# سلفع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%84%D9%81%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سلفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سلفع

السَّلْفَعُ: الشجاع الجَرِيءُ الجَسُور، وقيل: هو السَّلِيطُ. وامرأَة سَلْفَعٌ، الذكر والأُنثى فيه سواء: سَلِيطةٌ جَرِيئةٌ، وقيل: هي القليلة اللحم السريعة المشي الرَّصْعاءُ؛ أَنشد ثعلب:
وما بَدَلٌ مِنْ أُمِّ عُثْمانَ سَلْفَعٌ،
مِنَ السُّودِ، وَرْهاءُ العِنانِ عَرُوبُ
وفي الحديث: شَرُّهُنَّ السَّلْفَعةُ البَلْقَعةُ؛ السَّلْفَعةُ: البَذيَّةُ الفَحَّاشةُ القَلِيلةُ الحَياءِ. ورجل سَلْفَعٌ: قليل الحياء جَرِيءٌ. وفي حديث أَبي الدرداء: شَرُّ نسائِكم السَّلْفَعةُ؛ هي الجَرِيئةُ على الرجال وأَكثر ما يوصف به المؤنث، وهو بلا هاء أَكثر؛ ومنه حديث ابن عباس، رضي الله عنهما، في قوله تعالى: فجاءته إِحداهما تَمْشِي على اسْتِحياءٍ، قال: ليست بِسَلْفَعٍ. وحديث المغيرة: فَقْماءُ سَلْفَعٌ (* قوله
«فقماء سلفع» هو بهذا الضبط هنا بشكل القلم في نسخة النهاية التي بأَيدينا، وفيها في مادة فقم ضبطه بالجر.)؛ وأَنشد ابن بري لسيار الاـاني (* قوله
«الاـاني» هكذا في الأصل المعول عليه بدون نقط الحرف الذي بعد اللام الف.) :
أَعارَ عِنْدَ السِّنّ والمَشِيبِ
ما شِئتَ مِنْ شَمَرْدَلٍ نَجِيبِ،
أُعِرْتَه مِن سَلْفَعٍ صَخوبِ
في أَعار ضمير على اسم الله تعالى، يريد أَن الله قد رزقه أَولاداً طِوالاً جِساماً نُجَباءَ من امرأَة سَلْفَع بَذِيَّةٍ لا لحم على ذراعيها وساقيها. وسَلْفَعَ الرجلُ، لغة في صَلْفَعَ: أَفْلَسَ، وفي صَلْفَعَ عِلاوَتَه: ضرَب عُنُقَه. والسَّلْفَعُ من النوق: الشديدة. وسَلْفَعٌ: اسم كلبة؛ قال:
فلا تَحْسَبَنِّي شَحْمةً مِنْ وَقِيفَةٍ
مُطَرَّدةً مما تَصِيدُك سَلْفَعُ

### Türkçe

**السَّلْفَعُ**: yiğit, cüretkâr, gözü pek; ve denildi ki: o **السَّلِيطُ**’tur.

Ve bir kadın **سَلْفَعٌ**; onda erkek ve dişi eşittir: cüretkâr, atılgan **سَلِيطةٌ**; ve denildi ki: eti az olan, yürüyüşü hızlı, **الرَّصْعاءُ**; Sa‘leb inşad etti:
وما بَدَلٌ مِنْ أُمِّ عُثْمانَ سَلْفَعٌ،
مِنَ السُّودِ، وَرْهاءُ العِنانِ عَرُوبُ

Ve hadiste: “Onların en şerlisi **السَّلْفَعةُ** **البَلْقَعةُ**’dır”; **السَّلْفَعةُ**: edepsiz, çok çirkin söz söyleyen, hayâsı az olan. Ve bir erkek **سَلْفَعٌ**: hayâsı az, cüretkâr. Ve Ebû’d-Derdâ hadîsinde: “Kadınlarınızın en şerlisi **السَّلْفَعةُ**’dır”; o, erkeklere karşı cüretkâr olandır; ve en çok müennes ile vasfedilir; ve o, **هاء**sız daha çoktur; bundan, İbn Abbâs hadîsi—Allah onlardan razı olsun—, Yüce Allah’ın sözü hakkında: “Derken ikisinden biri, hayâ üzere yürüyerek ona geldi”; dedi: “**سَلْفَعٍ** değildir.” Ve Muğîre hadîsi: **فَقْماءُ سَلْفَعٌ**
(* Sözü: “فقماء سلفع” burada bu ضبط ile, elimizdeki Nihâye nüshasında kalem şekliyle böyledir; onda, **فقم** maddesinde onu cer ile ضبط etmiştir.)؛ ve İbn Berrî, Siyâr el-… için inşad etti
(* Sözü: “الاـاني” asılda, kendisine dayanılan nüshada, **الف**’ten sonra **لام**’dan sonraki harfin noktası olmaksızın böylece vardır.) :
أَعارَ عِنْدَ السِّنّ والمَشِيبِ
ما شِئتَ مِنْ شَمَرْدَلٍ نَجِيبِ،
أُعِرْتَه مِن سَلْفَعٍ صَخوبِ

**أَعار**’da zamir, Yüce Allah’ın ismi üzerinedir; Allah’ın ona, **سَلْفَع** bir kadından—eti az, edepsiz; kolları ve baldırları üzerinde et olmayan—uzun, iri, soylu evlatlar rızıklandırdığını kasteder. Ve **سَلْفَعَ** adam, **صَلْفَعَ**’da bir lugattır: iflâs etti; ve **صَلْفَعَ عِلاوَتَه**’da: boynunu vurdu. Ve develerden **السَّلْفَعُ**: şiddetli olan. Ve **سَلْفَعٌ**: bir köpeğin adı; dedi:
فلا تَحْسَبَنِّي شَحْمةً مِنْ وَقِيفَةٍ
مُطَرَّدةً مما تَصِيدُك سَلْفَعُ
