# سكم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%83%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سكم

السَّكْمُ: تَقارُبُ الخَطْو في ضعف، سَكَمَ يَسْكُمُ سَكْماً. وسَيْكَِمُ: اسم امرأَة منه. التهذيب: ابن دريد السَّكْمُ فعل مُماتٌ. والسَّيْكَمُ: الذي يقارب خطوه في ضعف.
الشيء. وفي الحديث عن النبي، صلى الله عليه وسلم: من قضَيْتُ له بشيء من حق أَخيه فلا يأْخُذَنَّه فإِنما أَقْطَعُ له سِطاماً من النار أَي قطعة منها، ويروى إِسْطاماً، وهما الحديدة التي تحرك بها النار وتُسْعَرُ أَي أَقطع له ما يُسْعِرُ به النارَ
على نفسه ويُشْعِلُها، أَو أَقْطعُ له ناراً مُسَعَّرَة، وتقديره: ذات إِسْطامٍ؛ قال الأَزهري: ما أَدْري أَعَجَمِيَّةٌ هي أَم أَعجمية عُرّبَتْ (* قوله «أعجمية هي أم أعجمية عربت» هكذا هو بالأصل والنهاية، والذي في نسخة التهذيب التي بأيدينا: أعربية محضة أو معربة)، ويقال للحديدة التي تُحْرَثُ بها النار سِطامٌ وإِسْطامٌ إِذا فُطِح طرفها. ابن الأَعرابي: يقال لسداد القِنِّينَة العِذامُ
(* قوله «العذام» كذا هو في الأصل
والتهذيب). والسِّطامُ والعِفاصُ والصِّمادُ والصِّبار. ابن الأَعرابي: السُّطُمُ الأُصول. ويقال للدَّرَوَنْد: سِطام. وقد سَطَمْتُ الباب وسَدَمْتُه إِذا رددته، فهو مَسْطوم ومَسْدُوم.

### Türkçe

**السَّكْمُ**: zayıflık içinde adımın yakınlaşması; **سَكَمَ يَسْكُمُ سَكْماً**.

**وسَيْكَِمُ**: ondan bir kadının adıdır. **التهذيب**: İbn Düreyd: **السَّكْمُ** ölü (kullanımdan düşmüş) bir fiildir.

**والسَّيْكَمُ**: zayıflık içinde adımını yakınlaştıran kimsedir.

Şey. Hadiste Peygamber’den, صلى الله عليه وسلم: “Kardeşinin hakkından bir şey ile lehine hükmettiğim kimse onu sakın almasın; çünkü ben ona ateşten bir **سِطاماً** (yani ondan bir parça) kesmiş olurum.” diye (gelmiştir). **إِسْطاماً** diye de rivayet edilir; ikisi de, ateşin onunla hareket ettirildiği ve tutuşturulduğu demirdir; yani ona, onunla ateşi kendi aleyhine tutuşturacağı ve onu alevlendireceği şeyi kesmiş olurum; yahut ona tutuşturulmuş bir ateş kesmiş olurum. Bunun takdiri: **ذات إِسْطامٍ**. Ezherî dedi ki: bunun yabancı dil mi olduğunu, yoksa yabancı olup Arapçalaştırılmış mı olduğunu bilmiyorum.
(* Sözü “**أعجمية هي أم أعجمية عربت**”: asıl ve **النهاية**’de böyledir; elimizdeki **التهذيب** nüshasında olan ise: “**أعربية محضة أو معربة**”.)
Ateşin onunla karıştırıldığı demire, ucu yassılaştırıldığı zaman **سِطامٌ** ve **إِسْطامٌ** denir. İbnü’l-A‘râbî: şişenin tıpasına **العِذامُ** denir.
(* Sözü “**العذام**”: asılda ve **التهذيب**’de böyledir.)
Ve **السِّطامُ** ve **العِفاصُ** ve **الصِّمادُ** ve **الصِّبار**. İbnü’l-A‘râbî: **السُّطُمُ** köklerdir. Ve **الدَّرَوَنْد**’a **سِطام** denir. Ve ben kapıyı **سَطَمْتُ** ve **سَدَمْتُه** ettim; onu geri çevirdiğim zaman; o hâlde o **مَسْطوم** ve **مَسْدُوم**dur.
