# سك (س-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الكاف والسين
كس ، سك : ( مستعملة ) .
كس : قال الليث : الكَسَس : خروج الأسنان السُّفلى مع الحنك الأسفل وتقَاعُسُ الحَنَك الأعلى . والنعت : رجل أكَسُّ .
وأنشد :
إذا ما حالَ كُسُّ القَوْمِ رُوقا
حال بمعنى تحوّل . قال والتكَسُّسُ : التكلُّف من غير خِلْقَة .
ثعلب عن ابن الأعرابي قال : البَلَل أشدُّ مِن الكَسَس .
وقال ابن شميل : الكَسَس : أن يكون الحَنَك الأعلى أقصر مِن الأسفل ، فتكون الثَّنيتان العُلْييان وراءَ السُّفليَين من داخل الفم ، وقال : ليس من قِصَر الأسنان .
قال ابن الأعرابيِّ : الكَسَس : قِصَر الأسنان ، رجل أكَسُّ وامرأةٌ كسَّاء .
عمرو عن أبيه : الكَسِيس من أسماء الخمر ، هي القِنْديد .
أبو مالك : الكَسكاس : الرجل القصير الغليظ . وأنشد :
حيث ترى الحَفَيْتَأ الكَسْكاسا
يَلتَبِس الموتُ به الْتِباسا
والكَسْكسة : لغة من لغات العرب تقارب الكشكشة .
سك : أبو نصر عن الأصمعيّ يقال : سكّ سمعُه واستكّ .
وقال الليث : السَّكك صِغَر قُوف الأُذن وضيق الصِّماخ ، وقد وُصِف به الصَّمَم .
وقال ابن الأعرابيِّ : يقال للقَطاة حَذّاء لقِصر ذَنَبها ، وسَكَّاء لأنَّه لا أُذُن لها . وأصلُ السَّكك الصَّمَم .
وأنشد :
حَذَّاء مدبِرةً سكاءُ مقبلةً
للماء في النَّحْرِ منها نَوطَةٌ عَجَبُ
وقوله :
إنّ بني وَقْدان قَوم سُكُّ
مثلُ النَّعام والنَّعامُ صكُّ
سُكٌّ ، أي : صُمٌّ .
وقال الليث : يقال : ظَليم أَسَكُّ لأنّه لا يَسمَع .
وقال زهير :
أسَكُّ مُصَلّمُ الأُذنين أَجْنى
له بالسِّيِّ تَنُّومٌ وآءُ
ورُوي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( خيرُ المال سِكّةٌ مأبورة ، وفَرَسٌ مأمورة ) .
قال أبو عبيد : السكّة المأبورة : هي الطريقة المستوية المصطفَّة من النخل .
ويقال : إنما سمِّيت الأزقّة سِكَكاً لاصطفاف الدُّور فيها كطرائق النَّخل .
وفي حديث آخر عن النبي عليه السلام : ( أنه نهَى عن كسر سِكة المسلمين الجائزة بينهم إلاّ مِن بأس ) ، أراد بالسِّكة الدِّينار والدِّرْهم المضروَين ، سمِّي كلُّ واحدٍ منهما سكة لأنه طُبِع بالحَديدة المُعلمة له .
ويقال له : السَّك . وكلُّ مِسمارٍ عند العرب سَكٌّ .
وقال امرؤ القيس يصف دِرْعاً :
ومشدودةَ السَّكِّ مَوْضونةً
تضاءلُ في الطيِّ كالمِبْرَدِ
وقال الليث : السِّكة : حديدة قد كُتِب عليها يُضرب بها الدّراهم .
وفي حديثٍ ثالثٍ عن النبي عليه السلام أنه قال : ( ما دخَلَتِ السِّكةُ دارَ قومٍ إلاّ ذَلُّوا ) .
والسكّة في هذا الحديث : الحديدة التي يُحْرَثُ بها الأرض ، وهي السِّنُّ واللُّؤمَة . وإنَّما قال عليه السلام إنها لا تَدخل دارَ قومٍ إلاّ ذَلوا كراهةَ اشتغال المسلمين والمهاجرين عن مُجاهدة العدوّ بالزِّراعة والخفْض واقتناء المال ، وإنهم إذا فعلوا ذلك طُولبوا بما يلزمهم مِن مال الفَيء ، فيلقَونَ عنتاً مِن عمال الخراج وذُلاًّ مِن النوائب . وقد عَلِم عليه السلام ما يَلقَى أصحابُ الضِّياع والمزارع من عَسْف السلطان وانحنائه عليهم بالمطالبات ، وما ينالُهم مِن الذُّلّ عند تغيُّر الأحْوال بعدَه .
فهذه ثلاثة أحاديث ذُكِر فيها السكة بثلاثة معانٍ مختلفة ، وقد فسّرتُ كل وجه منها فافهمه .
وقال الليث : السِّكة أوسَعُ مِن الزقاق .
والسَّكُّ : تضبيبُك البابَ أو الخشب بالمسمار ، وهو السَّكِّي .
وقال الأعشى :
كما سَلَك السَّكِّيَّ في الباب فيْتَقُ
وقال الأصمعي : استكت الرياض : إذا التفَّت .
وقال الطرمَّاح يصف عَيراً :
صُنع الحاجبَيْن خَرَّاطهُ البَقْ
لُ بَدِيّاً قبلَ استكاكِ الرياضِ
شمر ، قال الأصمعيّ : إذا ضاقت البئر فهي سُكٌّ .
وأنشد :
يُجبي لها على قَليبٍ سُكَ
وهي التي أحكم طيُّها في ضِيق .
ثعلب عن ابن الأعرابي : سَكَّ بسَلْحِه ، وشجّ وهَكّ : إذا خَذَق به .
وقال : والسُّكُك : القُلُص الزرّاقة يعني الحُبارَيات .
قال الأصمعي : هو يَسك سكّاً ويَسُجُّ سجّاً : إذا رَق ما يجيء مِن سَلْحِه .
ويقال لبيت العقرب : السُّكّ ، والسُّكّ : البئر الضيقة .
وقال الليث : السُّكّ : طيبٌ يتخذُ مِن مِسْك ورامك .
والسُّكّ مِن الركايا : المستوِية الجراب والطَّيِّ . والسكّ : جُحْر العنكبوت .
والسكة : الطَّريق المستوي ، وبه سميتْ
سِكَك البريد .
وقال الشماخ :
حَنّتْ على سِكة السَّارِي فجاوَبَها
حَمامةٌ مِن حمامٍ ذاتُ أطواق
أي : على طريق الساري ، وهو موضع .
وقال العجاج :
نَضْرِبهم إذا أَخَذوا السَّكائكا
يريد : الطُّرُق .
وسَكَّاء : اسم قريةٍ في شعر الراعي يصف إبلاً له :
فلا رَدّها رَبِّي إلى مَرْج راهِط
ولا أصبحتْ تمشِي بسَكَّاءَ في وَحْلِ
أبو زيد : رجل سُكاكة ، وهو الذي يمضي لرأيه ولا يشاوِرُ أحداً ولا يُبالي كيف وقع رأيُه . حكاه ابن السكيت عنه .
وقال اللِّحياني : هو اللُّوحُ والسُّكاك والسُّكاكة للهواء بين السماءِ والأرض .
والسكاسِك : مِن أحياء اليمن ، والنسبة إليهم سَكْسَكِيّ .
وسمعتُ أعرابيّاً يصف دَحْلاً دَحَله فقال : ذهب فَمُه سَكّاً في الأرض عَشر قِيم ثم سَرَّب يميناً ، أراد بقوله سَكّاً ، أي : مستقيماً لا عِوَج فيه .
وقال ابن شميل : سَلْقَى فلان بناءه ، أي : جعَلَه مستلقياً ولم يَجعله سَكّاً .
قال : والسُّكّ : المستقيم مِن البناء والحفْر كهيئة الحائط .
واستكَّتْ مسامِعه : إذا صَمَّ . ويقال : ما استَكَّ في مَسامِعي مثله ، أي : ما دخل .
عمرو عن أبيه : سَكّ بسَلْحِه وزَكَّ : إذا رَمَى به يزُكُّ ويسُكّ .
ثعلب عن ابن الأعرابي : السُّك : لؤمُ الطبْع ، يقال : هو بِسُكِّ طبعه يفعل ذاك .
قال : وسَكَّ : إذا ضَيّق ، وسَكَّ : إذا لَؤُمَ .
وقال أبو عمرو : السِّكة والسِّنة : المأْنُ الذي يحرث به الأرض .
وقال ابن شميل : ما سَكَّ سَمْعي مثلُ هذا الكلام ، أي : ما دخل سمعِي .

##### Türkçe

باب **الكاف** والسين
**كس** ، **سك** : (kullanılan).

**كس** : el-Leys dedi: **الكَسَس**: alt dişlerin alt damakla birlikte çıkması ve üst damağın geri kalmasıdır. Niteleme: **رجل أكَسُّ** (kesesli adam).
Ve inşad etti:
إذا ما حالَ **كُسُّ** القَوْمِ رُوقا
**حال** “dönüştü” mânâsınadır. Dedi: ve **التكَسُّسُ**: yaratılış olmaksızın zorlama (kendini zorlama)dır.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **البَلَل** **الكَسَس**’ten daha şiddetlidir, dedi.
İbn Şümeyl dedi: **الكَسَس**: üst damağın alttan daha kısa olmasıdır; böylece iki üst kesici diş, ağzın içinden iki altın arkasında olur. Dedi: dişlerin kısalığından değildir.
İbnü’l-A‘râbî dedi: **الكَسَس**: dişlerin kısalığıdır; **رجل أكَسُّ** (kesesli adam) ve **امرأةٌ كسَّاء** (kesesli kadın).
Amr, babasından: **الكَسِيس** şarabın adlarındandır; o **القِنْديد**’dir.
Ebû Mâlik: **الكَسكاس**: kısa, kalın adamdır. Ve inşad etti:
حيث ترى الحَفَيْتَأ **الكَسْكاسا**
يَلتَبِس الموتُ به الْتِباسا
Ve **الكَسْكسة**: Arapların dillerinden bir dildir; **الكشكشة**’ye yaklaşır.

**سك** : Ebû Nasr, el-Asma‘î’den: denir ki: **سكّ** işitmesi ve **استكّ**.
El-Leys dedi: **السَّكك**: kulağın üst çıkıntısının küçüklüğü ve kulak deliğinin darlığıdır; bununla sağırlık vasfedilmiştir.
İbnü’l-A‘râbî dedi: **القَطاة**’ya kuyruğunun kısalığından dolayı **حَذّاء** denir; kulağı olmadığı için de **سَكَّاء** (denir). **السَّكك**’in aslı sağırlıktır.
Ve inşad etti:
حَذَّاء مدبِرةً **سكاءُ** مقبلةً
للماء في النَّحْرِ منها نَوطَةٌ عَجَبُ
Ve onun sözü:
إنّ بني وَقْدان قَوم **سُكُّ**
مثلُ النَّعام والنَّعامُ صكُّ
**سُكٌّ**; yani: sağırlar.
El-Leys dedi: denir ki: **ظَليم أَسَكُّ**; çünkü işitmez.
Züheyr dedi:
**أسَكُّ** مُصَلّمُ الأُذنين أَجْنى
له بالسِّيِّ تَنُّومٌ وآءُ
Peygamber’den (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) rivayet edildi ki dedi: (Malın hayırlısı **سِكّةٌ مأبورة** ve **فَرَسٌ مأمورة**’dur.)
Ebû Ubeyd dedi: **السكّة المأبورة**: hurmadan düzgün, sıralanmış yol/hat (dizisi)dir.
Ve denir ki: sokaklar ancak içlerinde evlerin hurma yolları gibi sıralanmasından dolayı **سِكَكاً** diye adlandırılmıştır.
Ve Peygamber’den, onun üzerine selâm olsun, başka bir hadiste: (Müslümanların aralarında geçerli olan **سِكة**’sini, bir zorunluluk olmaksızın kırmayı yasakladı) (vardır). **السِّكة** ile, basılmış dinar ve dirhemi kastetti; ikisinden her birine **سكة** denildi; çünkü kendisi için işaretlenmiş demirle damgalandı.
Ve ona **السَّك** denir. Araplar katında her çivi **سَكٌّ**’tur.
İmruü’l-Kays bir zırhı vasfederek dedi:
ومشدودةَ **السَّكِّ** مَوْضونةً
تضاءلُ في الطيِّ كالمِبْرَدِ
El-Leys dedi: **السِّكة**: üzerinde yazı bulunan bir demirdir; onunla dirhemler basılır.
Ve Peygamber’den, onun üzerine selâm olsun, üçüncü bir hadiste dedi ki: (Bir kavmin evine **السِّكة** girmedi ki zelil olmasınlar.)
Ve **السكّة** bu hadiste: yerin sürüldüğü demirdir; o **السِّنُّ** ve **اللُّؤمَة**’dir. O, ancak (şunu) söyledi: bir kavmin evine girmedi ki zelil olmasınlar; Müslümanların ve muhacirlerin düşmanla cihaddan, ziraat ve rahatlık ve mal edinme ile meşgul olmalarını kerih görmesinden dolayı. Ve onlar bunu yaptıklarında, kendilerine gerekli olan fey malı ile talep olunur; böylece haraç âmillerinden sıkıntı ve musibetlerden zilletle karşılaşırlar. O, kendisinden sonra hâllerin değişmesi esnasında, çiftlik ve ekin sahiplerinin sultanın zulmünden ve taleplerle üzerlerine eğilmesinden ne ile karşılaştıklarını ve onlara zilletin ne eriştiğini bilmişti.
İşte bunlar, **السكة**’nin üç farklı mânâ ile zikredildiği üç hadistir; her birinin yönünü tefsir ettim; onu anla.
El-Leys dedi: **السِّكة** **الزقاق**’tan daha geniştir.
Ve **السَّكُّ**: kapıyı yahut tahtayı çiviyle perçinlemen/çivilemen; o **السَّكِّي**’dir.
el-A‘şâ dedi:
كما سَلَك **السَّكِّيَّ** في الباب فيْتَقُ
el-Asma‘î dedi: **استكت الرياض**: dolandığı/zincirlendiği zaman (denir).
et-Tırimmâh bir yaban eşeğini vasfederek dedi:
صُنع الحاجبَيْن خَرَّاطهُ البَقْ
لُ بَدِيّاً قبلَ **استكاكِ الرياضِ**
Şemmer: el-Asma‘î dedi: kuyu daraldığında o **سُكٌّ**’tur.
Ve inşad etti:
يُجبي لها على قَليبٍ **سُكَ**
Ve o, darlık içinde örülmesi sağlamlaştırılmış olandır.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **سَكَّ** dışkısıyla, ve **شجّ** ve **هَكّ**: onunla fırlattığı zaman (denir).
Ve dedi: **السُّكُك**: “çok dışkı atan genç develer”dir; yani **الحُبارَيات**.
el-Asma‘î dedi: **يَسك سكّاً** ve **يَسُجُّ سجّاً**: dışkısından gelen şey inceldiği zaman (denir).
Ve akrebin evine **السُّكّ** denir; ve **السُّكّ**: dar kuyudur.
El-Leys dedi: **السُّكّ**: misk ve **رامك**’tan yapılan bir güzel kokudur.
Ve **السُّكّ** kuyulardan: torbası ve örmesi düzgün olan (kuyu)dur. Ve **السكّ**: örümceğin deliğidir.
Ve **السكة**: düz yoldur; onunla adlandırıldı:
**سِكَك البريد**.
eş-Şemmâh dedi:
حَنّتْ على **سِكة** السَّارِي فجاوَبَها
حَمامةٌ مِن حمامٍ ذاتُ أطواق
Yani: gece yürüyenin yolu üzerine; o bir yerdir.
el-A‘câc dedi:
نَضْرِبهم إذا أَخَذوا **السَّكائكا**
İster: yollar.
Ve **سَكَّاء**: er-Râ‘î’nin şiirinde, kendisine ait develeri vasfederken geçen bir köy adıdır:
فلا رَدّها رَبِّي إلى مَرْج راهِط
ولا أصبحتْ تمشِي ب**سَكَّاءَ** في وَحْلِ
Ebû Zeyd: **رجل سُكاكة**: kendi görüşüyle giden, kimseyle istişare etmeyen ve görüşünün nasıl vuku bulduğuna aldırmayan kimsedir. Bunu İbnü’s-Sikkît ondan nakletti.
el-Lihyânî dedi: **اللُّوحُ** ve **السُّكاك** ve **السُّكاكة**: gök ile yer arasındaki havadır.
Ve **السكاسِك**: Yemen’in kabilelerinden bir kabiledir; onlara nisbet **سَكْسَكِيّ**’dir.
Ve bir bedevîyi, bir mağarayı vasfederken işittim; dedi ki: ağzı yerde **سَكّاً** on **قِيم** gitti, sonra sağa doğru bir geçit verdi. **سَكّاً** sözüyle kastetti: yani, içinde eğrilik olmaksızın dosdoğru.
İbn Şümeyl dedi: falan, binasını **سَلْقَى** etti; yani onu sırtüstü yaptı ve onu **سَكّاً** yapmadı.
Dedi: ve **السُّكّ**: bina ve kazmada, duvar heyeti gibi olan doğrusu/düz olanıdır.
Ve **استكَّتْ مسامِعه**: sağır olduğu zaman. Ve denir: onun benzeri, kulak kanallarıma **استَكَّ** etmedi; yani girmedi.
Amr, babasından: **سَكّ** dışkısıyla ve **زَكَّ**: onunla attığı zaman; **يزُكُّ** ve **يسُكّ**.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **السُّك**: tabiatın alçaklığıdır; denir ki: o, tabiatının **بِسُكِّ**’ü ile bunu yapar.
Dedi: ve **سَكَّ**: daralttığı zaman; ve **سَكَّ**: alçaklaştığı zaman.
Ebû Amr dedi: **السِّكة** ve **السِّنة**: yerin sürüldüğü alet olan **المأْنُ**’dur.
İbn Şümeyl dedi: bu söz gibi bir şey işitmem **سَكَّ** etmedi; yani işitmem girmedi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَكَّ الشَّىْءَ
1 سَكَّ الشَّىْءَ ذ , aor. سَكُ٣َ , (TA,) inf. n. سَكٌّ, (K, TA,) i. q. سَدَّهُ [i. e. He closed or closed up, or he stopped or stopped up, or repaired, and made firm or strong, the thing]. (K, * TA.) [In the place of سَدُّالشَّىْءِ, the explanation of the inf. n. accord. to the reading in the TA, we find in the CK شَدُّ الشَّىْءِ: and it seems that شَدَّهُ is a correct meaning of سَكَّهُ; for it is said that] from مَسْكُوكٌ as signifying مَشْدُودٌ is the post-classical phrase سَكُّ الأَبْوَابِ [i. e. The making fast of doors]. (TA.) [In the present day, سَكَّ البَابَ, aor. and inf. n. as above, means He locked, and he bolted, the door.] ― -b2- And سَكَّهُ, (TA,) inf. n. as above, (S, K, TA,) He clamped it (ضَبَّبَهُ) with iron; namely, a door, (S, K, TA,) and wood. (TA.) -A2- Also سَكَّهُ, aor. as above, (S, TA,) and so the inf. n., (K, TA,) He cut off his ears. (S, K, * TA.) -A3- سَكَّ بِمَا فِى بَطْنِهِ, (TA,) inf. n. as above, (K, TA,) He cast forth what was in his belly; (K, * TA;) muted, or dunged; (TA;) said of an ostrich: (K, TA:) and so سَجَّ. (TA.) And سَكَّ بِسَلْحِهِ, (AA, TA,) inf. n. as above, (K, TA,) He cast forth his excrement, or ordure, (AA, K, TA,) in a thin state; (AA, * K, TA;) as also زَكَّ, (AA, TA,) and هَكَّ. (TA.) And هُوَ يَسُكُّ, inf. n. as above, He voids thin excrement or ordure; (As, S, TA;) as also يَسُجُّ, inf. n. سَجٌّ. (As, TA.) And أَخَذَهُ سَكُّ [He was taken with a looseness of the bowels;] he had thin evacuations of the bowels; expl. by قَعَدَ مَقَاعِدَ رِقَاقًا: and أَخَذَهُ سَكٌّ فِى بَطْنِهِ [signifies the same; or] his bowels became loose; as also سَجٌّ; so says Yaakoob; and he asserts it to be formed by substitution; but which of the two is so formed is unknown. (TA.) ― -b2- سَكَّ فِى الأَرْضِ He went at random in the land, or country, not knowing whither to go, and was perplexed. (Ibn-'Abbلd, O. [See also 7.]) ― -b3- One says also, أَيْنَ تَسُكُّ Whither goest thou? (Ibn-'Abbلd, O.) ― -b4- مَا سَكَّ سَمْعِى مِثْلُ ذٰلِكَ الكَلَامِ The like of that speech has not entered my ear, or ears: and فِى مَسَامِعِى مِثْلُهُ ↓ مَااسْتَكَّ The like of it has not entered my ears. (TA.) -A4- سَكَّ, [sec. pers., app., سَكُكْتَ,] aor. سَكُ٣َ , (TA,) inf. n. سُكٌّ, (K, TA,) It (one's nature, or disposition,) was, or became, base, ignoble, mean, or sordid. (K, * TA.) -A5- سَكَّ, (Msb, TA,) sec. pers. سَكِكْتَ, (Msb, K, TA, [in the CK, erroneously, سَكِكْتَ,]) inf. n. سَكَكٌ, (S, Mgh, Msb, K, TA,) said of a man, &c., (K,) (assumed tropical:) He was small in the ear, (S, Mgh, Msb, K, TA,) with a sticking thereof to the head, and small projection thereof: (K, TA:) or he was short in the ear, with a sticking thereof to the part behind it: (TA:) or he was small in the قُوف [here meaning either the upper part or the helix (in the CK قُوب)] of the ear, and narrow in the ear-hole. (K, TA.) And (assumed tropical:) He was, or became, deaf. (K, TA.)

انسكّت الاـِبِلُ
7 انسكّت الاـِبِلُ ذ The camels went at random. (Ibn-'Abbلd, O, TA. [See also سَكَّ فِى الأَرضَ, above.]) اِنْسِكَاكٌ in the case of the birds called قَطًا means Their going at random, and depressing their breasts, after soaring in their flight and circling in the air. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

استكّ
8 استكّ ذ It (a thing) was, or became, closed or closed up, or stopped or stopped up, or repaired, and made firm or strong; quasi pass. of 1 in the first of the senses assigned to it above; syn. اِنْسَدَّ. (TA.) ― -b2- [Hence,] استكّت مَسَامِعُهُ (tropical:) His ears became stopped up, or deaf, (S, Msb, K, *) and narrow [in the aperture]. (S, K.) ― -b3- And استكّ النَّبْتُ (assumed tropical:) The herbage became luxuriant and dense, (S, K,) its interstices becoming closed up. (S.) And استكّت الرِّيَاضُ (assumed tropical:) The meadows became luxuriant and dense [in their herbage]. (As, TA.) -A2- See also 1.

سَكٌّ
سَكٌّ ذ A nail; a pin, or peg, of iron; as also ↓ سَكِىٌّ; (S, K;) like as one says دَوٌّ and دَوِىٌّ: (S:) pl. سِكَاكٌ (S, K) and سُكُوكٌ. (K.) [A verse of Aboo-Dahbal El-Jumahee is cited as an ex. in the TA as follows:
دِرْعِى دِلَاصٌ سَكُّهَا سَكٌّ عَجَبْ
وَجَوْبُهَا القَاتِرُ مِنْ سَيرِ اليَلَبْ
but see يَلَبٌ.] -A2- A straight, or an even, building, and excavation, (O, K,) like a wall, without curvity, or bending. (O.) ― -b2- A coat of mail narrow in the rings; (S, K;) as also ↓ سُكٌّ, and ↓ سَكَّآءُ: (K:) or, accord. to the O, soft in the rings. (TA.) ― -b3- See also the next paragraph.

سُكٌّ
سُكٌّ ذ A well narrow (Lth, AZ, As, S, O, K) in its cavity, or interior, (Lth, O,) or from its top to its bottom, (AZ, S, O,) or in its aperture; as also ↓ سَكٌّ, and ↓ سَكُوكٌ: (K:) or a well even in its cavity, or interior, and in its casing: or, accord. to Fr, one well, or strongly, or compactly, cased, and narrow; the pl. of سُكٌّ is سِكَاكٌ; and the pl. of ↓ سَكُوكٌ is سُكٌّ, so that the latter is both a sing. and a pl. (TA.) ― -b2- And A narrow road: (I'Abbلd, O:) or a road stopped up: (K:) or a road narrow and stopped up. (Lh, TA.) ― -b3- See also سَكٌّ. ― -b4- Also The hole of the scorpion, (Ibn- 'Abbلd, S, O, K,) in the dial. of the BenooAsad; (Ibn-'Abbلd, O;) and of the spider, (O, K,) likewise, because of its narrowness. (TA.) -A2- Also A sort of perfume, (S, Mgh, O, Msb, K,) prepared from رَامَك [q. v.], (K,) or from musk and رَامَك, (O,) the former being bruised, or pounded, sifted, kneaded with water, and wrung hard, and wiped over with oil of the خِيرِىّ [q. v.] in order that it may not stick to the vessel, and left for a night; then musk is pounded, or powdered, (يُسْحَقُ,) and put into it by degrees, and it is [again] wrung hard, and cut into small, round, flat pieces, and left for two days, after which it is perforated with a large needle, and strung upon a hempen string, and left for a year; and as it becomes old, its odour becomes the more sweet. (K.) -A3- Also pl. of أَسَكُّ. (K.)

سِكَّةٌ
سِكَّةٌ ذ A ploughshare; i. e. the iron thing with which the ground is ploughed; (S, TA;) the iron appertenance of the plough. (K.) Hence the trad., مَا دَخَلَتِ السِّكَّةُ دَارَ قَوْمِ اـِلَّا ذَلُّوا [The ploughshare enters not the abode of a people, or party, but they become abased]; meaning, in consequence of the violence and the demands that the agriculturists experience from the ruling power. (TA.) ― -b2- And A die, i. e. an engraved piece of iron, (S, * Msb, K, TA,) having an inscription upon it, (TA,) with which dirhems and deenلrs are stamped, (S, * Msb,) or upon which pieces of money (دَرَاهِم) are struck: (K:) pl. سِكَكٌ. (Msb.) ― -b3- And, because stamped therewith, A coined dirhem, and deenلr; (TA;) which latter is called [also] ↓ سِكِىٌّ, (O, K, TA,) [in the CK سَكِىّ, but it is] with kesr. (TA.) -A2- Also A row (طَرِيقَةٌ مُصْطَفَّةٌ, S, O, Msb, or سَطْرٌ, K, or سَطْرٌ مَصْطَفٌّ, TA) of palm-trees. (S, O, Msb, K, TA.) Hence their saying, (S,) or the saying of the Prophet, (O,) خَيْرُ المَالِ مُهْرَةٌ مَأْمُورَةٌ أَوْ سِكَّةٌ مَأْبُورَةٌ, (S, in the O سكّة مأبورة او مهرة مأمورة,) meaning [The best of property is] a prolific filly (TA) or a row of palm-trees fecundated: (S, TA:) or, accord. to As, سكّة مأبورة here signifies a ploughshare properly prepared [for ploughing]; and, he says, the meaning is, that the best of property is a brood [of a mare] or seed-produce. (S.) [It has been suggested to me that, if طريقة in the explanation above have the signification here assigned to it, the epithet مصطفّة is redundant; and therefore that طريقة alone may be the proper explanation, and may mean in this case, as it does in many others, a tall palm-tree, or the tallest of palm-trees, or a smooth palm-tree, or a palm-tree the head of which is reached by the hand; and that مصطفّة may have been added in consequence of misunderstanding, and سطر substituted for طريقة for the same reason: but I think it much more probable that the epithet has been added because طريقة is ambiguous; and this is confirmed by what here follows.] ― -b2- Also A زُقَاق [meaning street]: (S, O, * Msb:) or [rather] a wide زُقَاق: (Msb:) or an even road, (K, TA,) [or street,] of such as are termed أَزِقَّة [pl. of زُقَاق]: (TA:) so called because the houses therein form a row or rows [on either side]; (O, TA;) being likened to a سِكَّة of palm-trees: (TA:) [in the present day, often applied to a highway, and to any road:] pl. سِكَكٌ [as above]: (O:) and ↓ سَكَائِكُ is syn. with [سِكَكٌ as meaning] أَزِقَّةٌ. (TA.) ― -b3- [Hence also, app., one says,] اِجْعَلِ الأَمْرَ سِكَّةً وَاحِدَةً (assumed tropical:) Make thou the affair, or case, [uniform, or] one uniform thing. (Fr, TA in art. بأج.) ― -b4- And أَخَذَ الأَمْرَ بِسِكَّتِهِ, (K,) and أَدْرَكَهُ بِسِكَّتِهِ, (TA,) (assumed tropical:) [He took the thing, and he attained it, in its proper way, or] when it was possible. (K, TA.) ― -b5- And فُلَانٌ صَعْبُ السِكَّةِ (tropical:) Such a one will not remain quiet, or still, or steady, by reason of hastiness of temper. (Ibn- 'Abbلd, Z, O, TA.) -A3- Also The house [or station] of the بَرِيد [or messenger that journeys on a beast of the post, or messengers on beasts of the post: it is likewise called سِكَّةُ البَرِيدِ: see بَرِيدٌ]: and أَصْحَابُ السِّكَكِ, occurring in a letter of 'Omar Ibn-'Abd-El-'Azeez, means the بُرُد [or messengers on beasts of the post] who are stationed there to be sent on affairs of importance. (Mgh.) سِكَّةُ البَرِيدِ is well known [as having the meaning assigned to it above: and also as meaning The space, or distance, between each station of the messengers above mentioned and the station next to it: see, again, بَرِيدٌ]. (Ibn-'Abbلd, O.)

سَكَكٌ
سَكَكٌ ذ inf. n. of سَكَّ, sec. pers. سَكِكْتَ. (Msb, TA. [See 1, last sentence but one.])

سُكُكٌ
سُكُكٌ ذ [a pl. of which the sing. is not mentioned,] Bustards; syn. حُبَارَيَاتٌ. (TA.)

سُكَاكٌ
سُكَاكٌ ذ The air that is next to the clouds, or to the higher part, (عَنَان,) of the sky; as also ↓ سُكَاكَةٌ: (S, K:) or both signify the air, or atmosphere, between heaven and earth: like لُوحٌ: the pl. of the second is سَكَائِكُ. (TA.) Hence the saying, لَا أَفْعَلُ ذٰلِكَ وَلَو نَزَوَْتَ فِىالسُّكَاكِ, meaning [I will not do that even if thou leap] into the sky. (S.) ― -b2- Also The part, of an arrow, which is the place of the feathers. (Ibn- 'Abbلd, O, K.)

سَكُوكٌ
سَكُوكٌ ذ : see سُكٌّ, in two places.

ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ سِكَاكًا
ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ سِكَاكًا ذ [They pitched their tents] in one row: (Th, K:) and said with ش, [i. e. شِكَاكًا,] accord. to IAar: (TA:) but Th says that it is only with س, deriving it from سِكَّةٌ signifying “a wide زُقَاق.” (TA in art. شك.)

سُكَاكَةٌ
سُكَاكَةٌ ذ Small in the ear, (M, K,) or in the ears. (IAar, TA.) [See also أَسَكُّ.] ― -b2- And (assumed tropical:) One who is alone in his opinion, having none to share with him in it, (AZ, K, TA,) who acts without caring how his opinion happens to be: pl. سُكَاكَاتٌ: it has no broken pl. (AZ, TA.) -A2- See also سُكَاكٌ.

سَكَائِكُ
سَكَائِكُ ذ pl. of سُكَاكَةٌ as syn. with سُكَاكٌ [q. v.]. (TA.) ― -b2- See also سِكَّةٌ, in the latter half of the paragraph.

سَكِّى
سَكِّى ذ : see سَكٌّ

سِكِّىٌّ
سِكِّىٌّ ذ : see سِكَّةٌ, in the former half of the paragraph. -A2- Also i. q. بَرِيدٌ [meaning either A beast of the post or a messenger who journeys on a beast of the post]: a rel. n. from سِكَّةٌ. (Ibn- 'Abbلd, O, TA.)

سَكَّاكٌ
سَكَّاكٌ ذ [A stamper of money;] one who strikes the سِكَّة. (TA.) ― -b2- [And said by Golius, as on the authority of Meyd, to signify A maker of knives; like سَكَّانُ.]

سَكَّاكَةٌ
سَكَّاكَةٌ ذ [as a coll. gen. n., app. derived from سِكَّةٌ signifying “a road,”] Wayfarers. (TA.)

سِكِّينٌ
سِكِّينٌ ذ , mentioned by Ibn-'Abbلd in this art., and said in the Mgh to be of the measure فِعْلِينٌ from السَّكُّ, or فِعِّيلٌ from السُّكُونُ: see art. سكن.

أَسَكُّ
أَسَكُّ ذ Small in the ear, (Mgh, K,) with a sticking thereof to the head, and small projection thereof: (K:) or short in the ear, with a sticking thereof to the part behind it: (TA:) or small in the قوف [meaning either the upper part or the helix] of the ear, and narrow in the ear-hole: (K:) applied to a man, (Mgh, K,) &c.: (K:) fem. سَكَّآءُ: (S, Mgh, O, Msb, K:) applied [to a woman, as is implied in the K, and to a female bird, and particularly to a female ostrich, and] to a single bird of the species called قَطًا, because having no ear [apparent or projecting], (TA,) and to a she-goat, meaning, with the lawyers, having no ear except the ear-hole, or, accord. to El-Kudooree, naturally earless: (Mgh:) and applied to an ear, as meaning small: (S, Msb:) pl. سُكٌّ: applied [to human beings, &c., more commonly to birds, and particularly] to ostriches, (K,) and to birds of the species called قَطًا: (TA:) it is said that every سَكَّآء is oviparous, and every شَرْفَآء is viviparous; the former meaning a female that has no ear (S, O) apparent, or external; (O;) and the latter, “a female that has an ear (S, O) apparent, or external, (O,) though it be slit.” (S.) A rلjiz says,
لَيْلَةُ حَكّ ٍلَيْسَ فِيهِا شَكُّ
أَحُكُّ حَتَّى سَاعِدِى مُنْفَكُّ
أَسْهَرَنِى الأُسَيْوِدُ الأَسَكُّ
[A night of scratching: there is no doubt respecting it: I scratch so that my fore arm, or my upper arm, (for ساعد is used in both of these senses,) is dislocated: the little black thing without ears having rendered me sleepless]: he means the fleas, using the sing. as a gen. n. (TA.) ― -b2- Also Having the ears cut off. (TA.) [This seems to be the primary, though not a usual, signification.] ― -b3- And (assumed tropical:) [Having the ears stopped up: (see 8:) or] deaf. (K.) It is applied in this sense to the ostrich, because [they say that] he does not hear. (Lth, TA.) ― -b4- And الأَسَكُّ was the name of A certain horse. (O, K.) ― -b5- See also سَكٌّ.

مِنْبَرٌ مَسْكُوكٌ
مِنْبَرٌ مَسْكُوكٌ ذ [A pulpit] nailed with nails of iron: but also said to be with ش, [i. e. مَشْكُوكٌ,] meaning مَشْدُودٌ [made firm or strong, &c.]. (TA.)

##### Türkçe

**سَكَّ الشَّىْءَ**
1 **سَكَّ الشَّىْءَ** ذ, muzârîsi **سَكُ٣َ**, (TA,) mastarı **سَكٌّ**, (K, TA,) **سَدَّهُ** ile aynı mânâdadır [yani: o, şeyi kapattı yahut kapattı; yahut tıkadı yahut tıkadı; yahut onardı; ve şeyi sağlamlaştırdı yahut kuvvetli kıldı]. (K, * TA.) [**سَدُّالشَّىْءِ** yerine, TA’daki kıraate göre mastarın açıklamasında CK’de **شَدُّ الشَّىْءِ** buluruz: ve **شَدَّهُ**’nun **سَكَّهُ**’nun sahih bir mânâsı olduğu görünür; zira] **مَسْكُوكٌ**’dan **مَشْدُودٌ** mânâsında olmak üzere, müteahhir (post-classical) ibare **سَكُّ الأَبْوَابِ**’dır [yani: kapıların sıkıca bağlanması]. (TA.) [Günümüzde, **سَكَّ البَابَ**, muzârî ve mastarı yukarıdaki gibi, “kapıyı kilitledi ve sürgüledi” demektir.] ― -b2- Ve **سَكَّهُ**, (TA,) mastarı yukarıdaki gibi, (S, K, TA,) onu demirle kenetledi ( **ضَبَّبَهُ** ); yani bir kapıyı, (S, K, TA,) ve tahtayı. (TA.) -A2- Yine **سَكَّهُ**, muzârîsi yukarıdaki gibi, (S, TA,) ve mastar da öyle, (K, TA,) onun kulaklarını kesti. (S, K, * TA.) -A3- **سَكَّ بِمَا فِى بَطْنِهِ**, (TA,) mastarı yukarıdaki gibi, (K, TA,) karnında olanı dışarı attı; (K, * TA;) dışkıladı; (TA;) devekuşu hakkında söylenir: (K, TA:) ve böylesi **سَجَّ**’dir. (TA.) Ve **سَكَّ بِسَلْحِهِ**, (AA, TA,) mastarı yukarıdaki gibi, (K, TA,) dışkısını, (AA, K, TA,) ince bir hâlde dışarı attı; (AA, * K, TA;) bunun gibi **زَكَّ**, (AA, TA,) ve **هَكَّ**. (TA.) Ve **هُوَ يَسُكُّ**, mastarı yukarıdaki gibi, ince dışkı çıkarır; (As, S, TA;) bunun gibi **يَسُجُّ**, mastarı **سَجٌّ**. (As, TA.) Ve **أَخَذَهُ سَكُّ** [onu ishal tuttu;] bağırsak boşaltımı ince oldu; **قَعَدَ مَقَاعِدَ رِقَاقًا** ile açıklanır: ve **أَخَذَهُ سَكٌّ فِى بَطْنِهِ** [aynısını ifade eder; yahut] bağırsakları gevşedi; bunun gibi **سَجٌّ**; Ya‘kūb böyle der; ve bunun ikâme (substitution) ile yapılmış olduğunu ileri sürer; fakat ikisinden hangisinin böyle yapılmış olduğu bilinmez. (TA.) ― -b2- **سَكَّ فِى الأَرْضِ**: ülkede rastgele dolaştı; nereye gideceğini bilmedi ve şaşkın oldu. (Ibn-'Abbād, O. [Bkz. ayrıca 7.]) ― -b3- Yine denir: **أَيْنَ تَسُكُّ**: Nereye gidiyorsun? (Ibn-'Abbād, O.) ― -b4- **مَا سَكَّ سَمْعِى مِثْلُ ذٰلِكَ الكَلَامِ**: O sözün benzeri kulağıma girmedi: ve **فِى مَسَامِعِى مِثْلُهُ ↓ مَااسْتَكَّ**: Onun benzeri kulaklarıma girmedi. (TA.) -A4- **سَكَّ**, [ikinci şahıs, görünüşe göre, **سَكُكْتَ**], muzârîsi **سَكُ٣َ**, (TA,) mastarı **سُكٌّ**, (K, TA,) o (tabiat yahut huy) aşağı oldu, soysuz oldu, bayağı oldu, sefil oldu. (K, * TA.) -A5- **سَكَّ**, (Msb, TA,) ikinci şahıs **سَكِكْتَ**, (Msb, K, TA, [CK’de hatalı olarak **سَكِكْتَ**]), mastarı **سَكَكٌ**, (S, Mgh, Msb, K, TA,) bir adam vb. hakkında, (K,) (mecaz kabul edilerek:) kulakta küçük oldu, (S, Mgh, Msb, K, TA,) kulağın başa yapışıklığıyla ve az çıkıntısıyla: (K, TA:) yahut kulağı kısa oldu, onun arkasındaki kısma yapışıklığıyla: (TA:) yahut kulağın **قُوف**’unda [burada ya üst kısmı ya da heliks mânâsında (CK’de **قُوب**)] küçük oldu ve kulak deliğinde dar oldu. (K, TA.) Ve (mecaz kabul edilerek:) sağır oldu yahut sağırlaştı. (K, TA.)

**انسكّت الاـِبِلُ**
7 **انسكّت الاـِبِلُ** ذ: Develer rastgele dolaştı. (Ibn-'Abbād, O, TA. [Bkz. ayrıca yukarıda **سَكَّ فِى الأَرضَ**.]) Kuşlardan **قَطًا** denilenler hakkında **اِنْسِكَاكٌ**, uçuşlarında yükselip havada dönüp dolaştıktan sonra rastgele gitmeleri ve göğüslerini alçaltmaları demektir. (Ibn-'Abbād, O, K.)

**استكّ**
8 **استكّ** ذ: O (şey) kapandı yahut kapatıldı; yahut tıkandı yahut tıkatıldı; yahut onarıldı; ve sağlamlaştırıldı yahut kuvvetli kılındı; yukarıda ona verilen mânâların ilkinde 1’in sanki meçhûlü; eş anlamlısı **اِنْسَدَّ**. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **استكّت مَسَامِعُهُ** (mecaz:) Kulakları tıkandı yahut sağırlaştı, (S, Msb, K, *) ve [açıklıkta] daraldı. (S, K.) ― -b3- Ve **استكّ النَّبْتُ** (mecaz kabul edilerek:) ot gürleşti ve sıklaştı, (S, K,) aralıkları kapanarak. (S.) Ve **استكّت الرِّيَاضُ** (mecaz kabul edilerek:) çayırlar [otlarında] gürleşti ve sıklaştı. (As, TA.) -A2- 1’e de bak.

**سَكٌّ**
**سَكٌّ** ذ: Bir çivi; demirden bir iğne yahut kazık; bunun gibi ↓ **سَكِىٌّ**; (S, K;) tıpkı **دَوٌّ** ve **دَوِىٌّ** denildiği gibi: (S:) çoğulu **سِكَاكٌ** (S, K) ve **سُكُوكٌ**. (K.) [TA’da örnek olarak Ebû-Dahbel el-Cumahî’nin bir beyti zikredilir:
دِرْعِى دِلَاصٌ سَكُّهَا سَكٌّ عَجَبْ
وَجَوْبُهَا القَاتِرُ مِنْ سَيرِ اليَلَبْ
fakat **يَلَبٌ**’a bak.] -A2- Eğriliksiz yahut bükülmesiz, duvar gibi, düz yahut düzgün bir bina ve kazı. (O, K.) ― -b2- Halkaları dar bir zırh; (S, K;) bunun gibi ↓ **سُكٌّ**, ve ↓ **سَكَّآءُ**: (K:) yahut O’ya göre halkaları yumuşak. (TA.) ― -b3- Sonraki paragrafa da bak.

**سُكٌّ**
**سُكٌّ** ذ: İç boşluğunda yahut içinde dar bir kuyu, (Lth, AZ, As, S, O, K) (Lth, O,) yahut ağzından dibine kadar, (AZ, S, O,) yahut ağzında; bunun gibi ↓ **سَكٌّ**, ve ↓ **سَكُوكٌ**: (K:) yahut iç boşluğunda yahut içinde ve kaplamasında düzgün bir kuyu: yahut Fr’ye göre, iyi yahut sağlam yahut sıkı biçimde kaplanmış ve dar bir kuyu; **سُكٌّ**’ün çoğulu **سِكَاكٌ**’tır; ve ↓ **سَكُوكٌ**’un çoğulu **سُكٌّ**’tür; böylece ikincisi hem tekil hem çoğuldur. (TA.) ― -b2- Ve dar bir yol: (I'Abbād, O:) yahut tıkanmış bir yol: (K:) yahut dar ve tıkanmış bir yol. (Lh, TA.) ― -b3- **سَكٌّ**’e de bak. ― -b4- Ayrıca Benû Esed lehçesinde akrebin deliği, (Ibn-'Abbād, S, O, K,) (Ibn-'Abbād, O;) ve örümceğin deliği de, (O, K,) yine, darlığından dolayı. (TA.) -A2- Ayrıca bir çeşit koku, (S, Mgh, O, Msb, K,) **رَامَك**’tan hazırlanır, (K,) yahut misk ve **رَامَك**’tan, (O,) ilkinin dövülmüş yahut ezilmiş, elenmiş, suyla yoğrulmuş, sıkıca sıkılmış, ve kaba yapışmaması için **خِيرِىّ** yağından sürülmüş, ve bir gece bırakılmış olmasıyla; sonra misk dövülür yahut toz edilir ( **يُسْحَقُ** ), ve derece derece onun içine konur, ve o [yeniden] sıkıca sıkılır, ve küçük, yuvarlak, yassı parçalara kesilir, ve iki gün bırakılır; sonra büyük bir iğne ile delinip kenevir ipine dizilir, ve bir yıl bırakılır; ve eskidikçe kokusu daha tatlı olur. (K.) -A3- Ayrıca **أَسَكُّ**’ün çoğuludur. (K.)

**سِكَّةٌ**
**سِكَّةٌ** ذ: Saban demiri; yani yerin sürüldüğü demir şey; (S, TA;) sabanın demir aksamı. (K.) Bundan dolayı hadis: **مَا دَخَلَتِ السِّكَّةُ دَارَ قَوْمِ اـِلَّا ذَلُّوا** [Saban demiri bir kavmin yurduna girmez ki ancak zelil olurlar]; mânâsı, ziraat ehlinin yönetici güçten gördüğü şiddet ve talepler sebebiyledir. (TA.) ― -b2- Ve bir kalıp; yani üzerine yazı kazınmış bir demir parçası, (S, * Msb, K, TA,) (TA,) onunla dirhemler ve dinarlar damgalanır, (S, * Msb,) yahut onun üzerine para parçaları ( **دَرَاهِم** ) basılır: (K:) çoğulu **سِكَكٌ**. (Msb.) ― -b3- Ve onunla basıldığı için, basılmış bir dirhem ve dinar; (TA;) bu ikincisine [ayrıca] ↓ **سِكِىٌّ** denir, (O, K, TA,) [CK’de **سَكِىّ**, fakat] kesre iledir. (TA.) -A2- Ayrıca hurma ağaçlarından bir sıra ( **طَرِيقَةٌ مُصْطَفَّةٌ**, S, O, Msb, yahut **سَطْرٌ**, K, yahut **سَطْرٌ مَصْطَفٌّ**, TA). (S, O, Msb, K, TA.) Bundan dolayı onların sözü, (S,) yahut Peygamber’in sözü, (O,) **خَيْرُ المَالِ مُهْرَةٌ مَأْمُورَةٌ أَوْ سِكَّةٌ مَأْبُورَةٌ**, (S, O’da **سكّة مأبورة او مهرة مأمورة**, ) mânâsı: [Malın en hayırlısı] doğurgan bir tay (TA) yahut aşılanmış bir hurma sırasıdır: (S, TA:) yahut As’a göre burada **سكّة مأبورة** düzgün hazırlanmış bir saban demiri demektir; ve der ki mânâ, malın en hayırlısı bir kuluçka [kısrak nesli] yahut tohum ürünüdür. (S.) ― -b2- Ayrıca bir **زُقَاق** [yani sokak]: (S, O, * Msb:) yahut [daha doğrusu] geniş bir **زُقَاق**: (Msb:) yahut **أَزِقَّة** denilenlerden düzgün bir yol, (K, TA,) [yahut sokak]: (TA:) oradaki evler bir sıra yahut sıralar oluşturduğu için böyle adlandırılmıştır; (O, TA;) hurma ağaçlarının **سِكَّة**’sine benzetilerek: (TA:) çoğulu **سِكَكٌ** [yukarıdaki gibi]: (O:) ve ↓ **سَكَائِكُ**, [**سِكَكٌ** “**أَزِقَّةٌ**” mânâsında iken] onunla eş anlamlıdır. (TA.) ― -b3- [Bundan dolayı da, görünüşe göre, denir:] **اِجْعَلِ الأَمْرَ سِكَّةً وَاحِدَةً** (mecaz kabul edilerek:) işi [tekdüze yahut] tek bir tekdüze şey yap. (Fr, TA, madde بأج.) ― -b4- Ve **أَخَذَ الأَمْرَ بِسِكَّتِهِ**, (K,) ve **أَدْرَكَهُ بِسِكَّتِهِ**, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) [şeyi kendi uygun yoluyla aldı ve ona erişti; yahut] mümkün olduğu vakitte. (K, TA.) ― -b5- Ve **فُلَانٌ صَعْبُ السِكَّةِ** (mecaz:) Böyle biri, tabiatının aceleciliği sebebiyle sakin yahut durgun yahut sabit kalmaz. (Ibn-'Abbād, Z, O, TA.) -A3- Ayrıca **بَرِيد**’in evi [yahut menzili]: ve ‘Ömer b. ‘Abd el-‘Azîz’in bir mektubunda geçen **أَصْحَابُ السِّكَكِ**, orada bulunan ve önemli işler için gönderilmek üzere bekletilen **بُرُد**’lar demektir. (Mgh.) **سِكَّةُ البَرِيدِ** meşhurdur [yukarıda verilen mânâ ile: ve ayrıca, zikredilen ulakların her bir menzili ile bir sonraki menzil arasındaki mesafe mânâsıyla: yine **بَرِيدٌ**’e bak]. (Ibn-'Abbād, O.)

**سَكَكٌ**
**سَكَكٌ** ذ: **سَكَّ**’ın, ikinci şahsı **سَكِكْتَ** olan, mastarıdır. (Msb, TA.)

**سُكُكٌ**
**سُكُكٌ** ذ: [tekili zikredilmeyen bir çoğul,] toy kuşları; eş anlamlısı **حُبَارَيَاتٌ**. (TA.)

**سُكَاكٌ**
**سُكَاكٌ** ذ: Bulutlara yahut göğün yüksek kısmına ( **عَنَان** ) yakın olan hava; bunun gibi ↓ **سُكَاكَةٌ**: (S, K:) yahut ikisi de gök ile yer arasındaki hava demektir: **لُوحٌ** gibi; ikincinin çoğulu **سَكَائِكُ**’tur. (TA.) Bundan dolayı söz: **لَا أَفْعَلُ ذٰلِكَ وَلَو نَزَوَْتَ فِىالسُّكَاكِ**, mânâsı: göğe sıçrasan bile bunu yapmam. (S.) ― -b2- Ayrıca okun bir parçası; tüylerin yeri olan kısım. (Ibn-'Abbād, O, K.)

**سَكُوكٌ**
**سَكُوكٌ** ذ: **سُكٌّ**’e bak, iki yerde.

**ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ سِكَاكًا**
**ضَرَبُوا بُيُوتَهُمْ سِكَاكًا** ذ: [Çadırlarını] tek bir sıra hâlinde kurdular: (Th, K:) ve IAar’a göre **ش** ile [yani **شِكَاكًا**] de söylenmiştir: (TA:) fakat Th, bunun yalnız **س** ile olduğunu söyler; onu “geniş bir **زُقَاق**” mânâsındaki **سِكَّةٌ**’den türetir. (TA, madde شك.)

**سُكَاكَةٌ**
**سُكَاكَةٌ** ذ: Kulakta küçük, (M, K,) yahut kulaklarda. (IAar, TA.) ― -b2- Ve (mecaz kabul edilerek:) görüşünde yalnız olan, onda kendisiyle ortaklık edecek kimse bulunmayan, (AZ, K, TA,) görüşünün nasıl çıktığına aldırmadan davranan kimse: çoğulu **سُكَاكَاتٌ**; kırık çoğulu yoktur. (AZ, TA.) -A2- **سُكَاكٌ**’a da bak.

**سَكَائِكُ**
**سَكَائِكُ** ذ: **سُكَاكَةٌ**’nın, **سُكَاكٌ** ile eş anlamlı olarak, çoğuludur. (TA.) ― -b2- **سِكَّةٌ**’ye de bak, paragrafın ikinci yarısında.

**سَكِّى**
**سَكِّى** ذ: **سَكٌّ**’e bak.

**سِكِّىٌّ**
**سِكِّىٌّ** ذ: **سِكَّةٌ**’ye bak, paragrafın ilk yarısında. -A2- Ayrıca **بَرِيدٌ** ile aynı mânâdadır [ya posta hayvanı yahut posta hayvanı üzerinde yolculuk eden ulak]: **سِكَّةٌ**’den nisbet ismidir. (Ibn-'Abbād, O, TA.)

**سَكَّاكٌ**
**سَكَّاكٌ** ذ: [Para basan;] **سِكَّةٌ**’yi basan kimse. (TA.) ― -b2- [Ve Golius tarafından, Meyd’in rivayetine dayanarak, bıçak yapan mânâsında olduğu söylenmiştir; **سَكَّانُ** gibi.]

**سَكَّاكَةٌ**
**سَكَّاكَةٌ** ذ: [cem‘î cins ismi olarak, görünüşe göre “yol” mânâsındaki **سِكَّةٌ**’den türemiş,] yolcular. (TA.)

**سِكِّينٌ**
**سِكِّينٌ** ذ: İbn-'Abbād tarafından bu maddede zikredilmiştir; ve Mgh’de, **السَّكُّ**’tan **فِعْلِينٌ** vezninde, yahut **السُّكُونُ**’dan **فِعِّيلٌ** vezninde olduğu söylenmiştir: **سكن** maddesine bak.

**أَسَكُّ**
**أَسَكُّ** ذ: Kulakta küçük, (Mgh, K,) kulağın başa yapışıklığıyla ve az çıkıntısıyla: (K:) yahut kulağı kısa, onun arkasındaki kısma yapışıklığıyla: (TA:) yahut kulağın **قوف**’unda [ya üst kısmı ya da heliks mânâsında] küçük ve kulak deliğinde dar: (K:) bir adama, (Mgh, K,) vb.’ye uygulanır: (K:) müennesi **سَكَّآءُ**: (S, Mgh, O, Msb, K:) [K’de ima edildiği üzere bir kadına, ve dişi kuşa, özellikle dişi devekuşuna, ve **قَطًا** denilen türden tek bir kuşa] uygulanır; çünkü görünür yahut çıkıntılı kulağı yoktur; (TA;) ve bir dişi keçiye uygulanır; fıkıhçılara göre, kulak deliği dışında kulağı olmayan; yahut el-Kudûrî’ye göre, tabiatça kulaksız: (Mgh:) ve kulağa, küçük mânâsıyla uygulanır: (S, Msb:) çoğulu **سُكٌّ**: [insanlara vb.’ye, daha çok kuşlara, özellikle] devekuşlarına, (K,) ve **قَطًا** türünden kuşlara uygulanır: (TA:) her **سَكَّآء**’ın yumurtlayan, her **شَرْفَآء**’ın doğuran olduğu söylenir; birincisi, görünür yahut dış kulak olmayan dişi demektir; (S, O;) ve ikincisi, görünür yahut dış kulak olan dişi demektir, (S, O,) yarık olsa bile. (S.) Bir recez şairi der ki,
لَيْلَةُ حَكّ ٍلَيْسَ فِيهِا شَكُّ
أَحُكُّ حَتَّى سَاعِدِى مُنْفَكُّ
أَسْهَرَنِى الأُسَيْوِدُ الأَسَكُّ
[Kaşınma gecesi: onda şüphe yoktur: kaşırım da ön kolum yahut üst kolum (zira **ساعد** her iki mânâda kullanılır) çıkık olur: kulaksız küçük kara şey beni uykusuz bıraktı]: pireleri kasteder; tekili cins ismi olarak kullanır. (TA.) ― -b2- Ayrıca kulakları kesilmiş olan. (TA.) ― -b3- Ve (mecaz kabul edilerek:) [kulakları tıkanmış olan: (8’e bak:) yahut] sağır. (K.) Bu mânâda devekuşuna uygulanır; çünkü [derler ki] o işitmez. (Lth, TA.) ― -b4- Ve **الأَسَكُّ**, belli bir atın adı idi. (O, K.) ― -b5- **سَكٌّ**’e de bak.

**مِنْبَرٌ مَسْكُوكٌ**
**مِنْبَرٌ مَسْكُوكٌ** ذ: [Bir minber,] demir çivilerle çivilenmiş: fakat **ش** ile [yani **مَشْكُوكٌ**] olduğu da söylenmiştir; mânâsı **مَشْدُودٌ** [sağlamlaştırılmış yahut kuvvetli kılınmış vb.]. (TA.)
