّعُ**, bâtılda ısrarla sürüp gitmektir; ondan şairin sözü:
أَلاَ إنّه في غَمْرَةٍ يَتَسَكَّعُ

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والكاف والسين
عكس ، سكع ، كسع ، عسك
استعمل من وجوهه : عكس ، سكع ، كسع ، عسك .
عكس : أبو عبيد عن أبي عمرو : العَكيس : الدقيق يُصَبُّ عليه الماءُ ثم يُشرب . وأنشدنا لمنظور الأسدي :
لمَّا سقيناها العكيسَ تمذّحت
خَواصرُها وازداد رشحاً وريدها
وقال أبو عبيد : وقال الأصمعي : إذا صُبَّ لبنٌ على مرقٍ كائناً ما كان فهو العكيس .
أبو عبيد عن الأحمر : عكست البعير عكساً ، وهو أن تشدَّ عنقَه إلى إحدى يديه وهو بارك ، والاسم العِكاس . وقال ابن الأعرابي مثله .
وروي عن الربيع بن خُثَيم أنه قال : ( اعكِسوا أنفسَكم عكسَ الخيل باللُّجُم ) .
قال شمر : معناه اقدعوها وكفوها . قال أعرابيٌّ من بني نُفَيل شنقتُ البعير وعكستُه ، إذا جذبتَ من جريرِه ولزمت من رأسه فهملج . قال : وقال الجعديّ : العَكْس أن يَجعلَ في رأس البعير خطاماً ثم يعقده إلى ركبته لئلا يصُول .
وقال الليث : العكس : ردُّك آخرَ الشيء على أوّله . وأنشد :
وهُنَّ لدى الأكوار يُعْكَسْنَ بالبُرى
على عَجَلٍ منها ومنهنَّ يُكسَعُ
قال : والرجل يمشي مَشيَ الأفعى فهو يتعكَّس تعكُّساً ، كأنه قد يبِست عُروقُه . وربّما سمِّي السكران كذلك .
وقال أبو زيد : يقال مِن دون ذلك مِكاسٌ وعِكاس ، وذلك أن تأخذ بناصيته ويأخذ بناصيتك .
عسك : أبو عبيد عن أبي عمرو : عَسِك به ، وسَدِك به ، إذا لزمه . أبو العباس عن ابن الأعرابي : عسق به وعَسِك به ، إذا لصِق به .
كعس : الليث : الكَعْس : عِظام السُّلامَى ، وجمعه الكِعاس . وهي أيضاً عظام البراجم في الأصابع ، وكذلك من الشاء وغيرها .
كسع : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( ليس في الكُسْعة صَدَقة ) ، قال أبو عبيد : قال أبو عبيدة : الكُسْعة : الحمير .
وأخبرني المنذري عن الطوسيّ عن الخرّاز قال : قال ابن الأعرابي : الكُسْعة : الرَّقيق ، سمِّيت كُسْعة لأنّك تكسعها إلى حاجتك . قال : والنُّخّة : الحمير . والجَبْهة : الخيل
قلت : سمِّيت الحمير كُسعةً لأنّها تُكسَعُ في أدبارها إذا سِيقَت وعليها أحمالُها .
وفي ( النوادر ) : كسعَ فلانٌ فلاناً وكسَحه ، وثَفَنَه ، ولَظَّه ولاظَه ولأظه ، يلُوظُه ويلُظُّه ويَلأَظُه ، إذا طرده .
والكَسع أيضاً : أن يؤخذ ماء بارد فيضرب به ضروع الحلائب إذا أرادوا تغريزها ليبقى لها طِرقُها ويكون أقوى لأولادها التي تُنتجُها فيما تقتبل . وقال ابن حلّزة :
لاتكسَع الشُّولَ يأغبارها
إنك لا تدري مَن الناتجُ
واحلُبْ لأضيافك ألبانَها
فإنَّ شرَّ اللبنِ الوالجُ
والأغبار : جمع غُبْر ، وهو بقية اللبن في الضرع . يقول : لا تغرِّز إبلك وأنت تُريغُ بذلك قوَّةَ نسلها ، واحلبْها لأضيافك فلعلَّ عدوّك يُغير عليها فيكون الناتجَ دونك .
وقال ابنُ الأعرابي : قال أعرابي : ضِفتُ قوماً فأتوني بكُسَعٍ جَبِيزاتٍ معشِّشات . قال : الكُسَع : الكِسَر . والجَبيزات : اليابسات .
ويقال : كَسَعَ فلانٌ فلاناً بما ساءه ، إذا همَزه من ورائه بكلامٍ قبيح . ويقال : ولَّى القومُ أدبارَهم فكسَعَوهم بسيوفهم ، أي ضربوا دوابرهم .
وكُسَع : حيٌّ من العرب رُماة ، وكان فيهم رجلٌ رامٍ ، فرمَى بعدما أسدفَ الليلُ عيراً فأصابه ، فظنَّ أنّه أخطأه فكسر قوسَه ، ثم ندم من الغد حين نظر إلى العَير قد اسبطَرَّ ميتاً وسهمُه فيه . فصار مثلاً لكلِّ نادمٍ على فعلٍ فعَلَه . وفيه يقول الفرزدقُ وقد ضربه مثلاً لنفسه حين طلّق امرأته نوار :
ندمتُ ندامةَ الكُسَعيِّ لمّا
غدت مني مطلَّقةً نَوارُ
وقال الليث : الكُسْعة : الرِّيش المجتمع الأبيض تحت ذنَب العُقاب ، وجمعها الكُسَع . وكَسَعتِ الظَّبية والناقةُ ، إذا أدخلت ذنَبها بين رجليها . وناقة كاسع بغير هاء . والكَسَع في ( شِيات الخيل ) من وضح القوائم : أن يكون البياض في طرف الثُّنّة في الرِّجل . قاله أبو عبيدة .
وقال أبو سعيد : إذا خطَرَ الفحلُ فضربَ بين فخذيه فذلك الاكتساع ، فإن شالَ به ثمّ طَواه فقد عَقْرَبه .
وقال أبو سعيد : الكُسْعة تقع على الإبل العوامل ، والبقر الحوامل ، والحمير ، والرَّقيق . وإنما كَسْعُها أنّها تُكْسَع بالعِصِيِّ إذا سِيقتْ .
سكع : قال ابن السكيت : ما أدري أين سَكَع وبكع وبقع ، أي ما أدري أين ذهب .
وقال أبو زيد : المسكِّعة من الأرَضينَ : المِضَلَّة .
عمرو عن أبيه : رجل نَفِيح ونِفِّيح ، وساكع ، وشَصِيب ، أي غريب .
وفي ( النوادر ) : يقال فلانٌ في مُسَكِّعةٍ ومُسَكَّعة من أمره ، وهي المضلِّلة المودِّرة التي لا يُهتَدى فيها لوجه الأمر .
وأنشد الليث :
ألاَ إنّه في غَمْرَةٍ يتسكَّعُ
أي لا يدري أين يأخذ من أرض الله .

##### Türkçe

باب **العين** ve **الكاف** ve **السين**
**عكس** ، **سكع** ، **كسع** ، **عسك**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **عكس** ، **سكع** ، **كسع** ، **عسك** .

**عكس** : Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan: **العَكيس**: üzerine su dökülen sonra içilen ince un. Ve bize Manzûr el-Esedî’den okudu:
لمَّا سقيناها **العكيسَ** تمذّحت
خَواصرُها وازداد رشحاً وريدها
Ebû Ubeyd dedi: ve Asma‘î dedi: Her ne olursa olsun bir et suyunun üzerine süt dökülürse o **العكيس**’tir.

Ebû Ubeyd, el-Ahmer’den: **عكست** deveyi **عكساً** (olarak); bu, o çökmüş iken boynunu iki elinden birine doğru bağlamandır; isim **العِكاس**’tır. İbnü’l-A‘râbî de bunun benzerini söyledi.

Rabî‘ b. Huseym’den rivayet olundu ki şöyle dedi: “( Kendilerinizi, atların gemlerle **عكس** edilmesi gibi **اعكِسوا** )”.

Şemmer dedi: manası: onu engelleyin ve geri çevirin. Benî Nüfeyl’den bir bedevî: **شنقتُ** deveyi ve **عكستُه**; yani yularından çektiğinde ve başından yapışıp kaldığında, o da hızlı yürüdü. Dedi: ve Ca‘dî dedi: **العَكْس**: devenin başına bir yular yapıp sonra onu dizine bağlamandır ki saldırmasın.

Leys dedi: **العكس**: bir şeyin sonunu onun başına geri çevirmendir. Ve okudu:
وهُنَّ لدى الأكوار يُعْكَسْنَ بالبُرى
على عَجَلٍ منها ومنهنَّ يُكسَعُ
Dedi: Adam yılan yürüyüşü gibi yürürse o **يتعكَّس** bir **تعكُّساً** (ile); sanki damarları kurumuş gibidir. Bazen sarhoşa da böyle ad verilir.

Ebû Zeyd dedi: Bundan aşağısı için **مِكاسٌ** ve **عِكاس** denir; bu da, sen onun perçeminden tutarsın, o da senin perçeminden tutar.

**عسك** : Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan: **عَسِك** onunla, ve **سَدِك** onunla; yani ona yapışıp kaldı. Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **عسق** onunla ve **عَسِك** onunla; yani ona yapıştı.

**كعس** : Leys: **الكَعْس**: **السُّلامَى**’nın kemikleri; çoğulu **الكِعاس**. O, ayrıca parmaklardaki **البراجم** kemikleridir; koyundan ve başkasından da böyledir.

**كسع** : Nebî’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet olundu ki şöyle dedi: “( **الكُسْعة**’da sadaka yoktur )”. Ebû Ubeyd dedi: Ebû Ubeyde dedi: **الكُسْعة**: eşeklerdir.

Münzirî bana Tûsî’den, o da Harrâz’dan haber verdi; dedi ki: İbnü’l-A‘râbî dedi: **الكُسْعة**: köle/ince tabaka (الرَّقيق); ona **كُسْعة** adı verildi; çünkü onu ihtiyacına doğru **تكسعها** (sürersin). Dedi: **النُّخّة**: eşeklerdir. **الجَبْهة**: atlardır.

Ben dedim: Eşeklere **كُسْعة** adı verildi; çünkü yüklü oldukları hâlde sürüldüklerinde artlarından **تُكسَعُ** edilirler.

( **النوادر** )’de: Falan, falanı **كسع** etti ve **كسَحه** etti, ve **ثَفَنَه** etti, ve **لَظَّه** ve **لاظَه** ve **لأظه**; **يلُوظُه** ve **يلُظُّه** ve **يَلأَظُه**; yani onu kovdu.

Ve **الكَسع** ayrıca: soğuk su alınması, sonra sağmal hayvanların memelerine onunla vurulmasıdır; onları **تغريز** etmek istediklerinde, onların **طِرقُها**’sı kalsın ve ileride doğuracağı yavruları için daha güçlü olsun diye. İbn Hallaze dedi:
لاتكسَع الشُّولَ يأغبارها
إنك لا تدري مَن الناتجُ
واحلُبْ لأضيافك ألبانَها
فإنَّ شرَّ اللبنِ الوالجُ
Ve **الأغبار**: **غُبْر**’ün çoğuludur; o, memedeki sütün kalıntısıdır. Diyor ki: Develerini **تغرِّز** etme; sen bununla neslinin gücünü döküp götürüyorsun; onları misafirlerin için sağ; belki düşmanın onlara baskın yapar da, **الناتج** senden aşağıda olur.

İbnü’l-A‘râbî dedi: Bir bedevî dedi: Bir kavme misafir oldum; bana **كُسَعٍ** **جَبِيزاتٍ** **معشِّشات** getirdiler. Dedi: **الكُسَع**: kırıntı ekmek parçalarıdır (**الكِسَر**). **الجَبيزات**: kurumuş olanlardır.

Ve denir: Falan, falanı onu kötüleyen bir şeyle **كَسَعَ** etti; yani onu arkasından çirkin bir sözle dürttü. Ve denir: Kavim arkalarını döndü de onları kılıçlarıyla **كسَعَوهم**; yani artlarını vurdular.

Ve **كُسَع**: Araplardan bir kabiledir; okçulardır. Onlarda okçu bir adam vardı; gece karardığında bir yaban eşeğine ok attı da onu vurdu; onu ıskaladığını sandı da yayını kırdı; sonra ertesi gün yaban eşeğine baktığında onu ölü olarak uzanmış ve oku da içinde görünce pişman oldu. Böylece, yaptığı bir fiilden pişman olan her biri için bir mesel oldu. Bunun hakkında Ferazdak, karısı Nevâr’ı boşadığında bunu kendisine mesel getirerek şöyle der:
ندمتُ ندامةَ الكُسَعيِّ لمّا
غدت مني مطلَّقةً نَوارُ
Leys dedi: **الكُسْعة**: kartalın kuyruğu altında toplanmış beyaz tüylerdir; çoğulu **الكُسَع**. Ve ceylan ve deve **كَسَعت**; yani kuyruğunu iki bacağı arasına soktu. Ve **كاسع** deve; **هاء** olmaksızın. Ve **الكَسَع** ( **شِيات الخيل** ) içinde, bacakların açıklığından: bacakta beyazlığın **الثُّنّة**’nin ucunda olmasıdır. Bunu Ebû Ubeyde söyledi.

Ebû Saîd dedi: Aygır sıçrayıp iki uyluğu arasına vurursa bu **الاكتساع**’dır; eğer onunla kaldırır sonra onu katlarsa, artık **عَقْرَبه** etmiştir.

Ebû Saîd dedi: **الكُسْعة** çalışan develere, gebe sığırlara, eşeklere ve **الرَّقيق**’e vaki olur. Onun **كَسْعُها**’sı ancak şudur: sürüldüklerinde sopalarla **تُكْسَع** edilirler.

**سكع** : İbnü’s-Sikkît dedi: Bilmiyorum nerede **سَكَع** ve **بكع** ve **بقع**; yani bilmiyorum nereye gitti.

Ebû Zeyd dedi: Yerlerden **المسكِّعة**: **المِضَلَّة**’dir.

Amr, babasından: Adam **نَفِيح** ve **نِفِّيح**’tir, ve **ساكع**’tır, ve **شَصِيب**’tir; yani gariptir.

( **النوادر** )’de: Denir: Falan, işinde bir **مُسَكِّعةٍ** ve **مُسَكَّعة** içindedir; o, işin yönüne ulaşılamayan, şaşırtan ve dolaştıran şeydir.

Leys okudu:
ألاَ إنّه في غَمْرَةٍ يتسكَّعُ
Yani Allah’ın arzından nereden tutacağını bilmez.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س ك ع
فلـان يتسكـع لا يـدري أيـن يتوجـه مـن أرض اللـه تعالـى‏:‏ يتعسـف‏.‏
وتسكـع في الظلمة‏:‏ خبط فيها‏.‏
قال‏:‏ أيادي بيضاً بيضت وجه مطلبي وقد كنت في ظلمائـه أتسكـع ومن المجاز‏:‏ فلان يتسكع في أمره‏:‏ لا يهتدي لوجهه وأراك متسكعاً في ضلالك‏.‏
وسئل بعض العرب عن قوله تعالى ‏"‏ في طغيانهم يعمهون ‏"‏ فقال‏:‏ في عمههم يتسكعون‏.‏

##### Türkçe

س ك ع
Falanca **يتسكع**; yüce Allah’ın arzından nereye yöneldiğini bilmez: **يتعسف** (zorlanır/şaşırır).‏
Karanlıkta **تسكع** etti: onda **خبط** etti (sağa sola çarptı).‏
Dedi ki:
“Beyaz eller; talebimin yüzünü ağarttı; hâlbuki ben onun karanlığında **أتسكع** ediyordum.”
Mecazdan: Falanca işinde **يتسكع** eder: onun yönüne hidayet bulmaz. Ve seni sapıklığında **متسكعاً** görüyorum.‏
Bazı Araplara, yüce Allah’ın sözü olan “**في طغيانهم يعمهون**” hakkında soruldu; dedi ki: “Onların şaşkınlıklarında **يتسكعون**.”‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

سَكَعَ الرجلُ يَسْكَعُ سَكْعاً وتَسَكَّعَ: مشَى مُتَعَسِّفاً. وما أَدْرِي أَين سَكَعَ وأَين تَسَكَّعَ أَي أَين ذَهَب وأَخذ. وتَسَكَّعَ في أَمره: لم يهتد لوِجْهَتِه؛ وفي حديث أُم معبد:
وهل يَسْتَوِي ضُلاَّلُ قَوْمٍ تَسَكَّعُوا؟
أَي تَحَيَّرُوا. ورجل سُكَعٌ: متحير، مثَّل به سيبويه وفسره السيرافي، وقال: هو ضِدُّ الخُتَعِ وهو الماهِر بالدّلالة. وسَكَع الرجلُ: مثل صَقَعَ. والتسَكُّع: التّمادِي في الباطل؛ ومنه قول سليمان ابن يزيد العدوي:أَلا إِنَّه في غَمْرةٍ يَتسَكَّعُ
أَي لا يدري أَين يأْخذ من أَرض الله. ورجل نَفِحٌ ونَفِيحٌ وساكعٌ وشَصِيبٌ أَي غَرِيبٌ.
وفي نوادر الأَعراب: فلان في مَسْكَعةٍ من أَمره وفي مُسَكِّعةٍ، وهي المُضَلِّلةُ المُوَدِّرَةُ التي لا يُهْتَدى فيها لوجه الأَمر. والمُسَكِّعةُ من الأَرضين: المُضَلِّلةُ.

##### Türkçe

**سَكَعَ** adam **يَسْكَعُ** **سَكْعاً** ve **تَسَكَّعَ**: zorlayarak yürüdü.

Ve ben bilmem, nerede **سَكَعَ** ve nerede **تَسَكَّعَ**; yani nereye gitti ve aldı. Ve **تَسَكَّعَ**
işinde: yönüne hidayet bulmadı; ve Ümm Ma‘bed hadîsinde:
Ve bir kavmin sapıkları, **تَسَكَّعُوا** olanlar, eşit olur mu?
Yani şaşırdılar. Ve bir adam **سُكَعٌ**: şaşkın; Sîbeveyh onunla örnek verdi ve Sîrâfî onu açıkladı,
ve dedi: o, **الخُتَعِ**’ın zıddıdır; o da delâlette mahir olandır. Ve **سَكَعَ** adam: **صَقَعَ** gibi.
Ve **التسَكُّع**: bâtılda ileri gitmek; ve ondan Süleyman b. Yezîd
el-‘Adevî’nin sözü:
Dikkat edin, o bir girdap içindedir, **يَتسَكَّعُ**
Yani Allah’ın arzından nereden alacağını bilmez. Ve bir adam **نَفِحٌ** ve **نَفِيحٌ** ve **ساكعٌ**
ve **شَصِيبٌ**; yani garip.

Ve A‘râb’ın nevâdirinde: falan, işinde bir **مَسْكَعةٍ** içindedir ve bir **مُسَكِّعةٍ** içinde; o,
işin yönüne hidayet olunmayan, saptırıcı, şaşırtıcı olandır.

Ve yerlerden **المُسَكِّعةُ**: saptırıcı olandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

سكع الرجل، كمنع وفرح: إذا مشى مشيا متعسفا لا يدري أين يسكع، أي أين يأخذ في بلاد الله، قاله الليث، وأنشد لأسد بن ناعصة التنوخي:
  أتسكع في عدواء البلاد                      من الدخل الوله الضمر قال الصاغاني: الذي في شعره:
  أتسطع في عدواء البلاد                      على دخل الوله السهور والسهور: المستلب العقل. سكع سكعا، إذا تحير، عن ابن عباد، وفي الأساس: سكع في الظلماء: خبط فيها كتسكع، ومنه قول الشاعر، وهو سليمان بن يزيد العدوي:
  ألا إنه في غمرة يتسكع

  هكذا في العباب، وأنشده الجوهري أيضا، وفسره بالتمادي في الباطل، وسيأتي للمصنف. ورجل ساكع وسكع، ككتف: غريب، الأولى عن أبي عمرو. وما أدري أين سكع، أي أين ذهب، نقله الجوهري، وكذلك سقع، وصقع، قال الليث: ما يدري أين يسكع من أرض الله، أي أين يأخذ، وهذا قد تقدم له قريبا، فهو تكرار. قال أبو زيد: المسكعة، كمحدثة: المضلة من الأرضين التي لا يهتدى فيها لوجه الأمر، وهو مجاز، يقال: فلان في مسكعة من أمره. وتسكع: تمادى في الباطل، نقله الجوهري، وأنشد:
  ألا إنه في غمرة يتسكع وفي الأساس: هو يتسكع: لا يدري أين يتوجه من الأرض، يتعسف. قال: وأراك متسكعا في ضلالتك. وسئل بعض العرب عن آية:  في طغيانهم يعمهون  فقال: في عمههم يتسكعون. ومما يستدرك عليه: ما أدري أين تسكع: أين ذهب. عن الجوهري. وأين سكع تسكيعا: مثله، عن الفراء، نقله الصاغاني. وفلان في مسكعة من أمره، بالفتح، كمسكعة، كما في نوادر الأعراب. ورجل سكع، كصرد، أي متحير. مثل به سيبويه، وفسره السيرافي، وقال: هو ضد الختع، وهو الماهر بالدلالة.

##### Türkçe

**سكع** adam, **منع** ve **فرح** gibi: Zorlayıcı bir yürüyüşle yürüdüğü zaman; nereye **يسكع** ettiğini, yani Allah’ın beldelerinde nereden yol tuttuğunu bilmez. Bunu Leys söylemiştir. Esed b. Nâʿısa et-Tenûhî’ye ait olarak şu beyti okumuştur:
  “Beldelerin ıssızlığında mı **تسكع** ediyorsun,
                      içe işleyen, zayıf, şaşkınlıktan dolayı?”

Sâgânî dedi ki: Onun şiirinde olan:
  “Beldelerin ıssızlığında mı **تسطع** ediyorsun,
                      uykusuz şaşkınlığın içe işleyişi üzerine?”

Ve **السهور**: aklı çalınmış (kimse). **سكع** eder, **سكعا**: şaşırıp kaldığı zaman; İbn ʿAbbâd’dan. Ve **الأساس**’ta: **سكع في الظلماء**: onda (karanlıkta) sendeledi; **كتسكع** gibi. Ondan şairin sözü; o, Süleymân b. Yezîd el-ʿAdevî’dir:
  “Dikkat edin, o bir boğuntu içinde **يتسكع** eder.”

**العباب**’da böyle (gelmiştir). Cevherî de onu okumuş ve onu bâtılda ileri gitmek diye açıklamıştır; musannif için de gelecektir. Ve bir adam **ساكع** ve **سكع**, **كتف** gibi: garip; birincisi Ebû ʿAmr’dan. Ve ben bilmem nerede **سكع** etti; yani nereye gitti. Cevherî onu nakletti. Ve كذلك **سقع** ve **صقع**. Leys dedi ki: Allah’ın arzından nerede **يسكع** ettiğini bilmez; yani nereden yol tutar. Bu, onun için az önce geçti; o hâlde tekrardır. Ebû Zeyd dedi ki: **المسكعة**, **محدثة** gibi: içinde işin yönüne hidayet olunmayan yerlerden şaşırtıcı (yer); bu mecazdır. Denir ki: Falan, işinde bir **مسكعة** içindedir. Ve **تسكع**: bâtılda ileri gitti; Cevherî onu nakletti ve şu beyti okudu:
  “Dikkat edin, o bir boğuntu içinde **يتسكع** eder.”

Ve **الأساس**’ta: O **يتسكع** eder: arzdan nereye yöneldiğini bilmez; zorlanır. Dedi ki: Seni de sapkınlığında **متسكعا** görüyorum. Bazı Araplara şu âyet hakkında soruldu:  **في طغيانهم يعمهون**  dedi ki: Kendi **عمه**lerinde **يتسكعون** ederler. Ve ona ilâve olarak istidrâk olunanlardandır: Ben bilmem nerede **تسكع** etti: nereye gitti. Cevherî’den. Ve nerede **سكع** etti, **تسكيعا**: onun benzeri; Ferrâ’dan; Sâgânî onu nakletti. Ve falan işinde bir **مسكعة** içindedir; fetih ile; **كمسكعة** gibi; **نوادر الأعراب**’da olduğu üzere. Ve bir adam **سكع**, **صرد** gibi; yani şaşırmış. Sîbeveyh onunla örnek verdi; Sîrâfî onu açıkladı ve dedi ki: O, **الختع**’ın zıddıdır; o da delâlette mahir olandır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B9/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَكَِعَ
سَكَِعَ A ( n. ac. سَكْع 1 ,  سَكَع 4 ),
a.  Wandered about, roved.

b.  Staggered, stumbled.

c.  [ coll. ], Fell asleep, dozed.

تَسَكَّعَ
تَسَكَّعَ V ,
a.  see I .

سَكْع
سَكْع 1 ,
a.  Sleep, drowsiness.

سَكِع
سَكِع 5 ,
a.  see 21 .

سَاْكِع
سَاْكِع 21 ,
a.  Foreigner; stranger.

##### Türkçe

**سَكَِعَ**
**سَكَِعَ** A (isim mastarı: **سَكْع** 1, **سَكَع** 4),
a. Dolaştı, gezindi.

b. Sendelendi, tökezledi.

c. [topluluk], Uykuya daldı, uyukladı.

**تَسَكَّعَ**
**تَسَكَّعَ** V,
a. I’e bak.

**سَكْع**
**سَكْع** 1,
a. Uyku, uyuklama.

**سَكِع**
**سَكِع** 5,
a. 21’e bak.

**سَاْكِع**
**سَاْكِع** 21,
a. Yabancı; garip.
