# سلف (س-ل-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%84%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Boynun üst tarafıdır

- Harfler: س - ل - ف
- Kur'an'da: 8 geçiş · 8 ayet · 4 sîga
- 13 sözlük

## Sîgalar (4)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [سَلَفَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/siga/%D8%B3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%8E.md) | فَعَلَ | Geçmişte oldu | 5 | 5 | [2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/2:275.md) |
| [أَسْلَفَتْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%AA%D9%92.md) | أَفْعَلَتْ | Geçmişte yaptı | 1 | 1 | [10:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/10:30.md) |
| [أَسْلَفْتُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَلْتُمْ | Geçmişte yaptınız | 1 | 1 | [69:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/69:24.md) |
| [سَلَفًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/siga/%D8%B3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%8B%D8%A7.md) | فَعَلًا | Geçmiş hadise | 1 | 1 | [43:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/43:56.md) |

## Mücavir kökler — 81 mücavir (103 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [عود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 21 · Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla…
2. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 17 · Hiram keçe demektir
3. [خبط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%A8%D8%B7.md) — 1 ortak ayet · G² 13 · Habet ağaçtan yere dökülmüş yaprak demektir
4. [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 12 · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
5. [حلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…
6. [نسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 10 · Kadınlar
7. [نهي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 10 · Nihayet, son demektir
8. [عمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · “An” ve “ma”dan oluşmuştur
9. [كعب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B9%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Topuk demektir
10. [هنأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%86%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · “Hena” hurma salkımı demektir
11. [صيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Av
12. [مضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B6%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Geçip gitmek
13. [مقت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Mikat (tı) ile sicim demektir
14. [خول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Hal bir işte çalışanları gözetleyen kimsedir
15. [رضع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
16. [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Ekel pas demektir
17. [عمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Direk demektir
18. [وبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Odun demeti demektir
19. [صلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · صلب Omuga kemiği, aynı zamanda katı demektir
20. [بيع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Bey’a elin bilekten sonraki kısmıdır
21. [صوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · “Sume” damga demektir
22. [ربو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı…
23. [سنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · “Sin” dişler demektir
24. [نقم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Lokma, ağza alınan bir parça yemektir
25. [حجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Taş demektir
26. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Nikah
27. [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Fahşa (ha) “Üns” oku atan yayın insan tarafı; “vahş” ise…
28. [عدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Denk tutuyorlar
29. [وعظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%B8.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir
30. [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
31. [خلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Haliy : Boş arı kovanıdır
32. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Murar acı bir ağacın adıdır
33. [عفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Affetti
34. [جنح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%AD.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Kanat demektir
35. [شرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · İçecek
36. [طعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B9%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Yiyecek demektir
37. [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Ferv “Ferre”ye bak
38. [بلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Biley taşı
39. [ردد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür
40. [مسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Ona dokundu
41. [ذوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır
42. [سكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · “Sikkin” bıçak demektir
43. [بلغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%BA.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · İş ayakkabısı
44. [شطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
45. [أخو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…
46. [خلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir
47. [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…
48. [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Bab kapı demektir
49. [أمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Emam ön demektir
50. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Hufre, çukur demektir
51. [جزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B2%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…
52. [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Sahip
53. [دخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Dahl: Kuytu yer demektir
54. [عزز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B2%D8%B2.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Yağmur suyu ile doymuş topraktır
55. [قتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
56. [جمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Yumruk demektir
57. [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Oğullar
58. [نعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır
59. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
60. [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Alet kaldıraç demektir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%84%D9%81/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سلف |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [سبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%82.md), [قدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D9%85.md), [مضى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B6%D9%8A.md) |
| Zıt Kök | [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin öne geçmesi, ileride bulunması, boynun ön ve yan tarafları |
| Çekirdek Özet 2 | Zamanda ve mekanda önden gidip geride kalanlara öncülük veya ibret teşkil etme, hesaba esas olmak üzere önceden gönderilen amel |
| Çekirdek Özet 3 | Önceki hal ve eylemlerin hukuki ve ahlaki bağlayıcılığı, selef-halef dengesi ve geçmişin geleceğe yön verici referans zemini |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca belirli bir tarihsel dönemin insanlarına (erken dönem cemaatine) indirgeyerek Kur'an'daki amellerin önceden gönderilmesi ve geçmiş eylemlerin hukuki statüsü boyutunu gözden kaçırma |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سل | Bir şeyi içinden tereyağından kıl çeker gibi sıyırıp çıkarma, yumuşakça öne doğru akıtma veya çekip alma hareketidir; [سلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%A8.md), [سلخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%AE.md), [سلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%83.md), [سلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%84.md) köklerinde bu sıyrılma, akış ve öne çıkış belirgindir. | ف | Dudaksıl ünsüz ف köke açıklık, sınır hattı ve ileriye doğru atılma nüansı ekleyerek, bir şeyin diğerlerinin ön cephesine fırlayıp öne geçmesini, zaman veya mekan diziliminde en önde yer almasını sağlamıştır. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunarak yükselme, bir çizgi boyunca süreklilik ve dayanak noktası oluşturma. |
| ل | Çoban değneği, üvendire | İleriye doğru sevk etme, yönlendirme, öne sürme ve bir hedefe doğru akıtma. |
| ف | Ağız | Açıklık, ön cephe, dışa ve ileriye doğru uzanan sınır hattı. |
| سلف | Bir eksen boyunca tutunup ilerleyerek ön cepheye ve sınır hattına doğru yönelme | Zaman veya mekan diziliminde bir varlığın öne fırlayarak kendinden sonrakilerin önünde yer alması, geride kalanlara yol açması veya ibretlik bir öncü konuma geçmesi hareketidir. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Boynun ön ve yan tarafları (es-sâlife), devenin kafilenin önünde su başına en önce varanı (es-selûf) ve üzüm sıkılmadan kendiliğinden ilk süzülen saf usare (es-sulâf). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairi Anberî'ye izafe edilen beyitte kök, ordunun veya topluluğun önünden giden öncü süvariler anlamında geçer: نحن مَنَعُنا مَنبِتَ النَّصِيِّ / بسَلَفٍ أَرعَنَ عَنْبَـريِّ |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimsenin öğle yemeğinden önce açlığını yatıştırmak için önden yediği hafif yiyeceğe (es-sulfe) denir; ayrıca ticarette bedeli peşin ödenip malı sonraya bırakılan akde (es-selef) adı verilmiştir. |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.

### Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde سلف kökü temel olarak bir şeyin önden gitmesi, peşin veya öncelikli oluşu semantik ekseninde yer alır. İbranicede bu fonetik denkliğin birincil biçimi sınırlı olmakla birlikte, kökün süzülme ve öne geçme nüansları genel Batı Sami dillerinde zaman dizilimindeki önceliği ifade etmek üzere semantik kaymaya uğramıştır. Süryanicede ve erken Aramice katmanında öne geçmiş olanı, selefi veya önceki nesilleri belirten kullanımlar mevcuttur. Arapçada kök hem fiziksel olarak boynun ön uzantısını ve kafilenin öncüsünü hem de zamansal olarak geçmiş zamanı, ahirete önceden sevk edilen amelleri ve ticari hayatta peşin verilen sermayeyi kapsayacak şekilde genişlemiş ve mükemmelleşmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Öne geçme, önden akma, boyun uzantısı | Boynun ön kısmı ile kafilenin önünde giden devenin ortak paydası olan 'öne atılma' hareketi, zaman düzlemine aktarılarak geçmiş nesilleri ve önceden yapılan amelleri nitelemiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Süryanice ve Aramice öncelik ve akış bağlamı | Kuzeybatı Sami dillerinde zaman ve nesil önceliğini bildiren biçimlerle doğrudan semantik örtüşme görülür. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ses denkliğiyle kökü kanıtlayacak belirgin veri tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, HALOT.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سلف | Anlamlı | Öne geçmek, geride kalmak üzere ilerlemek | Zamanda veya mekanda önden giden nesiller, önceden yapılan işler ve peşin ödeme. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| [سفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D9%84.md) | Anlamlı | Aşağıda olmak, alçalmak, dipte kalmak | Yükseklik ve üstünlüğün zıddı olarak mekanca veya ahlakça en aşağı dereceye inmek. | Kur'an'da geçer; yön bakımından ters istikamettir. |
| لسف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| [لفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%B3.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| [فسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84.md) | Anlamlı | Değersiz, zayıf ve alçak olmak | Bir şeyin kalitesiz, işe yaramaz ve kişilikçe zayıf olması durumu. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |
| [فلس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%B3.md) | Anlamlı | Pul, madeni küçük para, yoksun kalmak | Balık pulu anlamından türeyerek en küçük para birimine ve iflas neticesinde meteliksiz kalmaya delalet eder. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سلف | Merkez | Zamansal ve mekansal öncelik | Önden gidip geride bir iz, hüküm veya sonuç bırakarak zaman diziliminde önde olmayı vurgular. | Önceki zaman, önceki nesiller ve önceden gönderilen ameller. |
| [سبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%82.md) | Komşu | Yarışta ve harekette öne geçme | Bir hedefe varmada başkalarını geride bırakarak dinamik biçimde ileri fırlama eylemidir. | سلف zaman akışında önde olmayı bildirirken, [سبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%82.md) rekabet ve hız unsuru barındırır. |
| [قدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D9%85.md) | Komşu | Rütbe, zaman ve konumda önde olma | Varlığın zâtında, derecesinde veya ilk adımı atmasında öncelik sahibi olmasıdır. | [قدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D9%85.md) bizzat önde ve revaçta durmayı, سلف ise akıp giderek geridekilere göre öncede kalmayı öne çıkarır. |
| [مضى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B6%D9%8A.md) | Komşu | Geçip gitme, tükenme | Zamanın veya bir olayın akıp gitmesi, arkada kalması ve nüfuz etmesidir. | [مضى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B6%D9%8A.md) yalnızca geçip bitişe odaklanırken, سلف geridekiler için belirleyici bir referans olma vasfını korur. |
| [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) | Zıt | Arkada kalma, sonradan gelme | Öndekinin ardından gelme, onun yerine geçme ve geriyi temsil etme hareketidir. | سلف geçmişi ve öncüyü ifade ederken, [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) geleceği ve halefi temsil eder. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سلف | Öne geçen, geçmiş olan, peşin verilen | Zamanda önde olanı, geçmiş nesilleri ve geleceğe takdim edilen ameli kuşatır. | Kesin |
| Latince | Praecedere, praeteritus, antecessor | Önden gitmek, geçmiş, selef | Praecedere eylemi önden gitmeyi karşılarken antecessor geridekilere göre önceki konumu karşılar; ancak ibret ve peşin bedel boyutunu tam içermez. | Güçlü |
| İngilizce | Precede, predecessor, antecedent, past | Önce gelmek, selef, geçmiş | Predecessor önceki nesil ve makam sahibini, antecedent öncülü karşılar; kökün amelin önden gönderilmesi nüansı kısmen dışarıda kalır. | Güçlü |
| Almanca | Vorangehen, Vorgänger, Vergangenes | Önden gitmek, selef, geçmiş | Vorgänger selefi, vergangen geçmişi ifade eder; fıkhi selem akdi anlamını doğrudan karşılamaz. | Güçlü |
| Fransızca | Précéder, prédécesseur, passé | Önce gelmek, selef, geçmiş | Prédécesseur bir makam veya silsiledeki öncekini ifade eder, kökün ontolojik zaman derinliğini tamamen yansıtmaz. | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَلَفَ | Hukuki ve ahlaki sorumluluktan muaf tutulan geçmiş eylemler | Cahiliye döneminde işlenen fakat İslam hükmü geldikten sonra geride kalıp affedilen faiz ve nikah akitleri bağlamı (Bakara [2:275](https://lisan.digital/tr/ayet/2:275.md), Nisâ [4:22](https://lisan.digital/tr/ayet/4:22.md), Mâide [5:95](https://lisan.digital/tr/ayet/5:95.md), Enfâl [8:38](https://lisan.digital/tr/ayet/8:38.md)). |
| أَسْلَفَتْ / أَسْلَفْتُمْ | Ahirete peşinen gönderilen, hesaba esas ameller | İnsanın dünyada iken kendi geleceğine sermaye olarak takdim ettiği ve ahirette karşısına çıkacak eylemler bağlamı (Yûnus [10:30](https://lisan.digital/tr/ayet/10:30.md), Hâkka [69:24](https://lisan.digital/tr/ayet/69:24.md)). |
| سَلَفًا | Sonradan gelenlere ibret ve ders olmak üzere önden giden helak topluluğu | Firavun ve kavminin helak edilerek kendilerinden sonra geleceklere bir uyarıcı numune kılınması bağlamı (Zuhruf [43:56](https://lisan.digital/tr/ayet/43:56.md)). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Selefiyye ve ilk neslin itikadi konumu | Müteşabih nassların tevil edilmeden kabulü ve ilk üç neslin (sahabe, tabiîn, tebe-i tabiîn) itikattaki otoritesi etrafındaki metodolojik tartışmalar. | Tarihsel önceliğin itikadi epistemolojide otorite ve referans haline gelmesi. |
| Fıkıh | Selem/selef akdi ve geçmiş hükümlerin statüsü | Bedeli peşin ödenip malı vadeli teslim alınan akdin meşruiyeti ile yeni bir hüküm inmeden önce gerçekleşmiş muamelelerin hukuki bağlayıcılığı ve affı. | Ekonomik peşin ödeme ile hukuki zaman aşımı ve geriye yürümezlik ilkesi. |
| Tefsir | Zuhruf [43:56](https://lisan.digital/tr/ayet/43:56.md) ve geçmiş ümmetlerin akıbeti | Kökün sonrakiler için 'öncü bir ibret ve ders' kılınma fonksiyonunun tefsiri; tarihin tekerrür eden ahlaki yasalarının izahı. | Öncekilerin tarihsel tecrübesinin geleceği inşa eden bir aynaya dönüşmesi. |
| Hadis | Selef kavramı ve önceden gönderilen ameller | Hz. Peygamber'in vefatı esnasında kızı Hz. Fâtıma'ya 'Ben senin için ne güzel bir selefim' hitabı ve ahirete önceden vefat eden evlatların anne babaya selef olması rivayetleri. | İnsanın ahiret alemine kendinden önce sevk ettiği manevi dayanak ve rehberlik. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahiret inancı ve amel defteri | Peşin amel yatırımı | Geleceği belirleme | Dünyada yapılan ameller, kişinin ahiret yurduna önceden gönderdiği sermayedir; insan kendi geleceğini bu peşin amellerle satın alır. | Kesin |
| İlmi | Bilgi ve epistemoloji tarihi | Birikimli miras (selef birikimi) | Metodolojik zemin | Önceki alimlerin ortaya koyduğu usul ve veri tabanı, sonrakiler için hem aşılması hem de korunması gereken bir başlangıç noktasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Devletler ve medeniyetler tarihi | Tarihsel emsal ve ibret | Meşruiyet ve uyarı | Helak olan veya yükselen önceki toplumlar, mevcut siyasi iktidarlar için yasaların kaçınılmazlığını gösteren birer prototiptir. | Güçlü |
| İktisadi | Ticaret hukuku ve finans | Selem akdi (peşin finansman) | Likidite ve üretim temini | Üreticinin henüz hasat etmediği ürünü peşin para karşılığı satabilmesi, sermayenin önden dolaşıma sokularak ekonomik tıkanıklığın giderilmesini sağlar. | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Başlangıç koşulları ve sınır değer problemi | Diferansiyel denklemlerde ve dinamik sistemlerde sistemin gelecekteki yörüngesini belirleyen $t_0$ anındaki ilk durum veya geçmiş girdiler, kökün geride kalıp geleceği koşullandıran yapısıyla tam örtüşür. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Müktesep hak ve hukukun geriye yürümezliği | Hukukta yeni bir yasanın yürürlüğe girmesinden önceki fiillerin eski düzen kapsamında korunması veya cezalandırılmaması ilkesi, kökün Kur'an'daki hukuki bağışlanma boyutuyla izomorfiktir. | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | سلف kökünü yalnızca İslam tarihinin hicri ilk üç asrına veya belirli bir mezhebi/ideolojik zümreye ('Selefilik') indirgeyerek lafzı dondurmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök Kur'an'da sadece şahısları değil; zamanın geriye yürümezlik ilkesini, amellerin önden gönderilen birer sermaye oluşunu ve helak edilen toplumların evrensel birer ibret numunesi kılınışını kapsar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kök tek bir zümrenin tekeline verildiğinde, ayetlerdeki 'amelin geleceğe takdimi' bilinci zayıflar ve geçmiş eylemlerin hukuki statüsüne dair usul ilkeleri göz ardı edilir. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın zaman felsefesini kurar; geçmişin tamamen yok olmadığını, ya affedilmiş bir beraat zemini ya ahirete takdim edilmiş bir sermaye ya da geleceğe tutulmuş bir ibret aynası olarak varlığını sürdürdüğünü öğretir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Cahiliye adetlerinden İslam hukukuna geçişi düzenleyen hüküm ayetlerinde (hukuki geçiş hükümleri) ve ahirette amel defterlerinin açıldığı hesap sahnelerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Geçmişin mutlak bir yokluk olduğu zannını veya geçmişte yapılmış hataların tövbe sonrasında da insanı ebediyen bağlayacağı vehmini yıkarak İslam'ın affedici ve yeni bir başlangıç sunan rahmet ilkesini tesis eder. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Boynun ön ve yan cephesi, kafilenin önüne düşüp su kaynağına ilk ulaşan deve ve kabından kendiliğinden süzülen saf usare.
- Soyut anlam: Zaman ve mekan diziliminde önden giderek arkadakilere iz, numune, ibret veya hak ediş bırakan eylem ve varlık.
- Sistematik karşılık: İnsanın şimdiki zamanda işlediği ve geleceğine peşin sermaye olarak aktardığı fiiller ile hukukun yürürlüğe giriş anından önceki durumların statüsü.
- LaTeX modeli: $$S(t) = \int_{-\infty}^{t_0} A(\tau) d\tau \implies \Phi(t > t_0)$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $t_0$ anı ilahi hükmün veya dönüşümün gerçekleştiği kırılma eşiğini gösterir. $-\infty$ ile $t_0$ aralığında biriken ameller veya eylemler bütünü $S(t)$ ile sembolize edilen selef durumudur. Bu geçmiş birikim, $t_0$ sonrasındaki gelecekte ($t > t_0$) ortaya çıkacak olan hüküm, hesap veya ibret potansiyelini $\Phi$ doğrudan belirler ve biçimlendirir.

## Geçtiği ayetler (8 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%84%D9%81/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/2:275.md) — سَلَفَ

الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Faiz yiyenler ancak, şeytan çarpan kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların: Zaten alış-veriş faiz gibidir, demelerinden dolayıdır. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Kime Rabbından bir öğüt gelir de faizcilikten vazgeçerse, geçmiş olanlar kendisine ve hakkındaki hüküm Allah’a aittir. Kim de dönerse, onlar cehennem yaranıdırlar, orada temelli kalacaklardır.

### [Nisa 4:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/4:22.md) — سَلَفَ

وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا

Meal (IK): Babalarınızın nikahladığı kadınları nikahlamayın. Geçmişte olanlar artık geçmiştir. Çünkü o, çok çirkin ve iğrenç bir şeydi. Ve o, fena adetti.

### [Nisa 4:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/4:23.md) — سَلَفَ

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا

Meal (IK): Analarınız, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, kardeşlerinizin kızları, kız kardeşlerinizin kızları, sizi emziren süt anneleriniz, süt kardeşleriniz, karılarınızın anaları, gerdeğe girdiğiniz karılarınızdan evlerinizde bulunan üvey kızlarınız, size haram kılındı. Eğer üvey kızlarınızın anaları ile gerdeğe girmemişseniz, onlarla evlenmenizde bir vebal yoktur. Öz oğullarınızın karıları ile evlenmeniz ve iki kızkardeşi birlikte nikahlamanız da haramdır. Geçmişte olanlar artık geçmiştir. Şüphesiz ki Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Maide 5:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/5:95.md) — سَلَفَ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ وَمَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّدًا فَجَزَاءٌ مِثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْيًا بَالِغَ الْكَعْبَةِ أَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَلِكَ صِيَامًا لِيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِ عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ وَاللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ

Meal (IK): Ey iman edenler; siz ihramlı iken avı öldürmeyin. Sizden her kim; bile bile onu öldürürse; öldürdüğü o hayvanın benzeri bir ceza vardır ki, Ka’be’ye ulaşmış bir kurbanlık olmak üzere, buna içinizden adil iki kişi hükmedecektir. Yahut düşkünlere yemek yedirmek şeklinde keffaret veya onun dengi oruç tutmaktır. Ta ki yaptığının vebalini tatmış olsun. Allah; geçmiştekileri affetmiştir. Kim de sonradan böyle yaparsa; Allah, ondan intikamını alır. Allah, Aziz’dir, İntikam sahibidir.

### [Enfal 8:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/8:38.md) — سَلَفَ

قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ مَا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): Küfredenlere söyle: Vazgeçerlerse; geçmiş kendilerine bağışlanacaktır. Tekrar başlarlarsa evvelkilerin hükmü muhakkak devam etmiş olacaktır.

### [Yunus 10:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/10:30.md) — أَسْلَفَتْ

هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ وَرُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): İşte orada herkes önceden yapmış olduğunu bilir. Gerçek mevlaları olan Allah’a döndürülürler. Uydurdukları şeyler ise kendilerinden kaybolup gider.

### [Zuhruf 43:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/43:56.md) — سَلَفًا

فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِلْآخِرِينَ

Meal (IK): Ve onları, sonradan geleceklere bir geçmiş ve örnek kıldık.

### [Hakka 69:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/ayet/69:24.md) — أَسْلَفْتُمْ

كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ

Meal (IK): Geçmiş günlerde peşinen işlediklerinize karşılık afiyetle yeyin, için.

## Sözlükler (13)

### ★ Akevler Sözlüğü

Boynun üst tarafıdır.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين واللام والفاء معهما
س ل ف، ف ل س، ف س ل، س ف ل مستعملات.
سلف: أسلفته مالاً: أقرضته، والسلف من القرض.
والسَّلَفُ: كلُّ شيءٍ قَدَّمْتَه فهو سَلَفٌ، والفعل سَلَفَ يسلُفُ سُلُوفاً.
والقومُ إذا أرادوا أن يَنْفِروا فمن تقَدَّم من نَفيرهم فسَبَقَ فهو سَلَفٌ لهم، قال:
نحن مَنَعُنا مَنبِتَ النَّصِيِّ		بسَلَفٍ أَرعَنَ عَنْبَـريِّ
والسُّلْفَةُ: ما يَتَسَلَّفُ الرجلُ فيأكُلُ قبل غَدائه.
والأُمَم السالفة الماضية أمام الغابرة، قال:
ولاقَتْ مناياها القُرونُ الـسَّـوالِـفُ		كذلك تَلقاها القرون القرون الخوالِف
أي يموت من بقِيَ كما ماتَ من مَضَى.
والسالِفةُ: أعلى العُنُق. وسالِفة الفرس وغيرها: هاديتُه، أي ما تقدَّمَ من عُنُقه.
والسَّلْفُ: جِرابٌ ضَخُم، والجميع سُلُوف.
وسُلافَةُ كُلِّ شيءٍ: خُلاصَتُه.
والسَّلِفُ: غُرْلة الصَّبيِّ.
والسُّلْفانُ: أولاد الحَجَل واحدها سُلَفٌ.
والسُّلفةُ: الطعامُ يُتَعَلَّلُ به قبل الغداء، وكذلك اللُّهْنةُ، وقد سَلَّفْتُهم.
والمُسْلِفُ من النِّساء: التي بلغت خمساً وأربعين ونحوَها.
والسُّلفةُ: جِلُدٌ رقيقٌ يُجعَل بِطانةً للخِفاف أحمرَ وأصفَرَ والسَّلُوف من نِصال السِّهام: ما طال وأنشد:
شَكَّ كُلاها بسَلوفٍ سَنْدَريُّ
وسَلَفُتُ الأرض بالمِسْلَفةِ إذا سَوَّيْتُها للزرع، وأرض مَسلوفةٌ أي مستوية.
والسِّلْفانِ: رجلانِ تَزَوَّجا بأختَيْنِ، وكلُّ واحدٍ منهما سِلْفٌ لصاحبه، والمرأة سِلفةٌ لصا حبتها إذا تزوَّجَت أختانِ بأخَوْينِ.
والسُّلافة من الخمر أفضَلُها يَتَحلَّبُ من غير عَصْرٍ ولا مَرْثٍ.
وهذا سَلِفي وأنا سَلِفُه.
فلس:
وأفلس الرجل إذا صار ذا فُلُوس بعد الدراهم والفَلْسُ معروف، وجمعُه فلوسٌ.
وقد فَلَّسه الحاكمُ تفليساً.
والتَفليسُ في اللون إذا كان على جِلده لُمَعٌ كالفُلوس، ودابَّة مُفَلِّس: فيها لُمَعٌ كالفلوس.
والفَلْسُ: خاتَم من رَصاصٍ يُختَم به عُنُقَ من يعطى الجِزْية.
فسل:
الفَسْلُ: الرَّذْل النَّذْل الذي لا مُروءةَ له ولا جَلَد، وفَسُلَ فَسالة.
والفَسيل: صِغارُ النَّخل، والواحدة بالهاء.
وفُسالة الحديد: ما تَناثَر منه عند الضرب إذا طُبعَ.
سفل:
وأسفَلُ وأعلَى، وسُفْلٌ وعُلْو، تَسَفَّل وتَعَلىَّ، وسافلةٌ وعاليةٌ، وسُفلَى وعُليا، وسَفال وعَلاء، وسفوُل وعُلُوّ نقائض.
وسِفْلةٌ وعِليةُ وسَفِلةٌ.

##### Türkçe

باب **السين** ve **اللام** ve **الفاء** onlarla birlikte

**س ل ف**، **ف ل س**، **ف س ل**، **س ف ل** kullanımdadır.

**سلف**: Ona malı peşin verdim: ona borç verdim; **السلف** borçtandır.
Ve **السَّلَفُ**: her şey ki onu öne sundun, o bir **سَلَفٌ**tur; fiil **سَلَفَ** **يسلُفُ** **سُلُوفاً**dur.
Ve kavim, eğer çıkmak istedilerse, onların çıkışından öne geçen kimse, öne geçtiyse, o onlara bir **سَلَفٌ**tur, dedi ki:
biz menettik **النَّصِيِّ**nin bitiş yerini		**بسَلَفٍ** azgın **عَنْبَـريِّ** ile
Ve **السُّلْفَةُ**: erkeğin peşin alıp da öğle yemeğinden önce yediği şeydir.
Ve geçmiş önceki ümmetler, sonrakilerin önündedir; dedi ki:
ölümlerini önceki asırlar karşıladı		böylece onu sonraki asırlar asırlar karşılar
Yani kalan kimse ölür; geçtiği kimse nasıl öldüyse.
Ve **السالِفةُ**: boynun üst tarafıdır. Ve atın ve başkasının **سالِفة**si: onun ön tarafıdır; yani boynundan öne geçen şeydir.
Ve **السَّلْفُ**: büyük bir torbadır; hepsi **سُلُوف**tur.
Ve her şeyin **سُلافَةُ**si: onun özüdür.
Ve **السَّلِفُ**: çocuğun sünnet derisidir.
Ve **السُّلْفانُ**: **الحَجَل** yavrularıdır; onun teki **سُلَفٌ**tur.
Ve **السُّلفةُ**: öğle yemeğinden önce onunla oyalanılan yemektir; aynı şekilde **اللُّهْنةُ**; ve ben onlara peşin verdim.
Ve kadınlardan **المُسْلِفُ**: kırk beşe ve benzerine ulaşmış olandır.
Ve **السُّلفةُ**: ince bir deridir; kırmızı ve sarı olarak hafif ayakkabıların astarı yapılır; ve ok uçlarından **السَّلُوف**: uzayan şeydir; ve inşad etti:
iki böbreğini **بسَلوفٍ** **سَنْدَريُّ** ile deldi
Ve ben toprağı **بالمِسْلَفةِ** ile **سَلَفُتُ**: onu ekin için düzelttiğim zaman; ve **مَسلوفةٌ** toprak: yani düz.
Ve **السِّلْفانِ**: iki adamdır; iki kız kardeşle evlendiler; onların her biri arkadaşına **سِلْفٌ**tur; ve kadın, iki kız kardeş iki erkek kardeşle evlendiği zaman, arkadaşına **سِلفةٌ**dir.
Ve şaraptan **السُّلافة**: onun en faziletlisidir; sıkma ve ezme olmaksızın sağılır.
Ve bu benim **سَلِفي**mdir ve ben onun **سَلِفُه**yim.

**فلس**:
Ve adam **أفلس** etti: dirhemlerden sonra **فُلُوس** sahibi olduğu zaman; ve **الفَلْسُ** bilinen (şey)dir; onun çoğulu **فلوسٌ**tur.
Ve hâkim onu **تفليساً** ile **فَلَّسه** etti.
Ve renkte **التَفليسُ**: derisinde **الفُلوس** gibi parıltılar olduğu zaman; ve **مُفَلِّس** bir binek: onda **الفلوس** gibi parıltılar vardır.
Ve **الفَلْسُ**: kurşundan bir mühürdür; onunla cizye verilen kimsenin boynu mühürlenir.

**فسل**:
**الفَسْلُ**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan aşağılık, rezil kimsedir; ve **فَسُلَ** **فَسالة** (oldu).
Ve **الفَسيل**: hurmanın küçükleridir; bir tanesi **بالهاء** iledir.
Ve demirin **فُسالة**si: dövme sırasında, dövüldüğünde ondan saçılan şeydir.

**سفل**:
Ve **أسفَلُ** ve **أعلَى**; ve **سُفْلٌ** ve **عُلْو**; **تَسَفَّل** ve **تَعَلىَّ**; ve **سافلةٌ** ve **عاليةٌ**; ve **سُفلَى** ve **عُليا**; ve **سَفال** ve **عَلاء**; ve **سفوُل** ve **عُلُوّ** zıtlar (olarak).
Ve **سِفْلةٌ** ve **عِليةُ** ve **سَفِلةٌ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

سَلَفْتُ الأرضَ أَسْلُفُها سَلْفاً، إذا سوّيتها بالمِسلَفَة، وهي شيء تُسَوَّى به الأرض. وفي حديث عبيد بن عمير: أرضُ الجنةِ مسلوفةٌ قال الأصمعي: هي المستوية أو المُسَوَّاة. وسَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً، أي مضى. والقومُ السُلاَّفُ: المتقدِّمون. وسَلَفُ الرجل: آباؤه المتقدّمون، والجمع أَسْلافٌ وسُلاَّفٌ. والسَلَفُ: نوعٌ من البيوع يُعَجَّلُ فيه الثمنُ وتُضْبَطُ السلعةُ بالوصف إلى أجلٍ معلومٍ. وقد أَسْلَفْتُ في كذا. واسْتَسْلَفْتُ منه دراهم وتَسَلَّفْتُ، وأَسْلَفَني. والسَلْفُ؛ بالتسكين: الجِرابَ الضخمُ. والسُلْفَةُ بالضم: ما يتعجَّله الرجل من الطعام قبل الغَداء. تقول منه: سَلَّفْتُ الرجل تَسْليفاً. والتَسْليفُ أيضاً: التقديمُ. وسَلِفُ الرجلِ: زوجُ أختِ امرأتِه وكذلك سلْفهُ. والمُسْلِفُ من النساء: التي بلغت خَمساً وأربعين أو نَحوها، وهو وصفٌ خُصَّ به الإناث. قال الشاعر:
إذا ثَلاَثٌ كالدُمىوكاعِبٌ ومُسلِفُ
والسالِفَةُ: ناحيةُ مقدَّم العنق من لدن مُعَلَّق القرطِ إلى قَلْتِ التَرقوةِ. والسالِفُ والسَليفُ: المقدَّمُ. والسَلوفُ: الناقةُ تكون في أوائل الإبل إذا وردت الماء. والسُلافُ: ما سال من عصير العنب قبل أن يُعْصَرَ. وتُسَمَّى الخمرُ سُلافاً. وسُلافَةُ كلِّ شيء عصرته: أوّلُه. والسِلْفانُ: أولادُ الحجَلِ، الواحدُ سُلَفٌ قال الشاعر:
أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُـهُـمْإذا دَرَجوا بُجْرَ الحواصلِ حُمَّرَا

##### Türkçe

**سَلَفْتُ** yeri **أَسْلُفُها** **سَلْفاً** (diye) (yani) onu **المِسلَفَة** ile düzlediğim zaman; o, yerin kendisiyle düzleştirildiği bir şeydir. **عبيد بن عمير**’in hadisinde: “Cennet yeri **مسلوفةٌ**” (gelmiştir). **الأصمعي** dedi: O, düz olan yahut düzleştirilmiş olandır. Ve **سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً**: yani geçti. Ve kavim **السُلاَّفُ**: öne geçenlerdir. Ve kişinin **سَلَفُ**’u: onun öne geçmiş babalarıdır; çoğulu **أَسْلافٌ** ve **سُلاَّفٌ**’tur. Ve **السَلَفُ**: satışlardan bir türdür; onda bedel peşin verilir ve mal, bilinen bir vadeye kadar vasıf ile ضبط edilir (tespit edilir). “Şunda **أَسْلَفْتُ**” (dersin). Ve ondan dirhemler **اسْتَسْلَفْتُ** ve **تَسَلَّفْتُ**; ve o bana **أَسْلَفَني**. Ve **السَلْفُ**; sükûn ile: iri torbadır. Ve **السُلْفَةُ** (zammetli): kişinin öğle yemeğinden önce acelece aldığı yemektir. Ondan (şöyle) dersin: kişiyi **سَلَّفْتُ** **تَسْليفاً**. Ve **التَسْليفُ** ayrıca: öne alma(dır). Ve kişinin **سَلِفُ**’i: karısının kız kardeşinin kocasıdır; aynı şekilde onun **سلْفُهُ** (da). Ve kadınlardan **المُسْلِفُ**: kırk beşe yahut onun gibi bir yaşa ulaşmış olandır; o, dişilere mahsus kılınmış bir vasıftır. Şair dedi:
إذا ثَلاَثٌ كالدُمىوكاعِبٌ ومُسلِفُ
Ve **السالِفَةُ**: boynun ön tarafının yanı; küpenin asıldığı yerden **قَلْتِ التَرقوةِ**’ye kadar. Ve **السالِفُ** ve **السَليفُ**: öndeki (şey)dir. Ve **السَلوفُ**: deve; suya vardığında develerin evvellerinde olur. Ve **السُلافُ**: sıkılmadan önce üzüm suyundan akan şeydir. Şarap **سُلافاً** diye adlandırılır. Ve her şeyin sıktığın **سُلافَةُ**’si: onun evvelidir. Ve **السِلْفانُ**: **الحجَلِ** yavrularıdır; teki **سُلَفٌ**tur. Şair dedi:
أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُـهُـمْإذا دَرَجوا بُجْرَ الحواصلِ حُمَّرَا

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

س ل ف
سلف ، سفل ، فسل ، فلس : مستعملة .
فلس : قال الليث : الفَلْس معروف ، وجمعُه فُلوس . وأَفْلَسَ الرجلُ : إذا صار ذا فُلُوس بعد الدَّراهم ، وقد فلَّسَه الحاكم تَفْليساً . وشيءٌ مُفلّسُ اللون : إذا كان على جِلْده لُمَع كالفُلوس .
وقال أبو عَمْرو : أفلستُ الرجلَ : إذا طلبتَه فأَخطأْتَ موضِعَه ، وذلك الفَلَس والإفلاس ، وأنشد للمعطَّل الهُذَليّ :
يا حِبُّ ما حُبُّ القَتُولِ وحُبُّها
فَلسٌ لا يُنْصِبْكَ حُبٌّ مُفْلِسُ
قال أبو عَمْرو في قوله : حُبُّها فَلَسٌ ، أي : لا نَيْلَ معه .
قال : وأَفلَس الرجلُ : إذا لم يَبقَ له مال .
فسل : قال الليث : الفَسلُ : الرَّذْلُ النَّذْلُ الذي لا مُروءة له ولا جَلَد . وقد فَسلَ يفسل فُسولةً وفَسالةً . ويقال : أفسلَ فلانٌ على فلانٍ مَتاعَه : إذا أَرْذَله . وأَفْسل عليه دَرَاهمَه : إذا زيَّفَها ، وهي دَرَاهمُ فُسولٌ .
وقال الفرزدق :
فلا تَقبَلوا منهم أباعرَ تُشْتَرى
بوَكْسٍ ولا سُوداً يَصِحُّ فُسولُها
أراد : ولا تقبَلوا منهم دَراهمَ سُوداً .
وفي الحديث عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( أنه لعن من النساء المُسوِّفَة والمُفَسِّلة ) . المفسلة من النساء : التي إذا أراد زوجُها غِشْيَانها قالت : إني حائض ، فتفسل الزوجَ عنها وتُفَتِّره ولا حَيضَ بها . والمسوِّفةُ : التي إذا دَعاها الزّوج للفِراش ماطَلَتْ ولَمْ تُجِبْه إلى ما يَدْعوها إليه .
أبو عُبيد عن الأصمعيّ في صِغار النّخل قال : أوَّل ما يُقلَع من صغار النَّخْل للغَرْس فهو الفسيل والوَدِيُّ ، ويُجمع فسائل ، وقد يقال للواحدة : فَسيلة ، ويُجمَع فَسيلاً .
وقال الليث : فُسالةُ الحديد : ما تَناثَر منه عند الضَّرْب إذا طُبِع .
أبو عَمْرو : الفسلُ : الرجلُ الأَحمَق .
سفل : قال الليث : الأسفَل نقيضُ الأَعْلى ، والسفْلَى نقيضُ العُلْيا ، والسُّفْلُ نقيضُ العُلْو في التسفُّل والتَعلِّي .
والسافلة نَقيضُ العالية في النَّهْر والرُّمْح ونحوه . والسافلُ نَقيضُ العالي ، والسفْلة نقيض العِلْية ، والسفَالُ نَقِيض العَلاء ، يقال : أمْرهمْ في سَفال وفي عَلاء . والسفُول مصدرٌ ، وهو نقيض العُلُوّ . والسفْلُ نقيضُ العِلْو في البِناء .
وقوله تعالى : ( ( تَقْوِيمٍ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ) ( التين : 5 ) ، أي : رددناه إلى أرذل العُمُر ، كأنه قال : رددناه أسفل من سَفَل ، وأسفل سافل . وقيل : معناه : رددناه إلى الضلال ، كما قال تعالى : ( وَالْعَصْرِ إِنَّ ( ) يَفْعَلُونَ إِلاَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ) ( العصر : 2 ، 3 ) .
وقال ابن السكّيت : هم السفِلة لأراذل الناس ، هم من عِلْيَة الناس ومن العرب من يخفِّف فيقول : هم السفْلة . وسَفِلة البعير : قوائمُه وفلان من سَفلة القوم : إذا كان من أراذلهم وأَسافل الإبل : صِغارُها ، وأنشد أبو عُبَيد :
تَواكلَها الأزمانُ حتى أَجَأْنَها
إلى جَلَدٍ منها قليلِ الأسافلِ
أي : قليل الأولاد .
ويقال : كُن في عُلاوة الرِّيح وسُفَالةِ الرِّيح ، فأما عُلاوَتُها فأنْ يكون فوقَ الصَّيد ، وأمّا سفَالتُها فأن يكون تحتَ الصَّيْد ، لأنه يستقبِل الرِّيحَ .
وقول الله تعالى : ( وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ) ( الأنفال : 42 ) ، قرىء بالنّصب
لأنه ظَرْف ، ولو قرىء : ( أسفلُ ) بالرفع فمعناه : أشَدُّ تَسفُّلاً .
سلف : قال الليث وغيرُه : السَّلَفُ : القَرْضُ ، والفِعْل أسْلَفْت ، يقال : سَلَّفتُه مالاً ، أي : أقرَضْته .
قلتُ : وكلُّ مالٍ قدَّمْته في ثمن سِلْعة مضمونةٍ اشتريتَها بصفَةٍ فهو سَلَف وسَلَم .
ورُوِي عن النّبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( مَن سَلَّف فليُسَلّف في كَيْلٍ معلومٍ ووزْنٍ معلوم ) أراد من قَدّم مالاً ودَفَعه إلى رجل في سِلعة مضمونة ، يقال : سَلّفْتُ وأَسْلَفْتُ وأَسْلَمْتُ بمعنًى واحد ، وهذا هو الذي يُسمّيه عَوامُّ الناس عندنا السَّلَم .
والسَّلَف في المعامَلات له معنيان : أحدُهما القرض الذي لا مَنْفَعَةَ للمُقْرِض فيه وعلى المُقْرَض رَدُّه كما أَخَذه ، والعرب تسمِّيه السَّلَف ، كما ذكره الليث في أول الباب . والمعنى الثاني في السَّلَف : السَّلَمُ وهو في المعنييْن مَعاً اسمٌ مِنْ أَسْلَفْتُ ، وكذلك السَّلَم اسمٌ من أسلَمْتُ .
وللسَّلَف معنيان آخَران : أحدُهما : أَن كلّ شيء قدّمَه العبدُ من عَمَل صالحٍ ، أو ولَدٍ فَرَطٍ تَقدَّمه فهو سَلَف ، وقد سَلَف له عَمَلٌ صالح . والسلَف أيضاً : مَن تَقدَّمك من آبائك وذَوِي قَرابَتك الذين هم فوقَكَ في السنّ والفَضْل ، واحدهم سالِف ، ومنه قولُ طُفَيل الغَنَويّ يرثي قومه :
مَضَوا سَلَفاً قَصْدُ السبِيل عليهمُ
وصَرْفُ المنَايا بالرِّجال تَقَلَّبُ
أراد أنهم تقدَّمونا وقَصْدُ سبيلنا عليهم ، أي : نَموت كمَا ماتُوا فنَكون سلَفاً لمن بعدَنا كما كانوا سلَفاً لنا .
وقال الفرّاء في قولُ الله جلّ وعزّ : ( ( أَجْمَعِينَ فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفاً وَمَثَلاً لِّلاَخِرِينَ ) ( الزخرف : 56 ) ، يقول : جعلناهم سَلَفاً متقدِّمين ليتّعظ بهم الآخِرون .
قال : وقرأ يحيى بن وثّابٍ : ( سُلُفاً ) مضمومةٌ مثقّلة .
قال : وزعم القاسمُ أنّه سمع واحدها سَلِيفاً ، قال : وقرىء : ( سلَفاً ) كأنّ واحدتها سُلْفة ، أي : قِطْعة من الناس مِثل أُمّة .
وقال الليث : الأُمَم السالفة : الماضيةُ أَمامَ الغابرة ، وتُجمعُ سوالف ، وأَنشَدَ في ذلك :
ولاقَتْ مَناياها القُرونُ السَّوالِفُ
كذلك يَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ
قال : والسالفةُ : أَعْلى العُنُق . وسالِفَة الفَرَس وغيرِها : هادِيَتُه ، أي : ما تَقَدَّم من عُنُقه .
أبو عُبيد عن أبي عمرو : السَّلْف : الجِراب ، وجمعُه سُلوف ، وأَنشَد شمر لبعض الهذليِّين :
أَخذتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيَ وبُرْنْساً
وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ
أراد جِرَابَيْ حَتِيَ ، وهو سَويق المُقْل .
أبو عبيد عن أبي زيد : يقال للطّعام الذي يتعلّل به قبلَ الغذاء : السُّلْفة . وقد سلَّفْتُ القومَ ، وسلّفتُ للقوم ، وهي اللُّهنة .
أبو عبيد عن الفرّاء : قال المُسْلِف من النساء : التي قد بلغتْ خمساً وأربعين ونحوها ، وأَنشَد :
إذا ثَلاَثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ مُسْلِفُ
ورُوِيَ عن محمد بن الحنفيّة أنه قال : أرضُ الجَنّة مَسْلُوفةٌ .
قال أبو عُبيد : قال الأصمعيّ : هي المستوِيَة . قال : وهذه لغة أهلِ اليَمَن والطائف وتيل الناحية يقولون : سلَفْتُ الأرضَ أسلُفُها . ويقال للحَجَر الذي تُسوَّى به الأرض : مِسلَفة .
قال أبو عُبَيد : وأحسبُه حَجَراً مُدْمَجاً يُدحرَج به على الأرض لتَستوِيَ .
وقال اللّيث : تُسمَّى غُرْلة الصبيِّ سُلْفةً ، والسُّلْفةُ : جِلدٌ رقيق يُجعَل بِطانةً للخِفاف ، وربّما كان أحمرَ وأصفرَ . قال : والسَّلُوف من نِصالِ السِّهام : ما طال ، وأَنشَد :
شَكّ كُلاها بِسلُوفٍ سَنْدَرِيُّ
والسِّلْفانِ : رجلان تزوَّجا بأختين ، كلُّ واحد منهما سِلْفٌ لصاحبه . والمرأةُ سِلْفةٌ لصاحبتها : إذا تزوّجت أختان بأخَوين .
قال : والسُّلاَفَة من الخمر : أخلَصُها وأفضَلُها ، وذلك إذا تَحَلَّب من العنب بلا عَصْر ولا مَرْث وكذلك من التَّمْر والزَّبيب ما لم يُعَد عليه الماء بعد تَحلُّب أوّله والسُّلَفُ والسُّلَكُ : من أولاد الحَجَل ، وجمعُه سِلْفان وسِلْكان .
وأَخبَرني المنذريُّ عن الحَسَن أنّه أنشدَه بيتَ سَعْد القرقرة :
نحنُ بغَرْس الوَدِيِّ أعَلُمنا
مِنّا برَكْض الجيادِ في السُّلَفِ
قال : والسُّلَف جمعُ السُّلْفة من الأرض ، وهي الكرْدَة المسوّاة .
وقال أبو زيد : جاء القومُ سُلْفة سُلْفة : إذا جاء بعضُهم في إثْر بعض . وسُلافُ العَسْكَر : مُقدِّمتهُم . وسَلفْتُ القومَ وأنا أسلُفُهم سَلَفاً : إذا تقدّمتهم . قال مرة بن عبدالله اللحياني :
كأن بناته سِلفانُ رَخْم
حواصِلُهن أمثال الزَّقاق
قال : واحد السلفان سُلف ، وهو الفرخ . قال : سُلَكٌ وسِلكان : فِرَاخ الحَجل .

##### Türkçe

س ل ف
**سلف** , **سفل** , **فسل** , **فلس** : kullanımdadır.

**فلس** : Leys dedi: **الفَلْس** bilinir; çoğulu **فُلوس**’tur. Ve **أَفْلَسَ الرجلُ**: dirhemlerden sonra **فُلوس** sahibi olduğunda; hâkim onu **تَفْليساً** ile iflâs ettirmiştir. Ve rengi **مُفلّسُ** olan bir şey: derisi üzerinde **الفُلوس** gibi parıltılar bulunduğunda.

Ebû Amr dedi: **أفلستُ الرجلَ**: onu aradığında da yerini şaşırdığında; işte bu **الفَلَس** ve **الإفلاس**’tır. Ve Mu‘attal el-Hüzelî’den inşâd etti:
يا حِبُّ ما حُبُّ القَتُولِ وحُبُّها
فَلسٌ لا يُنْصِبْكَ حُبٌّ مُفْلِسُ

Ebû Amr, onun sözü hakkında dedi: **حُبُّها فَلَسٌ**; yani: onunla birlikte elde ediş yoktur.

Dedi: Ve **أَفلَس الرجلُ**: kendisine mal kalmadığında.

**فسل** : Leys dedi: **الفَسلُ**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan alçak, bayağı rezil. Ve **فَسلَ يفسل فُسولةً وفَسالةً**. Ve denir ki: **أفسلَ فلانٌ على فلانٍ مَتاعَه**: onu değersizleştirdiğinde. Ve **أَفْسل عليه دَرَاهمَه**: onları kalp ettiğinde; onlar **دَرَاهمُ فُسولٌ**dur.

Ferazdak dedi:
فلا تَقبَلوا منهم أباعرَ تُشْتَرى
بوَكْسٍ ولا سُوداً يَصِحُّ فُسولُها

Muradı: onlardan siyah dirhemler kabul etmeyin.

Hadiste, Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ): ( kadınlardan **المُسوِّفَة** ve **المُفَسِّلة** olanı lânetledi ) . Kadınlardan **المفسلة**: kocası onunla birleşmek istediğinde “Ben hayızlıyım” diyen; böylece kocayı ondan uzaklaştıran ve onu gevşeten, kendisinde hayız olmadığı hâlde. Ve **المسوِّفة**: koca onu döşeğe çağırdığında oyalayan ve onu çağırdığı şeye icabet etmeyen.

Ebû Ubeyd, Asma‘î’den küçük hurma fidanları hakkında dedi: küçük hurmalardan dikim için ilk sökülene **الفسيل** ve **الوَدِيُّ** denir; **فسائل** diye toplanır; tekine **فَسيلة** de denebilir; **فَسيلاً** diye de toplanır.

Leys dedi: **فُسالةُ الحديد**: dövüldüğünde, dövme sırasında ondan saçılan şeydir.

Ebû Amr: **الفسل**: ahmak adamdır.

**سفل** : Leys dedi: **الأسفَل** **الأَعْلى**’nın zıddıdır; **السفْلَى** **العُلْيا**’nın zıddıdır; **السُّفْلُ** alçalma ve yükselmede **العُلْو**’nun zıddıdır.

Ve **السافلة** nehirde, mızrakta ve benzerinde **العالية**’nin zıddıdır. Ve **السافلُ** **العالي**’nin zıddıdır; **السفْلة** **العِلْية**’nin zıddıdır; **السفَالُ** **العَلاء**’ın zıddıdır; denir ki: işleri **سَفال** ve **عَلاء** içindedir. Ve **السفُول** bir mastardır; o, **العُلُوّ**’nun zıddıdır. Ve **السفْلُ** binada **العِلْو**’nun zıddıdır.

Yüce Allah’ın sözü: ( ( تَقْوِيمٍ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ) ( التين : 5 ) , yani: onu ömrün en reziline döndürdük; sanki dedi ki: onu **سَفَل**’den daha aşağıya, ve en aşağı aşağıya döndürdük. Ve denildi: manası: onu sapıklığa döndürdük; Yüce Allah’ın dediği gibi: ( وَالْعَصْرِ إِنَّ ( ) يَفْعَلُونَ إِلاَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ) ( العصر : 2 ، 3 ) .

İbnü’s-Sikkît dedi: **السفِلة** insanlar arasındaki reziller içindir; onlar insanların **عِلْيَة**’sindendir; Araplardan kimi hafifletir de “onlar **السفْلة**’dir” der. Ve **سَفِلة البعير**: onun ayaklarıdır. Ve falan, kavmin **سَفلة**’sindendir: onların rezillerinden olduğunda. Ve **أَسافل الإبل**: onların küçükleridir. Ebû Ubeyd inşâd etti:
تَواكلَها الأزمانُ حتى أَجَأْنَها
إلى جَلَدٍ منها قليلِ الأسافلِ

Yani: az evlâtlı.

Ve denir ki: rüzgârın **عُلاوة**’sinde ve rüzgârın **سُفَالة**’sinde ol. Onun **عُلاوَتُها**’sı: avın üstünde olmaktır; onun **سفَالتُها**’sı ise avın altında olmaktır; çünkü o rüzgârı karşılar.

Yüce Allah’ın sözü: ( وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ) ( الأنفال : 42 ) , nasb ile okunmuştur; çünkü o bir zarf’tır. Eğer رفع ile ( **أسفلُ** ) okunsaydı manası: daha şiddetli alçalmadır.

**سلف** : Leys ve başkası dedi: **السَّلَفُ**: borç (ödünç)tur; fiil **أسْلَفْت**’tir; denir ki: **سَلَّفتُه مالاً**; yani: ona borç verdim.

Dedim: Ve her mal ki, vasfıyla satın aldığın, garantili bir malın bedelinde onu önden verdiysen, o **سَلَف** ve **سَلَم**’dır.

Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet edildi ki dedi: ( **مَن سَلَّف فليُسَلّف في كَيْلٍ معلومٍ ووزْنٍ معلوم** ) ; muradı: bir malı önden verip onu garantili bir malda bir adama teslim eden kimse. Denir ki: **سَلّفْتُ** ve **أَسْلَفْتُ** ve **أَسْلَمْتُ** tek bir manayladır; bu, bizim yanımızda avamın **السَّلَم** diye adlandırdığı şeydir.

Muamelelerde **السَّلَف**’in iki manası vardır: birincisi, borç veren için onda fayda olmayan ve borç alanın onu aldığı gibi geri vermesi gereken borçtur; Arap onu **السَّلَف** diye adlandırır; Leys’in babın başında zikrettiği gibi. **السَّلَف**’te ikinci mana: **السَّلَم**’dır; o, iki manada birlikte **أَسْلَفْتُ**’tan bir isimdir; aynı şekilde **السَّلَم** da **أسلَمْتُ**’tan bir isimdir.

**السَّلَف**’in iki başka manası daha vardır: birincisi: kulun, salih amel veya önden giden bir evlât olarak öne sürdüğü her şey **سَلَف**’tır; ve onun için salih bir amel **سَلَف** olmuştur. Ve **السلَف** ayrıca: yaş ve fazilette senden üstün olan, babalarından ve akrabalarından senden önce geçmiş olan kimsedir; tekili **سالِف**’tir. Ondan, Tufeyl el-Ganevî’nin kavmini mersiyelediği sözü:
مَضَوا سَلَفاً قَصْدُ السبِيل عليهمُ
وصَرْفُ المنَايا بالرِّجال تَقَلَّبُ

Muradı: onlar bizden önce geçtiler; ve yolumuzun doğrusu onların üzerinedir; yani: onların öldüğü gibi ölürüz; böylece bizden sonrakilere **سلَف** oluruz; onların bize **سلَف** olduğu gibi.

Ferrâ, Yüce ve Aziz Allah’ın sözü hakkında: ( ( أَجْمَعِينَ فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفاً وَمَثَلاً لِّلاَخِرِينَ ) ( الزخرف : 56 ) dedi: yani: onları, sonrakiler ibret alsın diye önden geçenler olarak **سَلَفاً** kıldık.

Dedi: Yahyâ b. Vessâb’ın ( **سُلُفاً** ) diye, dammeli, şeddeli okuduğunu.

Dedi: Kâsım, onun tekilini **سَلِيفاً** olarak işittiğini iddia etti. Dedi: ( **سلَفاً** ) diye de okunmuştur; sanki onun tekili **سُلْفة**’dir; yani: bir ümmet gibi, insanlardan bir parça.

Leys dedi: **الأُمَم السالفة**: kalanın önünde geçmiş olanlardır; **سوالف** diye toplanır. Ve bunun hakkında inşâd etti:
ولاقَتْ مَناياها القُرونُ السَّوالِفُ
كذلك يَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ

Dedi: Ve **السالفةُ**: boynun üst tarafıdır. Ve atın ve başkasının **سالِفَة**’si: onun ön tarafıdır; yani: boynunun öne geçen kısmı.

Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan: **السَّلْف**: torbadır; çoğulu **سُلوف**’tur. Şemmer, bazı Hüzellîlerden inşâd etti:
أَخذتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيَ وبُرْنْساً
وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ

Muradı: **حَتِيَ**’nin iki torbası; o, **سَويق المُقْل**’dür.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: öğle yemeğinden önce onunla oyalanılan yemeğe **السُّلْفة** denir. Ve **سلَّفْتُ القومَ** ve **سلّفتُ للقوم**; o **اللُّهنة**’dir.

Ebû Ubeyd, Ferrâ’dan: kadınlardan **المُسْلِف**: kırk beş ve benzerine ulaşmış olandır. Ve inşâd etti:
إذا ثَلاَثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ مُسْلِفُ

Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet edildi ki dedi: cennetin toprağı **مَسْلُوفةٌ**’dir.

Ebû Ubeyd dedi: Asma‘î dedi: o, düz olanıdır. Dedi: bu, Yemen ve Tâif ve o tarafın halkının dilidir; “**سلَفْتُ الأرضَ أسلُفُها**” derler. Ve yerin düzleştirildiği taşa **مِسلَفة** denir.

Ebû Ubeyd dedi: sanırım o, yere yuvarlanarak onun düzleşmesi için yer üzerinde yuvarlanan, silindirlenmiş bir taştır.

Leys dedi: çocuğun sünnet derisine **سُلْفة** denir. Ve **السُّلْفة**: hafif ayakkabılara astar yapılan ince bir deridir; bazen kırmızı ve sarı olur. Dedi: okların demirlerinden **السَّلُوف**: uzun olanıdır. Ve inşâd etti:
شَكّ كُلاها بِسلُوفٍ سَنْدَرِيُّ

Ve **السِّلْفانِ**: iki kız kardeşle evlenen iki adamdır; ikisinden her biri, arkadaşına **سِلْف**’tir. Ve kadın, arkadaşına **سِلْفة**’dir: iki kız kardeş iki erkek kardeşle evlendiğinde.

Dedi: şaraptan **السُّلاَفَة**: onun en hâlisi ve en faziletlisidir; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın sızdığında; aynı şekilde hurma ve kuru üzümden, ilk sızmasından sonra üzerine su iade edilmemiş olan. Ve **السُّلَفُ** ve **السُّلَكُ**: keklik yavrularındandır; çoğulu **سِلْفان** ve **سِلْكان**’dır.

Münzirî bana Hasan’dan haber verdi ki ona Sa‘d el-Karkara’nın beytini inşâd etti:
نحنُ بغَرْس الوَدِيِّ أعَلُمنا
مِنّا برَكْض الجيادِ في السُّلَفِ

Dedi: ve **السُّلَف** yerden **السُّلْفة**’nin çoğuludur; o, düzleştirilmiş tümsektir.

Ebû Zeyd dedi: kavim **سُلْفة سُلْفة** geldi: bir kısmı bir kısmının ardından geldiğinde. Ve ordunun **سُلاف**’ı: onların öncü kısmıdır. Ve **سَلفْتُ القومَ وأنا أسلُفُهم سَلَفاً**: onların önüne geçtiğimde. Merre b. Abdullah el-Lihyânî dedi:
كأن بناته سِلفانُ رَخْم
حواصِلُهن أمثال الزَّقاق

Dedi: **السلفان**’ın teki **سُلف**’tur; o, yavrudur. Dedi: **سُلَكٌ** ve **سِلكان**: kekliğin yavrularıdır.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب السين واللام وما يثلثهما)
(سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ  السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً الإسلام، وهو الانقياد؛ لأنَّه يَسْلم من الإباء والامتناع. والسِّلام: المسالمة. وفِعالٌ تجيءُ في المفاعلة كثيراً نحو القتال والمقاتلة. ومن باب الإصحاب والانقياد: السَّلَم الذي يسمَّى السَّلف، كأنَّه مالٌ أسلم ولم يمتنع من إعطائه. وممكن أن تكون الحجارة سمِّيت سِلاماً لأنّها أبعدُ شيء  في الأرض من الفَناء والذَّهابِ؛ لشدّتها وصلابتها. فأمّا السَّليم وهو اللّديغ ففي تسميته قولان: أحدهما أنَّه أُسلم لما به. والقول الآخر أنّهم تفاءلوا بالسَّلامة. وقد يسمُّون الشيءَ بأسماء في التفاؤُل والتطيُّر. والسُّلَّم معروف، وهو من السلامة أيضاً؛ لأنَّ النازل عليه يُرْجَى لـه السَّلامة. والسَّلامة: شجر، وجمعها سَلاَم.
والذي شذَّ عن الباب السَّلْم: الدلو التي لها عروة واحدة. والسَّلَم: شجر، واحدته سَلَمة. والسَّلامانُ: شجرٌ([1]).
ومن الباب الأول السَِّلْم وهو الصُّلح، وقد يؤنَّث ويذكَّر. قال الله تعالى: ﴿وإِنْ جَنَحُوا لِلْسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا﴾ [الأنفال 61]. والسَّلِمَة: الحجر، فيه يقول الشاعر:
ذاكَ خليلي وذو يعاتِبُني *** يَرمِي ورائيَ بالسهمِ والسَّلِمَهْ([2])وبنو سلِمَة: بطنٌ من الأنصار ليس في العرب غيرهم. ومن الأسماء سَلْمَى: امرأةٌ. وسلمى: جبلٌ. وأبو سُلمى أبو زُهَير، بضم السين، ليس في العرب غيره.
(سلو/ي) السين واللام والحرف المعتلّ أصلٌ واحدٌ يدلُّ على خفض وطيب عيش. ومن ذلك قولهم فلان في سَلْوَةٍ من العيشِ، أي في رَغدٍ يسلِّيهِ الهم. ويقول: سَلاَ المحب يَسْلوا سُلُوَّاً، وذلك إذا فارقه ما كان به من همٍّ وعشق. والسُّلْوانة: الخَرزة، وكانوا يقولون إنَّ من شرب عليها سَلاَ ممّا كان به، وعَمَّن كان يحبه. قال الشاعر:
شربت* على سُلْوانة ماءَ مُزنةٍ *** فلا وَجديدِ العيش يا مَيَّ ما أسلُو([3])قال الأصمعيّ: يقول الرجل لصاحبه: سقيتَني منك سَلْوَةً وسُلواناً، أي طيَّبت نفسي وأذهلْتَها عنك. وسَلِيت بمعنى سلوت. قال الراجز:
* لو أشربُ السُّلوانَ ما سَليتُ([4]) *
ومن الباب السَّلا، الذي يكون فيه الولد، سمي بذلك لنَعمته ورقَّته ولينه. وأما السين واللام والهمزة فكلمة واحدة لا يقاس عليها. يقال سَلأَ السّمن يَسْلؤُه سلأ، إذا أذابه وصفّاه من اللَّبن، قال:
ونحن منعناكم تميماً وأنتم  *** موالِيَ إلاَّ تُحْسِنُوا السَّلْءَ تُضرَبوا
(سلب) السين واللام والباء أصلٌ واحدٌ، وهو أَخْذُ الشَيء بخفّة واختطاف. يقال سلبتُهُ ثوبَهُ سلْباً. والسَّلَب: المسلوب. وفي الحديث: "مَنْ قَتَل قتيلاً فله سَلَبُه". والسَّليب: المسلوب. والسَّلوب من النوق: التي يُسلَبُ ولدها والجمع سُلُب. وأسلبت الناقةُ، إذا كانت تلك حالَها. وأمّا السَّلَب وهو لِحاء الشجر فمن الباب أيضاً؛ لأنَّه تَقَشَّرَ عن الشَّجر، فكأنَّما قد سُلِبَته. وقول ابن مَحْكانَ:
فَنشنش الجلدَ عنها وهي باركةٌ *** كما تُنَشْنِشُ كَفَّا قاتِلٍ سَلَبا([5])ففيه روايتان: رواه ابن الأعرابي "قاتل" بالقاف. ورواه الأصمعي بالفاء. وكان يقول: السَّلَب لحاء الشَّجَر، وبالمدينة سوقُ السَّلابين، فذهب إلى أنَّ الفاتل هو الذي يَفتِل السَّلَب. فسمعتُ عليّ بن إبراهيم القطان يقول: سمعت أبا العباس أحمد بن يحيى ثعلباً يقول: أخطأ ابنُ الأعرابيّ، والصحيح ما قاله الأصمعيّ.
ومن الباب تسلّبَت المرأة، مثل أَحَدَّتْ. قال قوم: هذا من السُّلُب، وهي الثياب السُّود. والذي يقرب هذا من الباب الأوّل [أنَّ] ثيابَها مشبّهة بالسَّلَب، الذي هو لِحاء الشّجر. قال لبيد:
* في السُّلُب السُّود وفي الأمساحِ([6])*
وقال بعضهم : الفرق بين الإحداد والتَّسلُّب، أنَّ الإحداد على الزّوج والتَّسَلُّب قد يكون على غير الزّوج.
فأمّا قولهم فرس سَلِيبٌ، فيقال إنَّه الطويل القوائم. وقال آخرون: هو الخفيف نَقل القوائم؛ يقال رجلٌ سليب اليدين بالطَّعن، وثورٌ سليب القرن بالطَّعن. وهذا أجود القولَين وأَقيسُهما؛ لأنَّه كأنَّه يسلب الطّعنَ استلابا.
(سلت) السين واللام والتاء أصلٌ واحدٌ، وهو جلْفُ الشيء عن الشيء وقَشره. يقال سلتت المرأةُ خضابَها عن يدها. ومنه سَلَتَ فلانٌ أنفَ فلانٍ بالسيف سَلْتاً، وذلك إذا أخذه كلَّه. والرَّجُل أسْلَتُ. ويقال إنَّ المرأة التي لا تتعهَّد الخضاب يقال لها السَّلْتاء. ومن الباب السُّلْت: ضربٌ من الشعير لا يكاد [يكون] له قشر، والعرب تسمّيه العُرْيان.
(سلج) السين واللام والجيم أصلٌ يدل على الابتلاع. يقال سلج الشيء يَسلَجُه، إذا ابتلعه سَلْجَاً وسَلَجَاناً. وفي كلامهم: "الأخْذُ سَلَجَانٌ والقَضَاءَ لَِيَّانٌ". ومن الباب: فلان يتسلَّج الشراب، أي يُلِحُّ في شُرْبه.
(سلح) السين واللام والحاء السلاح، وهو ما يُقَاتَل به، وكان أبو عبيدة يفرِقُ بين السّلاح والجُنة، فيقول: السلاح ما قُوتِلَ به، والجُنّة ما اتُّقي به، ويحتج بقوله:
حيثُ تَرى الخيلَ بالأبطال  عابسة *** يَنْهَضْنَ بالهندوانيّاتِ والجُنَنِ([7])فجعل الجُنَن غَيْرَ السُّيوف([8]). والإسليح: شجرةٌ تغزُرُ عليها الإِبل. وقالت الأعرابية: "الإسليح([9])، رُغوَةٌ  وسَريح، وسَنامٌ وإطريح".
(سلخ) السين واللام والخاء أصلٌ واحد، وهو إخراج الشيء عن جلده. ثم يُحْمَل عليه. والأصل سلخْتُ جلدةَ الشاةِ سلخاً. والسِّلْخ: جلد الحية تنسلخ. ويقال أسود سالخ لأنَّه يسلخ جلده كلَّ عام فيما يقال. وحكى بعضُهم سلختِ المرأة دِرْعَها: نزعَتْهُ. ومن قياس الباب: سلخت الشَّهرَ، إذا صرتَ في آخر يومه. وهذا مجاز. وانسلخَ الشَّهرُ، وانسلخ النَّهارُ من الليل المقْبِل. ومن الباب نخلة مِسْلاخٌ، وهي التي تنثُر بُسرَها أخضر.
(سلس) السين واللام والسين يدلُّ على سهولة في الشيء. يقال هو سَهْلٌ سَلِسٌ. والسَّلْس: جنس من الخَرز، ولعلَّه سمِّي بذلك لسلاسته في نَظْمه. قال:
* وقلائدٌ مِنْ حُبْلَةٍ وسُلوسِ([10]) *
(سلط) السين واللام والطاء أصلٌ واحدٌ، وهو القوّة والقهر. من ذلك السَّلاطة، من  التسلط وهو القَهْر، ولذلك سمِّي السُّلْطان سلطاناً. والسلطان: الحُجَّة. والسَّليط من الرجال: الفصيح اللسان الذَّرِب. والسَّليطة: المرأة الصَّخَّابة.
ومما شذَّ عن الباب السَّلِيط: الزّيت بلغة أهل اليَمَن، وبلغة غيرهم دهن السِّمسِم.
(سلع) السين واللام والعين أصلٌ يدلُّ على انصداع الشيء وانفتاحه. من ذلك السَّلْع؛ وهو شقٌّ في الجبل كهيئة الصَّدْع، والجمع سُلوع. ويقال تَسَلّع عَقِبُه، إذا تشقّقَ وتَزَلَّع. ويقال سَلَعَ رأسه، إذا فَلَقَه. والسِّلعة: الشيء المبيع، وذلك أنَّها ليست بِقُِنْيَةٍ تُمْسك، فالأمر فيها واسعٌ. والسَّلَع: شجر.
(سلغ) السين واللام والغين ليس بأصلٍ، لكنه من باب الإبدال فسينُهُ مُبْدَلة من صاد. يقال سَلَغَت البقرةُ، إذا خرجَ نابُها، فهي سالغ. ويقولون لحمٌ أسلَغُ، إذا لم ينضج. ورجلٌ أسلَغُ: شديد الحمرة.
(سلف) السين واللام والفاء أصلٌ يدلُّ على تقدُّم وسبْق. من ذلك السَّلَف: الذين مضَوا. والقومُ السُّلاَّف: المتقدِّمون. والسُّلاَف: السائل من عصير العنب قبل أن يُعصَر. والسُّلْفَة: المعجَّل من الطَّعام قبل الغَدَاء. والسّلوف: الناقة تكون في أوائل الإبل إذا وَرَدَت. ومن الباب السَّلَف في البيع، وهو مالٌ يقدَّم لما يُشتَرى نَساءً([11]). وناس يسمُّون القَرضَ السَّلَف، وهو ذاك القياسُ لأنَّه شيءٌ يُقدَّم بعوض يتأخّر. ومن غير هذا القياس السِّلْف سِلْف الرِّجال، وهما اللذان يتزوّج هذا أُخْتاً وهذا أُخْتاً. وهذا قياس السَّالفتين، وهما صفحتا العنق، هذه بحذاء هذه.
ومما شذَّ عن البابين السَّلْف وهو الجراب. ويقال إنَّ القلفة تَسمَّى سَلْفاً([12]).
ومنه أسْلَفتُ الأرضَ للزَّرْع([13])، إذا سوَّيتها. وممكن أن يكون هذا من قياس الباب الأوّل: لأنه أمرٌ قد تقدّم في إصلاحه.
(سلق) السين واللام والقاف فيه كلماتٌ متباينة لا تكاد تُجمع منها كلمتانِ في قياسٍ واحد؛ وربُّك جلُّ ثناؤُهُ يفعل ما يشاء، ويُنْطِقُ خَلْقه كيف أراد.
فالسَّلَق: المطمئنّ من الأرض. والسِّلْقَة: الذِّئبة. وسَلَقَ: صاح. والسَّلِيقة: الطبيعة. والسَّليقة: أثر النِّسع في جنب البعير. وسَلُوق: بلدٌ. والتَّسلُّق على الحائط: التَّوَرُّد عليه إلى الدار. والسّلِيق: ما تَحَاتَّ من الشجر. قال الرَّاجز:
تَسْمَعُ منها في السَّليقِ الأشهبِ  *** مَعمعةً مثل الضِّرَام المُلْهَبِ([14])والسُّلاَق: تقشُّر جِلد اللِّسان. وسَلَقْت المزَادةَ، إذا دهنْتَها. قال امرؤ القيس:
كأنّهما مزادتا متعجِّلٍ *** فَرِيّانِ لَمَّا يُسلَقَا بدِهانِ([15])والسَّلْقُ:أن تُدخِل إحدى عُروتي الجُوالِق في الأخرى، ثم تثنيَها مرَّةً أخرى.
(سلك) السين واللام والكاف أصلٌ يدلُّ على نفوذ شيءٍ في شيء. يقال سلكت الطَّريقَ أَسلُكُه. وسَلكت الشيء في الشيء: أنفذْته. والطَّعْنَة السُّلْكَى، إذا طَعَنَه تِلقاءَ وجهِه. والمسلَكَة: طُرَّةٌ تُشَقُّ من ناحية الثوب([16]). وإنّما سمّيت بذلك لامتدادها. وهي كالسِّكَك.
ومما شذَّ عن الباب السُّلَكَة: الأنثى من ولد الحَجَل، والذكر سُلَك، *وجمعه سِلْكانٌ. والله أعلم.
---------------------
([1]) في الأصل: "شجرة"، صوابه في المجمل واللسان. وواحده "سلامانة".
([2])  البيت لبجير بن عنمة الطّائي، كما في اللسان (15: 189) والمشهور في روايته: "بامسهم وامسلمة" على لغة حمير في إبدال لام "أل" ميماً.
([3]) البيت في اللسان (سلا) بدون نسبة .
([4]) ديوان رؤبة 25 واللسان (سلا).
([5]) ديوان الحماسة (2: 255). واللسان (سلب).
([6]) ديوان لبيد 50 طبع 1881، واللسان (سلب).
([7]) سبق البيت في (1: 422).
([8]) في الأصل "عن السيوف".
([9]) في اللسان: "قالت أعرابية، وقيل لها: ما شجرة أبيك؟ فقالت: شجرة أبي الإسليح".
([10]) سبق البيت وتخريجه في (2: 132). وصدره:
* ويزينها في النحر حَليٌ واضحٌ *
([11]) النساء، بالفتح: اسم من نسأت الشيء: أخرته.
([12]) القلفة، بالضم والتحريك: غرلة الصبي. والسلف، كذا وردت في الأصل والمجمل. وفي اللسان (11 : 61) أنها "السلفة" بالضم.
([13]) في الأصل: "للذراع"، صوابه في المجمل واللسان.
([14]) الرجز بدون نسبة في اللسان (سلق).
([15]) ديوان امرئ القيس 124 واللسان (سلق).
([16]) في المجمل: "من ناحيتي الثوب". ونص المقاييس يطابق نص القاموس. وهذه الكلمة "المسلكة" مما فات صاحب اللسان.

ـ

##### Türkçe

(سîn, لâm ve ikisini üçleyenler bâbı)

(**سلم**) **السين** ve **اللام** ve **الميم**: bâbının çoğu sıhhat ve âfiyettendir; içinde şâz olan bulunur; ondan şâz olan azdır. Şu hâlde **السّلامة**: insanın âfetten ve ezâdan selâmette olmasıdır. İlim ehli dedi: Allah—övgüsü yüce olsun—**السلام**’dır; mahlûklara arız olan ayıp, noksan ve fenâdan selâmeti sebebiyle. Allah—celâli yüce olsun—dedi: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ  السَّلاَمِ﴾ [Yûnus 25]; şu hâlde **السلام** Allah—övgüsü yüce olsun—dur; O’nun dârı da cennettir. Bâbdan ayrıca **الإسلام** da vardır; o, boyun eğmedir; çünkü inat ve imtinâdan selâmette olur. **السِّلام**: musâlemedir. Ve **فِعالٌ** çoğu kez mufâ‘alede gelir; **القتال** ve **المقاتلة** gibi. Ve “ashâb olma ve boyun eğme” bâbından: **السَّلَم** ki **السَّلف** diye adlandırılır; sanki o, teslim edilmiş bir maldır da onu vermekten imtinâ etmemiştir. Ve mümkün olur ki taşlar **سِلاماً** diye adlandırılmıştır; çünkü onlar, yerde fenâ ve zevâlden en uzak şeydir; sertlikleri ve katılıkları sebebiyle. Amma **السَّليم** ki sokulmuş (yılan sokmuş) olandır; adlandırılmasında iki söz vardır: birincisi, onda olan şeye teslim edilmiş olmasıdır. Diğer söz: selâmete tefe’ül etmiş olmalarıdır. Ve bazen şeyi, tefe’ül ve tıyere için isimlerle adlandırırlar. **السُّلَّم** mâlûmdur; o da selâmettendir; çünkü ona inen için selâmet umulur. **السَّلامة**: bir ağaçtır; cem‘i **سَلاَم**’dır.

Bâbdan şâz olan: **السَّلْم**: bir tek kulpu olan kovadır. Ve **السَّلَم**: bir ağaçtır; tekili **سَلَمة**’dir. **السَّلامانُ**: bir ağaçtır([1]).

Birinci bâbdan **السَِّلْم**: sulhtur; müennes de yapılır müzekker de. Allah Teâlâ dedi: ﴿وإِنْ جَنَحُوا لِلْسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا﴾ [el-Enfâl 61]. **السَّلِمَة**: taştır; şairin sözü ondadır:
ذاكَ خليلي وذو يعاتِبُني *** يَرمِي ورائيَ بالسهمِ والسَّلِمَهْ([2])
Ve **بنو سلِمَة**: Ensâr’dan bir batındır; Araplarda onlardan başkası yoktur. İsimlerden **سَلْمَى**: bir kadındır. Ve **سلمى**: bir dağdır. Ve **أبو سُلمى**: **أبو زُهَير**’dir; **السين**’in dammesiyle; Araplarda ondan başkası yoktur.

(**سلو/ي**) **السين** ve **اللام** ve illetli harf: tek bir asıldır; alçaklık ve hayatın hoşluğu üzerine delâlet eder. Bundan: “Falan, yaşayıştan **سَلْوَةٍ** içindedir” sözleridir; yani gamın onu oyaladığı bir bolluk içindedir. Ve der: **سَلاَ** âşık **يَسْلوا** **سُلُوَّاً**; bu, onda bulunan gam ve aşktan ayrıldığı vakittir. **السُّلْوانة**: boncuktur; onun üzerinde içenin, onda bulunan şeyden ve sevdiği kimseden **سَلاَ** ettiği söylenirdi. Şair dedi:
شربت* على سُلْوانة ماءَ مُزنةٍ *** فلا وَجديدِ العيش يا مَيَّ ما أسلُو([3])
**الأصمعيّ** dedi: Adam, arkadaşına der: “Senden bana **سَلْوَةً** ve **سُلواناً** içirdin”; yani nefsimi hoş ettin ve onu senden gaflete düşürdün. Ve **سَلِيت** “**سلوت**” mânâsınadır. **الراجز** dedi:
* لو أشربُ السُّلوانَ ما سَليتُ([4]) *
Bâbdan: **السَّلا**; içinde çocuk bulunan şeydir; nimeti, inceliği ve yumuşaklığı sebebiyle böyle adlandırılmıştır. Amma **السين** ve **اللام** ve **الهمزة** ise, kıyas olunmayan tek bir kelimedir. Denir: **سَلأَ** yağı **يَسْلؤُه** **سلأ**; onu erittiği ve sütten arıtıp süzdüğü vakit. Dedi:
ونحن منعناكم تميماً وأنتم  *** موالِيَ إلاَّ تُحْسِنُوا السَّلْءَ تُضرَبوا

(**سلب**) **السين** ve **اللام** ve **الباء**: tek bir asıldır; o da bir şeyi hafiflikle almak ve kapıp götürmektir. Denir: “Onun elbisesini **سلباً** soydum.” **السَّلَب**: soyulmuş olandır. Hadiste: “Kim bir maktûlü öldürürse onun **سَلَبُه** onundur.” **السَّليب**: soyulmuş olandır. Develerden **السَّلوب**: yavrusu soyulan (elinden alınan) olandır; cem‘i **سُلُب**’dür. Ve deve **أسلبت**; o hâlde olduğu vakit. Amma **السَّلَب** ki ağaç kabuğudur, o da bâbdandır; çünkü ağaçtan soyulmuştur; sanki onu soymuştur. **ابن مَحْكانَ**’ın sözü:
فَنشنش الجلدَ عنها وهي باركةٌ *** كما تُنَشْنِشُ كَفَّا قاتِلٍ سَلَبا([5])
Onda iki rivayet vardır: **ابن الأعرابي** onu **"قاتل"** diye **القاف** ile rivayet etti. **الأصمعي** onu **الفاء** ile rivayet etti. Ve derdi: **السَّلَب** ağaç kabuğudur; Medine’de **السَّلابين** pazarı vardır; böylece **الفاتل**’in, **السَّلَب**’i büken kimse olduğuna gitti. Ben **عليّ بن إبراهيم القطان**’ı şöyle derken işittim: **أبا العباس أحمد بن يحيى ثعلب**’ı şöyle derken işittim: **ابنُ الأعرابيّ** hata etti; sahih olan **الأصمعي**’nin dediğidir.

Bâbdan: kadın **تسلّبَت**; **أَحَدَّتْ** gibi. Bir kavim dedi: Bu, **السُّلُب**’dendir; o da siyah elbiselerdir. Bunu birinci bâba yaklaştıran [şudur ki] elbiseleri, ağaç kabuğu olan **السَّلَب**’e benzetilmiştir. **لبيد** dedi:
* في السُّلُب السُّود وفي الأمساحِ([6])*
Bazıları dedi: **الإحداد** ile **التَّسلُّب** arasındaki fark: **الإحداد** koca üzerine olur; **التَّسَلُّب** ise koca dışındakine de olabilir.

Amma “**فرس سَلِيبٌ**” sözleri: onun uzun bacaklı olduğu söylenir. Diğerleri dedi: O, bacakların naklinde hafiftir; denir: “Adam, mızraklamada **سليب اليدين**’dir”; ve “boğa, mızraklamada **سليب القرن**’dur.” Bu, iki sözün daha iyisi ve daha kıyaslısıdır; çünkü sanki mızraklamayı kapıp alır, kapıp alma ile.

(**سلت**) **السين** ve **اللام** ve **التاء**: tek bir asıldır; bir şeyi bir şeyden kazıyıp soymaktır. Denir: Kadın, kınasını elinden soydu. Ondan: Falan, falanın burnunu kılıçla **سَلْتاً** **سَلَتَ**; bu, onu bütünüyle aldığı vakittir. Adam **أسْلَتُ**’tur. Ve denir: Kınayı gözetmeyen kadına **السَّلْتاء** denir. Bâbdan **السُّلْت**: arpadan bir türdür; neredeyse [olur ki] kabuğu yoktur; Araplar ona **العُرْيان** der.

(**سلج**) **السين** ve **اللام** ve **الجيم**: yutmaya delâlet eden bir asıldır. Denir: Şeyi **سلج** eder, **يَسلَجُه**; onu **سَلْجَاً** ve **سَلَجَاناً** yuttuğu vakit. Sözlerinde: “**الأخْذُ سَلَجَانٌ والقَضَاءَ لَِيَّانٌ**.” Bâbdan: Falan, içeceği **يتسلَّج** eder; yani onu içmede ısrar eder.

(**سلح**) **السين** ve **اللام** ve **الحاء**: **السلاح**’tır; o, onunla savaşılandır. **أبو عبيدة** silah ile **الجُنة** arasında ayırım yapardı; derdi: Silah, onunla savaşılandır; **الجُنّة** ise onunla korunulandır; ve şu sözü delil getirirdi:
حيثُ تَرى الخيلَ بالأبطال  عابسة *** يَنْهَضْنَ بالهندوانيّاتِ والجُنَنِ([7])
Böylece **الجُنَن**’i kılıçlardan başka kıldı([8]). **الإسليح**: develerin üzerinde bolca otladığı bir ağaçtır. Bedevî kadın dedi: “**الإسليح**([9])—köpük ve salıverme; ve hörgüç ve **إطريح**.”

(**سلخ**) **السين** ve **اللام** ve **الخاء**: tek bir asıldır; bir şeyi derisinden çıkarmaktır. Sonra ona hamledilir. Asıl: Koyunun derisini **سلخاً** **سلختُ**. **السِّلْخ**: yılanın soyunduğu deridir. Ve denir: “**أسود سالخ**”; çünkü söylendiğine göre her yıl derisini soyar. Bazıları “Kadın zırhını **سلخت**”i nakletti: onu çıkardı. Bâbın kıyasından: “Ayı **سلخت**”; son gününde olduğun vakit. Bu mecazdır. Ve ay **انسلخ** etti; ve gündüz, gelecek geceden **انسلخ** etti. Bâbdan: **نخلة مِسْلاخٌ**; o, yeşilken hurma taslağını döken hurmadır.

(**سلس**) **السين** ve **اللام** ve **السين**: bir şeyde kolaylığa delâlet eder. Denir: O, kolay **سَلِسٌ**’tir. **السَّلْس**: boncuktan bir cinstir; belki dizilmesindeki akıcılığı sebebiyle böyle adlandırılmıştır. Dedi:
* وقلائدٌ مِنْ حُبْلَةٍ وسُلوسِ([10]) *

(**سلط**) **السين** ve **اللام** ve **الطاء**: tek bir asıldır; o da kuvvet ve kahırdır. Bundan **السَّلاطة**; **التسلط**’tan, o da kahırdır; bunun için **السُّلْطان** sultân diye adlandırılmıştır. **السلطان**: hüccettir. Erkeklerden **السَّليط**: dili fasih, keskin olandır. **السَّليطة**: gürültücü kadındır.

Bâbdan şâz olan: **السَّلِيط**: Yemen ehlinin dilinde zeytindir; başkalarının dilinde susam yağıdır.

(**سلع**) **السين** ve **اللام** ve **العين**: bir şeyin yarılıp açılmasına delâlet eden bir asıldır. Bundan **السَّلْع**: dağda, çatlak gibi bir yarıktır; cem‘i **سُلوع**’dur. Denir: Topuğu **تَسَلّع** etti; çatlayıp yarıldığı vakit. Denir: Başını **سَلَعَ**; onu yardığı vakit. **السِّلعة**: satılan şeydir; çünkü o, tutulup elde bulundurulan bir mülk değildir; onda iş geniştir. **السَّلَع**: bir ağaçtır.

(**سلغ**) **السين** ve **اللام** ve **الغين**: asıl değildir; lâkin ibdâl bâbındandır; **السين**’i **صاد**’dan بدل edilmiştir. Denir: İnek **سَلَغَت**; azı dişi çıktığı vakit; o hâlde o **سالغ**’dır. Ve derler: Et **أسلَغُ**’dur; pişmediği vakit. Ve adam **أسلَغُ**: şiddetli kızıllıktır.

(**سلف**) **السين** ve **اللام** ve **الفاء**: ilerleme ve öne geçmeye delâlet eden bir asıldır. Bundan **السَّلَف**: geçmiş olanlardır. Kavim **السُّلاَّف**: öne geçenlerdir. **السُّلاَف**: sıkılmadan önce üzüm suyundan akan sıvıdır. **السُّلْفَة**: öğle yemeğinden önce yiyecekten acele edilen (erken alınan) şeydir. **السّلوف**: deve; sürü suya vardığında develerin başlarında olan deve. Bâbdan: alışverişte **السَّلَف**; o, veresiye satın alınacak şeye takdim edilen paradır([11]). Ve bazı insanlar borca **السَّلَف** der; o, şu kıyastır: çünkü o, karşılığı geciken bir bedel ile öne takdim edilen bir şeydir. Bu kıyasın dışında **السِّلْف**: erkeklerin **سِلْف**’idir; ikisi, bunun bir kız kardeşle, bunun da bir kız kardeşle evlenmesidir. Bu, **السَّالفتين** kıyasıdır; onlar boynun iki yanıdır; bu, bunun hizasındadır.

İki bâbdan şâz olanlardan: **السَّلْف**; o, torbadır. Ve denir ki sünnet derisi **سَلْفاً** diye adlandırılır([12]).

Ve ondan: “Toprağı ekin için **أسْلَفتُ**([13])”; onu düzlediğin vakit. Ve mümkün olur ki bu, birinci bâbın kıyasındandır; çünkü o, ıslahında öne geçmiş bir iştir.

(**سلق**) **السين** ve **اللام** ve **القاف**: onda birbirinden ayrı kelimeler vardır; neredeyse onlardan iki kelime tek bir kıyasta toplanmaz; Rabbin—övgüsü yüce olsun—dilediğini yapar ve mahlûkunu dilediği gibi konuşturur.

Şu hâlde **السَّلَق**: yerin alçak (çukur) kısmıdır. **السِّلْقَة**: dişi kurttur. **سَلَقَ**: bağırdı. **السَّلِيقة**: tabiat. **السَّليقة**: devenin böğründe kayışın izi. **سَلُوق**: bir beldedir. Duvara **التَّسلُّق**: eve doğru onun üzerine tırmanıp varmadır. **السّلِيق**: ağaçtan dökülüp düşen şeydir. **الرَّاجز** dedi:
تَسْمَعُ منها في السَّليقِ الأشهبِ  *** مَعمعةً مثل الضِّرَام المُلْهَبِ([14])
**السُّلاَق**: dil derisinin soyulmasıdır. “Tulumu **سَلَقْت**” denir; onu yağladığın vakit. **امرؤ القيس** dedi:
كأنّهما مزادتا متعجِّلٍ *** فَرِيّانِ لَمَّا يُسلَقَا بدِهانِ([15])
**السَّلْقُ**: iki çuval kulpundan birini ötekine sokman, sonra onu bir kere daha katlamandır.

(**سلك**) **السين** ve **اللام** ve **الكاف**: bir şeyin bir şey içinde nüfûzuna delâlet eden bir asıldır. Denir: Yolu **سلكت**; onu **أَسلُكُه**. Ve şeyi şeyin içine **سَلكت**: onu nüfûz ettirdin. **الطَّعْنَة السُّلْكَى**: onu yüzünün karşısından mızrakladığı vakit. **المسلَكَة**: elbisenin yanından yarılan bir şerittir([16]). Ancak uzanıp gitmesi sebebiyle böyle adlandırılmıştır. O, sokaklar gibidir.

Bâbdan şâz olan: **السُّلَكَة**: keklik yavrusunun dişisidir; erkek **سُلَك**’tir; cem‘i **سِلْكانٌ**’dır. Allah daha iyi bilir.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- السلف: المتقدم، قال تعالى: ﴿فجعلناهم سلفا ومثلا للآخرين﴾ [الزخرف/ 56]، أي: معتبرا متقدما، وقال تعالى: ﴿فله ما سلف﴾ [البقرة/275]، أي: يتجافى عما تقدم من ذنبه، وكذا قوله: ﴿وأن تجمعوا بين الأختين إلا ما قد سلف﴾ [النساء/23]، أي: ما تقدم من فعلكم، فذلك متجافى عنه، فالاستثناء عن الإثم لا عن جواز الفعل، ولفلان سلف كريم، أي: آباء متقدمون، جمعه أسلاف، وسلوف. والسالفة صفحة العنق، والسلف: ما قدم من الثمن على المبيع، والسالفة والسلاف: المتقدمون في حرب، أو سفر، وسلافة الخمر: ما بقي من العصير، والسلفة: ما يقدم من الطعام على القرى، يقال: سلفوا ضيفكم ولهنوه (انظر عمدة الحفاظ: سلف، واللسان: لهن). *** سلق
- السلق: بسط بقهر؛ إما باليد أو باللسان، والتسلق على الحائط منه، قال: ﴿سلقوكم بألسنة حداد﴾ [الأحزاب/19]، يقال: سلق امرأته: إذا بسطها فجامعها، قال مسيلمة: (وإن شئت سلقناك *** وإن شئت على أربع)
(البيت قاله مسيلمة لسجاح التي ادعت النبوة، وقبله:
*ألا قومي إلى النيك ** فقد هيئ لك المضجع*
*فإن شئت ففي البيت **وإن شئت ففي المخدع*
*وإن شئت سلقناك**وإن شئت على أربع*
*وإن شئت بثلثيه**وإن شئت به أجمع*
انظر: غرر الخصائص الواضحة 172؛ وشرح مقامات الحريري للشريشي 2/164) والسلق: أن تدخل إحدى عروتي الجوالق في الأخرى، والسليقة: خبز مرقق، وجمعها سلائق، والسليقة أيضا: الطبيعة المتباينة، والسلق: المطمئن من الأرض.

##### Türkçe

- **السلف**: öne geçen(ler); Yüce Allah dedi ki: ﴿فجعلناهم **سلفا** ومثلا للآخرين﴾ [الزخرف/ 56], yani: ibret alınan, öne geçmiş; ve Yüce Allah dedi ki: ﴿فله ما **سلف**﴾ [البقرة/275], yani: günahından öne geçmiş olana dair (olan şeyden) uzak durulur; yine O’nun sözü: ﴿وأن تجمعوا بين الأختين إلا ما قد **سلف**﴾ [النساء/23], yani: sizin fiilinizden öne geçmiş olan; işte o, ondan uzak durulmuştur; istisna, fiilin câiz oluşundan değil, günahtandır. Ve falanın **سلف**’i kerîmdir, yani: öne geçmiş babalar; çoğulu **أسلاف** ve **سلوف**’tur. Ve **السالفة** boynun yanı (sayfası)dır. Ve **السلف**: satılan şey üzerine bedelden öne sunulan şeydir. Ve **السالفة** ve **السلاف**: savaşta yahut yolculukta öne geçenlerdir. Ve **سلافة الخمر**: sıkmadan (العصير) kalan şeydir. Ve **السلفة**: ikram (القرى) üzerine yemekten öne sunulan şeydir; denir ki: **سلفوا** ضيفكم ولهنوه (bkz. عمدة الحفاظ: **سلف**، واللسان: **لهن**). *** سلق
- **السلق**: zorla yaymak; ya elle ya dille; duvara tırmanmak (التسلق) ondandır. Dedi ki: ﴿**سلقوكم** بألسنة حداد﴾ [الأحزاب/19]. Denir ki: **سلق** karısını: onu yaydı da onunla cinsel ilişkide bulunduğu zaman. Müseylime dedi ki: (وإن شئت **سلقناك** *** وإن شئت على أربع)
(Şiiri, nübüvvet iddia eden Secâh’a Müseylime söylemiştir; ondan önce:
*ألا قومي إلى النيك ** فقد هيئ لك المضجع*
*فإن شئت ففي البيت **وإن شئت ففي المخدع*
*وإن شئت **سلقناك** **وإن شئت على أربع*
*وإن شئت بثلثيه**وإن شئت به أجمع*
bkz.: غرر الخصائص الواضحة 172؛ وشرح مقامات الحريري للشريشي 2/164) Ve **السلق**: çuvalın (الجوالق) iki kulpundan birini ötekine sokmandır. Ve **السليقة**: ince açılmış ekmektir; çoğulu **سلائق**’tir. Ve **السليقة** ayrıca: farklılaşan tabiat(lar)dır. Ve **السلق**: yerin alçak (mطمئن) olanıdır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س ل ف
السلف تلف‏.‏
وأسلفته مالاً وسلفته واستلف فلان واستسلف وتسلف‏.‏
قال‏:‏ وسلف القوم‏:‏ تقدموا سلوفاً وهم سلف لمن وراءهم وهم سلاف العسكر‏.‏
وكان ذلك في الأمـم السالفـة والقـرون السوالف‏.‏
وضم إلى سالف نعمته آنفها‏.‏
وامرأة حسنة السالفة والسالفتين وهما جانبا العنق‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ ومية أحسن الثقلين جيداً وسالفةً وأحسنه قذالا وشـرب السلـاف والسلافـة وهـي أفضل الخمر وأخلصها ما تحلب من غير عصر‏.‏
وتسلفوا‏:‏ أكلوا السلفـة وهي اللهنة‏.‏
وسلفوا ضيفكم‏.‏
وهو سلفى وهي سلفتي وبيننا سلف كما تقول‏:‏ بيننا صهر‏.‏
ومن المجاز‏:‏ سقاه سلافة المودة‏.‏
وسلاف الليل‏:‏ مقدماته‏.‏
قال مزاحم‏:‏ فجاءت ومن أخرى النهار بقية أضـر بهـا سلـاف أدعـج مقبـل جعل مقدمات الليل مضرة ببقية النهار ويجوز أن يريد دنا من القطاة التي وصفها كقوله‏:‏ غداة أضر بالحسن السبيل

##### Türkçe

س ل ف
**السلف**: telef.

Ona malı **أسلفته** ve onu **سلفته**; falan **استلف** ve **استسلف** ve **تسلف**.

Dedi ki: Ve **سلف القوم**: **سلوفاً** ilerlediler; ve onlar, arkalarındakiler için **سلف**tir; ve onlar ordunun **سلاف**ıdır.

Ve bu, **الأمم السالفة**de ve **القرون السوالف**te idi.

Nimetinin **سالف**ine onun **آنف**ını kattı.

Ve (bir) kadın, **السالفة** ve **السالفتين** bakımından güzeldir; ve ikisi boynun iki yanıdır.

Zü’r-Rumme dedi ki:
Ve Meyye, iki ağırlığın (iki şeyin) en güzeli olarak bir boyun ve bir **سالفة** (sahibidir); ve onun en güzeli **قذالا**dır.
Ve **شرب السلاف** ve **السلافة**: ve o, şarabın en faziletlisi ve en halisidir; sıkma olmaksızın sağılan şeydir.

Ve **تسلفوا**: **السلفة**yı yediler; ve o **اللهنة**dir.

Ve **سلفوا** misafirinizi.

Ve o **سلفى**dır; ve o benim **سلفتي**mdir; ve aramızda **سلف** vardır; senin “aramızda **صهر** var” demen gibi.

Mecazdan: Ona, muhabbetin **سلافة**sini içirdi.

Ve **سلاف الليل**: onun başlangıçlarıdır.

Muzâhim dedi ki:
Böylece geldi; ve gündüzün ötekisinden bir kalıntı; onunla zarar verdi; **سلاف** (olan) **أدعج** bir (şey) yaklaşan.
Gecenin başlangıçlarını gündüzün kalıntısına zarar verici kıldı; ve, tasvir ettiği **القطاة**dan yaklaştı demek istemesi caizdir; onun sözü gibi: “**غداة أضر بالحسن السبيل**”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً وسُلُوفاً: تقدَّم؛ وقوله:
وما كلُّ مُبْتاعٍ، ولو سَلْفَ صَفْقُه،
بِراجِعِ ما قد فاتَه برَدادِ
إنما أَراد سَلَفَ فأَسكن للضرورة، وهذا إنما أَجازه الكوفيون (* هكذا
بياض في الأصل.) ...... في المكسور والمضموم كقوله في عَلِم عَلْمَ وفي كَرُمَ كَرْمَ، فأَما في المفتوح فلا يجوز عندهم؛ قال سيبويه: أَلا ترى أَن الذي يقول في كَبِدٍ كَبْدٍ. وفي عْضُدٍ عَضْدٍ لا يقول في جَمَلٍ جَمْل؟ وأَجاز الكوفيون ذلك واستظهروا بهذا البيت الذي تقدم إنشاده. والسَّالِفُ: المتقدمُ. والسَّلَفُ والسَّلِيفُ والسُّلْفَةُ: الجماعَةُ المتقدمون. وقوله عز وجل: فجعلناهم سَلَفاً ومَثلاً للآخرين، ويُقرأُ: سُلُفاً وسُلَفاً؛ قال الزجاج: سُلُفاً جمع سَلِيفٍ أَي جَمْعاً قد مضى، ومن قرأَ سُلَفاً فهو جمع سُلْفةٍ أَي عُصبة قد مضت. والتَّسْلِيفُ: التَّقديم؛ وقال الفراء: يقول جعلناهم سلَفاً متقدّمين ليتعظ بهم الآخِرون، وقرأَ يحيى بن وثّابٍ: سُلُفاً مضمومةً مُثقلة، قال: وزعم القاسم أَنه سمع واحدها سَلِيفاً، قال: وقرئ سُلَفاً كأَن واحدته سُلْفةٌ أَي قِطْعة من الناس مثل أُمّةٍ. الليث: الأُمم السَّالِفةُ الماضية أَمام الغابرة وتُجْمع سَوالِفَ؛ وأَنشد في ذلك:
ولاقَتْ مَناياها القُرُونُ السَّوالِفُ،
كذلك تَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ
الجوهري: سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً مثال طلَبَ يَطلُب طلَباً أَي مضى. والقومُ السُّلاَّفُ: المتقدّمون. وسَلَفُ الرجل: آباؤُه المتقدّمون، والجمع أَسْلاف وسُلاَّفٌ. وقال ابن بري: سُلاَّفٌ ليس بجمع لسَلَفٍ وإما هو جمع سالِفٍ للمتقدّم، وجمع سالِفٍ أَيضاً سَلَفٌ، ومثله خالفٌ وخَلَفٌ، ويجيء السلَفُ على معان: السَّلَفُ القَرْضُ والسَّلَم، ومصدر سَلَفَ سَلَفاً مضى، والسَّلَفُ أَيضاً كلُّ عملٍ قدَّمه العبدُ، والسَّلَفُ القوم المتقدّمون في السير؛ قال قيس بن الخطيم:
لو عَرّجُوا ساعةً نُسائِلُهُمْ،
رَيْثَ يُضَحّي جِمالَه السَّلَفُ
والسَّلُوفُ: الناقةُ تكون في أَوائل الإبل إذا وردت الماء. ويقال: سَلَفَت الناقةُ سُلُوفاً تقدّمت في أَول الوِرْد. والسَّلُوفُ: السريع من الخيل. وأَسْلَفه مالاً وسَلَّفَه: أَقْرَضه؛ قال:
تُسَلِّفُ الجارَ شِرْباً، وهي حائمةٌ،
والماءُ لَزْنٌ بكيءُ العَيْن مُقْتَسَم
وأَسْلَفَ في الشيء: سَلَّم، والاسم منهما السَّلَفُ. غيره: السَّلَفُ نوع من البيوع يُعَجَّل فيه الثمن وتضبط السِّلْعةُ بالوصف إلى أَجل معلوم، وقد أَسْلَفْتُ في كذا، واسْتَسْلَفْت منه دراهم وتَسلَّفْت فأَسلفني. الليث: السَّلَفُ القَرْضُ، والفعل أَسْلَفْت. يقال: أَسْلَفْتُه مالاً أَي أَقْرَضْتُه. قال الأَزهري: كلُّ مالٍ قدَّمته في ثمن سلعة مَضْمونة اشتريتها لصفة، فهو سَلَف وسَلَم. وروي عن النبي، صلى اللّه عليه وسلم، أَنه قال: مَن سَلَّفَ فَلْيُسْلِفْ في كيل معلوم ووزن معلوم إلى أَجل معلوم؛ أَراد من قدَّم مالاً ودفَعه إلى رجل في سلعة مضمونة. يقال سلَّفْتُ وأَسْلَفْت تَسْلِيفاً وإسْلافاً وأَسْلَمْت بمعنى واحد، والاسم السلَف، قال: وهذا هو الذي تسميه عوامُّ الناس عندنا السَّلَم. قال: والسَّلَفُ في المُعاملات له معنيان: أَحدهما القَرْضُ الذي لا منفعة للمُقْرِض فيه غير الأَجر والشكر وعلى المُقْتَرِض ردُّه كما أَخذه، والعربُ تسمي القَرْض سلَفاً كما ذكره الليث، والمعنى الثاني في السلف هو أَن يُعْطِي مالاً في سِلعة إلى أَجل معلوم بزيادة في السِّعْر الموجود عند السَّلَف، وذلك مَنْفعة للمُسْلِفِ، ويقال له سلَم دون الأَول قال: وهو في المعنيين معاً اسم من أَسلفت، وكذلك السلَم اسم من أَسْلَمْتُ. وفي الحديث: أَنه اسْتَسْلَفَ من أَعرابي بَكراً أَي اسْتَقْرَضَ. وفي الحديث: لا يَحِلُّ سَلَفٌ وبَيْعٌ؛ هو مثل أَن يقول بعتُك هذا العبد بأَلف على أَن تُسْلِفَني أَلفاً في مَتاع أَو على أَن تُقْرِضَني أَلفاً، لأَنه إنما يُقْرِضُه لِيُحابيَه في الثمن فيدخل في حدّ الجهَالة، ولأَنَّ كل قَرْض جَرَّ مَنْفعةً فهو رِباً، ولأَنَّ في العقْد شرطاً ولا يَصِحُّ. وللسَّلَف مَعْنيان آخران: أَحدهما أَن كل شيء قدَّمه العبدُ من عمل صالح أَو ولد فَرَط يُقَدِّمه، فهو له سَلَفٌ، وقد سَلَفَ له عمل صالح، والسلَفُ أَيضاً: من تقدَّمَك من آبائك وذوي قَرابَتِك الذين هم فوقَك في السنِّ والفَضْل، واحدهم سالِفٌ؛ ومنه قول طُفيل الغَنَوي يَرْثي قومه:
مَضَوْا سَلَفاً قَصْدُ السبيلِ عليهمُ،
وصَرْفُ المَنايا بالرِّجال تَقَلَّبُ
أَراد أَنهم تقدّمونا وقصدُ سَبيلِنا عليهم أَي نموت كما ماتوا فنكون سَلَفاً لمن بعدنا كما كانوا سلفاً لنا. وفي الدعاء للميت: واجعله سلَفاً لنا؛ قيل: هو من سَلَفِ المال كأَنه قد أَسْلَفَه وجعله ثمناً للأَجر والثواب الذي يُجازى على الصبر عليه، وقيل: سَلَفُ الإنسان مَن تقدَّمه بالموت من آبائه وذوي قَرابته، ولهذا سمي الصدْر الأَول من التابعين السلَف الصالح؛ ومنه حديث مَذْحِجٍ: نحن عُبابُ سَلَفِها أَي مُعْظَمها وهم الماضون منها. وجاءَني سَلَفٌ من الناس أَي جماعة. أَبو زيد: جاء القوم سُلْفةً سُلفةً إذا جاء بعضهم في إثر بعض.
وسُلاَّفُ العَسْكر: مُتَقَدِّمتُهم. وسَلَفْتُ القوم وأَنا أَسْلُفُهم سَلَفاً إذا تقدَّمْتهم.
والسالِفةُ: أَعلى العُنُق، وقيل: ناحيةُ مُقدَّمِ العنق من لَدُنْ مُعَلَّقِ القُرْط على قَلْتِ التَّرْقُوَةِ. والسالِفُ: أَعلى العنق، وقيل: هي ناحيته من معلق القرط على الحاقنة. وحكى اللحياني: إنها لوَضّاحةُ السَّوالِفِ، جعلوا كل جزء منها سالِفةً ثم جمع على هذا. وفي حديث الحديبية: لأُقاتِلَنَّهم على أَمْري حتى تَنْفَرد سالِفتي؛ هي صَفْحة العنق، وهما سالِفَتانِ من جانِبَيه، وكَنى بانْفِرادِها عن الموت لأَنها لا تنفرد عما يليها إلا بالموت، وقيل: أَراد حتى يُفَرَّقَ بين رأْسي وجَسدي. وسالِفةُ الفرَس وغيره: هادِيتُه أَي ما تقدَّم من عُنقه. وسُلافُ الخمر وسُلافَتُها: أَوَّل ما يُعْصَر منها، وقيل: هو ما سال من غير عصر، وقيل: هو أَوَّلُ ما ينزل منها، وقيل: السُلافةُ أَوَّلُ كل شيء عُصِر، وقيل: هو أَوَّل ما يُرفع من الزبيب، والنَّطْلُ ما أَعِيدَ عليه الماء. التهذيب: السُّلافةُ من الخمر أَخْلَصُها وأَفْضَلُها، وذلك إذا تَحَلَّب من العنب بلا عَصْرٍ ولا مَرْثٍ، وكذلك من التمر والزبيب ما لم يُعَدْ عليه الماء بعد تَحَلُّب أَوَّله. والسلافُ: ما سال من عصير العنب قبل أَن يعصر، ويسمى الخمر سُلافاً. وسُلافةُ كلِّ شيء عصرْتَه: أَوَّلُه، وقيل: السلافُ والسلافةُ من كل شيء خالِصُه.
والسَّلْفُ، بالتسكين: الجِرابُ الضَخْمُ، وقيل: هو الجراب ما كان، وقيل: هو أَدِيمٌ لم يُحْكَمْ دَبْغُه، والجمع أَسْلُفٌ وسُلُوفٌ؛ قال بعض الهذليين:
أَخَذْتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيٍّ وبُرْنُسا،
وسَحْقَ سَراويلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ
أَراد جِرابَيْ حَتِيٍّ، وهو سَوِيقُ المُقْلِ. وفي حديث عامر بن ربيعة: وما لنا زاد إلا السَّلْفُ من التمر؛ هو بسكون اللام، الجِرابُ الضخْمُ، ويروى: إلا السّفُّ من التمر، وهو الزَّبيلُ من الخوص.
والسَّلِفُ: غُرْلةُ الصبيّ. الليث: تسمى غُرْلةُ الصبيّ سُلْفَةً، والسُّلفةُ: جلد رقيق يجعل بِطانةً للخِفافِ وربما كان أَحمرَ وأَصفر. وسَهْم سَلُوفٌ: طويلُ النصْلِ. التهذيب: السّلُوفُ من نِصالِ السِّهامُ ما طالَ؛ وأَنشد:
شَكَّ سَلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّ
وسَلَفَ الأَرضَ يَسْلُفُها سَلْفاً وأَسْلَفَها: حَوَّلها للزرْعِ وسَوَّاها، والمِسْلَفَةُ: ما سَوَّاها به من حجارة ونحوها. وروي عن محمد بن الحنفية قال: أَرض الجنة مَسْلُوفَةٌ؛ قال الأَصمعي: هي المستَوية أَو المُسَوَّاةُ، قال: وهذه لغة أَهل اليمن والطائف يقولون سَلَفْتُ الأَرضَ أَسْلُفُها سَلْفاً إذا سَوَّيتها بالمِسْلَفَةِ، وهي شيء تُسَوَّى به الأَرضُ، ويقال للحجر الذي تسوَّى به الأَرضُ مِسْلَفَةٌ؛ قال أَبو عبيد: وأَحْسَبُه حجراً مُدْمَجاً يُدَحْرَجُ به على الأَرض لتَسْتَوي، وأَخرج ابن الأَثير هذا الحديث عن ابن عباس وقال: مَسْلوفَةٌ أَي مَلْساء لَيِّنةٌ ناعمة، وقال: هكذا أَخرجه الخطابي والزمخشري، وأَخرجه أَبو عبيد عن عبيد بن عمير الليثي وأَخرجه الأَزهري عن محمد بن الحنفية، وروى المنذري عن الحسن أَنه أَنشده بيت سَعْدٍ القَرْقَرَةِ:
نَحْنُ، بِغَرْسِ الوَدِيِّ، أَعْلَمُنا
مَنّا بِركْضِ الجِيادِ في السُّلَفِ
(* ورد هذا البيت في مادة سدف وفي السَّدَف بدل السَّلف.) قال: السُّلَفُ جمع السُّلْفةِ من الأَرض وهي الكَرْدة المُسَوَّاةُ. والسَّلِفانِ والسَّلْفان: مُتَزَوِّجا الأَُختين، فإما أَن يكون السَّلِفانِ مُغَيَّراً عن السِّلْفانِ، وإما أَن يكون وضعاً؛ قال عثمان بن عفان، رضي اللّه عنه:
مُعاتَبةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةً،
فإنْ أَدْمَنا إكْثارَها، أَفْسَدَا الحُبَّا
والجمع أسْلافٌ، وقد تَسالَفا، وليس في النساء سِلْفةٌ إنما السِّلْفانِ الرَّجلانِ؛ قال ابن سيده: هذا قول ابن الأَعرابي، وقال كراع: السِّلْفتان المرأَتان تحت الأَخَوين. التهذيب: السِّلْفانِ رجلان تزوَّجا بأُختين كلُّ واحدٍ منهما سِلْفُ صاحبه، والمرأَة سِلْفةٌ لصاحِبتها إذا تزوَّج أَخَوان بامرأَتين. الجوهري: وسَلِفُ الرَّجل زوجُ أُخْتِ امرأَته، وكذلك سِلْفه مثل كَذِبٍ وكِذْبٍ.
والسُّلَفُ: ولد الحَجَلِ؛ وقيل: فَرْخُ القَطاةِ؛ عن كراع؛ وقد روى هذا البيت:
كأَنَّ فَدَاءَها، إذْ حَرَّدُوه
وطافوا حَوْلَهُ، سُلَفٌ يَتِيمُ
ويروى: سُلَكٌ يَتِيمُ، وسيأْتي ذكره في حرف الكاف، والجمع سِلْفانٌ وسُلْفانٌ مثل صُرَدٍ وصِرْدانٍ، وقيل: السّلْفانُ ضرب من الطير فلم يُعَيَّن. قال أَبو عمرو: لم نسمع سُلَفةً للأُنثى، ولو قيل سُلَفةٌ كما قيل سُلَكَةٌ لواحد السِّلْكانِ لكان جيِّداً؛ قال القشيري:
أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُهُمْ،
إذا دَرَجُوا، بُجْرَ الحَواصِل حُمَّرَا
يريد أَولاده، شبههم بأَولاد الحجل لِصِغَرِهم؛ وقال آخر: خَطِفْنَه خَطْفَ القُطامِيِّ السُّلَفْ
غيره: والسُّلَفُ والسُّلَكُ من أَولاد الحَجل، وجمعه سِلْفانٌ وسِلْكانٌ؛ وقول مُرَّةَ بن عبداللّه اللحياني:
كأَنَّ بَناتِه سِلْفانُ رَخْمٍ،
حَواصِلُهُنَّ أَمثالُ الزِّقاقِ
قال: واحد السِّلْفان سُلَف وهو الفَرْخُ، قال: وسُلَكٌ وسِلْكانٌ فِراخُ الحَجل.
والسلْفةُ، بالضمّ: الطعامُ الذي تَتَعَلَّلُ به قبل الغِذاء، وقد سَلِّفَ القومَ تَسْلِيفاً وسَلَّفَ لهم، وهي اللُّهنة يَتَعَجَّلُها الرجلُ قبيل الغذاء. والسُّلفةُ: ما تَدَّخِرُه المرأَةُ لِتُتْحِفَ به مَن زارَها. والمُسْلِفُ من النساء: النَّصَفُ، وقيل: هي التي بلغت خمساً وأَربعين ونحوها وهو وصْف خُصّ به الإناثُ؛ قال عمر بنُ أَبي ربيعةَ: فيها ثَلاثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ ومُسْلِفُ
والسَّلَفُ: الفَحْلُ؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:
لها سَلَفٌ يَعُوذُ بكُلِّ رَيْعٍ،
حَمَى الحَوْزاتِ واشْتَهَرَ الإفالا
حَمَى الحَوْزاتِ أَي حَمَى حَوْزاتِه أَي لا يدنو منها فحل سواه. واشْتَهَرَ الإفالا: جاء بها تُشبهُه، يعني بالإفالِ صِغارَ الإبل. وسُولاف: اسم بلد؛ قال:
لما الْتَقَوْا بِسُولاف.
وقال عبداللّه بن قيْس الرُّقّيات:
تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بيني وبينها،
وسُولافُ رُسْتاقٌ حَمَتْه الأَزارِقهْ
غيره: سُولافُ موضع كانت به وقعة بين المُهَلَّبِ والأَزارِقةِ؛ قال رجل من الخوارج:
فإن تَكُ قَتْلَى يومَ سِلَّى تَتابعَتْ،
فَكَمْ غادَرَتْ أَسْيافُنا من قَماقِمِ
غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيّةُ فِيهِمُ
بِسُولافَ، يومَ المارِقِ المُتَلاحِمِ

##### Türkçe

**سَلَفَ** **يَسْلُفُ** **سَلَفاً** ve **سُلُوفاً**: öne geçti; ve onun sözü:
وما كلُّ مُبْتاعٍ، ولو **سَلْفَ** صَفْقُه،
بِراجِعِ ما قد فاتَه برَدادِ
Ancak **سَلَفَ**’i kastetti de zaruret için (harekeyi) sükûnlandırdı; bunu ancak Kûfeliler câiz gördüler
(* böyle
asıl nüshada boşluk.) ...... kırık ve ötrelide, onun sözü gibi: **عَلِمَ**’de **عَلْمَ** ve **كَرُمَ**’da **كَرْمَ**; ama fethalıda onlara göre câiz değildir; Sîbeveyh dedi: Görmüyor musun ki
**كَبِدٍ**’de **كَبْدٍ** diyen, **عْضُدٍ**’de **عَضْدٍ** diyen, **جَمَلٍ**’de
**جَمْل** demez? Kûfeliler bunu câiz gördüler ve daha önce inşâd edilen bu beyitle (bunu) desteklediler.
Ve **السَّالِفُ**: öne geçen. Ve **السَّلَفُ** ve **السَّلِيفُ** ve **السُّلْفَةُ**: öne geçmiş topluluk.
Ve Aziz ve Celil olanın sözü: **فجعلناهم سَلَفاً ومَثلاً للآخرين**; ve şöyle okunur: **سُلُفاً**
ve **سُلَفاً**; Zeccâc dedi: **سُلُفاً**, **سَلِيفٍ**’in cem‘idir; yani geçmiş bir topluluk; **سُلَفاً** okuyan ise o, **سُلْفةٍ**’nin cem‘idir; yani geçmiş bir güruh. Ve **التَّسْلِيفُ**: öne alma; Ferrâ dedi: “Onları **سَلَفاً** (yani) öne geçmişler kıldık ki sonrakiler onlarla ibret alsın”; Yahyâ
b. Vessâb şöyle okudu: ağırlaştırılmış ötreli **سُلُفاً**; dedi: Kâsım, onun tekilini
**سَلِيفاً** olarak işittiğini iddia etti; dedi: **سُلَفاً** da okundu; sanki onun tekili **سُلْفةٌ**’dir; yani insanlardan bir parça, **أُمّةٍ** gibi. Leys: geçmiş, önceki ümmetler, sonrakilerin önünde (olanlar)dır; **سَوالِفَ** olarak cem‘ edilir; bunun hakkında şu şiiri inşâd etti:
ولاقَتْ مَناياها القُرُونُ السَّوالِفُ،
كذلك تَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ
Cevherî: **سَلَفَ** **يَسْلُفُ** **سَلَفاً**, **طلَبَ** **يَطلُب** **طلَباً** misali; yani geçti. Ve **السُّلاَّفُ** kavim: öne geçenler. Ve kişinin **سَلَفُ**’ı: öne geçmiş babalarıdır; cem‘i **أَسْلاف** ve **سُلاَّفٌ**. İbn Berrî dedi: **سُلاَّفٌ**, **سَلَفٍ**’in cem‘i değildir; ancak o, öne geçen için **سالِفٍ**’in cem‘idir; ve **سالِفٍ**’in cem‘i ayrıca **سَلَفٌ**’tır; bunun benzeri **خالفٌ** ve **خَلَفٌ**’tır. Ve **السَّلَفُ** şu mânalar üzere gelir: **السَّلَفُ** borç ve **السَّلَم**; ve **سَلَفَ**’ın masdarı **سَلَفاً** “geçti”dir; ve **السَّلَفُ** ayrıca kulun öne sürdüğü her ameldir; ve **السَّلَفُ**, yürüyüşte öne geçmiş kavimdir; Kays b. el-Hatîm dedi:
لو عَرّجُوا ساعةً نُسائِلُهُمْ،
رَيْثَ يُضَحّي جِمالَه السَّلَفُ
Ve **السَّلُوفُ**: suya vardıklarında develerin başlarında bulunan dişi deve. Denir ki:
**سَلَفَت** dişi deve **سُلُوفاً**: suya varışın başında öne geçti. Ve **السَّلُوفُ**: atlardan hızlı olan. Ve ona mal **أَسْلَفَه** ve **سَلَّفَه**: ona borç verdi; dedi ki:
تُسَلِّفُ الجارَ شِرْباً، وهي حائمةٌ،
والماءُ لَزْنٌ بكيءُ العَيْن مُقْتَسَم
Ve **أَسْلَفَ** bir şeyde: **سَلَّم**; ikisinin adı **السَّلَفُ**’tır. Başkası: **السَّلَفُ**, satış türlerinden bir türdür; onda bedel peşin verilir ve mal, vasıf ile belirlenir, bilinen bir vadeye kadar; “şunda **أَسْلَفْتُ**” denir; ve ondan dirhemler **اسْتَسْلَفْت** ve **تَسلَّفْت** de, o da bana borç verdi.
Leys: **السَّلَفُ** borçtur; fiil **أَسْلَفْت**’tir. Denir ki: “Ona mal **أَسْلَفْتُ**”; yani ona borç verdim. Ezherî dedi: Bir malın bedelinde, vasfına göre satın aldığın garantili bir mal için öne sürdüğün her mal, **سَلَف** ve **سَلَم**’dır. Peygamber’den, Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun, rivayet edildi ki şöyle dedi: “Kim **سَلَّفَ** ederse, bilinen bir ölçek ve bilinen bir tartı ile bilinen bir vadeye kadar **يُسْلِفْ** etsin”; (bununla) garantili bir malda bir adama malı öne sürüp onu ona veren kimseyi kastetti. Denir: **سلَّفْتُ** ve **أَسْلَفْت**; **تَسْلِيفاً** ve **إسْلافاً** ve **أَسْلَمْت** bir mânâdadır; isim **السَّلَف**’tır; dedi: “Bu, bizim yanımızda avamın **السَّلَم** diye adlandırdığı şeydir.” Dedi: **السَّلَفُ**’ın muamelelerde iki mânâsı vardır: birincisi, borç verene sevap ve teşekkürden başka fayda olmayan borçtur; borç alanın da onu aldığı gibi geri vermesi gerekir; Araplar borca, Leys’in zikrettiği gibi, **سَلَفاً** derler. İkinci mânâ, **السَّلَف**’ta şudur: mevcut fiyata göre **السَّلَف** sırasında fiyat artışıyla, bilinen bir vadeye kadar bir malda para vermesidir; bu, **المُسْلِفِ** için bir menfaattir; birincisi dışında buna **سلَم** denir. Dedi: O, iki mânâda da **أَسلفت**’ten isimdir; aynı şekilde **السَّلَم** da **أَسْلَمْتُ**’ten isimdir. Hadiste: “Bir bedevîden bir **بَكراً** **اسْتَسْلَفَ** etti”; yani borç aldı. Hadiste: “Bir **سَلَفٌ** ve bir **بَيْعٌ** helâl olmaz”; bu, “Bu köleyi sana bin(e) sattım; şu şartla ki bana bin(e) bir meta’da **تُسْلِفَني** et” yahut “bana bin(e) borç veresin” demesi gibidir; çünkü o, ona ancak fiyatta ona iltimas geçsin diye borç verir; böylece cehâlet haddine girer; ve çünkü her borç bir menfaat çekerse o ribâdır; ve çünkü akitte bir şart vardır ve sahih olmaz. Ve **السَّلَف**’ın iki başka mânâsı daha vardır: birincisi, kulun öne sürdüğü her şey—salih amel yahut öne gönderdiği bir çocuk **فَرَط**—onun için **سَلَفٌ**’tır; ve onun için salih amel **سَلَفَ** etmiştir. Ve **السَّلَفُ** ayrıca: yaş ve fazilette senden üstün olan babalarından ve akrabalarından senden önce geçmiş olan kimsedir; tekili **سالِفٌ**’tir; bundan, Tufeyl el-Ganevî’nin kavmini mersiye ederken sözü:
مَضَوْا سَلَفاً قَصْدُ السبيلِ عليهمُ،
وصَرْفُ المَنايا بالرِّجال تَقَلَّبُ
Onların bizi öncelediklerini kastetti; ve “yolumuzun kastı onların üzerinedir” yani onlar öldüğü gibi biz de ölürüz; böylece biz, bizden sonrakilere **سَلَفاً** oluruz; onlar da bize **سَلَفاً** oldukları gibi. Ve ölü için duada: “Onu bize **سَلَفاً** kıl”; denildi ki: bu, malın **سَلَفِ**’ındandır; sanki onu öne sürmüş ve ona sabır karşılığında karşılık verilecek ecir ve sevabın bedeli kılmıştır. Ve denildi ki: insanın **سَلَفُ**’ı, babalarından ve akrabalarından ölümle onu önceleyen kimsedir; bunun için tâbiînin ilk göğsüne **السَّلَف الصالح** denildi; bundan, **مَذْحِجٍ** hadisi: “Biz onun **سَلَفِها**’sının **عُبابُ**’ıyız”; yani onun çoğunluğuyuz; onlar da ondan geçmiş olanlardır. Ve bana insanlardan bir **سَلَفٌ** geldi; yani bir topluluk. Ebû Zeyd: Kavim **سُلْفةً سُلفةً** geldi; eğer bir kısmı bir kısmının ardından gelirse.
Ve ordunun **سُلاَّفُ**’ı: onların öncüleri. Ve kavmi **سَلَفْتُ** ve ben onları **أَسْلُفُهم** **سَلَفاً** (yaparım): eğer onları öncelediysem.
Ve **السالِفةُ**: boynun üstü; ve denildi ki: boynun ön tarafının yanı; küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin çukuruna kadar. Ve **السالِفُ**: boynun üstü; ve denildi ki: küpenin asıldığı yerden **الحاقنة**’ye kadar olan yanı. Lihyânî nakletti: “O, **السَّوالِفِ**’i parlaktır”; onun her parçasını **سالِفةً** yaptılar, sonra buna göre cem‘ ettiler. Hudeybiye hadîsinde: “Emrim üzere onlarla mutlaka savaşacağım; ta ki **سالِفتي** ayrılıncaya kadar”; o, boynun yan yüzüdür; iki yanından iki **سالِفَتانِ**’dır; onun ayrılmasını ölümden kinaye etti; çünkü o, yanındakinden ancak ölümle ayrılır; ve denildi ki: “Başım ile bedenim arasının ayrılmasına kadar”ı kastetti. Ve atın ve başkasının **سالِفةُ**’si: onun **هادِيتُه**’si; yani boynundan öne geçen kısmı.
Ve şarabın **سُلافُ**’ı ve **سُلافَتُها**: ondan sıkılanın ilki; ve denildi ki: sıkma olmaksızın akanıdır; ve denildi ki: ondan inenin ilkidir; ve denildi ki: **السُلافةُ**, sıkılan her şeyin ilkidir; ve denildi ki: kuru üzümden kaldırılanın ilkidir; **النَّطْلُ** ise üzerine su yeniden dökülendir. **التهذيب**: şarabın **السُّلافةُ**’si onun en hâlisi ve en faziletlisidir; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın sızdığı zaman olur; aynı şekilde hurma ve kuru üzümden de, ilkinin sızmasından sonra üzerine su yeniden dökülmeyen (kısım). Ve **السلافُ**: üzüm suyundan, sıkılmadan önce akan şeydir; şaraba **سُلافاً** denir. Ve sıktığın her şeyin **سُلافةُ**’si: onun ilki; ve denildi ki: her şeyden **السلافُ** ve **السلافةُ** onun hâlisidir.
Ve **السَّلْفُ**, sükûn ile: büyük torba; ve denildi ki: her ne olursa olsun torbadır; ve denildi ki: tabaklanması sağlamlaştırılmamış bir deridir; cem‘i **أَسْلُفٌ** ve **سُلُوفٌ**; Hüzeylilerden biri dedi:
أَخَذْتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيٍّ وبُرْنُسا،
وسَحْقَ سَراويلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ
**حَتِيٍّ**’in iki torbasını kastetti; o, **سَوِيقُ المُقْلِ**’dir. Âmir b. Rebîa hadîsinde: “Bizim azığımız hurmadan **السَّلْفُ**’tan başka bir şey değildi”; o, lâmın sükûnuyla, büyük torbadır; ve şöyle rivayet edilir: “hurmadan **السّفُّ**’tan başka”; o da hurma lifinden örülmüş sepet.
Ve **السَّلِفُ**: çocuğun sünnet derisi. Leys: çocuğun sünnet derisine **سُلْفَةً** denir. Ve **السُّلفةُ**: mestlere astar yapılan ince deridir; bazen kırmızı ve sarı olur. Ve **سَهْم سَلُوفٌ**: uzun temrenli. **التهذيب**: ok temrenlerinden **السّلُوفُ**, uzayanıdır; ve şu şiiri inşâd etti:
شَكَّ سَلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّ
Ve toprağı **سَلَفَ**: onu **سَلْفاً** **يَسْلُفُها** ve onu **أَسْلَفَها**: onu ekin için çevirdi ve düzeltti; ve **المِسْلَفَةُ**: onu taş ve benzeriyle düzelttiği şeydir. Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet edildi; dedi: “Cennet toprağı **مَسْلُوفَةٌ**’dir”; Asmaî dedi: o, düz yahut düzeltilmiş olandır. Dedi: Bu, Yemen ve Tâif ehlinin dilidir; “Toprağı **سَلَفْتُ**; onu **سَلْفاً** **أَسْلُفُها**” derler; eğer onu **المِسْلَفَةِ** ile düzelttiysem; o, yerin düzeltildiği bir şeydir. Ve yerin düzeltildiği taşa **مِسْلَفَةٌ** denir. Ebû Ubeyd dedi: “Ben onu, yer düzleşsin diye yerde yuvarlanan, birleştirilmiş bir taş sanıyorum.” İbnü’l-Esîr bu hadisi İbn Abbâs’tan çıkardı ve dedi: **مَسْلوفَةٌ**; yani pürüzsüz, yumuşak, nazik. Dedi: Hattâbî ve Zemahşerî onu böyle çıkardı; Ebû Ubeyd onu Ubeyd b. Umeyr el-Leysî’den çıkardı; Ezherî onu Muhammed b. el-Hanefiyye’den çıkardı; Münzirî Hasan’dan rivayet etti ki ona Sa‘d el-Karkara’nın beytini inşâd etti:
نَحْنُ، بِغَرْسِ الوَدِيِّ، أَعْلَمُنا
مَنّا بِركْضِ الجِيادِ في السُّلَفِ
(* Bu beyit **سدف** maddesinde, **السَّدَف** yerine **السَّلف** olarak gelmiştir.)
Dedi: **السُّلَفُ**, yerden **السُّلْفةِ**’nin cem‘idir; o da düzeltilmiş tümsektir.
Ve **السَّلِفانِ** ve **السَّلْفان**: iki kız kardeşle evli iki erkek; ya **السَّلِفانِ**, **السِّلْفانِ**’dan değiştirilmiştir, yahut vaz‘dır; Osman b. Affân, Allah ondan razı olsun, dedi:
مُعاتَبةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةً،
فإنْ أَدْمَنا إكْثارَها، أَفْسَدَا الحُبَّا
Cem‘i **أسْلافٌ**; ve **تَسالَفا** ettiler. Kadınlarda **سِلْفةٌ** yoktur; ancak **السِّلْفانِ** iki erkektir; İbn Sîde dedi: Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; Kurâ‘ dedi:
**السِّلْفتان**: iki kadın, iki kardeşin nikâhı altındadır. **التهذيب**: **السِّلْفانِ**, iki kız kardeşle evlenen iki erkektir; her biri, arkadaşının **سِلْفُ**’udur; ve kadın, iki kardeş iki kadınla evlendiğinde, arkadaşına **سِلْفةٌ** olur. Cevherî: Ve erkeğin **سَلِفُ**’u, karısının kız kardeşinin kocasıdır; aynı şekilde **سِلْفه** de, **كَذِبٍ** ve **كِذْبٍ** gibi.
Ve **السُّلَفُ**: **الحَجَلِ**’in yavrusu; ve denildi ki: **القَطاةِ**’nin yavrusu; Kurâ‘dan; ve bu beyit rivayet edilmiştir:
كأَنَّ فَدَاءَها، إذْ حَرَّدُوه
وطافوا حَوْلَهُ، سُلَفٌ يَتِيمُ
Ve şöyle rivayet edilir: **سُلَكٌ يَتِيمُ**; onun zikri **حرف الكاف**’ta gelecektir. Cem‘i **سِلْفانٌ**
ve **سُلْفانٌ**, **صُرَدٍ** ve **صِرْدانٍ** gibi. Ve denildi ki: **السّلْفانُ**, kuşlardan bir türdür; fakat belirlenmemiştir. Ebû Amr dedi: Dişi için **سُلَفةً** işitmedik; eğer **سُلَفةٌ** denilseydi, **السِّلْكانِ**’ın tekiline **سُلَكَةٌ** denildiği gibi, iyi olurdu; Kuşeyrî dedi:
أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُهُمْ،
إذا دَرَجُوا، بُجْرَ الحَواصِل حُمَّرَا
Onun çocuklarını kasteder; onları küçüklüklerinden dolayı **الحجل** yavrularına benzetti; ve bir başkası dedi:
خَطِفْنَه خَطْفَ القُطامِيِّ السُّلَفْ
Başkası: **السُّلَفُ** ve **السُّلَكُ**, **الحَجل** yavrularındandır; cem‘i **سِلْفانٌ**
ve **سِلْكانٌ**’dır; ve Mürre b. Abdillâh el-Lihyânî’nin sözü:
كأَنَّ بَناتِه سِلْفانُ رَخْمٍ،
حَواصِلُهُنَّ أَمثالُ الزِّقاقِ
Dedi: **السِّلْفان**’ın tekili **سُلَف**’tır; o da yavrudur. Dedi: **سُلَكٌ** ve **سِلْكانٌ**,
**الحَجل** yavrularıdır.
Ve **السلْفةُ**, ötre ile: öğle yemeğinden önce oyalanılan yiyecek; kavme **تَسْلِيفاً** **سَلِّفَ** edildi ve onlara **سَلَّفَ** etti; o, erkeğin öğle yemeğinden az önce acele ettiği lokmadır. Ve **السُّلفةُ**: kadının, kendisini ziyaret edene ikram etmek için sakladığı şey. Ve kadınlardan **المُسْلِفُ**: **النَّصَفُ**; ve denildi ki: kırk beş ve benzerine ulaşmış olandır; bu, dişilere mahsus bir vasıftır; Ömer b. Ebî Rebîa dedi:
فيها ثَلاثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ ومُسْلِفُ
Ve **السَّلَفُ**: damızlık erkek; İbnü’l-A‘râbî’den; ve şu şiiri inşâd etti:
لها سَلَفٌ يَعُوذُ بكُلِّ رَيْعٍ،
حَمَى الحَوْزاتِ واشْتَهَرَ الإفالا
**حَمَى الحَوْزاتِ**: yani kendi dişilerinin sürüsünü korudu; yani onlara ondan başka bir damızlık yaklaşmaz. **واشْتَهَرَ الإفالا**: onlara, ona benzeyen (yavrular) getirdi; **الإفال** ile küçük develeri kasteder.
Ve **سُولاف**: bir beldenin adıdır; dedi ki:
لما الْتَقَوْا بِسُولاف.
Ve Abdullah b. Kays er-Rukayyât dedi:
تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بيني وبينها،
وسُولافُ رُسْتاقٌ حَمَتْه الأَزارِقهْ
Başkası: **سُولافُ**, **المُهَلَّبِ** ile **الأَزارِقةِ** arasında bir vakanın olduğu yerdir; Hâricîlerden bir adam dedi:
فإن تَكُ قَتْلَى يومَ سِلَّى تَتابعَتْ،
فَكَمْ غادَرَتْ أَسْيافُنا من قَماقِمِ
غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيّةُ فِيهِمُ
بِسُولافَ، يومَ المارِقِ المُتَلاحِمِ

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* س ل ف * * سَلَفَ * الأرض من باب نصر سواها * بالمِسْلَفةِ * وهي شيء تسوى به الأرض وفي الحديث ﴿أرض الجنة * مَسْلوفَةٌ *﴾ قال الأصمعي هي المستوية أو المسواة و * سَلَفَ * يسلف بالضم * سَلَفا * بفتحتين أي مضى والقوم * السُّلاَّفُ * المتقدمون و * سَلَفُ * الرجل آباؤه المتقدمون والجمع * أَسْلافٌ * و * سُلاَّفٌ * و * السَّلَفُ * بفتحتين أيضا نوع من البيوع يعجل فيه الثمن وتضبط السلعة بالوصف إلى أجل معلوم وقد * أسْلَفَ * في كذا و * اسْتَسْلَفَ * منه دراهم و * تَسَلَّفَ فأَسْلَفَهُ * و * سَلِفُ * الرجل زوج أخت امرأته وكذا * سِلْفُهُ * مثل كَبِد وكِبْد و * السَّالِفَةُ * ناحية مقدم العنق من لدن معلق القرط إلى قلت الترقوة و * السُّلاَفُ * ما سأل من عصير العنب قبل أن يعصر ويسمى الخمر سلافا و * سُلاَفَةُ * كل شيء عصرته أوله

##### Türkçe

* س ل ف * **سَلَفَ**: yeri, **نصر** babından, onun dışındakine (benzerine) göre düzeltti; **بالمِسْلَفةِ** ile; o, yerin kendisiyle düzeltildiği bir şeydir. Hadiste: {Cennet yeri **مَسْلوفَةٌ**dur.} el-Asma‘î dedi ki: O, düz olan yahut düzeltilmiş olandır. Ve **سَلَفَ**: ضم ile يسلف; iki fetha ile **سَلَفا**; yani geçti. Kavim: **السُّلاَّفُ**; öne geçenlerdir. Ve kişinin **سَلَفُ**’u: onun öne geçmiş babalarıdır; cem‘i: **أَسْلافٌ** ve **سُلاَّفٌ**. Ve **السَّلَفُ**: iki fetha ile de; satışlardan bir türdür; onda bedel peşin verilir ve mal, vasıf ile, bilinen bir vadeye kadar zapt olunur. Ve şunda **أسْلَفَ** etti; ve ondan dirhemler **اسْتَسْلَفَ** etti; ve **تَسَلَّفَ** etti de ona **فأَسْلَفَهُ**. Ve kişinin **سَلِفُ**’u: karısının kız kardeşinin kocasıdır; yine onun **سِلْفُهُ**’u da böyledir; **كَبِد** ve **كِبْد** gibi. Ve **السَّالِفَةُ**: boynun ön tarafının yanı; küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin tepesine kadar. Ve **السُّلاَفُ**: üzüm suyundan, sıkılmadan önce istenen şeydir; şaraba da **سلافا** denir. Ve **سُلاَفَةُ**: her şeyin, onu sıktığın (şeyin) ilkidir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

سلف الأرض، يسلفها، سلفا: حولها للزرع، أو سواها بالمسلفة، وهي اسم لشيء تسوى به الأرض، يقال للحجر الذي تسوى به الأرض: مسلفة، قال أبو عبيد: وأحسبه حجرا مدمجا يدحرج به على الأرض لتستوى.
 وروى عن محمد بن الحنفية، قال: ) أرض الجنة مسلوفة، وحصباؤها الصوار، وهواؤها السجسج هكذا ذكره الأزهري، قال الصاغاني: ولم أجده في أحاديثه، وذكره أبو عبيد لعبيد بن عمير الليثي، ومثله في الصحاح، وذكره الخطابي، والزمخشري، لابن عباس رضي الله عنهما، ومثله في النهاية، وذكر الخطابي أنه أخذه من كتاب ابن عمر، يعني اليواقيت، قال الأصمعي: هي المستوية، أو المسواة، وقال: وهذه لغة اليمن والطائف، وقال ابن الأثير: أي ملساء لينة ناعمة.
 كأسلفها، إسلافا.
 سلف الشيء، سلفا محركة، وضبطه شيخنا بالفتح، وهو الذي يعطيه إطلاق المصنف: مضى.
 سلف فلان، سلفا، وسلوفا كعقود: تقدم وقول الشاعر:
  وما كل مبتاع ولو سلف صفقة                      براجع ما قد فـاتـه بـرداد إنما أراد: سلف، فأسكن للضرورة.
 قال شيخنا: وفيه أمران: الأول: أن السلف محركة: مصدر الأول، والسلف، بالفتح والسلوف، بالضم: مصدر الثاني، وظاهره أنهما متغايران، والظاهر أنهما مترادفان أو متقاربان، وإن كان الذوق ربما أذن أن يفرق بينهما بفرق لطيف، وقد يقال: التغاير بينهما باعتبار إسناده إلى الإنسان دون غيره. كما يرشد إليه قوله: وفلان.
 الثاني: أن كلامه نص في أن مضارع سلف بالضم، كيكتب، على ما هو اصطلاحه، لأنه ذكره بغير مضارع، وفي غريبي الهروي كالصحاح، يقتضي أن مضارعه بالكسر، كما هو الجاري على الألسنة، وصرح به في المصباح، وكلام ابن القطاع صريح في الوجهين، وهو الظاهر، - واقتصر كابن القوطية على تفسيره بتقدم، فتأمل.
 سلف المزادة، سلفا: دهنها. والسلف، محركة، له معان منها: السلم، وهو أن يعطى مالا في سلعة إلى أجل معلوم، بزيارة في السعر الموجود عند السلف، وذلك منفعة للمسلف، وهو اسم من الإسلاف، وقال الأزهري: وكل مال قدمته في ثمن سلعة مضمونة اشتريتها لصفة، فهو سلم، وسلف.
 منها؛ السلف: القرض الذي لا منفعة فيه للمقرض، غير الأجر والشكر، وعلى المقترض رده كما أخذه، هكذا تسميه العرب، وهو أيضا على هذا التقدير: اسم من الإسلاف، كما قاله أبو عبيد الهروي، وهذان في المعاملات.
 قال: للسلف معينان آخران، أحدهما كل عمل صالح قدمته، أو فرط فرط لك فهو لك سلف، وقد سلف له عمل صالح.

  الثاني: كل من تقدمك من آبائك، وذوى قرابتك، الذين هم فوقك في السن والفضل، واحدهم سالف، ومنه قول طفيل الغنوي، يرثى قومه:
  مضوا سلفا قصد السبيل عليهموصرف المنايا بالرجال تقلب أراد أنهم تقدمونا، وقصد سبيلنا عليهم، أي: نموت كما ماتوا، فنكون سلفا لمن بعدنا، كما كانوا سلفا لنا.
 ومنه حديث الدعاء للميت: ) واجعله سلفا لنا، ولهذا سمى الصدر الأول من التابعين السلف الصالح، ومنه حديث مذحج: نحن عباب سلفها (.
 ج: سلاف وأسلاف كما في الصحاح، قال ابن بري: ليس سلاف جمع سلف، وإنما هو جمع سالف، للمتقدم، وجمع سالف أيضا: سلف، ومثله خالف، وخلف، ومنه أبو بكر عبد الرحمن بن عبد الله بن أحمد السرخسي السلفي، المحدث سمع أبا الفتيان الرواسي، وآخرون منسوبون إلى السلف، أي: بالتحريك.
 ودرب السلفي، بالكسر: ببغداد، سكنه إسماعيل بن عباد السلفي، المحدث، هكذا في سائر النسخ، وهو تصحيف، والصواب: درب السلقي، بالقاف، من قطيعة الربيع، كما ذكره الخطيب في تاريخه، وضبطه، ومثله للحافظ في التبصير، والمذكور روى عن عباد الرواجني، وتوفي سنة 320، فتنبه لذلك.
 وأرض سلفة، كفرحة: قليلة الشجر، قاله أبو عمرو.
 والسلف، بالفتح: الجراب ما كان، أو الضخم منه، كما في الصحاح، أو هو: أديم لم يحكم دبغه، كأنه الذي أصاب أول الدباغ، ولم يبلغ آخره، ومنه الحديث: )وما لنا زاد إلا السلف من التمر( وقال بعض الهذليين:
  أخذت لهم سلفى حتى وبرنسا                      وسحق سراويل وجرد شليل أراد: جرابي حتى، وهو سويق المقل، ج: أسلف، وسلوف.
 والسلفة، بالضم: اللمجة، وهو ما يتعجله الإنسان من الطعام قبل الغداء، كاللهنة. وجلد رقيق يجعل بطانة للخفاف. السلفة: الكردة المسواة من الأرض، ج: سلف، هكذا رواه المنذري عن الحسن المؤدب، وبه فسر قول سعد القرقرة:
  نحن بغرس الودى أعلمـنـا                      منا بركض الجياد في السلف قاله الأزهري، وقد تقدم في س د ف.
 قال أبو زيد: يقال جاءوا سلفة سلفة: إذا جاء بعضهم في أثر بعض، ومنه قراءة من قرأ: ) فجعلناهم سلفا ومثلا للآخرين(، أي: عصبة قد مضت، قاله الزجاج، وقيل: معناه: أي قطعة من الناس، مثل أمة.
 السلف، كصرد: بطن من ذي الكلاع، من حمير، وهو السلف بن يقطن، والذي في أنساب أبي عبيد - لما سرد قبائل ذي الكلاع، فقال-: وسلفة هكذا، فكأن السلف جمعه، فتأمل، منهم: رافع بن عقيب السلفي، وقيس بن الحجاج السلفي، وخالد بن معد يكرب، وأخوه خولي، هكذا في النسخ، والصواب: خلي، لا خالد، كما في التبصير للحافظ، وآخرون نسبو إلى هذا البطن.
 السلف: ولد الحجل: ج سلفان، كصردان، كذا في الصحاح، ويضم، كما في اللسان، قال الجوهري: قال أبو عمرو: ولم نسمع سلفة للأنثى، ولو قيل: سلفة، كما قيل: سلكة، لواحدة السلكان، لكان جيدا، قال القشيري:
  أعالج سلفانا صغارا تخالـهـم                      إذا درجوا بجر الحواصل حمرا وقال آخر:

  خطفنه خطف القطامي السلف سلافة، كثمامة: اسم امرأة من بني سهم.
 السلافة: الخمر، كالسلاف بغير هاء، وهو أول ما يعصر منها، وقيل: ما سال من غير عصر، وقيل: هو أول ما ينزل منها، وفي التهذيب، السلاف والسلافة من الخمر: أخلصها وأفضلها، وذلك إذا تحلب من العنب بلا عصر ولا مرث، وكذلك من التمر والزبيب، ما لم يعدء عليه الماء بعد تحلب أوله، قال امرؤ القيس:
  كأن مكاكي الـجـواء غـدية                      صبحن سلافا من رحيق مفلفل وأجمع مما ذكر قول الراغب في مفرداته: السلافة: ما تقدم العصر.
 وسلاف العسكر: مقدمتهم. هكذا في سائر النسخ، وهو يقتضي أن يكون كغراب، والصواب أنه كرمان في سالف المتقدم، وهكذا ضبط في سائر الأصول.
 وسولاف، بالضم: ة بخوزستان، وهي غربي دجيل، منها، كانت بها وقعة بين الأزارقة وأهل البصرة، كما في العباب، وفي اللسان: بين المهلب والأزارقة، قال عبيد الله بن قيس الرقيات:
  تبيت وأرض السوس بيني وبينهـا                      وسولاف رستاق حمته الأزارقه ومن شواهد العروض:
  لما التقو بسولاف وقال رجل من الخوارج:
  فإن تك قتلى يوم سلى تتابعتفكم غادرت أسيافنا من قماقم
  غداة تكر المشرفية فيهم                      بسـولاف يوم الـمـأزق الــمـــتـــلاحـــم والسلوف، كصبور: الناقة التي تكون في أوائل الإبل إذا وردت الماء نقله الجوهري، وقد سلفت، سلوفا، قال الأزهري: السلوف ما طال من نصال السهام وأنشد:
  شك كلاها بسلوف سندري السلوف: السريع من الخيل. ج: سلف، بالضم، كصبور، وصبر. والسالفة: الأمم الماضية أمام الغابرة، جمعه: السوالف، يقال. كان ذلك في الأمم السالفة، والقرون السوالف، قال:
  ولاقت مناياها القرون السوالف جعلوا كل جزء منها سالفة، ثم جمع على هذا، هذا هو الأصل، ثم أطلق السالفة على خصل الشعر المرسلة على الخد، كناية أو مجازا، والجمع: سوالف، قاله شيخنا.
 قلت: وقد صرح علماء البيان أنه من إطلاق المحل على الحال، كما تقدم مثل ذلك في )ص د غ(.
 وفي حديث الحديبية: )لأقاتلنهم على أمري حتى تنفرد سالفتي(، هي صفحة العنق، وهما سالفتان من جانبيه، وكنى بانفرادها عن الموت، لأنها لا تنفرد عما يليها إلا بالموت، وقيل: أراد حتى يفرق بين رأسي وجسدي.
 وناحية مقدم العنق من لدن معلق القرط إلى قلت الترقوة السالفة من الفرس، وغيره: هاديته، أي ما تقدم من عنقه، كما في العباب، واللسان.
 والسلف، ككبد، وكبد، الأخير بالكسر: الجلد، هكذا في سائر النسخ، والمراد به غرلة الصبي، وفي بعضها: الخلد، بضم الخاء المعجمة، وهو غلط.
 السلف، باللغتين من الرجل: زوج أخت امرأته.
 يقال: بينهما أسلوفة، بالضم: أي صهر، نقله الصاغاني. وقد تسالفا: أخذ كل منهما أخت امرأته، وهما سلفان، بالكسر: أي: متزوجا الأختين، ويقال أيضا: السلفان، بفتح فكسر، فإما أن يكون السلفان مغيرا عن السلفان. وإما أن يكون وضعأ، قال عثمان ابن عفان رضي الله عنه:

  معاتبة السلفين تحسن مرةفإن أدمنا إكثارها أفسدا الحبا ج: أسلاف قال كراع: السلفتان، بالكسر: المرأتان تحت الأخوين، أو خاص بالرجال، وليس في النساء سلفة، وهذا قول ابن الأعرابي، نقله ابن سيده. وسلفة، بالكسر، وسلفة كعنبة: من أعلامهن، كما في العباب.
 سلفة: جد جد الإمام الحافظ أبي طاهر محمد، هكذا في النسخ، والصواب: أحمد بن محمد بن أحمد بن محمد بن إبراهيم السلفي، واختلف في هذه النسبة، فقيل: إن سلفة معرب سه لبه، أي: ذو ثلاث شفاه، لأنه كان مشقوق الشفة، هكذا ذكره الكرماني في ديباجة شرح البخاري، والحافظ أبو المظفر منصور بن سليم الإسكندري، في تاريخ الإسكندرية، والزركشي، في حاشية علوم الحديث لابن الصلاح، والنووي في بستان العارفين.
 وقيل: إنه منسوب إلى بطين من حمير، يقال لهم: بنو السلف، وهكذا شافه به الإمام النسابة ابن الجواني، حين اجتمع به في الإسكندرية، وقرأت في المقدمة الفاضلية، تأليف النسابة المذكور، ما نصه: وأما سعد بن حمير، فمنه النسب، نسب السلف، البطن المشهور، وإليه يرجع كل سلفي، هكذا ضبطه بكسر ففتح.
 قلت: ويؤيد ذلك أيضا ما قرأته بخط يوسف بن شاهين، سبط الحافظ، على هامش كتاب التبصير لجده، ما نصه: ورأيت في تعليق كبير بخط السلفي، ما نصه: بنو سلفة، سلفي، أي عمي، وجد أبي محمد بن إبراهيم، وعم أبي الفضل، وهم بنو سلفة بن داود بن مصرف، فتأمل ذلك.
 وأما ما في فهرست أبي محمد عبد الله بن حوط الله أنه منسوب إلى قرية من قرى أصبهان، اسمها سلفة، فغلط، والصواب ما ذكرنا.
 وكذا قول الزركشي: فلقب بالفارسية شلفه، بكسر الشين المعجمة وفتح اللام، ثم عرب، فإنه خطأ، والصواب لقب بالفارسية سه لبه،هكذا قالوه، وعندي في تعريب الباء الموحدة فاء توقف، فإنهم لا يحتاجون إلى التعريب إلا إذا كان الحرف ثقيلا على لسانهم، غير وارد على مخارج حروفهم، ولب بمعنى الشفة بالفارسية بالباء الموحدة اتفاقا، فهي لا تعرب، بل تبقى على حالها، ومثل ذلك باذق، فإنه لما كانت الباء عربية أبقوها على حالها.
 ثم إن في كلام المصنف نظرا من وجوه: أولا: فإن سياقه يقتضي أن يكون جد جده سلفة، بالكسر، وليس كذلك، بل هو كعنبة، كما هو ظاهر.
 وثانيا: قوله: جد جده، يدل على أنه اسم له، وليس كذلك، بل هو لقب له، واسمه إبراهيم، كما يدل له كلامه فيما بعد. وثالثا: فإن إقتصاره على جد جد أبي طاهر مما يوهم أنه فرد، وهو أيضا مقتنضى كلام الذهبي، وغيره، قال الحافظ: وقد نسب بعض المحدثين أبا جعفر الصيدلاني كذلك؛ لأن اسم جده سلفة، فتأمل.
 والسلف، بالضم، هكذا في سائر النسخ، وهو خطأ. والصواب - على ما في الصحاح. والعباب، واللسان، وبعض نسخ هذا الكتاب أيضا-: المسلف: المرأة بلغت خمسا وأربعين سنة، ونحوها، وهو وصف خص به الإناث، قاله الجوهري، وقال غيره: المسلف من النساء: النصف، وأنشد الجوهري للشاعر:
  فيها ثلاث كالدمى                      وكاعب ومسلف قال الصاغاني: الشعر لعمر بن أبي ربيعة، والرواية ):إلى ثلاث كالدمى، وأوله (:

  هاج فـــؤادي مــــوقـــــــف                      ذكـــرنـــي مـــا أعـــــرف
  ممـــشـــــاي ذات لـــــــيلة                      والشوق مما يشعف ) إلى ثلاث...( إلى آخره. والتسليف: أكل السلفة، وهي اللهنة المعجلة للضيف قبل الغداء، نقله الجوهري، يقال: سلفوا ضيفكم.
 التسليف أيضا: التقديم، نقله الجوهري.
 التسليف أيضا: الإسلاف، يقال: سلفت في الطعام تسليفا، مثل أسلفت، ومنه الحديث: ) من سلف فليسلف في كيل معلوم، ووزن معلوم، إلى أجل معلوم (، أراد: من قدم مالا، ودفعه إلى رجل في سلعة  مضمونة، يقال: سلفت، وأسلفت، وأسلمت، بمعنى واحد، والاسم من كل منها: السلف، والسلم.
 قال ابن عباد: سالفه في الأرض، مسالفة: ) سايره فيها مسايرة.
 وقال: وأيضا: ساواه في الأمر.
 قال: وسالف البعير: تقدم فهو مسالف.
 وتسلف منه، كذا: اقترض نقله الجوهري، ومنه السلف في الشيء أيضا، وفي بعض النسخ: ومنه السلف في السير أيضا، وهو نص العباب.
 ومما يستدرك عليه: السالف: المتقدم.
 والسلف، والسليف، والسلفة: الجماعة المتقدمون.
 وجمع سليف: سلف، بضمتين، ومنه قراءة يحيى بن وثاب: ) فجعلناهم سلفا (، قال الفراء: وزعم القاسم أنه سمع واحدها سليفا.
 وسالف، وسلف، مثل خالف، وخلف.
 والسلف: القوم المتقدمون في السير، ومنه قول قيس بن الخطيم:
  لو عرجوا ساعة نسائلهـم                      ريث يضحى جماله السلف وأسلفه مالا، وسلفه: أقرضه، قال الشاعر:
  تسلف الجار شربا وهي حائمةوالماء لزن بكيء العين مقتسم واستسلفت منه دراهم فأسلفني: مثل تسلفت، نقله الجوهري، ومنه: ) أنه استسلف من أعرابي بكرا (: أي استقرض.
 وجاءني سلف من الناس: أي جماعة.
 والسلاف والسلافة من كل شيء: خالصة.
 والسلفه، بالضم: غرلة الصبي، نقله الليث، وروض مسلوف: مسوى، وبه سمي المصنف كتابه، فيما له اسمان إلى ألوف، بالروض المسلوف، وقد يحيل عليه أحيانا في هذا الكتاب، ولذا احتجنا إلى ذكره.
 والسلائف من النساء، كالأسلاف من الرجال، ومن أمثالهم: ) مركب الضرائر سار، ومركب السلائف غار(.
 والسلف، كصرد: فرخ القطا. عن كراع، وبه فسر قول الشاعر.

  كأن فداءها إذ حـردوه                      وطافوا حولهم سلف يتيم والسلف، بالضم: ضرب من الطير، ولم يعين.
 وسلف للقوم: مثل سلفهم.
 والسلفة، بالضم: ما تدخره المرأة لتتحف به من زارها.
 والسلف، محركة: الفحل، عن ابن الأعرابي، وأنشد:
  لها سلف يعـوذ بـكـل ريع                      حمى الحوزات واشتهر الإفالا حمى الحوزات: أي حمى حوازته، أي: لا يدنو منها فحل سواه، واشتهر الإفالا: جاء بها تشبهه، يعني بالإفال: صغار الإبل. والسليف، كأمير: الطريق.

##### Türkçe

**سلف** toprağı, onu **يسلفها**, **سلفا**: onu ekim için çevirdi; yahut onu **المسلفة** ile düzeltti; o, yerin onunla düzeltildiği bir şeyin adıdır. Yeri onunla düzeltildiği taşa **مسلفة** denir. Ebû Ubeyd dedi: “Ve ben onu, yerin üzerine onunla yuvarlanıp yer düzelsin diye (kullanılan) yuvarlatılmış bir taş sanıyorum.”

Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet edildi, dedi ki: “Cennet toprağı **مسلوفة**’dir; çakılı **الصوار**’dır; havası **السجسج**’dir.” Böylece Ezherî onu zikretti. Sâgânî dedi: “Onu onun hadislerinde bulmadım.” Ebû Ubeyd onu Ubeyd b. Umeyr el-Leysî’ye (nispetle) zikretti; ve benzeri **الصحاح**’tadır; Hatâbî ve Zemahşerî onu İbn Abbâs (Allah ikisinden razı olsun) için zikretti; ve benzeri **النهاية**’dedir. Hatâbî, onu İbn Ömer’in kitabından aldığını zikretti; yani **اليواقيت**. Asma‘î dedi: “O, düz olan yahut düzeltilmiş olandır.” Ve dedi: “Bu Yemen ve Tâif’in dilidir.” İbnü’l-Esîr dedi: “Yani pürüzsüz, yumuşak, nazik.”

Onun gibi: **كأسلفها**, **إسلافا**.

**سلف** şey, **سلفا** (harekeli); şeyhimiz onu fetha ile ضبط etti; ve o, musannifin “**مضى**” diye mutlak verdiği şeydir.

Falan **سلف**, **سلفا**, ve **سلوفا** ( **عقود** gibi): öne geçti. Şairin sözü:

  Ve her satın alan, her ne kadar bir akdi **سلف** etmiş olsa da,
  kaçırdığını bir geri dönüşle geri alacak değildir.

Yani: **سلف** demek istedi; zaruret için (harekeyi) sakin kıldı.

Şeyhimiz dedi: “Onda iki iş vardır: Birincisi: **السلف** (harekeli): birincinin masdarıdır; **السلف** (fetha ile) ve **السلوف** (damme ile): ikincinin masdarıdır; zahiri, ikisinin farklı olduğudur; zahir olan, ikisinin müteradif yahut birbirine yakın olduğudur; her ne kadar zevk belki ikisi arasında latif bir farkla ayırmaya izin verse de. Ve denilebilir: ikisi arasındaki farklılık, onu insan’a isnat etmek itibarıyladır, başkasına değil. Nitekim ‘ve falan’ sözü buna irşad eder.

İkincisi: Onun sözü, **سلف**’in muzâri‘inin damme ile olduğuna, **كيكتب** (onun ıstılahı üzere) olduğuna nass’tır; çünkü onu muzâri‘siz zikretti. Hurevî’nin **غريبي**’sinde, **الصحاح** gibi, muzâri‘inin kesra ile olmasını gerektirir; diller üzerinde cari olduğu gibi. Ve **المصباح**’ta onunla tasrih etti. İbnü’l-Kattâ‘ın sözü iki vecihte de sarihtir; ve o zahirdir. — Ve İbnü’l-Kûtiyye gibi onu “önden gelmek” ile tefsire iktisar etti; öyleyse düşün.”

**سلف** tulumu, **سلفا**: onu yağladı. Ve **السلف** (harekeli) için mânalar vardır; onlardan: **السلم**; o da, mevcut fiyatta **السلف** sırasında bir artışla, bilinen bir vadeye kadar bir malda (teslim edilecek) bir meta karşılığında mal verilmesidir; bu, **المسلف** için bir menfaattir; ve o, **الإسلاف**’tan bir isimdir. Ezherî dedi: “Ve her garanti edilmiş bir metanın bedelinde, vasfına göre satın aldığın bir meta için öne sürdüğün her mal, o **سلم**’dir ve **سلف**’tir.”

Onlardan: **السلف**; o, ödünç verene ecir ve şükürden başka bir menfaat olmayan borçtur; borç alanın, onu aldığı gibi geri vermesi gerekir. Araplar onu böyle adlandırır. Ve o, bu takdir üzere de: **الإسلاف**’tan bir isimdir; Ebû Ubeyd el-Hurevî’nin dediği gibi. Ve bu ikisi muamelelerdedir.

Dedi: “**السلف** için iki başka mânâ daha vardır: Birincisi: öne sürdüğün her salih amel; yahut senin için öne geçirilmiş her şey, o senin için **سلف**’tir. Ve onun için salih bir amel **سلف** olmuştur.”

İkincisi: babalarından ve akrabalık sahiplerinden, yaş ve fazilette senin üstünde olan, senden önce gelen her kimse; onların birine **سالف** denir. Ondan, Tufeyl el-Ganevî’nin kavmini mersiye ederken sözü:

  Onlar **سلفا** olarak gittiler; yolun doğrusu onların üzerinedir;
  ve ölümlerin erkeklerle (işi) döndürmesi döner durur.

Yani: bizi geçtiler; ve yolumuzun doğrusu onların üzerinedir; yani: onların öldüğü gibi ölürüz; böylece bizden sonrakilere **سلفا** oluruz; nitekim onlar bize **سلفا** oldukları gibi.

Ondan, ölü için dua hadisi: “Ve onu bize **سلفا** kıl.” Ve bunun için tâbiînin ilk tabakasına **السلف الصالح** adı verildi. Ondan, Mezhic hadisi: “Biz onun **سلفها**’sının kabarmasıyız.”

Çoğulu: **سلاف** ve **أسلاف**, **الصحاح**’ta olduğu gibi. İbn Berrî dedi: “**سلاف** **سلف**’in çoğulu değildir; ancak o, önden gelen için **سالف**’in çoğuludur. **سالف**’in çoğulu da: **سلف**’tir. Ve benzeri: **خالف** ve **خلف**. Ondan: Ebû Bekir Abdurrahman b. Abdullah b. Ahmed es-Serahsî **السلفي**; muhaddis; Ebû’l-Fityân er-Ruvâsî’yi işitti. Ve başkaları **السلف**’e nispetlidir; yani harekeli (okunuşla).”

Ve **درب السلفي**, kesra ile: Bağdat’ta; muhaddis İsmail b. Abbâd **السلفي** orada oturdu. Böylece bütün nüshalardadır; ve o bir tashiftir. Doğrusu: **درب السلقي**, **القاف** ile; Rebî‘in **قطيعة**’sındandır; Hatîb onu tarihinde zikrettiği gibi; ve onu ضبط etti. Ve benzeri, hâfızın **التبصير**’indedir. Ve zikredilen, Abbâd er-Ravâcinî’den rivayet etti; ve 320 yılında vefat etti; buna dikkat et.

Ve **أرض سلفة**, **كفرحة** gibi: ağacı az olan; Ebû Amr söyledi.

Ve **السلف**, fetha ile: torba ne ise; yahut onun irisi; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Yahut o: tabaklanması sağlamlaştırılmamış deridir; sanki tabaklamanın başına isabet eden, sonuna ulaşmayan şeydir. Ondan hadis: “Ve bizim azığımız hurmadan **السلف**’ten başka bir şey değildir.” Hüzeylîlerden biri dedi:

  Onlar için **سلفى**’mı aldım; hatta bir **وبرنسا** (aldım),
  ve pantolonların inceltilmişini, ve **شليل**’in soyulmuşunu.

Yani: “**جرابي**’mi” demek istedi; “hatta” (şu) ise **سويق المقل**’dir. Çoğulu: **أسلف** ve **سلوف**.

Ve **السلفة**, damme ile: **اللمجة**; o, insanın öğle yemeğinden önce yemekten acele ettiği şeydir; **كاللهنة** gibi. Ve ince bir deri; mestlere astar yapılır. **السلفة**: yerden düzeltilmiş **الكردة**’dir. Çoğulu: **سلف**. Münzirî bunu Hasan el-Mueddib’den böyle rivayet etti; ve bununla Sa‘d el-Karkara’nın sözü tefsir edildi:

  Biz **الودى**’nın dikiminde daha biliciyiz;
  bizden (olanlar) **السلف** içinde cins atların koşturulmasında (daha bilicidir).

Ezherî söyledi; ve **س د ف**’te geçti.

Ebû Zeyd dedi: “**سلفة سلفة** geldiler denir: bir kısmı bir kısmının ardından geldiğinde.” Ondan, şu okuyuş: “Sonra onları **سلفا** ve sonrakiler için bir misal kıldık”; yani: geçmiş bir topluluk. Zeccâc söyledi. Ve denildi: mânâsı: insanlardan bir parça; bir ümmet gibi.

**السلف**, **كصرد** gibi: Zü’l-Kilâ‘dan bir karın; Himyer’dendir; o, Yaktan’ın oğlu **السلف**’tir. Ebû Ubeyd’in ensâbında —Zü’l-Kilâ‘ kabilelerini sıraladığında— “ve **سلفة**” dedi; böylece; sanki **السلف** onun çoğuludur; öyleyse düşün. Onlardan: Râfi‘ b. Ukayb **السلفي**; Kays b. el-Haccâc **السلفي**; ve Hâlid b. Ma‘d Yekrib ve kardeşi Hûlî. Böylece nüshalardadır; doğrusu: **خلي**’dir, Hâlid değil; hâfızın **التبصير**’inde olduğu gibi. Ve başkaları bu karna nispet edildi.

**السلف**: kekliğin yavrusu: çoğulu **سلفان**, **كصردان** gibi; böylece **الصحاح**’tadır. Ve damme ile de gelir; **اللسان**’da olduğu gibi. Cevherî dedi: Ebû Amr dedi: “Dişi için **سلفة** işitmedik; eğer ‘**سلفة**’ denilseydi, **السلكان**’ın bir tanesi için ‘**سلكة**’ denildiği gibi, iyi olurdu.” Kuşeyrî dedi:

  Küçük **سلفانا**’yı tedavi ederim; onları sanırsın ki,
  yürüdüklerinde kursakları sürüyerek kırmızıdırlar.

Bir başkası dedi:

  Onları, **القطامي**’nin **السلف**’i kapışı gibi kapıp götürdü.

**سلافة**, **كثمامة** gibi: Benî Sehm’den bir kadının adıdır.

**السلافة**: şarap; **السلاف** gibi, **هاء**sız; ve o, ondan sıkılanın ilkidir. Ve denildi: sıkma olmaksızın akan şeydir. Ve denildi: ondan inenin ilkidir. **التهذيب**’de: şaraptan **السلاف** ve **السلافة**: onun en halisi ve en üstünüdür; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın süzüldüğünde olur. Ve hurma ve kuru üzümden de böyledir; ilk süzülüşünden sonra üzerine su dökülmemiş olan. İmru’ül-Kays dedi:

  Sanki **الجواء**’ın mekâkîleri bir sabahleyin,
  biberli bir nektardan **سلافا** içmiş olarak sabahladılar.

Zikredilenden toplayıcı olan, Râgıb’ın **مفرداته**’ndeki sözü: **السلافة**: sıkmadan önce öne geçen şeydir.

Ve **سلاف** ordunun: öncüleri. Böylece bütün nüshalardadır; ve bu, onun **كغراب** gibi olmasını gerektirir. Doğrusu, önden gelen **سالف** mânâsında **كرمان** gibidir. Ve böylece bütün asıllarda ضبط edilmiştir.

Ve **سولاف**, damme ile: Hûzistân’da bir yer; o, Diclecik’in batısındadır. Ondan: orada Ezârika ile Basra ehli arasında bir vak‘a oldu; **العباب**’da olduğu gibi. **اللسان**’da: Mühelleb ile Ezârika arasında. Ubeydullah b. Kays er-Rukayyât dedi:

  Geceyi geçirirsin; ve **السوس** toprağı benimle onun arasında,
  ve **سولاف**; Ezârika’nın koruduğu bir **رستاق**.

Ve aruz şahitlerinden:

  **سولاف**’ta karşılaştıklarında...

Ve Hâricîlerden bir adam dedi:

  Eğer **سلى** gününde öldürülmüşler ardı ardına olmuşsa,
  sizin için kılıçlarımız, derinliklerden (çıkan) (nice) şeyler bıraktı.

  O gün ki **المشرفية** (kılıçlar) onların içinde tekrar tekrar döner,
  **سولاف**’ta; sıkışıklığın, birbirine kenetlenmiş gününde.

Ve **السلوف**, **كصبور** gibi: suya vardıklarında develerin başlarında bulunan dişi deve; Cevherî nakletti. Ve o **سلفت**, **سلوفا**. Ezherî dedi: **السلوف**, okların temrenlerinden uzun olan şeydir. Ve şu beyti inşad etti:

  Onun iki çenesini **سلوف** ile deldi; **سندري** (ile).

**السلوف**: atlardan hızlı olan. Çoğulu: **سلف**, damme ile; **كصبور** ve **صبر** gibi.

Ve **السالفة**: geçmiş ümmetler; sonrakilerin önünde. Çoğulu: **السوالف**. “Bu, **الأمم السالفة**’de ve **القرون السوالف**’te idi” denir. (Şair) dedi:

  Ve **القرون السوالف** onun ölümleriyle karşılaştı.

Onlar, her bir parçasını **سالفة** kıldılar; sonra bunun üzere çoğul yaptılar; asıl budur. Sonra **السالفة**, yanağa salınmış saç tutamına, kinaye yahut mecaz olarak ıtlak edildi. Çoğulu: **سوالف**. Şeyhimiz söyledi.

Ben dedim: Beyan âlimleri, onun “hâlin bulunduğu yerin hâle ıtlakı”ndan olduğunu tasrih ettiler; **ص د غ**’de bunun benzeri geçtiği gibi.

Hudeybiye hadîsinde: “Emrim üzere onlarla mutlaka savaşacağım; ta ki **سالفتى** ayrılıncaya kadar.” O, boynun yan yüzüdür; iki yanında iki **سالفة** vardır. Ve onun ayrılmasını ölümden kinaye etti; çünkü ölümle ancak yanındakinden ayrılır. Ve denildi: “Başım ile bedenim ayrılıncaya kadar” demek istedi.

Küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin çıkıntısına kadar, boynun ön tarafının nahiyesi: attan ve başkasından **السالفة**. “Onunla **هاديته**” (denir): yani boynunun öne geçen kısmı; **العباب** ve **اللسان**’da olduğu gibi.

Ve **السلف**, **ككبد** gibi; ve **كبد** gibi; sonuncusu kesra ile: deri. Böylece bütün nüshalardadır. Murad: çocuğun **غرلة**’sidir. Bazısında: **الخلد**, **الخاء** mu‘ceme damme ile; ve o yanlıştır.

**السلف**, iki dil üzere, erkekten: karısının kız kardeşinin kocasıdır.

“Aralarında **أسلوفة** vardır” denir; damme ile: yani dünürlük; Sâgânî nakletti. Ve ikisi **تسالفا**: her biri karısının kız kardeşini aldı. Ve ikisi **سلفان**’dır; kesra ile: yani iki kız kardeşle evli iki erkek. Ve ayrıca “**السلفان**” denir; fetha sonra kesra ile. Ya **السلفان**, **السلفان**’dan değiştirilmiştir; yahut vaz‘dır. Osman b. Affân (Allah ondan razı olsun) dedi:

  **السلفين**’i azarlamak bir kere güzel olur;
  eğer onu çoğaltmayı sürdürürsek sevgiyi bozarız.

Çoğulu: **أسلاف**. Kurâ‘ dedi: “**السلفتان**, kesra ile: iki kardeşin nikâhı altında olan iki kadın.” Yahut erkeklere mahsustur; kadınlarda **سلفة** yoktur. Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; İbn Sîde nakletti. Ve **سلفة**, kesra ile; ve **سلفة** **كعنبة** gibi: onların (kadınların) alamlarından; **العباب**’da olduğu gibi.

**سلفة**: hâfız imam Ebû Tâhir Muhammed’in dedesinin dedesi. Böylece nüshalardadır. Doğrusu: Ahmed b. Muhammed b. Ahmed b. Muhammed b. İbrahim **السلفي**’dir. Ve bu nisbe hakkında ihtilaf edildi. Denildi ki: **سلفة**, **سه لبه**’nin mu‘arrebidir; yani “üç dudak sahibi”; çünkü onun dudağı yarıktı. Böylece Kirmânî, Buhârî şerhinin dibâcesinde zikretti; ve hâfız Ebû’l-Muzaffer Mansûr b. Selîm el-İskenderî, İskenderiye tarihinde; ve Zerküşî, İbnü’s-Salâh’ın **علوم الحديث**’ine hâşiyesinde; ve Nevevî, **بستان العارفين**’de.

Ve denildi ki: Himyer’den bir karna mensuptur; onlara “Benû **السلف**” denir. Ve böylece nesep imamı İbnü’l-Cevânî, İskenderiye’de onunla buluştuğunda bana şifahen söyledi. Ve **المقدمة الفاضلية**’de, zikredilen nesepçinin telifinde, lafzı şu olanı okudum: “Sa‘d b. Himyer’e gelince; ondan nisbet, **السلف** nisbeti; meşhur karın; ve her **سلفي** ona döner.” Böylece onu kesra sonra fetha ile ضبط etti.

Ben dedim: Bunu, ayrıca, Yusuf b. Şâhîn’in —hâfızın torunu— hattıyla, dedesinin **التبصير** kitabının kenarında okuduğum da teyit eder; lafzı şu olan: “**السلفي**’nin hattıyla büyük bir ta‘likte gördüm; lafzı şu: Benû **سلفة**, **سلفي**; yani amcam; ve babamın dedesi Muhammed b. İbrahim; ve Ebû’l-Fadl’ın amcası; ve onlar, **سلفة** b. Dâvûd b. Musrif’in oğullarıdır.” Öyleyse bunu düşün.

Ebû Muhammed Abdullah b. Hût Allah’ın fihristinde olan “İsfahân köylerinden bir köye mensuptur; adı **سلفة**” sözüne gelince: yanlıştır; doğrusu, bizim zikrettiğimizdir.

Zerküşî’nin sözü de böyledir: “Farsça **شلفه** lakabıyla lakaplandı; **الشين** mu‘ceme kesra ile ve **اللام** fetha ile; sonra Arapçalaştırıldı.” Çünkü o hatadır. Doğrusu: Farsça **سه لبه** lakabıyla lakaplandı; böyle dediler. Ve bende, **الباء** muvahhadesinin **فاء**’ya ta‘rîbinde bir duraksama vardır; çünkü onlar ta‘rîbe ancak harf, dillerine ağır olduğunda, harflerinin mahreçlerine vârid olmadığında ihtiyaç duyarlar. Farsçada “dudak” mânâsında **لب** muvahhade **باء** ile ittifakla vardır; o ta‘rîb edilmez; bilakis hâli üzere kalır. Bunun benzeri **باذق**’tır; çünkü **الباء** Arapça olduğundan onu hâli üzere bıraktılar.

Sonra, musannifin sözünde, vecihlerden nazar vardır: Evvela: onun sevki, dedesinin dedesinin **سلفة** (kesra ile) olmasını gerektirir; öyle değildir; bilakis o, zahir olduğu üzere **كعنبة** gibidir.

İkincisi: “dedesinin dedesi” sözü, onun için bir isim olduğuna delalet eder; öyle değildir; bilakis o, onun için bir lakaptır; ismi **إبراهيم**’dir; nitekim onun daha sonra sözü buna delalet eder. Üçüncüsü: Ebû Tâhir’in dedesinin dedesine iktisar etmesi, onun tek bir fert olduğunu vehmettirir; bu da Zehebî’nin ve başkasının sözünün muktezasıdır. Hâfız dedi: “Bazı muhaddisler Ebû Ca‘fer es-Saydalânî’yi de böyle nispet etti; çünkü dedesinin adı **سلفة** idi.” Öyleyse düşün.

Ve **السلف**, damme ile; böylece bütün nüshalardadır; ve o hatadır. Doğrusu —**الصحاح** ve **العباب** ve **اللسان**’da ve bu kitabın bazı nüshalarında olduğu üzere—: **المسلف**; kadın, kırk beş yaşına ve benzerine ulaşmış olan; bu, dişilere mahsus bir vasıftır. Cevherî söyledi. Başkası dedi: kadınlardan **المسلف**: yarı (yaşlı) olan. Cevherî şair için inşad etti:

  Onda üç (kadın) vardır; putlar gibi,
  ve **كاعب** ve **مسلف**.

Sâgânî dedi: “Şiir Ömer b. Ebî Rebîa’nındır; rivayet: ‘**إلى ثلاث كالدمى**’; ve başı:

  Kalbimi bir durak heyecana getirdi;
  bana bildiğimi hatırlattı.

  Bir gecede yürüyüşüm;
  ve şevk, yakıcı olandandır... ‘**إلى ثلاث...**’ ... sonuna kadar.”

Ve **التسليف**: **السلفة**’yı yemek; o, misafir için öğle yemeğinden önce acele edilen **اللهنة**’dir; Cevherî nakletti. “Misafirinize **سلفوا**” denir.

**التسليف** ayrıca: öne alma; Cevherî nakletti.

**التسليف** ayrıca: **الإسلاف**; “yemekte **سلفت** **تسليفا**” denir; **أسلفت** gibi. Ondan hadis: “Kim **سلف** ederse, bilinen bir ölçekle ve bilinen bir tartıyla, bilinen bir vadeye kadar **فليسلف** etsin.” Yani: kim malı öne sürerse ve onu bir adama, garanti edilmiş bir meta içinde verirse. “**سلفت** ve **أسلفت** ve **أسلمت**” denir; mânâca birdir. Ve her birinden isim: **السلف** ve **السلم**’dir.

İbn Abbâd dedi: “Yerde onunla **سالفه**, **مسالفة**: onda onunla birlikte yürüdü; birlikte yürüyüş.”

Ve dedi: “Ayrıca: işte onunla eşitledi.”

Dedi: “Ve deve **سالف** etti: öne geçti; o halde o **مسالف**’tir.”

Ve ondan **تسلف** etti, şöyle: borç aldı; Cevherî nakletti. Ve ondan, şeyde de **السلف**. Bazı nüshalarda: “Ve ondan, yürüyüşte de **السلف**”; ve o, **العباب**’ın nassıdır.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **السالف**: önden gelen.

Ve **السلف** ve **السليف** ve **السلفة**: önden gelen topluluk.

Ve **سليف**’in çoğulu: **سلف**, iki damme ile. Ondan, Yahyâ b. Vessâb’ın okuyuşu: “Sonra onları **سلفا** kıldık.” Ferrâ dedi: “Kâsım, onun bir tanesini **سليفا** olarak işittiğini iddia etti.”

Ve **سالف** ve **سلف**, **خالف** ve **خلف** gibi.

Ve **السلف**: yürüyüşte önden giden kavim. Ondan, Kays b. el-Hatîm’in sözü:

  Eğer bir saat saparlarsa, onları sorarız;
  **السلف** develeri kuşluk vaktine dek (beklerken).

Ve ona mal **أسلفه**, ve onu **سلفه**: ona borç verdi. Şair dedi:

  Komşu, o (deve) su üzerinde yüzerken içmeyi **تسلف** etti;
  ve su, gözleri zayıf olanlar arasında bölüştürülmüştür.

Ve ondan dirhemler **استسلفت**, o da bana **أسلفني**: **تسلفت** gibi; Cevherî nakletti. Ondan: “Bir bedevîden bir **بكر** **استسلف** etti”; yani borç aldı.

Ve bana insanlardan bir **سلف** geldi: yani bir topluluk.

Ve her şeyden **السلاف** ve **السلافة**: halis olan.

Ve **السلفه**, damme ile: çocuğun **غرلة**’si; Leys nakletti. Ve **روض مسلوف**: düzeltilmiş. Ve onunla musannif kitabını adlandırdı; iki adı olan şeylerde “binlere kadar” (bahsinde) **بالروض المسلوف** ile. Ve bazen bu kitapta ona havale eder; bunun için onu zikretmeye ihtiyaç duyduk.

Ve kadınlardan **السلائف**, erkeklerden **الأسلاف** gibidir. Ve onların darb-ı mesellerindendir: “**مركب الضرائر سار، ومركب السلائف غار**.”

Ve **السلف**, **كصرد** gibi: **القطا**’nın yavrusu. Kurâ‘dan. Ve onunla şairin sözü tefsir edildi:

  Sanki onun fidyesi, onu ürküttüklerinde,
  ve onların çevresinde döndüklerinde, yetim bir **سلف** (gibidir).

Ve **السلف**, damme ile: kuşlardan bir tür; belirlenmedi.

Ve kavim için **سلف**: onların **سلفهم**’i gibi.

Ve **السلفة**, damme ile: kadının, kendisini ziyaret edene hediye etmek için sakladığı şey.

Ve **السلف** (harekeli): aygır; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve şu beyti inşad etti:

  Onun bir **سلف**’i vardır; her otlakla korunur;
  **الحوزات**’ı korudu ve **الإفالا**’yı meşhur etti.

**حمى الحوزات**: yani onun **حوازته**’sini korudu; yani ondan başka bir aygır ona yaklaşmaz. **واشتهر الإفالا**: ona, ona benzeyen (yavrular) getirdi. **الإفال** ile murad: develerin küçükleridir. Ve **السليف**, **كأمير** gibi: yol.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَلَفَ
1 سَلَفَ ذ , (S, M, Msb, K,) aor. سَلُفَ , (S, M, Msb,) or, accord. to some, سَلِفَ , and accord. to IKtt, سَلَفٌ and سَلِفَ , (MF,) inf. n. سَفٌ, (S, K,) or سُلُوفٌ, (Msb,) [both app. correct,] It (a thing, K) [and also he (a man)] passed; passed away; (S, Msb, K;) came to an end, or to nought; or became cut off: (Msb:) and, (K,) inf. n. سَلْفٌ, (M, MF, and so in copies of the K,) or سَفٌ, (so in the CK,) and سُلُوفٌ, (M, K,) he (a man, K) [and also it (a thing)] went before, or preceded; (M, K;) and so ↓ سالف, said of a camel. (K.) In a verse cited voce سَلْفَ رَدَادٌ is used by poetic license for سَلَفَ: but this kind of contraction is allowed by the Basrees only in verbs of which the medial radical letter is with kesr or damm, as in عَلْمَ for عَلِمَ, and كَرْمَ for كَرُمَ. (M. [See سَرُعَ.]) ― -b2- You say also, سَلَفَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ, meaning A good, or righteous, deed of his preceded [so as to prepare for him a future reward]. (TA.) ― -b3- And سَلَفَتِ النَّاقَةُ, inf. n. سُلُوفٌ, The she-camel was, or became, among the foremost of the camels in arriving at the water. (TA.) ― -b4- [Golius and Freytag mention also سَلَفَ as a trans. verb; the former explaining it as signifying “ Prوteriit, prوcessit, rem; ” and the latter adding “ tempore, ” and assigning to it the inf. ns. سَلْفٌ and سُلُوفٌ; as on the authority of the K; in which I find no indication of such a usage of this verb.] -A2- سَلَفَ الأَرْضَ, (S, M, K;) aor. سَلُفَ , inf. n. سَلْفٌ; (S, M;) and ↓ اسلفها; (M, K;) He turned over the land for sowing: (M, K:) or (so in the K, but in the M “ and ”) he made it even with the مِسْلَفَة [q. v.]. (S, M, K.) ― -b2- سَلَفَ المَزَادَةَ, inf. n. سَلْفٌ, [in some copies of the K سَلَف,] He oiled, or greased, the مزادة [or leathern water-bag]. (K.)

تَسْلِيفٌ
2 تَسْلِيفٌ ذ signifies The making [a thing] to go before, or precede. (S, K.) ― -b2- And I. q. اـِسْلَافٌ. (K.) See 4, in six places. ― -b3- And The giving to another the portion of food termed سُلفَة [q. v.]. (S.) You say, سلّف الرَّجُلَ, (S,) or القَوْمَ, (M,) inf. n. as above, (S,) He gave to the man, (S,) or to the people or party, (M,) the portion of food so called; (S, M;) as also [سلّف لَهُ, or] سلّف لَهُمْ. (M.) ― -b4- And The eating of the [portion of food termed] سُلْفَة. (K.) [See also 5.]

سالف
3 سالف ذ : see 1, first sentence. -A2- سالفهُ فِى الأَرْضِ, (Ibn-'Abbلd, K,) inf. n. مُسَالَفَةٌ, (Ibn- 'Abbلd, TA,) i. q. سَايَرَهُ [i. e. He went, or kept pace, or ran, with him, or he vied, contended, or competed, with him in going or running, in the land; as though striving to be before him]. (Ibn- 'Abbلd, K.) ― -b2- And سالفهُ He equalled him in an affair. (Ibn-'Abbلd, K.)

اسلفهُ
4 اسلفهُ ذ He did it previously, or beforehand. (O and TA in art. زلف.) ― -b2- [Hence,] اسلف فِى, كَذَا, (S, Mgh, Msb, TA,) inf. n. اـِسْلَافٌ; (TA;) and فِيهِ ↓ سلّف, (Mgh, Msb, TA,) inf. n. تَسْلِيفٌ; (Msb, TA;) He paid in advance, or beforehand, for such a thing, (S, Mgh, TA,) i. e. a commodity described to him, (S,) or wheat or the like, for which the seller became responsible, [with something additional to the equivalent of the current price at the time of the payment, (see سَلَفٌ,)] (TA,) to be delivered at a certain period: (S:) and أَسْلَمَ signifies the same. (TA.) You say, أَسْلَفْتُ اـِلَيْهِ فِى كَذَا and اـِلَيْهِ ↓ سَلَّفْتُ [I paid in advance to him for such a thing, &c.]. (Msb.) Hence the saying in a trad., فَيُسَلِّفْ ↓ مَنْ سَلَّفَ فِى كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ اـِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ i. e. He who pays in advance for a commodity for which the seller is responsible, let him pay in advance for a certain measure, and a certain weight, to be delivered at a certain period. (TA.) ― -b3- And اسلفهُ مَالًا, (S, M, Mgh, TA,) and ↓ سلّفهُ, (M, Mgh, TA,) He lent him property [to be repaid, or returned, without any profit]. (M, Mgh, TA. [See, again, سَلَفٌ.]) [Whence one says, اسلفهُ اـِحْسَانًا and سلّفهُ, and ↓ سلّفهُ, meaning (assumed tropical:) He did to him, to be requited it, a good action and an evil action; as is shown by the words مَا أَسْلَفْتَ مِنْ اـِسَآءَةٍ أَوْ اـِحْسَانٍ وَمَا تُعْطِيهِ لِتُقْضَاهُ in art. قرض in the K, and by the corresponding words مَا سَلَّفْتَ مِنْ اـِحْسَانٍ وَمِنْ اـِسَآءَةٍ in the same art. in the S: see also Bd in xxxvi. 11: and see زَلَّفَهُ. And hence,] a poet says,
الجَارَ شِرْبًا وَهْىَ حَائِمَةٌ ↓ تُسَلِّفُ
وَالمَآءُ لَزْنٌ بَكِىْءُ العَيْنِ مُقْتَسَمُ
(assumed tropical:) [They (referring to camels) yield promptly to the neighbour a draught of milk, while they are thirsty, and going round about the water, when the water is crowded upon, scanty in the source, divided by lot]. (TA. [See also some verses of El-Akra' Ibn-Mo'لdh, in which the former hemistich occurs with a different latter hemistich, in the Ham p. 753.]) -A2- See also 1, last sentence but one.

تسلّف
5 تسلّف ذ He received payment in advance: and ↓ استسلف [perhaps a mistranscription for ↓ استلف] signifies [the same; or] he took, or received, what is termed سَلَف. (Msb.) ― -b2- [And hence,] تسلّف مِنْهُ He received from him a loan; syn. اِقْتَرَضَ; as also ↓ استلف. (A in art. قرض.) And تسلّف مِنْهُ كَذَا He received as a loan from him such a thing. (TA.) ― -b3- See also 10. ― -b4- And تسلّف He ate the [portion of food termed] سُلْفَة. (MA.) [See also 2.]

تسالفا
6 تسالفا ذ They two took as their wives two sisters. (M, K.)

8 اـِسْتَلَفَ see 5, in two places.

اِسْتَسْلَفْتُ مِنْهُ دَرَاهِمَ
10 اِسْتَسْلَفْتُ مِنْهُ دَرَاهِمَ ذ I sought, or demanded, of him money as a loan; as also ↓ تَسَلَّفْتُ. (S, * TA.) Hence, استسلف مِنْ أَعْرَابِىٍّ بَكْرًا He sought, or demanded, as a loan, from an Arab of the desert, a [youthful he-camel such as is termed] بَكْر. (TA.) ― -b2- And استسلف ثَمَنَهُ He sought, or demanded, its price in advance; syn. اِسْتَقْرَضَهُ. (Har p. 530.) ― -b3- See also 5. -A2- [And استسلف He took as his wife the wife of his deceased brother: so in a version of the Bible, in Deut. xxv. 5: mentioned by Golius.]

سَلْفٌ
سَلْفٌ ذ A [bag for travelling-provisions &c., such as is termed] جِرَاب, (M, K,) of any sort: (M:) or a large جِرَاب: (S, M, K:) [and the contr., i. e. a small one: (Freytag, from the Kitلb el-Addلd:)] or a hide not well, or not thoroughly, tanned: (M, K, TA:) pl. [of pauc.] أَسْلُفٌ and [of mult.] سُلُوفٌ. (M, K.)

سُلْفٌ
سُلْفٌ ذ [perhaps a mistranscription for سُلَفٌ, q. v.,] A certain species of bird, not particularized. (TA.) ― -b2- See also مِسْلَفٌ.

سِلْفٌ
سِلْفٌ ذ ; and its fem., with ة; and their duals: see سَلِفٌ, in five places: -A2- and see سَلَفٌ, last sentence.

سَلَفٌ
سَلَفٌ ذ Such as have gone before, or preceded; (M, Msb; *) [i. e. the preceding generations;] as also ↓ سَلِيفٌ and ↓ سُلْفَةٌ and ↓ سَلُوفٌ; all quasipl. ns.; (M;) of which the sing. is ↓ سَالِفٌ: (M, Msb: *) or such as have gone before, or preceded, of a man's ancestors (S, K) and of his relations, (K,) that are above him in age and in excellence; [but this addition is not always agreeable with usage;] one of whom is termed ↓ سَالِفٌ: (TA:) the pl. of سَلَفٌ is أَسْلَافٌ and سُلَّافٌ, (S, K,) [the former a pl. of pauc. and the latter of mult.,] or the latter is pl. of ↓ سَالِفٌ, and so is سَلَفٌ [said to be, though this is more properly termed, as it is in the M, a quasi-pl. n.]: (IB, Msb, TA:) and, accord. to Zj, سُلُفٌ is pl. of ↓ سَلِيفٌ, and سُلَفٌ is pl. of ↓ سُلْفَةٌ, which means a company (عُصْبَةٌ) that has passed away: (M:) or ↓ سَالِفٌ and ↓ سَلِيفٌ signify the same; going before; preceding; syn. مُتَقَدِّمٌ. (S.) [Accord. to Abu-lMahلsin, السَّلَفُ is particularly applied to 'ءïsheh the wife of Mohammad, the three Khaleefehs Aboo-Bekr and 'Omar and 'Othmلn, Talhah and Ez-Zubeyr, the Khaleefeh Mo'لwiyeh, and 'Amr Ibn-El-ءs. (De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., i. 156.)] And السَّلَفُ الصَّالِحُ is applied to the first chief persons of the Tلbi'ees. (TA.) And السَّلَفُ المُقَدَّمُ is an appellation of the prophet Mohammad. (Ham p. 780.) [Hence, مَذَاهِبُ السَّلَفِ The tenets of the early Muslims.] ― -b2- Also A people, or party, going before, or preceding, in journeying. (TA.) ― -b3- And [simply] A company of men; as in the saying, جَآءَنِى سَلَفٌ مِنَ النَّاسِ [A company of men came to me]. (M.) ― -b4- And Any good, or righteous, deed, that one has done beforehand [by way of preparing a future reward]: or any فَرَط [i. e. cause of reward, or recompense, in the world to come, such as a child dying in infancy], that [as it were] goes before one. (A 'Obeyd, O, K.) ― -b5- And i. q. سَلَمٌ; (T, Hr, Mgh, O, K, TA;) i. e. Any money, or property, paid in advance, or beforehand, as the price of a commodity for which the seller has become responsible and which one has bought on description: (T, TA:) or payment for a commodity to be delivered at a certain [future] period with something additional to [the equivalent of] the current price at the time of such payment; this [transaction] being a cause of profit to him who makes such payment; and سَلَمٌ also has this meaning: (TA:) or a sort of sale in which the price is paid in advance, and the commodity is withheld, on the condition of description, to a certain [future] period: (S, O:) it is a subst. from الاـِسْلَافُ. (Msb, * K, TA.) ― -b6- And A loan (قَرْضٌ) in which is no profit (Hr, O, Mgh, K, TA) to the lender (Hr, O, K, TA) except recompense [in the world to come] and thanks, (TA,) and which it is incumbent on the recipient thereof to return as he received it: (Hr, O, K, TA:) thus the Arabs term it: (Hr, O, TA:) and in this sense also the word is a subst. from الاـِسْلَافُ. (TA.) -A2- Also A stallion-camel. (IAar, M, TA.) -A3- Also, (M,) or ↓ سُلْفَةٌ, (O, TA,) The prepuce of a boy; (M, O, TA;) so says Lth; (O, TA;) and ↓ سَلِفٌ and ↓ سِلْفٌ signify the same; for this is meant by الجِلْدُ as an explanation of السَّلِفُ and السِّلْفُ in the K, in some copies of which الخُلْدُ is erroneously put for الجِلْدُ. (TA.)

سَلِفٌ
سَلِفٌ ذ and ↓ سِلْفٌ The husband of the sister of the wife of a man: (S, K:) and [the duals] سَلِفَانِ (M, TA) and ↓ سِلْفَانِ (M, K) signify the two husbands of two sisters: (M, K:) accord. to IAar, the epithet سَلِفَةٌ [or ↓ سِلْفَةٌ] is not applied to a woman; (M;) one only uses the term سَلِفَانِ applied to two men: (M:) or, (M, K,) accord. to Kr, سَلِفَتَانِ, (M,) or ↓ سِلْفَتَانِ, (K,) is applied to the two wives of two brothers: (M, K:) [in the present day, ↓ سِلْفَةٌ is used as meaning a woman's husband's sister, and her brother's wife:] the pl. applied to men is أَسْلَافٌ, (M, K, TA,) and that applied to women is سَلَفٌ. (TA.) -A2- See also سَلَائِفُ, last sentence.

سَلَفٌ
سَلَفٌ ذ The young one of the حَجَل [or partridge]: (S, M, K:) or, accord. to Kr, of the قَطَاة [n. un. of قَطًا, q. v.]: (M:) AA says that he had not heard سُلَفَةٌ, applied to the female; but if one said سُلَفَةٌ, like as one says سُلَكَةٌ as meaning a single female of what are termed سِلْكَانِ, it would be approvable: (S:) the pl. is سِلْفَانِ (S, M, K) and سُلْفَانٌ: (M, K:) some say that سِلْفَانٌ signifies a species of bird, not particularized. (M.) [See also سُلَحٌ and سُلَكٌ.]

سُلْفَةٌ
سُلْفَةٌ ذ : see سَلَفٌ, first sentence, in two places. [Hence,] one says, جَاؤُوا سُلْفَةً سُلْفَةً, meaning They came [one before another; or, which is virtually the same,] one after, or near after, or at the heels of, another. (AZ, K.) ― -b2- Also A portion of food (S, M, TA) which a man takes betimes, (S,) or with which one contents, or satisfies, himself [so as to allay the craving of his stomach], (M,) before the [morning-meal called] غَدَآء; (S, M, TA;) i. q. لُمْجَةٌ (K, TA) and لُهْنَةٌ: (TA:) or a لُهْنَة that is supplied betimes for a guest, before the غَدَآء. (TA.) ― -b3- And السُّلْفَة also signifies That which a woman reposits, or prepares, or provides, [app. of food,] to present to her visiter. (M.) -A2- Also A piece, or portion, of land of seed-produce made even [with the مِسْلَفَة, q. v.]: pl. سُلَفٌ. (Az, O, K.) -A3- And Thin skin (M, O, K) which is put as a lining to boots, (O, K,) sometimes red, and [sometimes] yellow. (O.) ― -b2- See also سَلَفٌ, last sentence.

سِلْفَةٌ
سِلْفَةٌ ذ ; and its dual: see سَلِفٌ, in three places.

أَرْضٌ سَلِفَةٌ
أَرْضٌ سَلِفَةٌ ذ Land in which are few trees. (AA, K.) -A2- [See also سَلَفٌ.]

سُلَافٌ
سُلَافٌ ذ (T, S, M, Mgh) and ↓ سُلَافَةٌ (T, M, Mgh) The portion that flows before its being expressed, (S, Mgh,) of the juice of the grape; (S;) and this is the most excellent of wine: (Mgh:) or the first that is expressed, of wine: or the portion that flows without its being expressed: or the first that descends, thereof: (M:) or the clearest, or purest, and most excellent, of wine, such as flow from the grapes without their being pressed, and without steeping, or maceration; (T, TA;) and in like manner, such as flows from dates, (T, TA,) and from raisins, before water has been added to it (T, M, * TA) after the exuding of the first thereof; (T, TA:) or the latter signifies the first that is expressed, of anything: (M:) or it has this meaning also: and the former is a name for wine [absolutely]: (S:) or each has this meaning: (K:) or each signifies the clear, or pure, of wine, and of anything. (M.) ― -b2- سُلَافُ العَسْكَرِ: see سَالِفٌ.

سَلُوفٌ
سَلُوفٌ ذ : see سَلَفٌ, first sentence. ― -b2- Also, applied to a she-camel, (S, M, K,) That is among the foremost of the camels when they come to the water: (S, K:) or that precedes the [other] camels to the watering-trough or tank: (M:) or that precedes, or leads, the other camels; opposed to عَنُودٌ. (El-Keysee, TA in art. عند.) ― -b3- And A swift, or fleet, horse: (M, K:) pl. سُلْفٌ. (K.) ― -b4- And An arrow having a long head: (M:) or a long arrow-head. (K.)

سَلِيفٌ
سَلِيفٌ ذ : see سَلَفٌ, first sentence, in three places. -A2- Also A road, or way. (TA.)

سُلَافَةٌ
سُلَافَةٌ ذ : see سُلَافٌ.

سَالِفٌ
سَالِفٌ ذ Passing; passing away; coming to an end, or to nought; becoming cut off: (Msb:) and going before; preceding: (S:) pl. سُلَّافٌ and [quasi-pl. n.] سَلَفٌ: (IB, Msb, TA:) see سَلَفٌ, first sentence, in four places. [Hence,] الأُمَمُ السَّالِفَةُ The peoples going before, or preceding, [or that have gone, or passed away, before,] those remaining, or continuing: (K, * TA:) pl. سَوَالِفُ. (TA.) One says, كَانَ ذٰلِكَ فِى الأُمَمِ السَّالِفَةِ وَالقُرُونِ السَّوَالِفِ [That was in the time of the preceding peoples, and the preceding generations]: the pl. in this instance being used because every portion of the قرون is termed سَالِفَةٌ. (TA.) [Hence also,] العَسْكَرِ سُلَّافٌ, in the K, by implication, العسكر ↓ سُلَافُ, the former word like غُرَاب, whereas it is correctly like رُمَّان, The van of the army, as expl. in the K. (TA.)

سَالِفَةٌ
سَالِفَةٌ ذ [fem. of سَالِفٌ, q. v. ― -b2- And hence, as a subst.,] The side of the fore part of the neck, from the place of suspension of the ear-ring to the hollow (قَلْت [in the CK erroneously قَلْب]) of the collar-bone: (S, K:) or the upper, or uppermost, part of the neck: (M:) or the side of the neck, (M, Mgh, TA,) from the place of suspension of the ear-ring to the حَاقِنَة [here meaning the pit of the collar-bone]: pl. سَوَالِفُ. (M.) In the saying اـِنَّهَا لَوَضَّاحَةُ السَّوَالِفِ [Verily she is fair in respect of the سَالِفَة], mentioned by Lh, the term سالفة is made applicable to every part thereof, and then the pl. is used accordingly. (M.) It is said in a trad. respecting [the covenant at] El-Hodeybiyeh, لَأُقَاتِلَنَّهُمْ حَتَّى تَنْفَرِدَ سَالِفَتِى i. e. [I will assuredly fight with them, or combat them,] until the side of my neck shall become separate from what is next to it: an allusion to death. (TA.) ― -b3- And [hence, i. e.] by the application of the name of the place to that which occupies the place, (assumed tropical:) The locks of hair that are made to hang down upon the cheek [or rather upon the side of the fore part of the neck]: said by MF to be metonymical, or tropical. (TA.) ― -b4- Also The fore part of the neck of a horse (K, TA) &c.: so in the O and L. (TA.)

بَيْنَهُمَا أُسْلُوفَةٌ
بَيْنَهُمَا أُسْلُوفَةٌ ذ Between them two is صِهْرٌ [i. e. affinity, app. by their having married to sisters: see سَلِفٌ]. (O, K.)

مُسْلِفٌ
مُسْلِفٌ ذ , (S, M, O, L,) thus in some copies of the K, as in the S &c., but in other copies of the K, erroneously, ↓ سُلْفٌ, (TA,) A woman that has attained the age of five and forty years, (S, M, O, K,) and the like: (S, M, O:) or i. q. نَصَفٌ [i. e. middle-aged, or forty-five years old, or fifty years old]: (M:) an epithet specially applied to a female. (S, O.) A poet says,
وَكَاعِبٌ وَمُسْلِفُ
فِيهِ ثَلَاثٌ كَالدُّمَى
[Among them three females like the images of ivory, or of marble, &c., and one with swelling breasts, and one of middle age, &c.]. (S, M: in the O with اـِلَى in the place of فِيهَا.)

مِسْلَفَةٌ
مِسْلَفَةٌ ذ An instrument with which land is made even, (S, M, O, K, TA,) of stone: A 'Obeyd says, I think it is a stone made round [or cylindrical, i. e. a stone roller,] which is rolled upon the land to make it even. (TA.) [In the present day, applied to A harrow.]

أَرْضٌ الجَنَّةِ مَسْلُوفَةٌ
أَرْضٌ الجَنَّةِ مَسْلُوفَةٌ ذ , occurring in a trad., The ground of Paradise is made even: (As, T, S, O, TA:) said by As to be of the dial. of El-Yemen and Et-Tلïf: accord. to IAth, smooth and soft. (TA.)

##### Türkçe

**سَلَفَ**
1 **سَلَفَ** **ذ**, (S, M, Msb, K,) muzârîsi **سَلُفَ**, (S, M, Msb,) yahut bazılarına göre **سَلِفَ**, ve IKtt’ye göre **سَلَفٌ** ve **سَلِفَ**, (MF,) mastarı **سَفٌ**, (S, K,) yahut **سُلُوفٌ**, (Msb,) [ikisi de görünüşe göre doğru,] O (bir şey, K) [ve ayrıca o (bir adam)] geçti; geçip gitti; (S, Msb, K;) sona erdi, yahut hiçliğe vardı; yahut kesildi: (Msb:) ve, (K,) mastarı **سَلْفٌ**, (M, MF, ve K’nın nüshalarında da böyle,) yahut **سَفٌ**, (CK’da böyle,) ve **سُلُوفٌ**, (M, K,) o (bir adam, K) [ve ayrıca o (bir şey)] öne geçti, yahut önce oldu; (M, K;) ve bunun gibi ↓ **سالف**, deve hakkında söylenir. (K.) **سَلْفَ** maddesinde zikredilen bir beyitte **سَلْفَ رَدَادٌ**, şiirî ruhsatla **سَلَفَ** yerine kullanılır: fakat bu tür kısaltma, Basralılarca ancak orta kök harfi kesre yahut damme üzere olan fiillerde câiz görülür; **عَلْمَ**’ın **عَلِمَ** yerine, ve **كَرْمَ**’ın **كَرُمَ** yerine [kullanılması] gibi. (M. [Bkz. **سَرُعَ**.]) ― -b2- Sen ayrıca **سَلَفَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ** dersin; mânâsı: Onun bir iyi, yahut sâlih, ameli öne geçti [öyle ki ona gelecek bir mükâfatı hazırladı]. (TA.) ― -b3- Ve **سَلَفَتِ النَّاقَةُ**, mastarı **سُلُوفٌ**, Dişi deve, suya varmada develerin en önde gelenleri arasında oldu, yahut oldu hâle geldi. (TA.) ― -b4- [Golius ve Freytag, **سَلَفَ**’ı müteaddî fiil olarak da zikrederler; birincisi onu “Prœteriit, prœcessit, rem;” diye açıklar; ikincisi “tempore”yi ekler; ve ona mastar olarak **سَلْفٌ** ve **سُلُوفٌ** nisbet eder; K’ya dayanarak: fakat ben K’da bu fiilin böyle bir kullanılışına dair bir işaret bulmuyorum.] -A2- **سَلَفَ الأَرْضَ**, (S, M, K;) muzârîsi **سَلُفَ**, mastarı **سَلْفٌ**; (S, M;) ve ↓ **اسلفها**; (M, K;) O, ekim için toprağı çevirdi: (M, K:) yahut (K’da böyle, fakat M’de “ve”) onu **مِسْلَفَة** ile düzledi [bkz.]. (S, M, K.) ― -b2- **سَلَفَ المَزَادَةَ**, mastarı **سَلْفٌ**, [K’nın bazı nüshalarında **سَلَف**,] O, **مزادة**’yi [yahut deri su tulumunu] yağladı, yahut gresledi. (K.)

**تَسْلِيفٌ**
2 **تَسْلِيفٌ** **ذ** [bir şeyi] öne geçirmek, yahut önce kılmak mânâsına gelir. (S, K.) ― -b2- Ve **اـِسْلَافٌ** ile aynı mânâdadır. (K.) 4’e, altı yerde, bak. ― -b3- Ve başkasına **سُلفَة** denilen yiyecek payını vermektir [bkz.]. (S.) Sen **سلّف الرَّجُلَ**, (S,) yahut **القَوْمَ**, (M,) yukarıdaki gibi mastarla, (S,) dersin: O, adama, (S,) yahut halka yahut topluluğa, (M,) bu adla anılan yiyecek payını verdi; (S, M;) bunun gibi [**سلّف لَهُ**, yahut] **سلّف لَهُمْ**. (M.) ― -b4- Ve [**سُلْفَة** denilen] yiyecek payını yemektir. (K.) [Ayrıca 5’e de bak.]

**سالف**
3 **سالف** **ذ**: 1’in ilk cümlesine bak. -A2- **سالفهُ فِى الأَرْضِ**, (Ibn-'Abbād, K,) mastarı **مُسَالَفَةٌ**, (Ibn-'Abbād, TA,) **سَايَرَهُ** ile aynı mânâdadır [yani: O, onunla arazide yürüdü, yahut ona ayak uydurdu, yahut onunla koştu; yahut arazide yürümekte yahut koşmakta onunla yarıştı, çekişti, rekabet etti; sanki ondan önce olmaya çalışır gibi]. (Ibn-'Abbād, K.) ― -b2- Ve **سالفهُ**: O, bir işte ona denk oldu. (Ibn-'Abbād, K.)

**اسلفهُ**
4 **اسلفهُ** **ذ** O, onu önceden, yahut peşinen yaptı. (O ve TA, **زلف** maddesinde.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **اسلف فِى** **كَذَا**, (S, Mgh, Msb, TA,) mastarı **اـِسْلَافٌ**; (TA;) ve **فِيهِ** ↓ **سلّف**, (Mgh, Msb, TA,) mastarı **تَسْلِيفٌ**; (Msb, TA;) O, böyle bir şey için peşin, yahut önceden, ödeme yaptı; (S, Mgh, TA;) yani kendisine vasfı anlatılan bir meta için, (S,) yahut satıcının sorumluluğu altına girdiği buğday veya benzeri için, [ödeme vaktindeki cari fiyatın karşılığına bir şey ilâve ile, (bkz. **سَلَفٌ**,)] (TA,) belirli bir vakitte teslim edilmek üzere: (S:) ve **أَسْلَمَ** da aynı mânâya gelir. (TA.) Sen **أَسْلَفْتُ اـِلَيْهِ فِى كَذَا** ve **اـِلَيْهِ** ↓ **سَلَّفْتُ** [böyle bir şey için ona peşin ödeme yaptım, vb.] dersin. (Msb.) Bundan dolayı bir hadisteki söz: **فَيُسَلِّفْ** ↓ **مَنْ سَلَّفَ فِى كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ اـِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ** yani: Satıcının sorumlu olduğu bir meta için peşin ödeme yapan kimse, belirli bir ölçü ve belirli bir tartı ile, belirli bir vadeye kadar peşin ödeme yapsın. (TA.) ― -b3- Ve **اسلفهُ مَالًا**, (S, M, Mgh, TA,) ve ↓ **سلّفهُ**, (M, Mgh, TA,) O, ona mal ödünç verdi [hiçbir kâr olmaksızın geri ödenmek yahut iade edilmek üzere]. (M, Mgh, TA. [Yine, **سَلَفٌ**’e bak.]) [Bundan, **اسلفهُ اـِحْسَانًا** ve **سلّفهُ**, ve ↓ **سلّفهُ**, denir; mânâsı (mecaz kabul edilerek): O, ona karşılığı verilsin diye bir iyilik ve bir kötülük yaptı; K’da **قرض** maddesindeki **مَا أَسْلَفْتَ مِنْ اـِسَآءَةٍ أَوْ اـِحْسَانٍ وَمَا تُعْطِيهِ لِتُقْضَاهُ** sözleriyle, ve S’de aynı maddede **مَا سَلَّفْتَ مِنْ اـِحْسَانٍ وَمِنْ اـِسَآءَةٍ** sözleriyle anlaşılır: ayrıca Bd’ye xxxvi. 11’de bak: ve **زَلَّفَهُ**’ye bak. Ve bundan dolayı,] bir şair der ki,
**الجَارَ شِرْبًا وَهْىَ حَائِمَةٌ** ↓ **تُسَلِّفُ**
**وَالمَآءُ لَزْنٌ بَكِىْءُ العَيْنِ مُقْتَسَمُ**
(mecaz kabul edilerek:) [Onlar (develere işaretle) susuz iken ve su etrafında dolaşırken, su kalabalıkla sıkışmış, kaynağı kıt, kura ile bölüştürülmüş iken, komşuya derhal bir yudum süt verirler]. (TA. [Ayrıca Ham s. 753’te, ilk mısraın farklı bir ikinci mısra ile geçtiği El-Akra' Ibn-Mo'ādh’ın bazı beyitlerine de bak.]) -A2- Ayrıca 1’in sondan bir önceki cümlesine de bak.

**تسلّف**
5 **تسلّف** **ذ** O, peşin ödeme aldı: ve ↓ **استسلف** [belki ↓ **استلف** için bir yanlış yazımdır] [aynı mânâya gelir; yahut] **سَلَف** denilen şeyi aldı, yahut teslim aldı. (Msb.) ― -b2- [Ve bundan dolayı,] **تسلّف مِنْهُ** O, ondan ödünç aldı; eş anlamlısı **اِقْتَرَضَ**; bunun gibi ↓ **استلف**. (A, **قرض** maddesinde.) Ve **تسلّف مِنْهُ كَذَا** O, ondan böyle bir şeyi ödünç olarak aldı. (TA.) ― -b3- Ayrıca 10’a da bak. ― -b4- Ve **تسلّف**: O, [**سُلْفَة** denilen] yiyecek payını yedi. (MA.) [Ayrıca 2’ye de bak.]

**تسالفا**
6 **تسالفا** **ذ** İkisi, iki kız kardeşi eş olarak aldılar. (M, K.)

8 **اـِسْتَلَفَ**: 5’e, iki yerde, bak.

**اِسْتَسْلَفْتُ مِنْهُ دَرَاهِمَ**
10 **اِسْتَسْلَفْتُ مِنْهُ دَرَاهِمَ** **ذ** Ondan, ödünç olarak, para istedim, yahut talep ettim; bunun gibi ↓ **تَسَلَّفْتُ**. (S, * TA.) Bundan dolayı, **استسلف مِنْ أَعْرَابِىٍّ بَكْرًا** O, bir bedevî Arap’tan, ödünç olarak, bir **بَكْر** [yani **بَكْر** denilen genç erkek deve] istedi, yahut talep etti. (TA.) ― -b2- Ve **استسلف ثَمَنَهُ** O, onun bedelini peşin olarak istedi, yahut talep etti; eş anlamlısı **اِسْتَقْرَضَهُ**. (Har s. 530.) ― -b3- Ayrıca 5’e de bak. -A2- [Ve **استسلف**: O, ölmüş kardeşinin karısını kendine eş aldı: Tesniye xxv. 5’te, Kitâb-ı Mukaddes’in bir rivayetinde böyledir: Golius tarafından zikredilmiştir.]

**سَلْفٌ**
**سَلْفٌ** **ذ** Herhangi bir türden bir **جِرَاب** [yol azığı vb. için torba]; (M, K,) (M:) yahut büyük bir **جِرَاب**: (S, M, K:) [ve zıddı, yani küçük olanı: (Freytag, Kitâb el-Addād’dan):] yahut iyi, yahut tam, tabaklanmamış bir deri: (M, K, TA:) cem‘ [kıllat] **أَسْلُفٌ** ve [kesret] **سُلُوفٌ**. (M, K.)

**سُلْفٌ**
**سُلْفٌ** **ذ** [muhtemelen **سُلَفٌ** için bir yanlış yazımdır, bkz.], belirlenmemiş bir kuş türü. (TA.) ― -b2- Ayrıca **مِسْلَفٌ**’a da bak.

**سِلْفٌ**
**سِلْفٌ** **ذ**; ve onun müennesi, ة ile; ve ikisinin tesniyeleri: **سَلِفٌ**’e, beş yerde, bak: -A2- ve **سَلَفٌ**’ün son cümlesine de bak.

**سَلَفٌ**
**سَلَفٌ** **ذ** Öne geçmiş, yahut önce olmuş olanlar; (M, Msb; *) [yani önceki nesiller;] bunun gibi ↓ **سَلِيفٌ** ve ↓ **سُلْفَةٌ** ve ↓ **سَلُوفٌ**; hepsi quasi-çoğul isimlerdir; (M;) bunların tekili ↓ **سَالِفٌ**’tir: (M, Msb: *) yahut bir adamın atalarından (S, K) ve akrabalarından, (K,) yaşça ve faziletçe kendisinden üstün olanlardan, öne geçmiş yahut önce olmuş olanlar; [fakat bu ilâve her zaman kullanımla uyumlu değildir;] bunlardan birine ↓ **سَالِفٌ** denir: (TA:) **سَلَفٌ**’ün çoğulu **أَسْلَافٌ** ve **سُلَّافٌ**’dır, (S, K,) [birincisi kıllat, ikincisi kesret çoğuludur,] yahut ikincisi ↓ **سَالِفٌ**’ün çoğuludur, ve **سَلَفٌ** de böyledir [bunun böyle denildiği, fakat bunun daha doğru olarak (M’de olduğu gibi) quasi-çoğul isim diye adlandırıldığı]: (IB, Msb, TA:) ve Zj’ye göre **سُلُفٌ**, ↓ **سَلِيفٌ**’ün çoğuludur; **سُلَفٌ** ise ↓ **سُلْفَةٌ**’ün çoğuludur; o da geçmiş gitmiş bir topluluk ( **عُصْبَةٌ** ) demektir: (M:) yahut ↓ **سَالِفٌ** ve ↓ **سَلِيفٌ** aynı mânâya gelir; öne giden; önce olan; eş anlamlısı **مُتَقَدِّمٌ**. (S.) [Abu-lMahāsin’e göre **السَّلَفُ**, özellikle Muhammed’in eşi 'Āişe’ye, üç halife Ebû Bekir, 'Ömer ve 'Osmân’a, Talha ve Ez-Zubeyr’e, halife Mu'âwiyeh’e ve 'Amr Ibn-El-'Ās’a uygulanır. (De Sacy’nin Chrest. Ar., 2. bs., i. 156.)] Ve **السَّلَفُ الصَّالِحُ**, Tâbi'îlerin ilk ileri gelen şahıslarına uygulanır. (TA.) Ve **السَّلَفُ المُقَدَّمُ**, peygamber Muhammed’in bir lakabıdır. (Ham s. 780.) [Bundan, **مَذَاهِبُ السَّلَفِ**: ilk Müslümanların mezhepleri/itikatları.] ― -b2- Ayrıca yolculukta öne giden, yahut önce olan, bir kavim yahut topluluk. (TA.) ― -b3- Ve [sadece] bir erkekler topluluğu; şu sözde olduğu gibi: **جَآءَنِى سَلَفٌ مِنَ النَّاسِ** [Bana insanlardan bir topluluk geldi]. (M.) ― -b4- Ve kişinin önceden yaptığı herhangi bir iyi, yahut sâlih, amel [gelecek mükâfatı hazırlamak üzere]: yahut herhangi bir **فَرَط** [yani âhirette mükâfat yahut karşılık sebebi; meselâ küçük yaşta ölen çocuk], ki [sanki] kişinin önüne geçer. (A 'Obeyd, O, K.) ― -b5- Ve **سَلَمٌ** ile aynı mânâdadır; (T, Hr, Mgh, O, K, TA;) yani satıcının sorumluluğu altına girdiği ve vasıf üzere satın alınan bir metanın bedeli olarak peşin yahut önceden ödenen herhangi bir para yahut mal: (T, TA:) yahut belirli bir [gelecek] vadede teslim edilecek bir meta için, bu ödeme vaktindeki cari fiyatın [karşılığına] bir şey ilâve ile yapılan ödeme; bu [muamele] böyle ödeme yapan için kâr sebebidir; ve **سَلَمٌ** da bu mânâyı taşır: (TA:) yahut bedelin peşin ödendiği ve metanın, vasıf şartıyla, belirli bir [gelecek] vadeye kadar alıkonduğu bir satış türü: (S, O:) o, **الاـِسْلَافُ**’tan bir isimdir. (Msb, * K, TA.) ― -b6- Ve ödünç veren için (Hr, O, K, TA) [âhirette] karşılık ve teşekkürden (TA) başka hiçbir kâr bulunmayan, (Hr, O, Mgh, K, TA) ve alanın onu aldığı gibi geri vermesi gereken bir ödünç ( **قَرْضٌ** ): (Hr, O, K, TA:) Araplar buna böyle der: (Hr, O, TA:) ve bu mânâda da kelime **الاـِسْلَافُ**’tan bir isimdir. (TA.) -A2- Ayrıca bir aygır deve. (IAar, M, TA.) -A3- Ayrıca, (M,) yahut ↓ **سُلْفَةٌ**, (O, TA,) bir oğlan çocuğunun sünnet derisi; (M, O, TA;) Lth böyle der; (O, TA;) ve ↓ **سَلِفٌ** ve ↓ **سِلْفٌ** de aynı mânâya gelir; çünkü K’da **السَّلِفُ** ve **السِّلْفُ**’ün açıklaması olarak **الجِلْدُ** ile kastedilen budur; K’nın bazı nüshalarında **الخُلْدُ**, yanlışlıkla **الجِلْدُ** yerine konmuştur. (TA.)

**سَلِفٌ**
**سَلِفٌ** **ذ** ve ↓ **سِلْفٌ** Bir adamın karısının kız kardeşinin kocası: (S, K:) ve [tesniyeler] **سَلِفَانِ** (M, TA) ve ↓ **سِلْفَانِ** (M, K) iki kız kardeşin iki kocası mânâsına gelir: (M, K:) IAar’a göre sıfat **سَلِفَةٌ** [yahut ↓ **سِلْفَةٌ**] bir kadına uygulanmaz; (M;) yalnızca iki erkeğe **سَلِفَانِ** denilmesi kullanılır: (M:) yahut, (M, K,) Kr’ye göre **سَلِفَتَانِ**, (M,) yahut ↓ **سِلْفَتَانِ**, (K,) iki erkek kardeşin iki karısına uygulanır: (M, K:) [günümüzde ↓ **سِلْفَةٌ**, bir kadının kocasının kız kardeşi ve onun erkek kardeşinin karısı mânâsında kullanılır:] erkeklere uygulanan çoğul **أَسْلَافٌ**’dır, (M, K, TA,) kadınlara uygulanan ise **سَلَفٌ**’tır. (TA.) -A2- Ayrıca **سَلَائِفُ**’ün son cümlesine bak.

**سَلَفٌ**
**سَلَفٌ** **ذ** **حَجَل**’in [yahut kekliğin] yavrusu: (S, M, K:) yahut Kr’ye göre **قَطَاة**’nin ( **قَطًا**’nın isim birimi, bkz.) yavrusu: (M:) AA der ki, dişiye uygulanmış **سُلَفَةٌ**’yi işitmemiştir; fakat biri **سُلَفَةٌ** derse, **سِلْكَانِ** denilenlerin tek dişisi mânâsında **سُلَكَةٌ** denildiği gibi, uygun olur: (S:) çoğulu **سِلْفَانِ** (S, M, K) ve **سُلْفَانٌ**’dır: (M, K:) bazıları der ki **سِلْفَانٌ**, belirlenmemiş bir kuş türüdür. (M.) [Ayrıca **سُلَحٌ** ve **سُلَكٌ**’e bak.]

**سُلْفَةٌ**
**سُلْفَةٌ** **ذ**: **سَلَفٌ**’e, ilk cümlede, iki yerde, bak. [Bundan dolayı,] **جَاؤُوا سُلْفَةً سُلْفَةً** denir; mânâsı: Onlar [birbirinden önce; yahut, aslında aynı olan,] biri diğerinin ardından, yahut hemen ardından, yahut topuk topuğa, geldiler. (AZ, K.) ― -b2- Ayrıca, bir adamın erken vakitte aldığı, (S,) yahut kendisiyle [midesinin isteğini yatıştıracak şekilde] yetindiği, (M,) **غَدَآء**’dan önce, (S, M, TA,) bir yiyecek payı; (S, M, TA;) **لُمْجَةٌ** (K, TA) ve **لُهْنَةٌ** ile aynı mânâdadır: (TA:) yahut misafir için **غَدَآء**’dan önce erken vakitte sunulan bir **لُهْنَة**. (TA.) ― -b3- Ve **السُّلْفَة** ayrıca, bir kadının ziyaretçisine sunmak için sakladığı, yahut hazırladığı, yahut temin ettiği şeyi [görünüşe göre yiyecek] ifade eder. (M.) -A2- Ayrıca, (Az, O, K,) [**مِسْلَفَة** ile] düzlenmiş ekin arazisinden bir parça, yahut pay: çoğulu **سُلَفٌ**. -A3- Ve çizmelere astar olarak konulan ince deri; (M, O, K) (O, K,) bazen kırmızı, bazen sarı. (O.) ― -b2- Ayrıca **سَلَفٌ**’ün son cümlesine bak.

**سِلْفَةٌ**
**سِلْفَةٌ** **ذ**; ve onun tesniyesi: **سَلِفٌ**’e, üç yerde, bak.

**أَرْضٌ سَلِفَةٌ**
**أَرْضٌ سَلِفَةٌ** **ذ** Ağaçları az olan arazi. (AA, K.) -A2- [Ayrıca **سَلَفٌ**’e bak.]

**سُلَافٌ**
**سُلَافٌ** **ذ** (T, S, M, Mgh) ve ↓ **سُلَافَةٌ** (T, M, Mgh) Üzüm suyunun sıkılmadan önce akan kısmı; (S, Mgh,) (S;) ve bu, şarabın en üstünüdür: (Mgh:) yahut şarabın ilk sıkılanı: yahut sıkılmadan akan kısmı: yahut ondan ilk inen: (M:) yahut üzümler sıkılmadan, ve ıslatma yahut ezme olmaksızın akan, şarabın en berrak, en saf, ve en üstün olanı; (T, TA;) ve aynı şekilde, hurmadan, (T, TA,) ve kuru üzümden, su eklenmeden önce akan; (T, M, * TA) ilkinin sızmasından sonra; (T, TA:) yahut ikincisi, herhangi bir şeyin ilk sıkılanı mânâsına gelir: (M:) yahut bu mânâyı da taşır: ve birincisi, [mutlak olarak] şarabın adıdır: (S:) yahut her biri bu mânâyı taşır: (K:) yahut her biri, şarabın ve her şeyin berrakını, safını ifade eder. (M.) ― -b2- **سُلَافُ العَسْكَرِ**: **سَالِفٌ**’e bak.

**سَلُوفٌ**
**سَلُوفٌ** **ذ**: **سَلَفٌ**’e, ilk cümlede, bak. ― -b2- Ayrıca, dişi deveye uygulandığında, (S, M, K,) suya geldiklerinde develerin en önde gelenleri arasında olan: (S, K:) yahut [diğer] develerden önce sulama yalaklarına yahut havuzuna varan: (M:) yahut diğer develerden önce giden, yahut onlara öncülük eden; **عَنُودٌ**’un zıddı. (El-Keysee, TA, **عند** maddesinde.) ― -b3- Ve çevik, yahut hızlı, bir at: (M, K:) çoğulu **سُلْفٌ**. (K.) ― -b4- Ve uzun başlı bir ok: (M:) yahut uzun bir ok ucu. (K.)

**سَلِيفٌ**
**سَلِيفٌ** **ذ**: **سَلَفٌ**’e, ilk cümlede, üç yerde, bak. -A2- Ayrıca bir yol, yahut patika. (TA.)

**سُلَافَةٌ**
**سُلَافَةٌ** **ذ**: **سُلَافٌ**’a bak.

**سَالِفٌ**
**سَالِفٌ** **ذ** Geçen; geçip giden; sona eren, yahut hiçliğe varan; kesilen: (Msb:) ve öne giden; önce olan: (S:) çoğulu **سُلَّافٌ** ve [quasi-çoğul isim] **سَلَفٌ**: (IB, Msb, TA:) **سَلَفٌ**’e, ilk cümlede, dört yerde, bak. [Bundan dolayı,] **الأُمَمُ السَّالِفَةُ** Öne giden, yahut önce olan, [yahut daha önce gidip geçmiş olan,] kalan yahut devam edenlere nisbetle: (K, * TA:) çoğulu **سَوَالِفُ**. (TA.) **كَانَ ذٰلِكَ فِى الأُمَمِ السَّالِفَةِ وَالقُرُونِ السَّوَالِفِ** denir [Bu, önceki ümmetlerde ve önceki asırlarda idi]: bu örnekte çoğulun kullanılması, **قرون**’un her bir kısmına **سَالِفَةٌ** denilmesinden dolayıdır. (TA.) [Bundan ayrıca,] K’da **العَسْكَرِ سُلَّافٌ**, ima yoluyla **العسكر** ↓ **سُلَافُ**; birincisi **غُرَاب** gibi iken, doğrusu **رُمَّان** gibidir; K’da açıklandığı üzere, ordunun öncü kısmı. (TA.)

**سَالِفَةٌ**
**سَالِفَةٌ** **ذ** [**سَالِفٌ**’ün müennesi, bkz. ― -b2- Ve bundan dolayı, isim olarak,] Küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin çukuruna ( **قَلْت** [CK’da yanlışlıkla **قَلْب**]) kadar, boynun ön kısmının yan tarafı: (S, K:) yahut boynun üst, yahut en üst, kısmı: (M:) yahut boynun yan tarafı, (M, Mgh, TA,) küpenin asıldığı yerden **حَاقِنَة**’ye [burada köprücük kemiği çukuru mânâsında] kadar: çoğulu **سَوَالِفُ**. (M.) Lh tarafından zikredilen **اـِنَّهَا لَوَضَّاحَةُ السَّوَالِفِ** sözünde [Gerçekten o, **سَالِفَة** bakımından parlaktır], **سالفة** terimi onun her bir parçasına uygulanır, sonra buna göre çoğul kullanılır. (M.) El-Hudeybiyeh [ahdi] hakkında bir hadiste şöyle denmiştir: **لَأُقَاتِلَنَّهُمْ حَتَّى تَنْفَرِدَ سَالِفَتِى** yani: [Onlarla mutlaka savaşacağım, yahut çarpışacağım,] boynumun yan tarafı yanındakinden ayrılıncaya kadar: ölüme bir kinayedir. (TA.) ― -b3- Ve [bundan dolayı, yani] yerin adının, o yeri işgal edene uygulanmasıyla, (mecaz kabul edilerek:) yanağa [daha doğrusu boynun ön yanına] sarkıtılan saç lüleleri: MF tarafından bunun kinayeli, yahut mecazî, olduğu söylenir. (TA.) ― -b4- Ayrıca bir atın boynunun ön kısmı (K, TA) vb.: O ve L’de böyledir. (TA.)

**بَيْنَهُمَا أُسْلُوفَةٌ**
**بَيْنَهُمَا أُسْلُوفَةٌ** **ذ** İkisi arasında **صِهْرٌ** vardır [yani sıhrî hısımlık; görünüşe göre kız kardeşlerle evlenmiş olmaları sebebiyle: **سَلِفٌ**’e bak]. (O, K.)

**مُسْلِفٌ**
**مُسْلِفٌ** **ذ**, (S, M, O, L,) K’nın bazı nüshalarında, S vb. gibi böyle; fakat K’nın diğer nüshalarında yanlışlıkla ↓ **سُلْفٌ**, (TA,) Beş ve kırk yaşına ulaşmış bir kadın, (S, M, O, K,) ve benzeri: (S, M, O:) yahut **نَصَفٌ** ile aynı mânâdadır [yani orta yaşlı; yahut kırk beş yaşında; yahut elli yaşında]: (M:) yalnızca dişiye mahsus bir sıfattır. (S, O.) Bir şair der ki,
**وَكَاعِبٌ وَمُسْلِفُ**
**فِيهِ ثَلَاثٌ كَالدُّمَى**
[Onların arasında fildişi yahut mermer vb. heykeller gibi üç dişi vardır; ve biri göğüsleri kabarmış, ve biri orta yaşlı vb.]. (S, M: O’da **فِيهَا** yerine **اـِلَى** ile.)

**مِسْلَفَةٌ**
**مِسْلَفَةٌ** **ذ** Toprağın düzlenmesi için kullanılan bir alet, (S, M, O, K, TA,) taştan: A 'Obeyd der ki: Zannederim o, yuvarlak yapılan bir taştır [yahut silindir biçimli; yani taş bir merdane], toprağı düzlemek için toprağın üzerinde yuvarlanır. (TA.) [Günümüzde: tırmık için kullanılır.]

**أَرْضٌ الجَنَّةِ مَسْلُوفَةٌ**
**أَرْضٌ الجَنَّةِ مَسْلُوفَةٌ** **ذ**, bir hadiste vârid olmuştur: Cennetin toprağı düzlenmiştir: (As, T, S, O, TA:) As tarafından Yemen ve Et-Tâif lehçesinden olduğu söylenir: IAth’e göre, pürüzsüz ve yumuşak. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَلَفَ
سَلَفَ U ( n. ac. سَلَف 4 ),
a.  Passed away; was past, over.

b.  ( n. ac. سَلَف 4 ,  سُلُوْف 27 ), Preceded, went before.

c.  ( n. ac. سَلْف 1 ), Turned over, harrowed ( ground ).

d.  Greased ( water-skin ).

سَلَّفَ
سَلَّفَ II ,
a.  Took something before dinner, lunched.

b.  Made to take something before dinner.

c.  Sent money to; paid in advance.

سَاْلَفَ
سَاْلَفَ III ,
a.  Preceded; outstripped.

أَسْلَفَ
أَسْلَفَ IV ,
a.  see I (c) & II ( c ).

c.  [ coll. ], Turned bankrupt.

تَسَلَّفَ
تَسَلَّفَ V ,
a.  Borrowed.

b.  Was paid in advance.

تَسَاْلَفَ
تَسَاْلَفَ VI ,
a.  Married two sisters, became related by marriage.

اِسْتَلَفَ
اِسْتَلَفَ VIII ,
a.  see V .

اِسْتَسْلَفَ
اِسْتَسْلَفَ X ,
a.  Asked to be paid in advance.

سَلْف
سَلْف 1 , ( pl. أَسْلُف 16 ,  سُلُوْف 27 ),
a.  Leather bag; portmanteau.

سِلْف
سِلْف 2 , ( pl. أَسْلَاْف 38 ),
a.  Wife's sister's husband; brother-inlaw.

سِلْفَة
سِلْفَة 2t , ( pl. سَلَاْئِفُ 46 ),
a.  Sister-in-law.

سُلْفَة
سُلْفَة 3t , ( pl. سُلَف 9 ),
a.  Luncheon.

b.  Leather-lining ( of boots ).

c.  Land ready for sowing.

سَلَف
سَلَف 4 ,
a.  Free loan; money paid in advance.

b.  Good deed, good work.

c.  ( pl. سُلَّاْف 29 ,  أَسْلَاْف 38 ), Predecessor; ancestor.

سَلِف
سَلِف 5 , ( pl. أَسْلَاْف 38 ),
a.  see 2 .

b.  Preceding, prior.

c.  Skin.

سُلَف
سُلَف 9 , ( pl. سِلْفَاْن 34 ,  سُلْفَاْن 35 ),
a.  Young partridge.

مِسْلَفَة
مِسْلَفَة 20t ,
a.  Harrow.

b.  Stone-roller.

سَاْلِف
سَاْلِف 21 , ( pl. سَوَاْلِفُ 41 ),
a.  Overhanging hair; curl, ringlet, lock.

b.  ( pl. سَلَفَة 4t ,  سُلَّاْف 29 ), Preceding; prior, former; ancient; past.

سَاْلِفَة
سَاْلِفَة 21t , ( pl. سَوَاْلِفُ 41 ),
a.  Thing past.

b.  Old story.

c.  Side of the neck.

سُلَاْف
سُلَاْف 24 ,
a.  Juice.

b.  see 24t ,

سُلَاْفَة
سُلَاْفَة 24t
a.  Must;   new wine.

b.  The best, the choice of.

سُلَاف العَسْكَر
سُلَاف العَسْكَر
a.  Van-guard; advanced guard; van.

##### Türkçe

**سَلَفَ**
**سَلَفَ** U ( n. ac. **سَلَف** 4 ),
a. Geçip gitti; geçmişti, bitmişti.

b. ( n. ac. **سَلَف** 4 , **سُلُوْف** 27 ), Öne geçti, önce gitti.

c. ( n. ac. **سَلْف** 1 ), Çevirdi, tırmıkladı (toprağı).

d. Yağladı (su tulumunu).

**سَلَّفَ**
**سَلَّفَ** II ,
a. Akşam yemeğinden önce bir şey aldı, kuşluk yedi.

b. Akşam yemeğinden önce bir şey almaya sebep oldu.

c. Para gönderdi; peşin ödedi.

**سَاْلَفَ**
**سَاْلَفَ** III ,
a. Öne geçti; geride bıraktı.

**أَسْلَفَ**
**أَسْلَفَ** IV ,
a. I (c) ve II (c)’ye bak.

c. [ toplu ], İflas etti.

**تَسَلَّفَ**
**تَسَلَّفَ** V ,
a. Borç aldı.

b. Peşin ödendi.

**تَسَاْلَفَ**
**تَسَاْلَفَ** VI ,
a. İki kız kardeşle evlendi, evlilik yoluyla hısım oldu.

**اِسْتَلَفَ**
**اِسْتَلَفَ** VIII ,
a. V’e bak.

**اِسْتَسْلَفَ**
**اِسْتَسْلَفَ** X ,
a. Peşin ödenmeyi istedi.

**سَلْف**
**سَلْف** 1 , ( pl. **أَسْلُف** 16 , **سُلُوْف** 27 ),
a. Deri torba; bavul.

**سِلْف**
**سِلْف** 2 , ( pl. **أَسْلَاْف** 38 ),
a. Karının kız kardeşinin kocası; kayınbirader.

**سِلْفَة**
**سِلْفَة** 2t , ( pl. **سَلَاْئِفُ** 46 ),
a. Baldız.

**سُلْفَة**
**سُلْفَة** 3t , ( pl. **سُلَف** 9 ),
a. Kuşluk yemeği.

b. (çizmenin) deri astarı.

c. Ekime hazır arazi.

**سَلَف**
**سَلَف** 4 ,
a. Karşılıksız borç; peşin ödenen para.

b. İyi amel, iyi iş.

c. ( pl. **سُلَّاْف** 29 , **أَسْلَاْف** 38 ), Önceki; ata.

**سَلِف**
**سَلِف** 5 , ( pl. **أَسْلَاْف** 38 ),
a. 2’ye bak.

b. Önceki, evvelki.

c. Deri.

**سُلَف**
**سُلَف** 9 , ( pl. **سِلْفَاْن** 34 , **سُلْفَاْن** 35 ),
a. Genç keklik.

**مِسْلَفَة**
**مِسْلَفَة** 20t ,
a. Tırmık.

b. Taş silindir.

**سَاْلِف**
**سَاْلِف** 21 , ( pl. **سَوَاْلِفُ** 41 ),
a. Sarkık saç; kıvırcık, bukle, lüle.

b. ( pl. **سَلَفَة** 4t , **سُلَّاْف** 29 ), Önceki; evvelki, eski; kadim; geçmiş.

**سَاْلِفَة**
**سَاْلِفَة** 21t , ( pl. **سَوَاْلِفُ** 41 ),
a. Geçmiş şey.

b. Eski hikâye.

c. Boynun yanı.

**سُلَاْف**
**سُلَاْف** 24 ,
a. Öz su.

b. 24t’ye bak,

**سُلَاْفَة**
**سُلَاْفَة** 24t
a. Şıra; yeni şarap.

b. En iyi, seçkin olan.

**سُلَاف العَسْكَر**
**سُلَاف العَسْكَر**
a. Öncü; ileri karakol; ön.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

سلف
سَلَفَ - يَسْلُفُ - سَلَف - أَسْلَفَ - يُسْلِفُ
سَلَفَ - يَسْلُفُ + الأمر: تقدَّم وحدث ووقع في السابق والماضي، وقبل الزمن الحالي الذي نتكلم فيه
سَلَف: على وزن " فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " سَلَفَ - يَسْلُفُ ": ما حدث في السابق: قصة أو حادثة وقعت في السابق قبل الزمن الحالي الذي نتكلم فيه
أَسْلَفَ - يُسْلِفُ: على وزن " أفعل" من " سَلَفَ - يَسْلُفُ ": جعله " يَسْلُفُ ": جعله يحدث في ما سبق ومضى من الزمن: أحدَثَ وعَمِلَ + الكائن + أمراً في ما قد سبق ومضى من الزمن
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " وقوع الفعل مع بيان زمن وترتيب حدوثه الأقدم فالأقرب للحاضر، وهي:
قََدِمَ - يَقْْدُمُ، عَتُقَ- يَعْتُقُ (عَتَقَ - يَعْتُقُ)، سَلَفَ - يَسْلُفُ، سَبَقَ - يَسْبِقُ، بَكَرَ - يَبْكُرُ، بَدَرَ - يَبْدُرُ
سلف - قد سلف
 	﴿الذين يأكلون الربا لا يقومون إلا كما يقوم الذي يتخبطه الشيطان من المس ذلك بأنهم قالوا إنما البيع مثل الربا وأحل الله البيع وحرم الربا فمن جاءه موعظة من ربه فانتهى فله ما سلف وأمره إلى الله ومن عاد فأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(275)﴾ البقرة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تقتلوا الصيد وأنتم حرم ومن قتله منكم متعمدا فجزاء مثل ما قتل من النعم يحكم به ذوا عدل منكم هديا بالغ الكعبة أو كفارة طعام مساكين أو عدل ذلك صياما ليذوق وبال أمره عفا الله عما سلف ومن عاد فينتقم الله منه والله عزيز ذو انتقام(95)﴾ المائدة
 	﴿ولا تنكحوا ما نكح آباؤكم من النساء إلا ما قد سلف إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا(22)﴾ النساء ﴿حرمت عليكم أمهاتكم وبناتكم وأخواتكم وعماتكم وخالاتكم وبنات الأخ وبنات الأخت وأمهاتكم اللاتي أرضعنكم وأخواتكم من الرضاعة وأمهات نسائكم وربائبكم اللاتي في حجوركم من نسائكم اللاتي دخلتم بهن فإن لم تكونوا دخلتم بهن فلا جناح عليكم وحلائل أبنائكم الذين من أصلابكم وأن تجمعوا بين الأختين إلا ما قد سلف إن الله كان غفورا رحيما(23)﴾ النساء
 	﴿قل للذين كفروا إن ينتهوا يغفر لهم ما قد سلف وإن يعودوا فقد مضت سنة الأولين (38)﴾ الأنفال
سلف - سلفا
 ﴿فجعلناهم سلفا ومثلا للآخرين (56)﴾ الزخرف
أسلف - أسلفت
 ﴿هنالك تبلو كل نفس ما أسلفت وردوا إلى الله مولاهم الحق وضل عنهم ما كانوا يفترون(30)﴾ يونس ﴿كلوا واشربوا هنيئا بما أسلفتم في الأيام الخالية (24)﴾ الحاقة
مختار الصحاح
● [سلف] س ل ف: سَلَفَ الأرض من باب نصر سواها بالمِسْلَفةِ وهي شيء تسوى به الأرض وفي الحديث ﴿أرض الجنة مَسْلوفَةٌ﴾ قال الأصمعي هي المستوية أو المسواة و سَلَفَ يسلف بالضم سَلَفا بفتحتين أي مضى والقوم السُّلاَّفُ المتقدمون و سَلَفُ الرجل آباؤه المتقدمون والجمع أَسْلافٌ و سُلاَّفٌ و السَّلَفُ بفتحتين أيضا نوع من البيوع يعجل فيه الثمن وتضبط السلعة بالوصف إلى أجل معلوم وقد أسْلَفَ في كذا و اسْتَسْلَفَ منه دراهم و تَسَلَّفَ فأَسْلَفَهُ و سَلِفُ الرجل زوج أخت امرأته وكذا سِلْفُهُ مثل كَبِد وكِبْد و السَّالِفَةُ ناحية مقدم العنق من لدن معلق القرط إلى قلت الترقوة و السُّلاَفُ ما سأل من عصير العنب قبل أن يعصر ويسمى الخمر سلافا و سُلاَفَةُ كل شيء عصرته أوله
الراغب
سلف
- السلف: المتقدم، قال تعالى: }فجعلناهم سلفا ومثلا للآخرين﴿[الزخرف/ 56]، أي: معتبرا متقدما، وقال تعالى:﴾فله ما سلف﴿[البقرة/275]، أي: يتجافى عما تقدم من ذنبه، وكذا قوله:﴾وأن تجمعوا بين الأختين إلا ما قد سلف{ [النساء/23]، أي: ما تقدم من فعلكم، فذلك متجافى عنه، فالاستثناء عن الإثم لا عن جواز الفعل، ولفلان سلف كريم، أي: آباء متقدمون، جمعه أسلاف، وسلوف. والسالفة صفحة العنق، والسلف: ما قدم من الثمن على المبيع، والسالفة والسلاف: المتقدمون في حرب، أو سفر، وسلافة الخمر: ما بقي من العصير، والسلفة: ما يقدم من الطعام على القرى، يقال: سلفوا ضيفكم ولهنوه (انظر عمدة الحفاظ: سلف، واللسان: لهن).*** سلق
- السلق: بسط بقهر؛ إما باليد أو باللسان، والتسلق على الحائط منه، قال: }سلقوكم بألسنة حداد{ [الأحزاب/19]، يقال: سلق امرأته: إذا بسطها فجامعها، قال مسيلمة: (وإن شئت سلقناك *** وإن شئت على أربع)
(البيت قاله مسيلمة لسجاح التي ادعت النبوة، وقبله:
ألا قومي إلى النيك *** فقد هيئ لك المضجع
فإن شئت ففي البيت *** وإن شئت ففي المخدع
وإن شئت سلقناك *** وإن شئت على أربع
وإن شئت بثلثيه *** وإن شئت به أجمع
انظر: غرر الخصائص الواضحة 172؛ وشرح مقامات الحريري للشريشي 2/164) والسلق: أن تدخل إحدى عروتي الجوالق في الأخرى، والسليقة: خبز مرقق، وجمعها سلائق، والسليقة أيضا: الطبيعة المتباينة، والسلق: المطمئن من الأرض.
ملخص اللسان
1.    سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً وسُلُوفاً: تقدَّم؛
2.    والسَّالِفُ: المتقدمُ. والسَّلَفُ والسَّلِيفُ والسُّلْفَةُ: الجماعَةُ المتقدمون. وقوله عز وجل: فجعلناهم سَلَفاً ومَثلاً للآخرين، ويُقرأُ: سُلُفاً وسُلَفاً؛ قال الزجاج: سُلُفاً جمع سَلِيفٍ أَي جَمْعاً قد مضى،
3.     الأُمم السَّالِفةُ الماضية أَمام الغابرة وتُجْمع  سَوالِفَ ،والقومُ السُّلاَّفُ: المتقدّمون. وسَلَفُ الرجل: آباؤُه المتقدّمون،   والجمع أَسْلاف وسُلاَّفٌ.
4.     ويجيء السلَفُ على معان: السَّلَفُ القَرْضُ والسَّلَم، ومصدر سَلَفَ سَلَفاً مضى،
5.     وأَسْلَفه مالاً وسَلَّفَه: أَقْرَضه؛
6.     والسَّلَفُ في المُعاملات له معنيان: أَحدهما القَرْضُ الذي لا منفعة للمُقْرِض فيه غير الأَجر والشكر وعلى المُقْتَرِض ردُّه كما أَخذه، والعربُ تسمي القَرْض سلَفاً كما ذكره الليث، والمعنى الثاني في السلف هو أَن يُعْطِي مالاً في سِلعة إلى أَجل معلوم بزيادة في السِّعْر الموجود عند السَّلَف، وذلك مَنْفعة للمُسْلِفِ، ويقال له سلَم دون الأَول
7.    وسُلاَّفُ العَسْكر: مُتَقَدِّمتُهم. وسَلَفْتُ القوم وأَنا أَسْلُفُهم سَلَفاً إذا تقدَّمْتهم.والسالِفةُ: أَعلى العُنُق،
8.     والسَّلَفُ أَيضاً كلُّ عملٍ قدَّمه العبدُ،
9.     والسَّلَفُ القوم المتقدّمون في السير؛
لسان العرب
● - سلف: سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً وسُلُوفاً: تقدَّم؛ وقوله:   وما كلُّ مُبْتاعٍ، ولو سَلْفَ صَفْقُه،   بِراجِعِ ما قد فاتَه برَدادِ   إنما أَراد سَلَفَ فأَسكن للضرورة، وهذا إنما أَجازه الكوفيون   (* هكذا   بياض في الأصل.) ...... في المكسور والمضموم كقوله في عَلِم عَلْمَ وفي   كَرُمَ كَرْمَ، فأَما في المفتوح فلا يجوز عندهم؛ قال سيبويه: أَلا ترى أَن   الذي يقول في كَبِدٍ كَبْدٍ. وفي عْضُدٍ عَضْدٍ لا يقول في جَمَلٍ   جَمْل؟ وأَجاز الكوفيون ذلك واستظهروا بهذا البيت الذي تقدم إنشاده.   والسَّالِفُ: المتقدمُ. والسَّلَفُ والسَّلِيفُ والسُّلْفَةُ: الجماعَةُ   المتقدمون. وقوله عز وجل: فجعلناهم سَلَفاً ومَثلاً للآخرين، ويُقرأُ: سُلُفاً   وسُلَفاً؛ قال الزجاج: سُلُفاً جمع سَلِيفٍ أَي جَمْعاً قد مضى، ومن قرأَ   سُلَفاً فهو جمع سُلْفةٍ أَي عُصبة قد مضت. والتَّسْلِيفُ: التَّقديم؛ وقال   الفراء: يقول جعلناهم سلَفاً متقدّمين ليتعظ بهم الآخِرون، وقرأَ يحيى   بن وثّابٍ: سُلُفاً مضمومةً مُثقلة، قال: وزعم القاسم أَنه سمع واحدها   سَلِيفاً، قال: وقرئ سُلَفاً كأَن واحدته سُلْفةٌ أَي قِطْعة من الناس مثل   أُمّةٍ. الليث: الأُمم السَّالِفةُ الماضية أَمام الغابرة وتُجْمع   سَوالِفَ؛ وأَنشد في ذلك:   ولاقَتْ مَناياها القُرُونُ السَّوالِفُ،   كذلك تَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ   الجوهري: سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً مثال طلَبَ يَطلُب طلَباً أَي مضى.   والقومُ السُّلاَّفُ: المتقدّمون. وسَلَفُ الرجل: آباؤُه المتقدّمون،   والجمع أَسْلاف وسُلاَّفٌ. وقال ابن بري: سُلاَّفٌ ليس بجمع لسَلَفٍ وإما هو   جمع سالِفٍ للمتقدّم، وجمع سالِفٍ أَيضاً سَلَفٌ، ومثله خالفٌ وخَلَفٌ،   ويجيء السلَفُ على معان: السَّلَفُ القَرْضُ والسَّلَم، ومصدر سَلَفَ   سَلَفاً مضى، والسَّلَفُ أَيضاً كلُّ عملٍ قدَّمه العبدُ، والسَّلَفُ القوم   المتقدّمون في السير؛ قال قيس بن الخطيم:   لو عَرّجُوا ساعةً نُسائِلُهُمْ،   رَيْثَ يُضَحّي جِمالَه السَّلَفُ   والسَّلُوفُ: الناقةُ تكون في أَوائل الإبل إذا وردت الماء. ويقال:   سَلَفَت الناقةُ سُلُوفاً تقدّمت في أَول الوِرْد. والسَّلُوفُ: السريع من   الخيل. وأَسْلَفه مالاً وسَلَّفَه: أَقْرَضه؛ قال:   تُسَلِّفُ الجارَ شِرْباً، وهي حائمةٌ،   والماءُ لَزْنٌ بكيءُ العَيْن مُقْتَسَم   وأَسْلَفَ في الشيء: سَلَّم، والاسم منهما السَّلَفُ. غيره: السَّلَفُ   نوع من البيوع يُعَجَّل فيه الثمن وتضبط السِّلْعةُ بالوصف إلى أَجل   معلوم، وقد أَسْلَفْتُ في كذا، واسْتَسْلَفْت منه دراهم وتَسلَّفْت فأَسلفني.   الليث: السَّلَفُ القَرْضُ، والفعل أَسْلَفْت. يقال: أَسْلَفْتُه مالاً   أَي أَقْرَضْتُه. قال الأَزهري: كلُّ مالٍ قدَّمته في ثمن سلعة مَضْمونة   اشتريتها لصفة، فهو سَلَف وسَلَم. وروي عن النبي، صلى اللّه عليه وسلم،   أَنه قال: مَن سَلَّفَ فَلْيُسْلِفْ في كيل معلوم ووزن معلوم إلى أَجل   معلوم؛ أَراد من قدَّم مالاً ودفَعه إلى رجل في سلعة مضمونة. يقال سلَّفْتُ   وأَسْلَفْت تَسْلِيفاً وإسْلافاً وأَسْلَمْت بمعنى واحد، والاسم السلَف،   قال: وهذا هو الذي تسميه عوامُّ الناس عندنا السَّلَم. قال: والسَّلَفُ في   المُعاملات له معنيان: أَحدهما القَرْضُ الذي لا منفعة للمُقْرِض فيه   غير الأَجر والشكر وعلى المُقْتَرِض ردُّه كما أَخذه، والعربُ تسمي القَرْض   سلَفاً كما ذكره الليث، والمعنى الثاني في السلف هو أَن يُعْطِي مالاً   في سِلعة إلى أَجل معلوم بزيادة في السِّعْر الموجود عند السَّلَف، وذلك   مَنْفعة للمُسْلِفِ، ويقال له سلَم دون الأَول قال: وهو في المعنيين معاً   اسم من أَسلفت، وكذلك السلَم اسم من أَسْلَمْتُ. وفي الحديث: أَنه   اسْتَسْلَفَ من أَعرابي بَكراً أَي اسْتَقْرَضَ. وفي الحديث: لا يَحِلُّ سَلَفٌ   وبَيْعٌ؛ هو مثل أَن يقول بعتُك هذا العبد بأَلف على أَن تُسْلِفَني   أَلفاً في مَتاع أَو على أَن تُقْرِضَني أَلفاً، لأَنه إنما يُقْرِضُه   لِيُحابيَه في الثمن فيدخل في حدّ الجهَالة، ولأَنَّ كل قَرْض جَرَّ مَنْفعةً   فهو رِباً، ولأَنَّ في العقْد شرطاً ولا يَصِحُّ. وللسَّلَف مَعْنيان   آخران: أَحدهما أَن كل شيء قدَّمه العبدُ من عمل صالح أَو ولد فَرَط   يُقَدِّمه، فهو له سَلَفٌ، وقد سَلَفَ له عمل صالح، والسلَفُ أَيضاً: من   تقدَّمَك من آبائك وذوي قَرابَتِك الذين هم فوقَك في السنِّ والفَضْل، واحدهم   سالِفٌ؛ ومنه قول طُفيل الغَنَوي يَرْثي قومه:   مَضَوْا سَلَفاً قَصْدُ السبيلِ عليهمُ،   وصَرْفُ المَنايا بالرِّجال تَقَلَّبُ   أَراد أَنهم تقدّمونا وقصدُ سَبيلِنا عليهم أَي نموت كما ماتوا فنكون   سَلَفاً لمن بعدنا كما كانوا سلفاً لنا. وفي الدعاء للميت: واجعله سلَفاً   لنا؛ قيل: هو من سَلَفِ المال كأَنه قد أَسْلَفَه وجعله ثمناً للأَجر   والثواب الذي يُجازى على الصبر عليه، وقيل: سَلَفُ الإنسان مَن تقدَّمه   بالموت من آبائه وذوي قَرابته، ولهذا سمي الصدْر الأَول من التابعين السلَف   الصالح؛ ومنه حديث مَذْحِجٍ: نحن عُبابُ سَلَفِها أَي مُعْظَمها وهم   الماضون منها. وجاءَني سَلَفٌ من الناس أَي جماعة. أَبو زيد: جاء القوم سُلْفةً   سُلفةً إذا جاء بعضهم في إثر بعض.   وسُلاَّفُ العَسْكر: مُتَقَدِّمتُهم. وسَلَفْتُ القوم وأَنا أَسْلُفُهم   سَلَفاً إذا تقدَّمْتهم.   والسالِفةُ: أَعلى العُنُق، وقيل: ناحيةُ مُقدَّمِ العنق من لَدُنْ   مُعَلَّقِ القُرْط على قَلْتِ التَّرْقُوَةِ. والسالِفُ: أَعلى العنق، وقيل:   هي ناحيته من معلق القرط على الحاقنة. وحكى اللحياني: إنها لوَضّاحةُ   السَّوالِفِ، جعلوا كل جزء منها سالِفةً ثم جمع على هذا. وفي حديث الحديبية:   لأُقاتِلَنَّهم على أَمْري حتى تَنْفَرد سالِفتي؛ هي صَفْحة العنق، وهما   سالِفَتانِ من جانِبَيه، وكَنى بانْفِرادِها عن الموت لأَنها لا تنفرد   عما يليها إلا بالموت، وقيل: أَراد حتى يُفَرَّقَ بين رأْسي وجَسدي.   وسالِفةُ الفرَس وغيره: هادِيتُه أَي ما تقدَّم من عُنقه.   وسُلافُ الخمر وسُلافَتُها: أَوَّل ما يُعْصَر منها، وقيل: هو ما سال من   غير عصر، وقيل: هو أَوَّلُ ما ينزل منها، وقيل: السُلافةُ أَوَّلُ كل   شيء عُصِر، وقيل: هو أَوَّل ما يُرفع من الزبيب، والنَّطْلُ ما أَعِيدَ   عليه الماء. التهذيب: السُّلافةُ من الخمر أَخْلَصُها وأَفْضَلُها، وذلك إذا   تَحَلَّب من العنب بلا عَصْرٍ ولا مَرْثٍ، وكذلك من التمر والزبيب ما لم   يُعَدْ عليه الماء بعد تَحَلُّب أَوَّله. والسلافُ: ما سال من عصير   العنب قبل أَن يعصر، ويسمى الخمر سُلافاً. وسُلافةُ كلِّ شيء عصرْتَه:   أَوَّلُه، وقيل: السلافُ والسلافةُ من كل شيء خالِصُه.   والسَّلْفُ، بالتسكين: الجِرابُ الضَخْمُ، وقيل: هو الجراب ما كان،   وقيل: هو أَدِيمٌ لم يُحْكَمْ دَبْغُه، والجمع أَسْلُفٌ وسُلُوفٌ؛ قال بعض   الهذليين:   أَخَذْتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيٍّ وبُرْنُسا،   وسَحْقَ سَراويلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ   أَراد جِرابَيْ حَتِيٍّ، وهو سَوِيقُ المُقْلِ. وفي حديث عامر بن ربيعة:   وما لنا زاد إلا السَّلْفُ من التمر؛ هو بسكون اللام، الجِرابُ الضخْمُ،   ويروى: إلا السّفُّ من التمر، وهو الزَّبيلُ من الخوص.   والسَّلِفُ: غُرْلةُ الصبيّ. الليث: تسمى غُرْلةُ الصبيّ سُلْفَةً،   والسُّلفةُ: جلد رقيق يجعل بِطانةً للخِفافِ وربما كان أَحمرَ وأَصفر.   وسَهْم سَلُوفٌ: طويلُ النصْلِ. التهذيب: السّلُوفُ من نِصالِ السِّهامُ   ما طالَ؛ وأَنشد:   شَكَّ سَلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّ   وسَلَفَ الأَرضَ يَسْلُفُها سَلْفاً وأَسْلَفَها: حَوَّلها للزرْعِ   وسَوَّاها، والمِسْلَفَةُ: ما سَوَّاها به من حجارة ونحوها. وروي عن محمد بن   الحنفية قال: أَرض الجنة مَسْلُوفَةٌ؛ قال الأَصمعي: هي المستَوية أَو   المُسَوَّاةُ، قال: وهذه لغة أَهل اليمن والطائف يقولون سَلَفْتُ الأَرضَ   أَسْلُفُها سَلْفاً إذا سَوَّيتها بالمِسْلَفَةِ، وهي شيء تُسَوَّى به   الأَرضُ، ويقال للحجر الذي تسوَّى به الأَرضُ مِسْلَفَةٌ؛ قال أَبو عبيد:   وأَحْسَبُه حجراً مُدْمَجاً يُدَحْرَجُ به على الأَرض لتَسْتَوي، وأَخرج   ابن الأَثير هذا الحديث عن ابن عباس وقال: مَسْلوفَةٌ أَي مَلْساء لَيِّنةٌ   ناعمة، وقال: هكذا أَخرجه الخطابي والزمخشري، وأَخرجه أَبو عبيد عن عبيد   بن عمير الليثي وأَخرجه الأَزهري عن محمد بن الحنفية، وروى المنذري عن   الحسن أَنه أَنشده بيت سَعْدٍ القَرْقَرَةِ:   نَحْنُ، بِغَرْسِ الوَدِيِّ، أَعْلَمُنا   مَنّا بِركْضِ الجِيادِ في السُّلَفِ   (* ورد هذا البيت في مادة سدف وفي السَّدَف بدل السَّلف.)   قال: السُّلَفُ جمع السُّلْفةِ من الأَرض وهي الكَرْدة المُسَوَّاةُ.   والسَّلِفانِ والسَّلْفان: مُتَزَوِّجا الأَُختين، فإما أَن يكون   السَّلِفانِ مُغَيَّراً عن السِّلْفانِ، وإما أَن يكون وضعاً؛ قال عثمان بن   عفان، رضي اللّه عنه:   مُعاتَبةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةً،   فإنْ أَدْمَنا إكْثارَها، أَفْسَدَا الحُبَّا   والجمع أسْلافٌ، وقد تَسالَفا، وليس في النساء سِلْفةٌ إنما السِّلْفانِ   الرَّجلانِ؛ قال ابن سيده: هذا قول ابن الأَعرابي، وقال كراع:   السِّلْفتان المرأَتان تحت الأَخَوين. التهذيب: السِّلْفانِ رجلان تزوَّجا بأُختين   كلُّ واحدٍ منهما سِلْفُ صاحبه، والمرأَة سِلْفةٌ لصاحِبتها إذا تزوَّج   أَخَوان بامرأَتين. الجوهري: وسَلِفُ الرَّجل زوجُ أُخْتِ امرأَته، وكذلك   سِلْفه مثل كَذِبٍ وكِذْبٍ.   والسُّلَفُ: ولد الحَجَلِ؛ وقيل: فَرْخُ القَطاةِ؛ عن كراع؛ وقد روى هذا   البيت:   كأَنَّ فَدَاءَها، إذْ حَرَّدُوه   وطافوا حَوْلَهُ، سُلَفٌ يَتِيمُ   ويروى: سُلَكٌ يَتِيمُ، وسيأْتي ذكره في حرف الكاف، والجمع سِلْفانٌ   وسُلْفانٌ مثل صُرَدٍ وصِرْدانٍ، وقيل: السّلْفانُ ضرب من الطير فلم   يُعَيَّن. قال أَبو عمرو: لم نسمع سُلَفةً للأُنثى، ولو قيل سُلَفةٌ كما قيل   سُلَكَةٌ لواحد السِّلْكانِ لكان جيِّداً؛ قال القشيري:   أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُهُمْ،   إذا دَرَجُوا، بُجْرَ الحَواصِل حُمَّرَا   يريد أَولاده، شبههم بأَولاد الحجل لِصِغَرِهم؛ وقال آخر:   خَطِفْنَه خَطْفَ القُطامِيِّ السُّلَفْ   غيره: والسُّلَفُ والسُّلَكُ من أَولاد الحَجل، وجمعه سِلْفانٌ   وسِلْكانٌ؛ وقول مُرَّةَ بن عبداللّه اللحياني:   كأَنَّ بَناتِه سِلْفانُ رَخْمٍ،   حَواصِلُهُنَّ أَمثالُ الزِّقاقِ   قال: واحد السِّلْفان سُلَف وهو الفَرْخُ، قال: وسُلَكٌ وسِلْكانٌ   فِراخُ الحَجل.   والسلْفةُ، بالضمّ: الطعامُ الذي تَتَعَلَّلُ به قبل الغِذاء، وقد   سَلِّفَ القومَ تَسْلِيفاً وسَلَّفَ لهم، وهي اللُّهنة يَتَعَجَّلُها الرجلُ   قبيل الغذاء. والسُّلفةُ: ما تَدَّخِرُه المرأَةُ لِتُتْحِفَ به مَن   زارَها. والمُسْلِفُ من النساء: النَّصَفُ، وقيل: هي التي بلغت خمساً وأَربعين   ونحوها وهو وصْف خُصّ به الإناثُ؛ قال عمر بنُ أَبي ربيعةَ:   فيها ثَلاثٌ كالدُّمَى   وكاعِبٌ ومُسْلِفُ   والسَّلَفُ: الفَحْلُ؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:   لها سَلَفٌ يَعُوذُ بكُلِّ رَيْعٍ،   حَمَى الحَوْزاتِ واشْتَهَرَ الإفالا   حَمَى الحَوْزاتِ أَي حَمَى حَوْزاتِه أَي لا يدنو منها فحل سواه.   واشْتَهَرَ الإفالا: جاء بها تُشبهُه، يعني بالإفالِ صِغارَ الإبل.   وسُولاف: اسم بلد؛ قال:   لما الْتَقَوْا بِسُولاف.   وقال عبداللّه بن قيْس الرُّقّيات:   تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بيني وبينها،   وسُولافُ رُسْتاقٌ حَمَتْه الأَزارِقهْ   غيره: سُولافُ موضع كانت به وقعة بين المُهَلَّبِ والأَزارِقةِ؛ قال رجل   من الخوارج:   فإن تَكُ قَتْلَى يومَ سِلَّى تَتابعَتْ،   فَكَمْ غادَرَتْ أَسْيافُنا من قَماقِمِ   غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيّةُ فِيهِمُ   بِسُولافَ، يومَ المارِقِ المُتَلاحِمِ
مقاييس اللغة:
(سلف) السين واللام والفاء أصلٌ يدلُّ على تقدُّم وسبْق. من ذلك السَّلَف: الذين مضَوا. والقومُ السُّلاَّف: المتقدِّمون. والسُّلاَف: السائل من عصير العنب قبل أن يُعصَر. والسُّلْفَة: المعجَّل من الطَّعام قبل الغَدَاء. والسّلوف: الناقة تكون في أوائل الإبل إذا وَرَدَت. ومن الباب السَّلَف في البيع، وهو مالٌ يقدَّم لما يُشتَرى نَساءً([11]). وناس يسمُّون القَرضَ السَّلَف، وهو ذاك القياسُ لأنَّه شيءٌ يُقدَّم بعوض يتأخّر. ومن غير هذا القياس السِّلْف سِلْف الرِّجال، وهما اللذان يتزوّج هذا أُخْتاً وهذا أُخْتاً. وهذا قياس السَّالفتين، وهما صفحتا العنق، هذه بحذاء هذه.
ومما شذَّ عن البابين السَّلْف وهو الجراب. ويقال إنَّ القلفة تَسمَّى سَلْفاً([12]).
ومنه أسْلَفتُ الأرضَ للزَّرْع([13])، إذا سوَّيتها. وممكن أن يكون هذا من قياس الباب الأوّل: لأنه أمرٌ قد تقدّم في إصلاحه.
القاموس المحيط:
سَلَفَ الأرضَ حَوَّلَهَا للزَّرْعِ، أو سَوَّاها بالمِسْلَفَةِ، لشيءٍ تُسَوَّى به الأرضُ كأَسْلَفَها، و الشيءُ، سَلَفاً محرَّكةً مَضَى، و فلانٌ سَلْفاً وسُلوفاً تقدَّمَ، و المَزادَةَ سلْفاً دَهَنَها.
والسَّلَفُ، محرَّكةً: السَّلَمُ، اسْمٌ من الإِسْلافِ، والقَرْضُ الذي لا مَنْفَعَةَ فيه للمُقْرِضِ، وعلى المُقْتَرِضِ رَدُّهُ كما أخَذَهُ، وكُلُّ عَمَلٍ صالِحٍ قَدَّمْتَهُ، أو فَرَطٍ فَرَطَ لَكَ، وكُلُّ مَنْ تَقَدَّمَكَ من آبائِكِ وقَرابَتِكَ، ج: سُلاَّفٌ وأسْلافٌ، ومنه: عَبْدُ الرحمنِ بنُ عَبْدِ الله السَّلَفِيُّ المُحَدِّثُ، وآخَرونَ مَنْسوبونَ إلى السَّلَفِ. ودَرْبُ السِّلْفِيِّ، بالكسر: ببَغْدادَ سَكَنَهُ إسْمَاعيلُ بنُ عَبَّادٍ السِّلْفِيُّ المُحَدِّثُ.
وأرْضٌ سَلِفَةٌ، كَفَرِحَةٍ: قَليلَةُ الشَّجَرِ. والسَّلْفُ، بالفتح: الجِرابُ، أو الضَّخْمُ منه، أو أديمٌ لم يُحْكَمْ دَبْغُهُ، ج: أسْلُفٌ وسُلوفٌ. والسُّلْفَةُ، بالضم: اللُّمْجَةُ، وجِلْدٌ رَقيقٌ يُجْعَلُ بِطانَةً للخِفافِ، والكُرْدَةُ المُسَوَّاةُ من الأرضِ، ج: سُلَفٌ. وجاؤوا سُلْفَةً سُلْفَةً: بعضُهم في أثَرِ بعضٍ. وكصُرَدٍ: بَطْنٌ من ذِي الكَلاعِ، منهم: رافِعُ ابن عَقيبٍ السُّلَفِيُّ، وخالِدُ بنُ مَعْدي كَرِبَ، وأخوهُ، وآخَرونَ، ووَلَدُ الحَجَلِ، ج: كصِرْدانٍ، ويُضَمُّ. وكثُمامةٍ: امرأةٌ من سَهْمٍ، والخَمْرُ، كالسُّلاَفِ. وسُلاَفُ العَسْكَرِ: مُقَدَّمَتُهُم. وسُولافُ: ة بِخُوزِسْتانَ. والسَّلُوف: الناقةُ تكونُ في أوائِلِ الإِبِلِ إذا وَرَدَتِ الماءَ، وما طَالَ من نِصالِ السِهامِ، والسَّريعُ من الخَيْلِ، ج: سُلْفٌ، بالضم. والسالِفَةُ: الماضِيَةُ أمامَ الغابِرَةِ، وناحِيَةُ مُقَدَّمِ العُنُقِ من لَدُنْ مُعَلَّقِ القُرْطِ إلى قَلْتِ التَّرْقُوَةِ، و من الفَرَسِ: هادِيَتُهُ، أي: ما تَقَدَّمَ من عُنُقِهِ. والسَّلِفُ، ككَبِدٍ وكِبْدٍ: الجِلْدُ، و من الرجُلِ: زَوْجُ أُخْتِ امرأتِهِ. وبينَهُما أُسْلوفَةٌ: صِهْرٌ. وقد تَسالَفا. وهُما سِلْفانِ، أي: مُتَزَوِّجا الْأُخْتَيْنِ، ج: أسْلافٌ. والسِلْفَتانِ: المرأتانِ تَحْتَ الْأَخَوَيْنِ، أو خاصٌّ بالرِجالِ. وسِلْفَةُ، بالكسر، وكعِنَبَةٍ: من أعْلامِهِنَّ، وجَدُّ جَدِّ الحافِظِ محمدِ بنِ أحمدَ السِلْفِيِّ، مُعَرَّبُ: سَهْ لَبَهْ، أي: ذو ثَلاثِ شِفاهٍ، لأنه كانَ مَشْقوقَ الشَّفَةِ. والسُّلْفُ، بالضم: المرأةُ بَلَغَتْ خَمْساً وأربعينَ سَنَةً. والتَّسْليفُ: أكْلُ السُّلْفَةِ، والتَّقْديمُ، والإِسْلافُ. وسالَفَهُ في الأرضِ: سايَرَهُ فيها، وساواهُ في الأمرِ. و البَعيرُ: تَقَدَّمَ. وتَسَلَّفَ منه: اقْتَرَضَ، ومنه: السَّلَفُ في الشيءِ أيضاً.
تاج العروس:
س ل ف
سَلَفَ الأَرْضَ يَسْلُفُهَا سَلْفاً : حَوَّلَهَا لِلزَّرْعِ أَو سَوَّاهَا بِالْمِسْلَفَةِ وهي اسْمٌ لِشَيءٍ تُسَوَّى به الأَرْضُ يُقَال للْحَجَرِ الذِي تُسَوَّى به الأْرْضُ : مِسْلَفَةٌ قال أبو عُبَيْد : وأَحْسَبُه حَجَراً مُدْمَجاً يُدَحْرَجٌ به علَى الأْرْضِ لتَسْتَوِىَ
ورُوىَ عن محمد بنِ الحَنَفِيَّةِ قال : ( أرْضَ الجَنَّةِ مَسْلُوفَةٌ وحَصْبَاؤُهَا الصُّوَارُ وهَوَاؤُهَا السَّجْسَجُ هكذا ذكره الأَزْهَرِيُّ قال الصَّاغَانِيُّ : ولم أَجِدْه في أحاديثِه وذكَره أبو عُبَيْدٍ لُعَبْيدِ بنِ عُمَيْرٍ اللَّيْثِيِّ ومِثْلُه في الصِّحاحِ وذكَره الخَطَّابِيُّ والزَّمَخْشَرِيُّ لابنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عنهما ومِثْلُه في النِّهَايَةِ وذكَر الخَطَّابِيُّ أنه أَخَذَهُ من كتابِ ابنِ عُمَرَ يعني اليَوَاقِيتَ قال الأصْمَعِيُّ : هي المُسْتَوِيَةُ أو المُسَوَّاةُ وقال : وهذه لُغَةُ اليَمَنِ والطَّائِفِ وقال ابنُ الأَثِيرِ : أي مَلْسَاءٌ لَيِّنَةٌ نَاعِمَةٌ
كأَسْلَفَهَا إسْلاَفاً
سَلَفَ الشَّيءُ سَلَفاً مُحَرَّكَةً وضَبَطَهُ شيخُنَا بالفَتْحِ وهو الذي يُعْطِيهِ إطْلاَقُ المُصَنِّفِ : مَضَى
سَلَفَ فُلاَنٌ سَلَفاً وسُلُوفاً كَعُقُودٍ : تَقَدَّمَ وقول الشاعر :
ومَا كُلُّ مُبْتَاعٍِ ولَوْ سَلْفَ صَفْقَةٍ ... بِرَاجِعِ ما قد فَاتَهُ بِرَدَادِ إنَّمَا أَرادَ : سَلَفَ فَأَسْكَنَ للضَّرُورةِ
قال شيخُنَا : وفيه أمْرَانِ : الأَوّلُ : أَنَّ السَّلَفَ مُحَرَّكةً : مَصْدَرُ الأَوَّلِ والسَّلَفَ بالفَتْحِ والسُّلُوفُ بالضَّمِّ : مَصْدَرُ الثّاني وظاهِرُهُ أَنهما مُتَغَايِرَانِ والظَّاهرُ أَنَّهُمَا مُتَرَادِفَانِ أَو مُتَقَارِبانِ وإِن كان الذَّوْقُ رُبَّمَا أَذِنَ أَن يُفَرَّقَ بَيْنَهما بفَرْقٍ لَطِيفٍ وقد يُقَال : التَّغايُرُ بَيْنَهما باعتِبَار إِسْنَادِهِ إلى الإِنْسَانِ دُونَ غَيْرِهِ . كَمَا يُرْشِدُ إِليه قَوْلُه : وفُلانٌ
الثاني : أَنَّ كُلُّاَمه نَصَّ في أَنَّ مُضَارِعَ سَلَفَ بالضَّمِّ كيَكْتُب علَى ما هو اصْطِلاحُه لأَنَّه ذكَره بغيرِ مُضَارِعٍ وفي غَرِيبَيِ الهَرَوِيِّ كالصِّحاحِ يقْتضِي أَنَّ مُضَارِعَه بالكَسْرِ كَما هو الجَارِي علَى الأَلْسِنَةِ وصَرَّح به في المِصْباحِ وكُلُّامُ ابنِ القَطَّاع صَرِيحٌ في الوَجْهَيْن وهو الظَّاهِرُ - واقْتَصَرَ كابْنِ القُوطِيَّةِ علَى تَفْسِيرِهِ بتَقَدَّمَ فَتَأَمَّلْ
سَلَفَ الْمَزَادَةَ سَلَفاً : دَهَنَهَا . والسَّلَفُ مُحَرَّكَةً له مَعَانٍ منها : السَّلَمُ وهو أَنْ يُعْطِىَ مَالاً في سِلْعَةِ إِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ بِزيارةٍ في السِّعْرِ المَوْجُودِ عِنْدَ السَّلَفِ وذلك مَنْفَعَةٌ للمُسْلِفِ وهو اسمٌ مِن الإسْلاَفِ وقال الأَزْهَرِيُّ : وكُلُّ مَالٍ قَدَّمْتَه في ثَمَن سِلْعَةٍ مَضْمُونةٍ اشْتَرَيْتَهَا لِصِفَةٍ فهو سَلَمٌ وسَلَفٌ
منها ؛ السَّلَفُ : الْقَرْضُ الذي لاَ مَنْفَعَةَ فيهِ لِلْمُقْرِضِ غيرَ الأَجْرِ والشُّكْرِ وعلَى الْمُقْتَرِضِ رَدُّهُ كَمَا أَخَذَهُ هكذا تُسَمِّيه العَرَبُ وهو أيضاً علَى هذا التَّقْدِيرِ : اسْمٌ مِن الإِسْلافِ كما قَالَه أبو عُبَيْدٍ الهَرَوِيُّ وهذان في المُعَامَلاتِ
قال : للسَّلَفِ مَعْيَنان آخَرانِ أحدُهما كُلُّ عَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتَهُ أَو فَرَطٍ فَرَطَ لَكَ فهو لَكَ سَلَفٌ وقد سَلَفَ لهُ عَمَلٌ صَالِحٌ
الثاني : كُلُّ مَن تَقَدَّمَكَ مِن آبَائِكَ وذَوِى قَرَابَتِك الذين هم فَوْقَكَ في السِّنِّ والفَضْلِ واحِدُهم سَالِفٌ ومنه قَوْلُ طٌفَيْلٍ الغَنَوِيٍّ يَرْثِى قَوْمَهُ :
" مَضَوْا سَلَفاً قَصَدُ السَّبِيلِ عَلَيْهِمُوصَرْفُ الْمَنَايَا بِالرِّجَالِ تَقَلَّبُ أَرادَ أنَّهُم تَقَدَّمُونا وقَصْدُ سَبِيلِنا عليهم أي : نَمُوتُ كما مَاتُوا فنَكُون سَلَفاً لِمَن بَعْدَنَا كما كانُوا سَلَفاً لنا
ومنه حديثُ الدُّعَاءِ للمَيِّتِ : ( وَاجْعَلْهُ سَلَفاً لنا ولهذا سُمِّىَ الصَّدْرُ الأَوَّلُ مِن التَّابِعين السَّلَفَ الصَّالِحَ ومنه حديثُ مَذْحِجٍ : نَحْن عُبَاب سَلَفِهَا )
ج : سُلاَّفٌ وأَسْلاَفٌ كما في الصِّحاحِ قال ابنُ بَرِّيّ : ليس سُلاَّفٌ جَمْعَ سَلَفٍ وإنَّمَا هو جَمْعُ سَالِفٍ لِلْمُتَقَدِّمِ وجَمْعُ سَالِفٍ أَيضاً : سَلَفٌ ومِثْلُه خَالِفٌ وخَلَفٌ ومنه أبو بكر عبدُ الرحمنِ بنُ عبدِ اللهِ بنِ أحمدَ السَّرْخَسِيُ السَّلَفِيُّ المُحَدِّثُ سَمِع أبا الفِتْيَانِ الرَّوَّاسِيَّ وآخَرُونَ مَنْسُوبُونَ إِلى السَّلَفِ أَي : بالتَّحْرِيكِ
ودَرْبُ السِّلْفِيِّ بالْكَسْرِ : بِبَغْدَادَ سَكَنَهُ إِسْمَاعيلُ بنُ عَبَّادٍ السِّلْفِيُّ الْمُحَدِّثُ هكذا في سائِرِ النُّسَخِ وهو تَصْحِيفٌ والصَّوابُ : دَرْبُ السِّلْقِيِّ بالقَافِ مِن قَطِيعةِ الرَّبِيعِ كما ذكَره الخطِيبُ في تَاريخِه وضَبَطَهُ ومِثْلُه للحَافِظِ في التَّبْصِيرِ والمذكورُ رَوَى عن عَبَّادٍ الرَّوَاجِنِيِّ وتُوُفيِّ َسنة 320 ، فتَنَبَّهْ لذلك
وأَرْضٌ سَلِفَةٌ كَفَرِحَةٍ : قَلِيلَةُ الشَّجَرِ قَالَهُ أَبو عمروٍ
والسَّلْفُ بالْفَتْحِ : الْجِرَابُ مَا كَانَ أو الضَّخْمُ منه كما في الصِّحاحِ أو هو : أدِيمٌ لم يُحْكَمْ دَبْغُهُ كأنَّه الذي أصابَ أوَّلَ الدِّبَاغِ ولم يَبْلغْ آخِرَهُ ومنه الحَدِيثُ : ( ومَا لَنَا زَادٌ إلاَّ السَّلفْ ُمِن التَّمْرِ ) وقال بعضُ الهُذَلِيِّينَ :
أخَذْتُ لَهُمْ سَلْفَىْ حَتِىٍّ وبُرْنُساً ... وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ أَرادَ : جِرَابَيْ حَتِىٍّ وهُوَ سَوِيقُ المُقْلِ ج : أسْلُفٌ وسُلُوفٌ
والسُّلْفَةُ بِالضَّمِّ : اللُّمْجَةُ وهو ما يَتَعَجَّلُهُ الإِنْسَانُ مِن الطَّعَامِ قَبْلَ الغَدَاءِ كاللُّهْنَةِ . وجِلْدٌ رَقِيقٌ يُجْعَلُ بِطَانَةً للْخِفَافِ . السُّلْفَةُ : الْكُرْدَةُ الْمُسَوَّاةُ مِن الأَرْضِ ج : سُلَفٌ هكذا رَوَاهُ المُنْذِرِيُّ عن الحَسَن المُؤَدِّبِ وبه فُسِّر قولُ سَعْدِ الْقَرْقَرَة :
نَحْنُ بِغَرْسِ الْوَدِىِّ أَعْلَمُنَا ... مِنَّا بِرَكْضِ الْجِيَادِ في السُّلَفِ قَالَهُ الأَزْهَرِيُّ وقد تَقدَّم في س د ف
قال أَبو زَيْد : يُقَال جَاءُوا سُلْفَةً سُلْفَةً : إِذا جاءَ بَعْضُهُمْ في أثَرِ بَعْضٍ ومنه قِرَاءَةُ مَن قَرَأ : ( فَجَعَلْنَاهُم سُلَفاً ومَثَلاً لِلآخَرِينَ ) أَي : عُصْبَةً قد مَضَتْ قالهُ الزَّجَّاجُ وقيل : مَعْنَاهُ : أي قِطْعَةً مِن النَّاسِ مِثْلَ أُمَّةٍ
السُّلَفُ كَصُرَدٍ : بَطْنٌ مِن ذِي الكُلاَعِ من حِمْيَر وهو السُّلَفُ بنُ يَقْطُنَ والذي في أَنْسَابِ أَبي عُبَيْدٍ - لَمَّا سَرَدَ قبائلَ ذِي الكُلاَعِ فقال - : وسُلْفَةُ هكذا فكأَنَّ السُّلَفَ جَمْعُه فتَأَمَّلُ منهم : رَافِعُ بن عَقِيبٍ السُّلَفِيُّ وقَيْسُ بنُ الحَجَّاجِ السُّلَفِيُّ وخَالدُ بنُ مَعْدِ يَكَرِبَ وأَخُوهُ خَوْلِيّ هكذا في النُّسَخِ والصَّوابُ : خَلِيّ لا خالد كما في التَّبْصِيرِ للحافِظِ وآخَرُونَ نُسِبُو إلى هذا البَطْنِ
السُّلَفُ : وَلَدُ الْحَجَلِ : ج سِلْفَانٌ كَصِرْدَانٍ كذا في الصِّحاحِ ويُضَمُّ كما في اللِّسَانِ قال الجَوْهَرِيُّ : قال أبو عمروٍ : ولم نَسْمَعْ سُلَفَة للأُنْثىَ ولو قِيلَ : سُلَفَةٌ كما قِيل : سُلَكَةٌ لِوَاحِدَةِ السِّلْكانِ لَكَانَ جَيِّداً قَالَ الْقُشَيْرِيُّ :
أُعَالِجُ سِلْفَاناً صِغاراً تَخَالُهُمْ ... إِذا دَرَجُوا بُجْرَ الْحَوَاصِلِ حُمَّرَا وقال آخَرُ :
" خَطِفْنَهُ خَطْفَ الْقُطَامِيِّ السُّلَفْ سُلاَفَةُ كَثُمَامَةٍ : اسْمُ امْرَأةٍ مِن بنِي سَهْمٍ
السُّلاَفَةُ : الْخَمْرُ كَالسُّلاَفِ بغيرِ هاءٍ وهو أَوَّلُ ما يُعْصَرُ منها وقيل : مَا سَالَ مِن غَيْرِ عَصْرٍ وقيل : هو أوَّلُ ما يَنْزِلُ منها وفي التَّهْذِيبِ السُّلاَفُ والسُّلاَفَةُ مِن الخَمْرِ : أَخْلَصُها وأَفْضَلُهَا وذلك إذَا تَحَلَّبَ من العِنَبِ بلا عَصْرٍ ولا مَرْثٍ وكذلك مِن التَّمْرِ والزَّبِيبِ ما لم يُعَدء عليه الماءُ بعدَ تَحَلُّبِ أَوَّلِهِ قال امْرُؤُ القَيْسِ :
كَأنَّ مَكاكِيَّ الجِوَاءِ غُدَيَّةً ... صُبِحْنَ سُلاَفاً مِن رَحِيقٍ مُفَلْفَلِ وأجْمَعُ مِمَّا ذُكِرَ قَوْلُ الراغِبِ في مُفْرَداتِهِ : السُّلاَفَةُ : ما تَقَدَّم العَصْرَ
وسُلاَفُ الْعَسْكَرِ : مُقَدَّمَتُهُمْ . هكذا في سائرِ النُّسَخِ وهو يَقْتَضِي أن يكونَ كغُرَابٍ والصَّوَابُ أنه كرُمَّانٍ في سَالِفٍ المُتَقَدِّم وهكذا ضُبِطَ في سائرِ الأُصُولِ
وسُولاَفُ بالضَّمِّ : ة بِخُوزِسْتَانَ وهي غَرْبِيَّ دُجَيْلٍ منها كانت بها وَقْعَةٌ بَيْنَ الأَزَارِقَةِ وأهلِ البَصْرَةِ كما في العُبَابِ وفي اللِّسَانِ : بَيْنَ المُهَلَّبِ والأَزَارِقَةِ قال عُبَيْدُ اللهِ بن قَيْسِ الرُّقَيَّاتِ :
تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بَيْنِي وبَيْنَها ... وسُولاَفُ رُسْتَاقٌ حَمَتْهُ الأَزَارِقَهْ ومن شَوَاهِدِ العَرُوضِ :
" لمَّا الْتَقَو بسُولاَفْ وقال رَجُلٌ مِن الخَوَارِجِ :
" فَإنْ تَكُ قَتْلَى يَوْمَ سُلَّى تَتَابَعَتْفكَمْ غَادَرَتْ أَسْيَافُنَا مِنْ قَمَاقِمِ
غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيَّةُ فيهمُ ... بسُولافَ يوم المَأْزِقِ المُتَلاحِمِ والسَّلُوفُ كصَبُورٍ : النَّاقَةُ التي تَكُونُ في أوَائِلِ الإبِلِ إذا وَرَدَتِ الْمَاءَ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيُّ وقد سَلَفَتْ سُلُوفاً قال الأًزْهَرِيُّ : السَّلُوفُ مَا طَالَ من نِصَالِ السِّهَامِ وأَنْشَدَ :
" شَكَّ كُلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّْ السَّلُوفُ : السَّرِيعُ مِن الْخَيْلِ . ج : سُلُفٌ بِالضَّمِّ كصَبُورٍ وصُبُرٍ . والسَّالِفَةُ : الأُمَمُ الْمَاضِيَةُ أَمَامَ الْغَابِرَةِ جَمْعُه : السَّوَالِفُ يُقَال . كان ذلك في الأُمَمِ السَّالِفَةِ والقُرُونِ السَّوَالِفِ قال :
" ولاَقَتْ مَنايَاهَا القُرُونُ السَّوَالِفُ جَعَلُوا كلُّ جُزْءٍ منها سَالِفَةً ثم جُمِعَ علَى هذا هذا هو الأَصْلُ ثم أُطِلِقَ السَّالِفَةُ علَى خُصَلِ الشَّعَرِ المُرْسَلَةِ علَى الخَدِّ كِنَايَةً أَو مَجازاً والجَمْعُ : سَوَالِفُ قَالَهُ شَيْخُنا
قلتُ : وقد صَرَّحَ عُلَمَاءُ البَيَانِ أَنَّه مِن إِطْلاقِ المَحَلِّ علَى الْحَالِّ كما تقدَّم مِثْلُ ذلك في ( ص د غ )
وفي حديثِ الحُدَيْبِيَّةِ : ( لأُقَاتِلَنَّهُمْ علَى أَمْرِي حَتَّى تَنْفَرِدَ سَالِفَتِي ) هي صَفْحَةُ العُنُقِ وهما سَالِفَتَانِ مِنْ جَانِبَيْهِ وكَنَى بانْفِرَادِها عَنِ المَوْتِ لأَنَّهَا لا تَنْفَرِدُ عَمَّا يَلِيها إلاَّ بالمَوْتِ وقيل : أرادَ حتَّى يُفَرَّقَ بَيْنَ رَأْسِي وجَسَدِي
ونَاحِيَةُ مُقَدَّمِ العُنُقِ مِنَ لَدُنْ مُعَلَّقِ القُرْطِ إلى قَلْتِ التَّرْقُوَةِ السَّالِفَةُ مِن الْفَرَسِ وغيرِه : هَادِيَتُهُ أيْ مَا تَقَدَّمَ مِن عُنُقِهِ كما في العُبَابِ واللِّسَانِ
والسَّلِفُ كَكَبِدٍ وكِبْدٍ الأخِيرُ بالكَسْرِ : الْجِلْدُ هكذا في سائرِ النُّسَخِ والمُرَادُ به غُرْلَةُ الصَّبِيِّ وفي بعضِهَا : الخُلْدُ بضَمِّ الخاءِ المُعْجَمَةِ وهو غَلَطٌ
السَّلْفُ باللُّغَتَيْن من الرَّجُلِ : زَوْجُ أُخْتُ امْرَأَتِهِ
يُقَال : بَيْنَهُمَا أُسْلُوفَةٌ بِالضَّمِّ : أَي صِهْرٌ نَقَلَهُ الصَّاغَانِيُّ . وقد تَسَالَفَا : أَخَذَ كُلُّ منهما أُخْتَ امْرَأَتِهِ وهُمَا سِلْفَانِ بالكَسْرِ : أي : مُتَزَوِّجَا الأُخْتَيْنِ ويُقَال أيضاً : السَّلِفان بفَتْحٍ فكَسْرٍ فإمَّا أن يكونَ السَّلِفان مُغَيَّراً عن السِّلْفَان . وإمَّا أَنْ يكونَ وَضْعأً قال عثمانُ ابن عَفَّانَ رَضِيَ اللهُ عنه :
" مُعَاتَبَةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةًفإنْ أدْمَنَا إكْثَارَهَا أَفْسَدَا الْحُبَّا ج : أَسْلاَفٌ قال كُرَاعٌ : السِّلْفَتَانِ بالكَسْرِ : الْمَرْأَتَانِ تَحْتَ الأَخَوَيْنِ أَو خَاصٌّ بِالرِّجَالِ وليس في النِّسَاءِ سِلْفَةٌ وهذا قَوْلُ ابنِ الأَعْرَابِيُّ نَقَلَهُ ابنُ سِيدَه . وسِلْفَةُ بالْكَسْرِ وسِلَفَةُ كَعِنَبَةٍ : مِن أَعْلاَمِهِنَّ كما في العُبَاب
سِلْفَةُ : جَدُّ جَدُّ الإِمَامِ الْحَافِظِ أَبي طاهرٍ محمدِ هكذا في النُّسَخِ والصَّوابُ : أَحمدُ بنُ محمدِ بنِ أَحمدِ بن محمدِ بن إبراهِيمَ السِّلْفِيِّ واخْتُلِفَ في هذه النِّسْبَةِ فقيل : إِن سِلْفَةَ مُعَرَّبُ سَهْ لَبَهْ أَي : ذُو ثَلاَثِ شِفَاهٍ لأَنَّهُ كَانَ مَشْقُوقَ الشَّفَةِ هكذا ذكَره الكَرْمانِيُّ فِي دِيبَاجَةِ شرح البُخَارِيِّ والحافِظُ أبو المُظَفَّرِ منصورُ بنُ سُلَيْمٍ الإسْكَنْدَرِيُّ في تاريخ الإسْكَنْدرية والزرْكَشِيُّ في حاشيةِ عُلُومِ الحديثِ لابْنِ الصلاحِ والنوَوِيُّ في بُسْتَانِ العارفين
وقيل : إنه مَنْسُوبٌ إلى بُطَيْنٍ من حِمْيَرَ يُقَال لهم : بنو السِّلَفِ وهكذا شَافَهَ به الإمَامَ النسابةَ ابنَ الجَوّانِيِّ حين اجْتَمَع به في الإسْكَنْدَرِيةِ وقرأْتُ في المُقَدِّمةِ الفاضِلِيِّةِ تَأْليف النسَّابةِ المَذْكور ما نَصُّهُ : وأَمَّا سَعْدُ بنُ حِمْيَرَ فمنه النَّسَبُ نَسَبُ السِّلَفِ البَطْنِ المَشْهُورِ وإليه يَرْجِعُ كُلُّ سِلَفِيٍّ هكذا ضَبَطَه بكَسْرٍ ففَتْحٍ
قلتُ : ويُؤَيِّد ذلك أَيضاً ما قرأْتُه بخَطِّ يوسفَ بنِ شَاهِين سِبْطِ الحافظِ علَى هامشِ كتابِ التَّبْصِيرِ لجَدِّه ما نَصُّه : ورأَيتُ في تَعْلِيقٍ كبيرٍ بخَطِّ السِّلَفِيِّ ما نَصُّهُ : بنو سِلَفَةَ سَلَفِي أي عَمِّي وجَدُّ أَبي محمدِ بنِ إبراهيم وعَمُّ أَبي الفَضلِ وهم بَنُو سِلَفَةَ بنِ دَاودَ بنِ مُصَرِّفٍ فتَأَمَّلْ ذلك
وأَمَّا ما في فِهْرِسْتِ أبي محمدٍ عبدِ اللهِ بنِ حَوْطِ اللهِ أَنَّه مَنْسُوبٌ إلى قَرْيَةٍ مِن قُرَى أصْبَهَان اسْمُهَا سِلَفَة فغَلَطٌ والصَّوابُ ما ذكَرْنا
وكذا قَوْلُ الزَّرْكَشِيِّ : فلُقِّبَ بالفَارِسِيَّةِ شِلَفه بكَسْرِ الشِّينِ المُعْجَمَةِ وفَتْحِ الْلامِ ثم عُرِّبَ فإنَّه خَطَأٌ والصَّوابُ لُقِّبَ بالفَارِسيَّةِ سَهْ لَبَهْ هكذا قَالُوه وعنْدِي في تَعْرِيبِ الباءِ المُوَحَّدَةِ فَاءً تَوَقُّفٌ فإنَّهُمْ لا يحْتَاجُون إلى التَّعْرِيبِ إلاَّ إذا كان الحَرْفُ ثَقِيلاً علَى لِسَانِهِم غيرَ وارِدٍ علَى مَخَارِجِ حُرُوفِهم ولَبْ بمعنى الشَّفْةِ بِالفَارِسِيَّةِ بالباءِ المُوَحَّدةِ اتِّفَاقاً فهي لا تُعَرَّبُ بل تَبْقَى علَى حَالِها ومِثْلُ ذلك بَاذِق فإنَّه لمَّا كانت الباءُ عَربِيَّةً أبْقَوْها علَى حَالِهَا
ثم إن في كلامِ المُصَنِّفِ نَظَراً مِن وُجُوهٍ : أولا : فإنَّ سِيَاقَهُ يقْتَضِي أن يكونَ جَدُّ جَدِّهِ سِلْفَةَ بالكَسْرِ وليس كذلك بل هو كعِنَبَةٍ كما هو ظاهرٌ
وثانيا : قَوْلُه : جَدُّ جَدِّهِ يدُلَّ على أَنَّه اسْمٌ له وليس كذلك بل هو لَقَبٌ له واسْمُه إبراهيم كما يدُلُّ له كلامُه فيما بَعْدُ . وثالثا : فإِنَّ إقْتِصَارَهُ علَى جَدِّ جَدِّ أبي طاهرٍ مِمَّا يُوهِمُ أنه فَرْدٌ وهو أيضاً مُقْتَنَضى كلامِ الذَّهَبِيِّ وغيرِه قال الحافِظُ : وقد نَسَبَ بعضُ المُحَدِّثين أبا جَعْفَرٍ الصَّيْدَلاَنِيَّ كذلك ؛ لأَنَّ اسْمَ جَدِّه سِلَفَةٌ فتَأَمَّلْ
والسُّلْفُ بِالضَّمِّ هكذا في سائِرِ النُّسَخِ وهو خَطَأٌ . والصَّوابُ - علَى ما في الصِّحاحِ . والعُبَابِ واللِّسَانِ وبعضِ نُسَخِ هذا الكتابِ أَيضاً - : المُسْلِفُ : الْمَرْأَةُ بَلَغَتْ خَمْساً وأَرْبَعِينَ سَنَةً ونحوَها وهو وَصْفٌ خُصَّ به الإناثُ قَالَهُ الجَوْهَرِيُّ وقال غيرُه : المُسْلِفُ مِن النِّسَاءِ : النَّصَفُ وأَنْشَدَ الجَوْهَرِيُّ للشاعرِ :
فيها ثَلاَثٌ كَالدُّمَى ... وكاعبٌ ومُسْلِفُ قال الصَّاغَانِيُّ : الشِّعْرُ لُعَمَر بنِ أَبي رَبيعَةَ والرِّوايَةُ ( : إِلى ثَلاَثٍ كالدُّمَى وأَوَّلُه ) :
هَاجَ فُؤَادِي مَوْقِفُ ... ذَكَّرَنِي مَا أعْرِفُ
مَمْشَايَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ... والشوْقُ مِمَّا يَشْعَفُ ( إلى ثَلاثٍ... ) إلى آخِرِهِ . والتَّسْلِيفُ : أَكْلُ السُّلْفَةِ وهي اللُّهْنَةُ المُعَجَّلَةُ للضَّيْفِ قَبْلَ الغَدَاءِ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيُّ يُقَال : سَلِّفُوا ضَيْفَكُم
التَّسْلِيفُ أيضاً : التَّقْدِيمُ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيُّ
التَّسْلِيفُ أَيضاً : الإِسْلاَفُ يُقَال : سَلَّفْتُ في الطَّعَامِ تَسْلِيفاً مِثْلُ أَسْلَفْتُ ومنه الحديث : ( مَنْ سَلَّفَ فَلْيُسَلِّفْ في كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ إِلى أجَلٍ مَعْلُومٍ ) أراد : من قَدَّمَ مَالاً ودَفَعَهُ إِلى رَجُلٍ في سِلْعَةٍ' مَضْمونَةٍ يُقَال : سَلَّفْتُ وأَسْلَفْتُ وأَسْلَمْتُ بمَعْنىً واحد والاسْمُ من كُلٍّ منها : السَّلَفُ والسَّلَمُ
قال ابنُ عَبَّادٍ : سَالَفَهُ في الأَرْضِ مُسَالَفَةً : ( سَايَرَهُ فيها مُسَايَرَةً
وقال : وأَيضاً : سَاوَاهُ في الأَمْرِ
قال : وسَالَفَ الْبَعِيرُ : تَقَدَّمَ فهو مُسَالِفٌ
وتَسَلَّفَ منه كذا : اقْتَرَضَ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيُّ ومنه السَّلَفُ في الشَّيْءِ أَيْضاً وفي بعض النُّسَخ : ومنه السَّلَفُ في السَّيْرِ أَيضاً وهو نَصُّ العُبَابِ
ومّما يُسْتَدْرَكُ عليه : السَّالِفُ : الْمُتَقَدِّمُ
والسَّلَفُ والسَّلِيفُ والسُّلْفَةُ : الجَمَاعَةُ المُتَقَدِّمون
وجَمْعُ سَلِيفٍ : سُلُفٌ بضَمَّتَيْن ومنه قِرَاءَةُ يَحيى بنِ وَثَّابٍ : ( فَجَعَلْنَاهُمْ سُلُفاً ) قال الفَرّاءُ : وزَعَمَ القاسِمُ أَنَّهُ سَمِعَ وَاحِدَهَا سَلِيفاً
وسالِفٌ وسَلَفٌ مِثْلُ خَالِفٍ وخَلَفٍ
والسَّلَفُ : القومُ المُتَقَدِّمون في السِّيْرِ ومنه قَوْلُ قَيسِ بنِ الخَطِيمِ :
لَوْ عَرَّجُوا سَاعَةً نُسَائِلُهُمْ ... رَيْثَ يٌضَحِّى جِمَالَهُ السَّلَفُ وأَسْلَفَهُ مَالاً وسَلَّفَهُ : أَقْرَضَهُ قال الشاعرُ :
" تُسَلِّفُ الْجَارَ شِرْباً وهْي حَائِمَةٌوالْمَاءُ لَزْنٌ بَكِيءُ العَيْنِ مُقْتَسَمُ واسْتَسْلَفْتُ منه دَرَاهِمَ فأَسْلَفَنِي : مِثْلُ تَسَلَّفْتُ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيُّ ومنه : ( أَّنَّه اسْتَسْلَفَ من أَعْرَابِيٍّ بَكْراً ) : أَي اسْتَقْرَضَ
وجاءَني سَلفٌ مِن النَّاسِ : أَي جَماعَةٌ
والسُّلافُ والسُّلافةُ من كلِّ شَيْءٍ : خَالِصُةُ
والسُّلْفَهُ بِالضَّمِّ : غُرْلَةُ الصَّبِيِّ نَقَلَهُ اللَّيْثُ ورَوْضُ مَسْلُوفٌ : مُسَوىٍّ وبه سَمَّي المُصَنِّفُ كتابَه فيما له اسْمَانِ إِلَى أُلُوف بالرَّوْضِ المَسْلُوف وقد يُحِيل عليه أَحْياناً في هذا الكتاب ولذا احْتجْنَا إلَى ذِكْرِه
والسَّلائِفُ مِن النِّسَاءِ كالأَسْلافِ من الرَّجَالِ ومن أَمْثاَلِهِم : ( مَرْكَبُ الضَّرائرِ سَارَ ومَرْكَبُ السَّلائِفِ غَارَ )
والسُّلَفُ كصُرَدٍ : فَرْخُ الْقَطَا . عن كُرَاعٍ وبه فُسِّرَ قَوْلُ الشاعرِ
كَأَنَّ فَدَاءهَا إذْ حَرَّدُوهُ ... وطَافُوا حَوْلَهم سُلَفٌ يَتِيمُ والسُّلْفُ بِالضَّمِّ : ضًرْبٌ مِن الطَّيْرِ ولم يُعَيَّنْ
وسَلَفَ لِلْقَوِْم : مِثْلُ سَلَّفَهم
والسُّلْفَةُ بِالضَّمِّ : ما تَدَّخِرُه المَرْأَةُ لِتُتْحِفَ به من زًارًهًا
والسَّلَفُ مُحَرَّكةُ : الفَحْلُ عن ابنٍ الأَعْرَابِيِّ وأَنْشَدَ :
لَهَا سَلَفٌ يَعُوذُ بِكُلُّ رِيعٍ ... حَمَى الْحَوْزَاتِ واشْتَهَرَ الإِفَالاَ حَمَى الْحَوْزَاتِ : أَي حَمَى حَوْاَزتِهِ أَي : لا يَدْنُو منها فَحْلٌ سِواهُ واشْتَهَرَ الإفَالاَ : جاءَ بها تُشْبِهُه يعْنِي بالإفَالِ : صِغارَ الإِبِلِ . والسَّلِيفُ كأَمِيرٍ : الطَّرِيقُ

##### Türkçe

**سلف**
**سَلَفَ - يَسْلُفُ - سَلَف - أَسْلَفَ - يُسْلِفُ**
**سَلَفَ - يَسْلُفُ** + iş: ilerledi ve meydana geldi ve önceki ve geçmişte vuku buldu; içinde konuştuğumuz şimdiki zamandan önce.
**سَلَف**: “**فـَعـَل**” vezninde, **سَلَفَ - يَسْلُفُ**’tan “mef‘ûl mânasında ism-i fiil”: daha önce meydana gelen şey: içinde konuştuğumuz şimdiki zamandan önce, daha önce vuku bulmuş bir kıssa veya bir hadise.
**أَسْلَفَ - يُسْلِفُ**: “**أفعل**” vezninde, **سَلَفَ - يَسْلُفُ**’tan: onu “**يَسْلُفُ**” kıldı: onu zamanın daha önce geçip gitmiş kısmında meydana gelir kıldı: var etti ve yaptı + varlık + bir işi, zamanın daha önce geçip gitmiş kısmında.
Ve lafız, “fiilin vuku bulması; onun zamanını ve meydana geliş sırasını, daha eski olandan şimdiki zamana daha yakın olana doğru beyan etmek” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**قََدِمَ - يَقْْدُمُ**، **عَتُقَ- يَعْتُقُ** (**عَتَقَ - يَعْتُقُ**)، **سَلَفَ - يَسْلُفُ**، **سَبَقَ - يَسْبِقُ**، **بَكَرَ - يَبْكُرُ**، **بَدَرَ - يَبْدُرُ**

**سلف** - **قد سلف**
 	﴿Faiz yiyenler, ancak şeytanın dokunuştan çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların “Alışveriş ancak faiz gibidir” demeleri sebebiyledir. Oysa Allah alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır. Artık Rabbinden kendisine bir öğüt gelip de vazgeçene, **ما سلف** (önceden geçmiş olan) kendisinindir; işi Allah’a aittir. Kim dönerse, işte onlar ateş ehlidir; onlar orada ebedî kalıcıdırlar (275)﴾ **البقرة** ﴿Ey iman edenler! Siz ihramlı iken avı öldürmeyin. Sizden kim onu kasten öldürürse, cezası öldürdüğünün benzeri bir hayvandır; bunu içinizden iki adalet sahibi hükmeder; Kâbe’ye varacak bir hedy olarak; yahut bir kefaret: yoksulları doyurmak; yahut buna denk oruç; ki işinin vebalini tatsın. Allah **عما سلف** (önceden geçmiş olanı) affetmiştir. Kim dönerse Allah ondan intikam alır. Allah azîzdir, intikam sahibidir (95)﴾ **المائدة**
 	﴿Babalarınızın nikâhladığı kadınları nikâhlamayın; ancak **ما قد سلف** (geçmiş olan) müstesna. Şüphesiz o bir fuhuş, bir nefret ve kötü bir yol idi (22)﴾ **النساء** ﴿Size anneleriniz, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeşin kızları, kız kardeşin kızları, sizi emziren anneleriniz, süt kardeşleriniz, kadınlarınızın anneleri, kendileriyle gerdeğe girdiğiniz kadınlarınızdan olup evlerinizde bulunan üvey kızlarınız—onlarla gerdeğe girmediyseniz size bir günah yoktur—, sulbünüzden olan oğullarınızın eşleri ve iki kız kardeşi bir araya getirmeniz haram kılındı; ancak **ما قد سلف** (geçmiş olan) müstesna. Şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir (23)﴾ **النساء**
 	﴿Kâfirlere de ki: Eğer vazgeçerlerse, **ما قد سلف** (geçmiş olan) kendilerine bağışlanır; eğer dönerlerse, artık öncekilerin sünneti geçip gitmiştir (38)﴾ **الأنفال**

**سلف** - **سلفا**
 ﴿Böylece onları **سلفا** (öncekiler) ve sonrakiler için bir misal kıldık (56)﴾ **الزخرف**

**أسلف** - **أسلفت**
 ﴿Orada her nefis **ما أسلفت** (önceden göndermiş olduğu şeyi) dener; ve hak mevlâları olan Allah’a döndürülürler; uydurmakta oldukları şey onlardan sapıp gider (30)﴾ **يونس** ﴿Geçmiş günlerde **بما أسلفتم** (önceden göndermiş olduğunuz şey sebebiyle) afiyetle yiyin ve için (24)﴾ **الحاقة**

**مختار الصحاح**
● [**سلف**] **س ل ف**: **سَلَفَ** yeri, **نصر** babından: onu **بالمِسْلَفةِ** ile dümdüz etti; o, yerin düzlenmesiyle düzlenen bir şeydir. Ve hadiste: ﴿Cennet yeri **مَسْلوفَةٌ**’dir﴾ denilmiştir. **الأصمعي** dedi ki: o, düz olan yahut düzlenmiş olandır. Ve **سَلَفَ** **يسلف** (damme ile) **سَلَفا** (iki fetha ile): yani geçti. Ve kavim **السُّلاَّفُ**: öne geçenlerdir. Ve kişinin **سَلَفُ**’u: öne geçmiş atalarıdır; çoğulu **أَسْلافٌ** ve **سُلاَّفٌ**’tur. Ve **السَّلَفُ** (iki fetha ile) yine: satışların bir türüdür; onda bedel peşin verilir ve mal, vasıf ile bilinen bir vadeye kadar ضبط edilir. Ve “şunda **أسْلَفَ** etti” denir. Ve ondan dirhemler **اسْتَسْلَفَ** etti. Ve **تَسَلَّفَ** etti; o da ona **فأَسْلَفَهُ** (borç verdi). Ve kişinin **سَلِفُ**’u: karısının kız kardeşinin kocasıdır. Ve yine **سِلْفُهُ**; **كَبِد** ve **كِبْد** gibi. Ve **السَّالِفَةُ**: boynun ön tarafının yanı; küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin tepesine kadar. Ve **السُّلاَفُ**: üzüm suyundan, sıkılmadan önce istenen şeydir; şaraba **سلافا** denir. Ve her şeyin **سُلاَفَةُ**’si: onun sıkımının ilki (ilk çıkanıdır).

**الراغب**
**سلف**
- **السلف**: öne geçmiş olan. Yüce Allah dedi ki: ﴿Böylece onları **سلفا** ve sonrakiler için bir misal kıldık﴾ [**الزخرف**/ 56]; yani: öne geçmiş bir ibret olarak. Ve Yüce Allah dedi ki: ﴿Ona **ما سلف** vardır﴾ [**البقرة**/275]; yani: günahından öne geçmiş olana göz yumar. Ve bunun gibi onun sözü: ﴿İki kız kardeşi bir araya getirmeniz; ancak **ما قد سلف** müstesna﴾ [**النساء**/23]; yani: sizin fiilinizden öne geçmiş olan; işte o, ondan göz yumulmuştur. İstisna, fiilin câizliğinden değil, günahtandır. Ve falanın **سلف**’i kerîmdir: yani öne geçmiş atalar; çoğulu **أسلاف** ve **سلوف**. Ve **السالفة**: boynun yüzü (sayfası). Ve **السلف**: satılan şey üzerine bedelden öne sunulan şeydir. Ve **السالفة** ve **السلاف**: savaşta yahut yolculukta öne geçenlerdir. Ve **سلافة الخمر**: şıradan kalan şeydir. Ve **السلفة**: ikram üzerine yemekten öne sunulan şeydir. Denir ki: “Misafirinize **سلفوا** edin ve onu **لهنوه** edin” (bk. **عمدة الحفاظ**: **سلف**; ve **اللسان**: **لهن**).*** **سلق**
- **السلق**: zorla yaymak; ya elle ya dille. Ve duvara tırmanmak (**التسلق**) ondandır. Dedi ki: ﴿Sizi keskin dillerle **سلقوكم** ettiler﴾ [**الأحزاب**/19]. Denir ki: “Karısını **سلق** etti”: onu yaydı da onunla cinsel birleşmede bulunduğu zaman. **مسيلمة** dedi ki:
(İstersen seni **سلقناك** ederiz *** istersen dört üzere)
(Beyti, nübüvvet iddia eden **سجاح**’a **مسيلمة** söylemiştir; ve ondan önce:
Haydi kalkın cinsel birleşmeye *** zira senin için yatak hazırlanmıştır
İstersen evde *** istersen odada
İstersen seni **سلقناك** ederiz *** istersen dört üzere
İstersen onun üçte ikisiyle *** istersen onunla bütünüyle
Bk. **غرر الخصائص الواضحة** 172; ve **شرح مقامات الحريري للشريشي** 2/164). Ve **السلق**: çuvalın iki halkasından birini ötekine sokmandır. Ve **السليقة**: ince açılmış ekmektir; çoğulu **سلائق**’tir. Ve **السليقة** ayrıca: farklı tabiat. Ve **السلق**: yerin çukur (alçak) olanıdır.

**ملخص اللسان**
1.    **سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً وسُلُوفاً**: öne geçti;
2.    Ve **السَّالِفُ**: öne geçmiş olan. Ve **السَّلَفُ** ve **السَّلِيفُ** ve **السُّلْفَةُ**: öne geçmiş topluluk. Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿Böylece onları **سَلَفاً** ve sonrakiler için bir misal kıldık﴾; ve şöyle okunur: **سُلُفاً** ve **سُلَفاً**. **الزجاج** dedi ki: **سُلُفاً**, **سَلِيفٍ**’in cem‘idir; yani: geçmiş gitmiş bir cem‘ (topluluk).
3.     Geçmiş olan öne geçmiş ümmetler, geride kalanların önündedir; **سَوالِفَ** olarak cem‘ edilir. Ve kavim **السُّلاَّفُ**: öne geçenlerdir. Ve kişinin **سَلَفُ**’u: öne geçmiş atalarıdır; çoğulu **أَسْلاف** ve **سُلاَّفٌ**’tur.
4.     Ve **السلَفُ** mânalar üzere gelir: **السَّلَفُ** borçtur ve **السَّلَم**’dir; ve **سَلَفَ**’ın masdarı **سَلَفاً**: geçti (mâzî oldu).
5.     Ve ona mal **أَسْلَفه** ve **سَلَّفَه**: ona borç verdi;
6.     Ve muamelelerde **السَّلَفُ**’un iki mânası vardır: birincisi, ödünç verene ecir ve şükürden başka bir menfaatin olmadığı borçtur; borç alanın onu aldığı gibi geri vermesi gerekir. Araplar borca **سلَفاً** adını verir; **الليث**’in zikrettiği gibi. **السلف**’ta ikinci mâna: mevcut fiyata göre fiyat artışıyla, bilinen bir vadeye kadar bir malda mal karşılığı para vermesidir; bu, **المُسْلِفِ** için bir menfaattir; ve birincisi dışında ona **سلَم** denir.
7.    **سُلاَّفُ العَسْكر**: ordunun öncüleri. Ve “Kavmi **سَلَفْتُ**; ben onları **أَسْلُفُهم سَلَفاً**” denir: onları geçtiğim zaman. Ve **والسالِفةُ**: boynun üst kısmıdır.
8.     Ve **السَّلَفُ** ayrıca: kulun öne sunduğu her ameldir.
9.     Ve **السَّلَفُ**: yürüyüşte öne geçen kavimdir;

**لسان العرب**

● - **سلف**: **سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً وسُلُوفاً**: öne geçti; ve onun sözü:
  “Ve her satın alan, her ne kadar onun tokalaşması **سَلْفَ** (olsa da),
  kaçırdığını bir geri çevirme ile geri döndürücü değildir.”
  Ancak **سَلَفَ**’i kastetti de zaruret için (harekeyi) sükûnlandırdı; bunu ancak Kûfeliler câiz gördüler.
  (* böyle; asılda boşluk.) ...... kırık ve ötrelide, onun **عَلِمَ عَلْمَ**’da ve **كَرُمَ كَرْمَ**’da sözü gibi; ama fethalıda onlara göre câiz değildir; Sîbeveyh dedi: “Görmüyor musun ki **كَبِدٍ**’de **كَبْدٍ** diyen, **عْضُدٍ**’de **عَضْدٍ** (diyor da) **جَمَلٍ**’de **جَمْل** demez?” Kûfeliler bunu câiz gördüler ve daha önce inşâd edilen bu beyitle (bunu) desteklediler.
  **السَّالِفُ**: öne geçen.
  **السَّلَفُ** ve **السَّلِيفُ** ve **السُّلْفَةُ**: öne geçmiş topluluk.
  Ve Aziz ve Celil olanın sözü: **فجعلناهم سَلَفاً ومَثلاً للآخرين**; ve şöyle okunur: **سُلُفاً** ve **سُلَفاً**; Zeccâc dedi: **سُلُفاً**, yani geçmiş bir topluluk, **سَلِيفٍ**’in cem‘idir; **سُلَفاً** okuyan ise, yani geçmiş bir güruh, **سُلْفةٍ**’nin cem‘idir.
  **التَّسْلِيفُ**: öne alma; Ferrâ dedi: “Onları **سلَفاً** (yani) öne geçmişler kıldık ki sonrakiler onlarla ibret alsın.” Yahyâ b. Vessâb: şeddeli ötreli **سُلُفاً** okudu; dedi: Kâsım, onun tekilini **سَلِيفاً** işittiğini iddia etti; dedi: **سُلَفاً** da okundu; sanki onun tekili **سُلْفةٌ**’dir, yani **أُمّةٍ** gibi insanlardan bir parça.
  Leys: geçmiş, önden gitmiş ümmetler, sonrakilerin önündedir; ve **سَوالِفَ** olarak cem‘ edilir; bunun hakkında şu beyit okundu:
  “Önceki çağlar onun ölümleriyle karşılaştı,
  işte böyle sonraki çağlar da onunla karşılaşır.”
  Cevherî: **سَلَفَ يَسْلُفُ سَلَفاً**; **طلَبَ يَطلُب طلَباً** misali; yani geçti.
  **السُّلاَّفُ** kavim: öne geçenler.
  Adamın **سَلَفُ**’ı: öne geçmiş babalarıdır; cem‘i **أَسْلاف** ve **سُلاَّفٌ**.
  İbn Berrî dedi: **سُلاَّفٌ**, **سَلَفٍ**’in cem‘i değildir; ancak öne geçen için **سالِفٍ**’in cem‘idir; **سالِفٍ**’in cem‘i ayrıca **سَلَفٌ**’tır; bunun benzeri **خالفٌ** ve **خَلَفٌ**’tır.
  **السَّلَفُ** mânalar üzere gelir: **السَّلَفُ** borç ve **السَّلَم**; ve **سَلَفَ سَلَفاً**’ın masdarı: geçti; ve **السَّلَفُ** ayrıca kulun öne sürdüğü her ameldir; ve **السَّلَفُ** yürüyüşte öne geçen kavimdir; Kays b. el-Hatîm dedi:
  “Bir saat sapacak olsalar onlara sorarız,
  **السَّلَفُ** develerini kurban edinceye dek.”
  **السَّلُوفُ**: suya vardıklarında develerin evvellerinde bulunan dişi deve. Ve denir: **سَلَفَت الناقةُ سُلُوفاً**; suya varışın başında öne geçti.
  **السَّلُوفُ**: atlardan hızlı olan.
  Ona mal **أَسْلَفه** ve **سَلَّفَه**: ona borç verdi; dedi:
  “Komşuya bir içimlik (su) **تُسَلِّفُ**, oysa o (su başında) dolaşır;
  su ise ağırdır, gözü zayıf, paylaştırılmıştır.”
  Bir şeyde **أَسْلَفَ**: **سَلَّم**; ikisinin ismi **السَّلَفُ**’tır.
  Başkası: **السَّلَفُ**, satışlardan bir türdür; onda bedel peşinleştirilir ve mal vasıfla belirlenir, bilinen bir vadeye kadar; “Şunda **أَسْلَفْتُ**” (denir); ondan dirhemler **اسْتَسْلَفْت** ve **تَسلَّفْت**; o da bana borç verdi.
  Leys: **السَّلَفُ** borçtur; fiil **أَسْلَفْت**’tir. Denir: “Ona mal **أَسْلَفْتُه**”, yani ona borç verdim.
  Ezherî dedi: Vasfına göre satın aldığın, garantili bir malın bedelinde öne sürdüğün her mal, **سَلَف** ve **سَلَم**’dir.
  Peygamber’den, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun, rivayet edildi: “Kim **سَلَّفَ** ederse, bilinen bir ölçekle ve bilinen bir tartıyla, bilinen bir vadeye kadar **فَلْيُسْلِفْ** etsin”; (bununla) garantili bir malda bir adama malı öne sunanı ve onu ona vereni kastetti. Denir: **سلَّفْتُ** ve **أَسْلَفْت**; **تَسْلِيفاً** ve **إسْلافاً** ve **أَسْلَمْت**; tek mânada; isim **السلَف**’tir; dedi: “Bu, bizim yanımızda avamın **السَّلَم** diye adlandırdığıdır.”
  Dedi: **السَّلَفُ**’ın muamelelerde iki mânası vardır: birincisi, borç verene ecir ve şükürden başka fayda olmayan borçtur; borç alanın da onu aldığı gibi geri vermesi gerekir; Araplar borca, Leys’in zikrettiği gibi, **سلَفاً** der. İkinci mâna, **السلف**’ta şudur: mevcut fiyata göre fiyat artırımıyla, bilinen bir vadeye kadar bir malda mal vermesidir; bu, **المُسْلِفِ** için bir menfaattir; buna, birincisi olmaksızın, **سلَم** denir. Dedi: “O, iki mânada birlikte **أَسلفت**’ten bir isimdir; aynı şekilde **السلَم** de **أَسْلَمْتُ**’tan bir isimdir.”
  Hadiste: “Bir bedevîden bir **بَكراً** **اسْتَسْلَفَ** etti”; yani borç aldı.
  Hadiste: “**سَلَفٌ** ve **بَيْعٌ** helâl olmaz”; bu, “Bu köleyi sana bin(e) sattım; şu şartla ki bana bir meta‘da bin **تُسْلِفَني** et” yahut “şu şartla ki bana bin **تُقْرِضَني** et” demesi gibidir; çünkü o, ona ancak fiyatta ona iltimas geçsin diye borç verir; böylece cehâlet haddine girer; ve çünkü her borç bir menfaat çekerse o ribâdır; ve çünkü akitte bir şart vardır ve sahih olmaz.
  **السَّلَف**’ın iki başka mânası daha vardır: birincisi, kulun salih amel yahut öne gönderdiği bir çocuk olarak öne sunduğu her şey, onun için bir **سَلَفٌ**’tır; ve onun için salih amel **سَلَفَ** etmiştir.
  **السلَفُ** ayrıca: yaş ve fazilette senin üstünde olan, babalarından ve akrabalarından senden önce geçmiş olan kimsedir; tekili **سالِفٌ**’tir; bununla, Tufeyl el-Ganevî’nin kavmini mersiye ederken sözü:
  “Onlar **سَلَفاً** olarak geçtiler; yolun doğrultusu onların üzerinedir;
  ölümlerin çevrimi erkeklerle dönüp durur.”
  (Bununla) onları bizden önce geçtiler; ve yolumuzun doğrultusu onların üzerinedir, yani onlar öldüğü gibi biz de ölürüz; böylece bizden sonrakilere **سَلَفاً** oluruz; onlar da bize **سلفاً** oldukları gibi.
  Ölü için duada: “Onu bize **سلَفاً** kıl”; denildi: Bu, malın **سَلَفِ**’ındandır; sanki onu öne sürmüş ve ona sabır üzerine karşılık verilecek ecir ve sevabın bedeli kılmıştır. Ve denildi: İnsanın **سَلَفُ**’ı, babalarından ve akrabalarından ölümle ondan önce geçmiş olandır; bunun için tâbiînin ilk göğsüne **السلَف الصالح** adı verildi.
  Bununla, Mezḥic hadisi: “Biz onun **سَلَفِها**’sının **عُبابُ**’uyuz”; yani onun çoğunluğuyuz; onlar da ondan geçmiş olanlardır.
  Bana insanlardan bir **سَلَفٌ** geldi; yani bir topluluk.
  Ebû Zeyd: Kavim **سُلْفةً سُلفةً** geldi; eğer bir kısmı bir kısmının ardından gelirse.
  **سُلاَّفُ العَسْكر**: onların öncüleri.
  Kavmi **سَلَفْتُ**; ben onları **أَسْلُفُهم سَلَفاً**; eğer onlardan öne geçtiysem.

  **والسالِفةُ**: boynun üstü; ve denildi: boynun ön tarafının yanı; küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin çıkıntısına kadar.
  **السالِفُ**: boynun üstü; ve denildi: küpenin asıldığı yerden **الحاقنة**’ye kadar olan yanı.
  Lihyânî nakletti: “O, **السَّوالِفِ**’i parlaktır”; onun her parçasını **سالِفةً** kıldılar, sonra buna göre cem‘ ettiler.
  Hudeybiye hadîsinde: “Emrim üzere onlarla mutlaka savaşacağım; ta ki **سالِفتي** ayrılıncaya kadar”; o, boynun yan yüzüdür; iki yanından iki **سالِفَتانِ**’dır; onun ayrılmasını ölümden kinaye etti; çünkü o, yanındakinden ancak ölümle ayrılır; ve denildi: “Başım ile bedenim arasının ayrılmasına kadar”ı kastetti.
  Atın ve başkasının **سالِفةُ**’si: onun **هادِيتُه**’si; yani boynundan öne geçen kısmı.

  **وسُلافُ الخمر وسُلافَتُها**: ondan sıkılanın ilki; ve denildi: sıkma olmaksızın akanıdır; ve denildi: ondan inenin ilkidir; ve denildi: **السُلافةُ**, sıkılan her şeyin ilkidir; ve denildi: kuru üzümden kaldırılanın ilkidir; **النَّطْلُ** ise üzerine su iade edilendir.
  **التهذيب**: Şaraptan **السُّلافةُ**, onun en hâlis ve en faziletlisidir; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın damlayıp aktığı zaman olur; aynı şekilde hurmadan ve kuru üzümden de, ilkinin akmasından sonra üzerine su iade edilmeyen (kısım).
  **والسلافُ**: üzüm suyundan, sıkılmadan önce akan şeydir; ve şaraba **سُلافاً** denir.

Ve her şeyin **سُلافةُ**’si, onu sıktığın (şeyin): onun ilki (ilk çıkanıdır); ve denildi ki: **السلافُ** ve **السلافةُ** her şeyden onun hâlisidir. Ve **السَّلْفُ**, sükûn ile: büyük torbadır; ve denildi ki: o, her ne olursa olsun torbadır; ve denildi ki: o, tabaklanması sağlamlaştırılmamış bir deridir; çoğulu **أَسْلُفٌ** ve **سُلُوفٌ**’tur; Hüzeylilerden bazısı dedi ki:
**أَخَذْتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيٍّ وبُرْنُسا،
وسَحْقَ سَراويلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ**
**حَتِيٍّ**’in iki torbasını kastetti; o da **سَوِيقُ المُقْلِ**’dür. Ve Âmir b. Rebîa hadîsinde: “Ve bizim azığımız hurmadan **السَّلْفُ**’tan başka değildir”; o, lâmın sükûnu ile, büyük torbadır; ve rivayet olunur: “hurmadan **السّفُّ**’tan başka değildir”; o da hurma lifinden örülmüş sepet (**الزَّبيلُ**)dir. Ve **السَّلِفُ**: çocuğun sünnet derisidir. Leys: çocuğun sünnet derisi **سُلْفَةً** diye adlandırılır, dedi; ve **السُّلفةُ**: ince bir deridir; mestlere astar yapılır; bazen kırmızı ve sarı olur. Ve **سَهْم سَلُوفٌ**: temreni uzun (ok). **التهذيب**: ok temrenlerinden **السّلُوفُ**, uzayan (uzun olan)dır; ve inşad etti:
**شَكَّ سَلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّ**

Ve **سَلَفَ الأَرضَ يَسْلُفُها سَلْفاً** ve **أَسْلَفَها**: onu ekin için çevirdi ve düzeltti; ve **المِسْلَفَةُ**: onu kendisiyle düzelttiği, taş ve benzeri şeydir. Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet olundu, dedi ki: “Cennet toprağı **مَسْلُوفَةٌ**’dir”; el-Asmaî dedi ki: o, düz olan yahut düzeltilmiş olandır; dedi ki: bu, Yemen ve Tâif ehlinin dilidir; “**سَلَفْتُ الأَرضَ أَسْلُفُها سَلْفاً**” derler; **بالمِسْلَفَةِ** ile onu düzelttiğim zaman; o, yerin kendisiyle düzeltildiği bir şeydir; ve yerin kendisiyle düzeltildiği taşa **مِسْلَفَةٌ** denir; Ebû Ubeyd dedi ki: ben onu, yer düzleşsin diye yer üzerinde yuvarlanan, yekpare bir taş sanıyorum; İbnü’l-Esîr bu hadîsi İbn Abbâs’tan çıkardı ve dedi ki: **مَسْلوفَةٌ** yani pürüzsüz, yumuşak, nazik; ve dedi ki: Hattâbî ve Zemahşerî onu böyle çıkarmıştır; Ebû Ubeyd onu Ubeyd b. Umeyr el-Leysî’den çıkarmıştır; Ezherî onu Muhammed b. el-Hanefiyye’den çıkarmıştır; Münzirî Hasan’dan rivayet etti ki ona Sa‘d el-Karkara’nın beytini inşad etti:
**نَحْنُ، بِغَرْسِ الوَدِيِّ، أَعْلَمُنا
مَنّا بِركْضِ الجِيادِ في السُّلَفِ**
(* Bu beyit **سدف** maddesinde, **السَّدَف** yerine **السَّلف** ile gelmiştir.)
Dedi ki: **السُّلَفُ**, yerden **السُّلْفةِ**’nin çoğuludur; o da düzeltilmiş tümsektir (**الكَرْدة المُسَوَّاةُ**).

Ve **السَّلِفانِ** ve **السَّلْفان**: iki kız kardeşle evlenen iki erkektir; ya **السَّلِفانِ**, **السِّلْفانِ**’dan değiştirilmiştir, yahut vaz‘dır; Osman b. Affân, Allah ondan razı olsun, dedi ki:
**مُعاتَبةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةً،
فإنْ أَدْمَنا إكْثارَها، أَفْسَدَا الحُبَّا**
Çoğulu **أسْلافٌ**’tır; ve **تَسالَفا** etmişlerdir. Kadınlarda **سِلْفةٌ** yoktur; ancak **السِّلْفانِ** iki erkektir; İbn Sîde dedi ki: bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; ve Kurâ‘ dedi ki: **السِّلْفتان** iki kadındır; iki kardeşin nikâhı altındadır. **التهذيب**: **السِّلْفانِ**, iki kız kardeşle evlenen iki erkektir; onların her biri, arkadaşının **سِلْفُ**’udur; ve kadın, iki erkek kardeş iki kadınla evlendiği zaman, arkadaşının **سِلْفةٌ**’sidir. Cevherî: ve erkeğin **سَلِفُ**’i, karısının kız kardeşinin kocasıdır; ve yine onun **سِلْفه**’si, **كَذِبٍ** ve **كِذْبٍ** gibi (iki söyleyiş)tir.

Ve **السُّلَفُ**: kekliğin yavrusudur; ve denildi ki: kum tavuğunun yavrusudur; Kurâ‘dan; ve bu beyit rivayet edilmiştir:
**كأَنَّ فَدَاءَها، إذْ حَرَّدُوه
وطافوا حَوْلَهُ، سُلَفٌ يَتِيمُ**
Ve rivayet olunur: **سُلَكٌ يَتِيمُ**; onun zikri **الكاف** harfinde gelecektir; çoğulu **سِلْفانٌ** ve **سُلْفانٌ**, **صُرَدٍ** ve **صِرْدانٍ** gibi; ve denildi ki: **السّلْفانُ** kuştan bir türdür, fakat tayin edilmemiştir. Ebû Amr dedi ki: dişi için **سُلَفةً** işitmedik; eğer **سُلَفةٌ** denilseydi, **السِّلْكانِ**’ın bir tanesine **سُلَكَةٌ** denildiği gibi, iyi olurdu; Kuşeyrî dedi ki:
**أُعالِجُ سِلْفاناً صِغاراً تَخالُهُمْ،
إذا دَرَجُوا، بُجْرَ الحَواصِل حُمَّرَا**
Onun çocuklarını kasteder; onları, küçüklüklerinden dolayı kekliğin çocuklarına benzetti; ve bir başkası dedi ki:
**خَطِفْنَه خَطْفَ القُطامِيِّ السُّلَفْ**
Başkası: **السُّلَفُ** ve **السُّلَكُ**, kekliğin çocuklarındandır; çoğulu **سِلْفانٌ** ve **سِلْكانٌ**’dır; ve Murra b. Abdillâh el-Lihyânî’nin sözü:
**كأَنَّ بَناتِه سِلْفانُ رَخْمٍ،
حَواصِلُهُنَّ أَمثالُ الزِّقاقِ**
Dedi ki: **السِّلْفان**’ın bir tanesi **سُلَف**’tir; o da yavrudur; dedi ki: **سُلَكٌ** ve **سِلْكانٌ**, kekliğin yavrularıdır.

Ve **السلْفةُ**, zamme ile: öğünden önce oyalanıp (atıştırıp) kendisiyle avunulan yemektir; ve kavme **سَلِّفَ** etti, **تَسْلِيفاً**; ve onlar için **سَلَّفَ** etti; o, erkeğin öğünden hemen önce acele ettiği lokmadır (**اللُّهنة**). Ve **السُّلفةُ**: kadının, kendisini ziyaret edene ikram etmek için sakladığı şeydir. Ve kadınlardan **المُسْلِفُ**: orta yaşlıdır (**النَّصَفُ**); ve denildi ki: kırk beşe ve benzerine ulaşmış olandır; bu, dişilere mahsus kılınmış bir vasıftır; Ömer b. Ebî Rebîa dedi ki:
**فيها ثَلاثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ ومُسْلِفُ**

Ve **السَّلَفُ**: damızlık erkektir (**الفَحْلُ**); İbnü’l-A‘râbî’den; ve inşad etti:
**لها سَلَفٌ يَعُوذُ بكُلِّ رَيْعٍ،
حَمَى الحَوْزاتِ واشْتَهَرَ الإفالا**
**حَمَى الحَوْزاتِ**: yani kendi sürülerini korudu; yani onlara ondan başka bir damızlık yaklaşmaz. Ve **اشْتَهَرَ الإفالا**: ona benzeyen (yavrular) getirdi; **الإفالِ** ile develerin küçüklerini kasteder.

Ve **سُولاف**: bir beldenin adıdır; dedi ki:
**لما الْتَقَوْا بِسُولاف.**
Ve Abdullah b. Kays er-Rukkiyyât dedi ki:
**تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بيني وبينها،
وسُولافُ رُسْتاقٌ حَمَتْه الأَزارِقهْ**
Başkası: **سُولافُ**, Mühelleb ile Ezârika arasında bir vakanın olduğu yerdir; Hâricîlerden bir adam dedi ki:
**فإن تَكُ قَتْلَى يومَ سِلَّى تَتابعَتْ،
فَكَمْ غادَرَتْ أَسْيافُنا من قَماقِمِ
غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيّةُ فِيهِمُ
بِسُولافَ، يومَ المارِقِ المُتَلاحِمِ**

مقاييس اللغة:
(**سلف**) **السين** ve **اللام** ve **الفاء** (harfleri), ilerleme ve öne geçmeye delâlet eden bir asıldır. Bundan: **السَّلَف**: geçmiş olanlar. Ve **السُّلاَّف** kavim: öne geçenler. Ve **السُّلاَف**: sıkılmadan önce üzüm suyundan akan sıvı. Ve **السُّلْفَة**: öğle yemeğinden önce yiyecekten acele verilen (şey). Ve **السّلوف**: deve; (sürü) suya vardığında develerin baş taraflarında olur. Ve babdan (olan): satışta **السَّلَف**; o, veresiye satın alınacak şeye (karşılık) öne sunulan maldır([11]). Ve insanlar borca **السَّلَف** adını verirler; o, o kıyastır; çünkü o, karşılığı geciken bir bedel karşılığında öne sunulan bir şeydir. Ve bu kıyastan başka olarak **السِّلْف**: erkeklerin **سِلْف**’i; ikisi de şunlardır: bunun bir kız kardeşle, bunun da bir kız kardeşle evlenmesi. Ve bu, **السَّالفتين**’in kıyasıdır; ikisi de boynun iki yan yüzüdür; bu, bunun hizasındadır.
Ve iki babdan şâz olanlardan: **السَّلْف**; o, torbadır. Ve denilir ki sünnet derisi **سَلْفاً** diye adlandırılır([12]).
Ve ondan: **أسْلَفتُ** toprağı ekin için([13]); onu düzlediğin zaman. Ve mümkündür ki bu, birinci babın kıyasındandır: çünkü o, ıslahında öne geçmiş bir iştir.

القاموس المحيط:
**سَلَفَ** toprağı: onu ekin için çevirdi; yahut onu **المِسْلَفَة** ile düzledi; o, yerin düzeltildiği bir şeyin adıdır; toprağın düzeltildiği şey gibi; **أَسْلَفَها** gibi. Ve şey: **سَلَفاً** (harekeli) geçti. Ve falan kimse **سَلْفاً** ve **سُلوفاً** öne geçti. Ve **المَزادَةَ**’yi **سلْفاً** yağladı.
Ve **السَّلَفُ** (harekeli): **السَّلَمُ**; **الإِسْلافِ**’tan bir isimdir; ve ödünç veren için içinde menfaat olmayan borç; ve borç alanın onu aldığı gibi geri vermesi gerekir. Ve senin öne sunduğun her salih amel; yahut senin için öne geçen her **فَرَطٍ**; ve babalarından ve akrabalarından seni geçmiş olan herkes; çoğulu: **سُلاَّفٌ** ve **أسْلافٌ**. Ve ondan: muhaddis **عَبْدُ الرحمنِ بنُ عَبْدِ الله السَّلَفِيُّ**; ve başkaları **السَّلَفِ**’e nisbetlidir. Ve **دَرْبُ السِّلْفِيِّ** (kesre ile): Bağdat’ta; muhaddis **إسْمَاعيلُ بنُ عَبَّادٍ السِّلْفِيُّ** orada oturdu.
Ve **أرْضٌ سَلِفَةٌ** ( **فَرِحَةٍ** gibi): ağacı az. Ve **السَّلْفُ** (fetha ile): torba; yahut onun irisi; yahut tabaklanması sağlam yapılmamış deri; çoğulu: **أسْلُفٌ** ve **سُلوفٌ**. Ve **السُّلْفَةُ** (damme ile): lokma; ve mestlere astar yapılan ince deri; ve yerden düzeltilmiş **الكُرْدَةُ**; çoğulu: **سُلَفٌ**. Ve **سُلْفَةً سُلْفَةً** geldiler: bazısı bazısının izinde. Ve (**صُرَدٍ** gibi): **ذِي الكَلاعِ**’dan bir karın (kol); onlardan: **رافِعُ ابن عَقيبٍ السُّلَفِيُّ** ve **خالِدُ بنُ مَعْدي كَرِبَ** ve kardeşi ve başkaları ve **وَلَدُ الحَجَلِ**; çoğulu: (**صِرْدانٍ** gibi); ve damme de yapılır. Ve (**ثُمامةٍ** gibi): **سَهْمٍ**’den bir kadın. Ve şarap: **السُّلاَفِ** gibi. Ve **سُلاَفُ العَسْكَرِ**: onların öncü kısmı. Ve **سُولافُ**: Huzistan’da bir yer. Ve **السَّلُوف**: deve; suya vardığında develerin baş taraflarında olur; ve ok uçlarının uzun olanı; ve atlardan hızlı olan; çoğulu: **سُلْفٌ** (damme ile). Ve **السالِفَةُ**: kalanın önünde geçmiş olan; ve boynun ön tarafının bir yanı: küpenin asıldığı yerden köprücük kemiğinin çukuruna kadar; ve attan: onun **هادِيَتُهُ**’u; yani boynundan öne geçmiş olan. Ve **السَّلِفُ** ( **كَبِدٍ** ve **كِبْدٍ** gibi): deri; ve erkekten: karısının kız kardeşinin kocası. Ve ikisi arasında **أُسْلوفَةٌ**: sıhriyet. Ve **تَسالَفا**. Ve ikisi **سِلْفانِ**’dır; yani iki kız kardeşle evlenen iki kişi; çoğulu: **أسْلافٌ**. Ve **السِلْفَتانِ**: iki kadın; iki kardeşin nikâhı altında; yahut erkeklere mahsustur. Ve **سِلْفَةُ** (kesre ile) ve (**عِنَبَةٍ** gibi): onların özel adlarındandır; hafız **محمدِ بنِ أحمدَ السِلْفِيِّ**’nin dedesinin dedesi; Arapçalaştırılmışı: **سَهْ لَبَهْ**; yani “üç dudak sahibi”; çünkü o, dudak yarıklığı idi. Ve **السُّلْفُ** (damme ile): kırk beş yaşına ulaşmış kadın. Ve **التَّسْليفُ**: **السُّلْفَةِ**’yi yemek; ve öne alma; ve **الإِسْلافُ**. Ve onunla yerde **سالَفَهُ**: orada onunla yürüdü; ve işte onu onunla eşitledi. Ve deve: öne geçti. Ve ondan **تَسَلَّفَ**: borç aldı; ve ondan: şeyde de **السَّلَفُ**.

تاج العروس:
س ل ف
**سَلَفَ** toprağı, onu **يَسْلُفُهَا** **سَلْفاً**: onu ekin için çevirdi; yahut onu **بِالْمِسْلَفَةِ** ile düzledi; o, yerin düzeltildiği bir şeyin adıdır; toprağın düzeltildiği taş için denilir: **مِسْلَفَةٌ**. Ebû Ubeyd dedi: ve ben onu, yerin üzerine yuvarlanan, yer onunla düzleşsin diye (kullanılan) sıkı bir taş sanıyorum.
Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet olundu, dedi ki: (Cennetin toprağı **مَسْلُوفَةٌ**’dir; onun çakılı **الصُّوَارُ**’dır; onun havası **السَّجْسَجُ**’dir.) Böylece Ezherî onu zikretti. Sâgânî dedi: ve onu hadislerinde bulmadım. Ve Ebû Ubeyd onu Ubeyd b. Umeyr el-Leysî’ye (nisbetle) zikretti; ve benzeri **الصِّحاحِ**’tadır. Ve Hattâbî ve Zemahşerî onu İbn Abbâs’a—Allah onlardan razı olsun—(nisbetle) zikretti; ve benzeri **النِّهَايَةِ**’dedir. Ve Hattâbî, onu İbn Ömer’in kitabından—yani **اليَوَاقِيتَ**—aldığını zikretti. Asmaî dedi: o, düz olan yahut düzeltilmiş olandır. Ve dedi: bu, Yemen ve Tâif’in bir lügatidir. İbnü’l-Esîr dedi: yani pürüzsüz, yumuşak, nazik.
**كأَسْلَفَهَا** **إسْلاَفاً**.
**سَلَفَ** şey, **سَلَفاً** (harekeli); şeyhimiz onu fetha ile ضبط etti; ve o, musannifin إطلاقının ona verdiği (şey)dir: geçti.
Falan kimse **سَلَفاً** ve **سُلُوفاً** ( **عُقُودٍ** gibi): öne geçti. Ve şairin sözü:
ومَا كُلُّ مُبْتَاعٍِ ولَوْ سَلْفَ صَفْقَةٍ ... بِرَاجِعِ ما قد فَاتَهُ بِرَدَادِ
Ancak şunu kastetti: **سَلَفَ**; sonra zaruret için (harfi) sakin kıldı.
Şeyhimiz dedi: ve onda iki iş vardır: birincisi: **السَّلَفَ** (harekeli): birincinin mastarıdır; ve **السَّلَفَ** fetha ile ve **السُّلُوفُ** damme ile: ikincinin mastarıdır; ve zahiri, ikisinin farklı olduğudur; ve zahir olan, ikisinin müteradif yahut yakın anlamlı olduğudur; her ne kadar zevk bazen ikisi arasında latif bir farkla ayırmaya izin vermiş olsa da. Ve denilebilir: ikisi arasındaki farklılık, onun insana isnadı itibarıyladır, başkasına değil; nitekim onun sözü buna irşad eder: “ve falan kimse”.
İkincisi: ikisi de, **سَلَفَ**’ın muzâriinin damme ile, **يَكْتُب** gibi olduğunu, onun ıstılahı üzere, açıkça belirtti; çünkü onu muzâri olmaksızın zikretti. Ve Herevî’nin **غَرِيبَيِ**’inde, **الصِّحاحِ** gibi, muzâriinin kesre ile olmasını gerektirir; diller üzerinde cari olan da budur; ve **المِصْباحِ**’ta onunla tasrih etti. Ve Kullâm b. el-Kattâ‘ iki vecihte de sarihtir; ve zahir olan budur. Ve İbnü’l-Kûtiyye gibi, onu “öne geçti” diye tefsir etmekle yetindi; öyleyse düşün.
**سَلَفَ** **الْمَزَادَةَ** **سَلَفاً**: onu yağladı. Ve **السَّلَفُ** (harekeli) onun için mânâlar(ı) vardır; onlardan: **السَّلَمُ**; o, bilinen bir vadeye kadar bir malda bir parayı vermektir; **السَّلَفِ** yanında mevcut olan fiyatta bir artışla; ve bu, **المُسْلِفِ** için bir menfaattir; ve o, **الإسْلاَفِ**’tan bir isimdir. Ezherî dedi: ve senin, vasfına göre satın aldığın, garantili bir malın bedelinde öne sunduğun her mal, o **سَلَمٌ** ve **سَلَفٌ**’tir.

Bunlardandır; **السَّلَفُ**: içinde, ödül ve teşekkürden başka, borç verene bir menfaat bulunmayan borçtur; borç alanın da onu aldığı gibi geri vermesi gerekir. Araplar buna böyle ad verirler. O, bu takdire göre ayrıca: **الإِسْلافِ**’tan bir isimdir; bunu Ebû ʿUbeyd el-Herevî söylemiştir. Bu ikisi muamelelerdedir.

Dedi ki: **السَّلَفِ**’in iki başka manası daha vardır: birincisi, senin öne sürdüğün her salih amel yahut senin için öne geçen bir öncü; o senin için bir **سَلَفٌ**’tir. Ve onun için salih bir amel öne geçmiştir.

İkincisi: yaş ve fazilette senin üstünde olan, babalarından ve akrabalarından senden önce geçmiş olan herkes; bunların tekili **سَالِفٌ**’tir. Ondandır: Ṭufeyl el-Ğanevî’nin kavmini mersiye ederken sözü:

" مَضَوْا سَلَفاً قَصَدُ السَّبِيلِ عَلَيْهِمُ
وصَرْفُ الْمَنَايَا بِالرِّجَالِ تَقَلَّبُ

Muradı: onlar bizden önce geçtiler; ve “bizim yolumuzun kastı onların üzerinedir” yani: biz, onların öldüğü gibi ölürüz; böylece bizden sonrakiler için **سَلَفاً** oluruz; nitekim onlar bizim için **سَلَفاً** idiler.

Ondandır, ölü için dua hadisi: ( **وَاجْعَلْهُ سَلَفاً** لنا ) ve bunun için tâbiînin ilk göğsüne **السَّلَفَ الصَّالِحَ** adı verilmiştir. Ondandır Mezhic hadisi: **نَحْن عُبَاب سَلَفِهَا** )

Çoğulu: **سُلاَّفٌ** ve **أَسْلاَفٌ**; **الصِّحاحِ**’ta olduğu gibi. İbn Berrî dedi ki: **سُلاَّفٌ**, **سَلَفٍ**’in çoğulu değildir; ancak o, “önde olan” için **سَالِفٍ**’in çoğuludur. Ve **سَالِفٍ**’in çoğulu ayrıca: **سَلَفٌ**’tir. Benzeri: **خَالِفٌ** ve **خَلَفٌ**. Ondandır: Ebû Bekir ʿAbdurrahmân b. ʿAbdillâh b. Ahmed es-Serahsî **السَّلَفِيُّ** muhaddis; Ebû’l-Fityân er-Rovvâsî’yi dinlemiştir; ve başkaları da **السَّلَفِ**’e nispet edilmiştir; yani: hareke ile.

Ve **دَرْبُ السِّلْفِيِّ** (kesre ile): Bağdat’ta; **إِسْمَاعيلُ بنُ عَبَّادٍ السِّلْفِيُّ** muhaddis orada oturmuştur. Diğer nüshaların tamamında böyledir; o bir tashiftir. Doğrusu: **دَرْبُ السِّلْقِيِّ** (kāf ile), **قَطِيعةِ الرَّبِيعِ**’dendir; Hatîb bunu tarihinde zikretmiş, ضبط etmiştir. Benzeri, Hâfız’ın **التَّبْصِيرِ**’inde de böyledir. Anılan kimse, ʿAbbâd er-Rovâcinî’den rivayet etmiştir ve 320 senesinde vefat etmiştir; buna dikkat et.

Ve **أَرْضٌ سَلِفَةٌ** ( **كَفَرِحَةٍ** gibi): ağacı az olan (arazi). Bunu Ebû ʿAmr söylemiştir.

Ve **السَّلْفُ** (fetha ile): **الْجِرَابُ**; ondan olan yahut onun irisi; **الصِّحاحِ**’ta olduğu gibi. Yahut o: tabaklanması sağlamlaştırılmamış bir deridir; sanki tabaklamanın başına isabet etmiş de sonuna ulaşmamış olan. Ondandır hadis: ( **ومَا لَنَا زَادٌ إلاَّ السَّلفْ ُمِن التَّمْرِ** ) Bazı Hüzelliler dedi ki:

أخَذْتُ لَهُمْ سَلْفَىْ حَتِىٍّ وبُرْنُساً ... وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ

Muradı: iki **جِرَابَيْ** **حَتِىٍّ**; o da **سَوِيقُ المُقْلِ**’dir. Çoğulu: **أسْلُفٌ** ve **سُلُوفٌ**.

Ve **السُّلْفَةُ** (damme ile): lokma; o, insanın öğle yemeğinden önce yemekten acele ettiği şeydir; **كاللُّهْنَةِ** gibi. Ve: mestlere astar yapılan ince bir deri. **السُّلْفَةُ**: yerden yapılmış düzeltilmiş tümsek. Çoğulu: **سُلَفٌ**. Münzirî bunu Hasan el-Mueddib’den böyle rivayet etmiştir; ve bununla Saʿd el-Karḳara’nın sözü tefsir edilmiştir:

نَحْنُ بِغَرْسِ الْوَدِىِّ أَعْلَمُنَا ... مِنَّا بِرَكْضِ الْجِيَادِ في السُّلَفِ

Bunu Ezherî söylemiştir; ve **س د ف**’te daha önce geçti.

Ebû Zeyd dedi ki: **جَاءُوا سُلْفَةً سُلْفَةً** denir: bazısı bazısının ardından geldiği zaman. Ondandır, şu şekilde okuyan kimsenin kıraati: ( **فَجَعَلْنَاهُم سُلَفاً ومَثَلاً لِلآخَرِينَ** ) yani: geçmiş bir topluluk. Bunu Zeccâc söylemiştir. Ve denildi ki: manası: yani bir ümmet gibi, insanlardan bir parça.

**السُّلَفُ** ( **كَصُرَدٍ** gibi): Himyer’den Zü’l-Kulâʿ’ın bir koludur; o, **السُّلَفُ بنُ يَقْطُنَ**’dur. Ebû ʿUbeyd’in ensâbında ise —Zü’l-Kulâʿ kabilelerini sıraladığında şöyle dedi—: **وسُلْفَةُ**; böylece sanki **السُّلَفَ** onun çoğuludur; öyleyse düşün. Onlardandır: Râfiʿ b. ʿAkîb **السُّلَفِيُّ**, ve Ḳays b. el-Ḥaccâc **السُّلَفِيُّ**, ve Hâlid b. Maʿdî Yekerib ve kardeşi **خَوْلِيّ**; nüshalarda böyledir. Doğrusu: **خَلِيّ**’dir; Hâlid değil; Hâfız’ın **التَّبْصِيرِ**’inde olduğu gibi. Ve başkaları da bu kola nispet edilmiştir.

**السُّلَفُ**: **وَلَدُ الْحَجَلِ** (keklik yavrusu). Çoğulu: **سِلْفَانٌ** ( **كَصِرْدَانٍ** gibi); **الصِّحاحِ**’ta böyle. Ve **اللِّسَانِ**’da olduğu gibi damme de yapılır. Cevherî dedi ki: Ebû ʿAmr dedi: dişi için **سُلَفَة** işitmedik; eğer **سُلَفَةٌ** denilseydi, nitekim **السِّلْكانِ**’ın bir tanesi için **سُلَكَةٌ** denildi, iyi olurdu. Kuşeyrî dedi ki:

أُعَالِجُ سِلْفَاناً صِغاراً تَخَالُهُمْ ... إِذا دَرَجُوا بُجْرَ الْحَوَاصِلِ حُمَّرَا

Bir başkası dedi ki:

" خَطِفْنَهُ خَطْفَ الْقُطَامِيِّ السُّلَفْ

**سُلاَفَةُ** ( **كَثُمَامَةٍ** gibi): Benî Sehm’den bir kadının adıdır.

**السُّلاَفَةُ**: şarap; **السُّلاَفِ** gibi (hâ’sız). O, ondan sıkılanın ilkidir. Ve denildi ki: sıkma olmaksızın akan şeydir. Ve denildi ki: ondan inenin ilkidir. **التَّهْذِيبِ**’de: şaraptan **السُّلاَفُ** ve **السُّلاَفَةُ**: onun en halisi ve en faziletlisidir; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın sızdığı zaman olur. Aynı şekilde hurma ve kuru üzümden de, ilkinin sızmasından sonra üzerine su dökülmemiş olan. İmruʾu’l-Ḳays dedi ki:

كَأنَّ مَكاكِيَّ الجِوَاءِ غُدَيَّةً ... صُبِحْنَ سُلاَفاً مِن رَحِيقٍ مُفَلْفَلِ

Zikredilenden daha toparlayıcı olan, Râgıb’ın **مُفْرَداتِهِ**’indeki sözüdür: **السُّلاَفَةُ**: sıkmadan önce olan şey.

Ve **سُلاَفُ الْعَسْكَرِ**: onların öncü birliği. Diğer nüshaların tamamında böyledir; bu, onun **كغُرَابٍ** gibi olmasını gerektirir. Doğrusu, “önde gelen” manasındaki **سَالِفٍ**’te olduğu gibi **كرُمَّانٍ** olmasıdır; ve diğer asılların tamamında böyle ضبط edilmiştir.

Ve **سُولاَفُ** (damme ile): Hûzistân’da bir yer; Diclecik’in batısıdır. Ondan, **العُبَابِ**’da olduğu gibi, **الأَزَارِقَةِ** ile Basra ehli arasında bir vakʿa olmuştur. **اللِّسَانِ**’da: Mühelleb ile **الأَزَارِقَةِ** arasında. ʿUbeydullâh b. Ḳays er-Ruḳayyât dedi ki:

تَبِيتُ وأَرْضُ السُّوسِ بَيْنِي وبَيْنَها ... وسُولاَفُ رُسْتَاقٌ حَمَتْهُ الأَزَارِقَهْ

Ve arûz şahitlerindendir:

" لمَّا الْتَقَو بسُولاَفْ

Ve Hâricîlerden bir adam dedi ki:

" فَإنْ تَكُ قَتْلَى يَوْمَ سُلَّى تَتَابَعَتْ
فكَمْ غَادَرَتْ أَسْيَافُنَا مِنْ قَمَاقِمِ

غَداةَ تَكُرُّ المَشْرَفِيَّةُ فيهمُ ... بسُولافَ يوم المَأْزِقِ المُتَلاحِمِ

Ve **السَّلُوفُ** ( **كصَبُورٍ** gibi): suya vardıklarında develerin başlarında bulunan dişi deve; Cevherî bunu nakletmiştir. Ve **سَلَفَتْ سُلُوفاً**. Ezherî dedi ki: **السَّلُوفُ**, okların temrenlerinden uzun olan şeydir. Ve şu beyti okudu:

" شَكَّ كُلاها بِسَلُوفٍ سَنْدَرِيّْ

**السَّلُوفُ**: attan hızlı olan. Çoğulu: **سُلُفٌ** (damme ile), **كصَبُورٍ** ve **صُبُرٍ** gibi. Ve **السَّالِفَةُ**: geçmiş ümmetler; sonrakilerin önünde. Çoğulu: **السَّوَالِفُ**. Denir: bu, **الأُمَمِ السَّالِفَةِ** ve **القُرُونِ السَّوَالِفِ** içinde oldu. Dedi ki:

" ولاَقَتْ مَنايَاهَا القُرُونُ السَّوَالِفُ

Onlar, onun her bir parçasını bir **سَالِفَةً** kıldılar; sonra bu üzere çoğul yapıldı; asıl budur. Sonra **السَّالِفَةُ**, kinaye yahut mecaz olarak, yanağın üzerine salınmış saç tutamlarına ıtlak edildi; çoğulu: **سَوَالِفُ**. Bunu şeyhimiz söylemiştir.

Dedim ki: Beyân âlimleri, bunun, daha önce ( **ص د غ** )’de bunun benzeri geçtiği üzere, mahalin hâl üzerine ıtlak edilmesinden olduğunu açıkça belirtmişlerdir.

Hudeybiye hadîsinde: “(Elbette onları, **سَالِفَتِي** ayrılıncaya kadar, kendi emrim üzere mutlaka savaşacağım)” (vardır). O, boynun sayfasıdır; onun iki yanında iki **سَالِفَتَانِ** vardır. Onun ayrılmasıyla ölümü kinaye etti; çünkü o, kendisine bitişik olandan ancak ölümle ayrılır. Ve denildi ki: “Başım ile bedenim arasının ayrılmasına kadar” demek istedi.

Kulağın asıldığı yerden köprücük kemiğinin çukuruna kadar, boynun ön tarafının nahiyesi: (bu) **السَّالِفَةُ**’dir. Attan ve başkasından **السَّالِفَةُ**: onun **هَادِيَتُهُ**’dur; yani boynunun öne geçen kısmı; **العُبَاب** ve **اللِّسَان**’da olduğu gibi.

**السَّلِفُ** “**كَبِدٍ** ve **كِبْدٍ** gibi”; sonuncusu kesre iledir: “deri”dir; diğer nüshalarda da böyledir. Bununla murad, çocuğun sünnet derisidir. Bazısında: **الخُلْدُ** ( **الخاء** **المُعْجَمَةِ**’nin zammıyla) (vardır); bu yanlıştır.

**السَّلْفُ** iki lugat ile, erkekten: karısının kız kardeşinin kocasıdır.

Denilir: “Aralarında **أُسْلُوفَةٌ** (zamm ile) vardır”; yani sıhrî hısımlık; bunu **الصَّاغَانِيُّ** nakletti. Ve “**تَسَالَفَا**”: her biri, karısının kız kardeşini aldı. Ve onlar “**سِلْفَانِ**” (kesre ile)’dir; yani iki kız kardeşle evli olan iki kişi. Ve ayrıca denilir: “**السَّلِفان**” (fetha sonra kesre ile). Artık ya **السَّلِفان** **السِّلْفَان**’dan değiştirilmiştir; yahut vaz‘andır. Osman b. Affân (Allah ondan razı olsun) dedi ki:
“**مُعَاتَبَةُ السِّلْفَيْنِ تَحْسُنُ مَرَّةًفإنْ أدْمَنَا إكْثَارَهَا أَفْسَدَا الْحُبَّا**
Çoğulu: **أَسْلاَفٌ**. **كُرَاعٌ** dedi ki: “**السِّلْفَتَانِ**” (kesre ile): iki kardeşin nikâhı altında bulunan iki kadındır; yahut erkeklere mahsustur; kadınlarda **سِلْفَةٌ** yoktur. Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; İbn Sîde onu nakletti. Ve “**سِلْفَةُ**” (kesre ile) ve “**سِلَفَةُ**” “**كَعِنَبَةٍ** gibi”: onların a‘lâmındandır; **العُبَاب**’da olduğu gibi.

**سِلْفَةُ**: Hâfız Ebû Tâhir Muhammed’in dedesinin dedesidir; nüshalarda böyledir. Doğrusu: Ahmed b. Muhammed b. Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm **السِّلْفِيِّ**’dir. Bu nisbe hakkında ihtilaf edildi: denildi ki: “**سِلْفَةَ**”, “**سَهْ لَبَهْ**”in mu‘arrebidir; yani “üç dudak sahibi”; çünkü o, yarık dudaklı idi; bunu, **الكَرْمانِيُّ** **شرح البُخَارِيِّ**’nin dibâcesinde, hâfız Ebü’l-Muzaffer Mansûr b. Süleym **الإسْكَنْدَرِيُّ** **تاريخ الإسْكَنْدرية**’de, **الزرْكَشِيُّ** İbnü’s-Salâh’ın **عُلُومِ الحديثِ**’ine hâşiyede ve **النوَوِيُّ** **بُسْتَانِ العارفين**’de böyle zikretti.

Ve denildi ki: O, Himyer’den bir batın olan **بُطَيْنٍ**’e mensuptur; onlara “**بنو السِّلَفِ**” denilir. İskenderiye’de onunla bir araya geldiğinde, imam neseb âlimi İbnü’l-Cevvânî’ye bunu şifâhen söyledi. Ve ben, zikredilen neseb âliminin telifi olan **المُقَدِّمةِ الفاضِلِيِّةِ**’de onun nassını okudum: “Sa‘d b. Himyer’e gelince, ondan neseb, meşhur batın olan **السِّلَفِ**’in nesebi (gelir); her **سِلَفِيٍّ** ona döner.” Bunu, kesre sonra fetha ile ضبط etti.

Dedim ki: Bu, Yusuf b. Şâhîn’in, hâfızın torunu olarak, dedesinin **كتابِ التَّبْصِيرِ**’inin kenarında hattıyla okuduğum şeyi de teyit eder; nassı şudur: “**السِّلَفِيِّ**’nin hattıyla büyük bir ta‘lîkte şunu gördüm: ‘**بنو سِلَفَةَ**: **سَلَفِي**; yani amcam ve Ebû Muhammed b. İbrâhîm’in dedesi ve Ebü’l-Fazl’ın amcası; ve onlar, Dâvûd b. Muṣarrif’in oğlu **سِلَفَةَ**’nin oğullarıdır.’ Şunu iyice düşün.”

Ebû Muhammed Abdullah b. Havṭillâh’ın fihristinde, onun, İsfahân köylerinden bir köye mensup olduğu; adının **سِلَفَة** olduğu (şeklinde olan) ise yanlıştır; doğrusu, bizim zikrettiğimizdir.

Yine **الزرْكَشِيُّ**’nin sözü: “Farsçada, **شِلَفه** ( **الشِّينِ المُعْجَمَةِ**’nin kesresi ve **اللام**’ın fethasıyla) diye lakaplandı; sonra ta‘rîb edildi” (sözü) hatadır. Doğrusu: Farsçada “**سَهْ لَبَهْ**” diye lakaplandı; böyle dediler. Benim yanımda, **الباءِ المُوَحَّدَةِ**’nin **فَاءً** olarak ta‘rîbinde tevakkuf vardır; çünkü onlar, ancak harf, dillerine ağır olup harflerinin mahreçlerinde vârid değilse ta‘rîbe ihtiyaç duyarlar. Ve Farsçada “dudak” manasında **لَبْ**, ittifakla **الباءِ المُوَحَّدةِ** iledir; o ta‘rîb edilmez; bilakis hâli üzere kalır. Bunun benzeri **بَاذِق**’tir; çünkü **الباء** Arapça olunca onu hâli üzere bıraktılar.

Sonra, musannifin sözünde, vecihlerden nazar vardır: Evvela: onun siyakı, dedesinin dedesinin **سِلْفَةَ** (kesre ile) olmasını gerektirir; öyle değildir; bilakis, zâhir olduğu üzere, “**كَعِنَبَةٍ** gibi”dir.

İkincisi: “dedesinin dedesi” sözü, onun için bir isim olduğuna delalet eder; öyle değildir; bilakis o, onun lakabıdır; ismi İbrâhîm’dir; nitekim daha sonra sözü buna delalet eder. Üçüncüsü: Ebû Tâhir’in dedesinin dedesiyle iktisar etmesi, onun tek bir fert olduğu vehmini verir; bu, Zehebî’nin ve başkasının sözünün da muktezâsıdır. Hâfız dedi ki: “Bazı muhaddisler, Ebû Ca‘fer **الصَّيْدَلاَنِيَّ**’yi de böyle nisbet etti; çünkü dedesinin adı **سِلَفَةٌ**’dir; şunu iyice düşün.”

**السُّلْفُ** (zamm ile): diğer nüshalarda böyledir; o yanlıştır. Doğrusu — **الصِّحاح**’ta, **العُبَاب**’da, **اللِّسَان**’da ve bu kitabın bazı nüshalarında da olduğu üzere —: **المُسْلِفُ**: kırk beş yaşına ve benzerine ulaşmış kadındır; bu, dişilere tahsis edilmiş bir vasıftır; bunu **الجَوْهَرِيُّ** söyledi. Başkası dedi ki: kadınlardan **المُسْلِفُ**: orta yaşlıdır. Ve **الجَوْهَرِيُّ** şair için inşad etti:
“**فيها ثَلاَثٌ كَالدُّمَى ... وكاعبٌ ومُسْلِفُ**”
**الصَّاغَانِيُّ** dedi ki: Şiir, **لُعَمَر بنِ أَبي رَبيعَةَ**’yedir; rivayet “( **إِلى ثَلاَثٍ كالدُّمَى وأَوَّلُه** )”dir:
“**هَاجَ فُؤَادِي مَوْقِفُ ... ذَكَّرَنِي مَا أعْرِفُ
مَمْشَايَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ... والشوْقُ مِمَّا يَشْعَفُ**”
(“**إِلى ثَلاثٍ...**”) sonuna kadar. Ve **التَّسْلِيفُ**: **السُّلْفَةِ**’yi yemektir; o, misafir için öğle yemeğinden önce acele olarak verilen lokmadır; bunu **الجَوْهَرِيُّ** nakletti. Denilir: “**سَلِّفُوا ضَيْفَكُم**”.

**التَّسْلِيفُ** ayrıca: takdim etmektir; bunu **الجَوْهَرِيُّ** nakletti.

**التَّسْلِيفُ** ayrıca: **الإِسْلاَفُ**’tır. Denilir: “Yemekte **سَلَّفْتُ** ( **تَسْلِيفاً** olarak), **أَسْلَفْتُ** gibi.” Ondan hadîs: “(Kim **سَلَّفَ** ederse, mutlaka bilinen bir ölçek ve bilinen bir tartı ile, bilinen bir vadeye kadar **يُسَلِّفْ** etsin)” (vardır). Murad: kim bir malı öne verdi ve onu, garantili bir meta hakkında bir adama teslim etti. Denilir: “**سَلَّفْتُ** ve **أَسْلَفْتُ** ve **أَسْلَمْتُ**” tek bir manadadır. Bunların her birinden isim: **السَّلَفُ** ve **السَّلَمُ**’dır.

İbn Abbâd dedi ki: “Yerde onunla **سَالَفَهُ** ( **مُسَالَفَةً** olarak): (orada onunla **سَايَرَهُ** ( **مُسَايَرَةً** olarak).”

Ve dedi ki: “Ve ayrıca: işte onunla **سَاوَاهُ**.”

Dedi ki: **وسَالَفَ الْبَعِيرُ**: ilerledi; o hâlde o **مُسَالِفٌ**’tir.

Ve ondan şöyle şöyle **تَسَلَّفَ**: borç aldı; onu el-Cevherî nakletti. Ve ondan, şeyde de **السَّلَفُ** (vardır). Ve bazı nüshalarda: “Ve ondan, yürüyüşte de **السَّلَفُ**” (vardır); ve bu, **العُبَاب**’ın nassıdır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **السَّالِفُ**: öne geçmiş olan.

Ve **السَّلَفُ** ve **السَّلِيفُ** ve **السُّلْفَةُ**: öne geçmiş olan topluluk.

Ve **سَلِيفٍ**’in cemi: iki damme ile **سُلُفٌ**. Ve ondan, Yahyâ b. Vessâb’ın kıraati: (**فَجَعَلْنَاهُمْ سُلُفاً**). el-Ferrâ dedi ki: Kâsım, onun bir tekilini **سَلِيفاً** olarak işittiğini iddia etti.

Ve **سالِفٌ** ve **سَلَفٌ**, **خَالِفٍ** ve **خَلَفٍ** gibidir.

Ve **السَّلَفُ**: yürüyüşte öne geçmiş kavim; ve ondan, Kays b. el-Hatîm’in sözü:
لَوْ عَرَّجُوا سَاعَةً نُسَائِلُهُمْ ... رَيْثَ يٌضَحِّى جِمَالَهُ السَّلَفُ

Ve ona mal olarak **أَسْلَفَهُ** ve **سَلَّفَهُ**: ona borç verdi. Şair dedi ki:
" تُسَلِّفُ الْجَارَ شِرْباً وهْي حَائِمَةٌوالْمَاءُ لَزْنٌ بَكِيءُ العَيْنِ مُقْتَسَمُ

Ve ondan dirhemler **اسْتَسْلَفْتُ** de, o da bana **أَسْلَفَنِي**: **تَسَلَّفْتُ** gibidir; el-Cevherî onu nakletti. Ve ondan: (onun bir A‘râbîden bir **بَكْراً** **اسْتَسْلَفَ** ettiği): yani borç istedi.

Ve bana insanlardan bir **سَلفٌ** geldi: yani bir topluluk.

Ve her şeyden **السُّلافُ** ve **السُّلافةُ**: onun hâlisi.

Ve damme ile **السُّلْفَهُ**: çocuğun sünnet derisi; onu el-Leys nakletti. Ve **رَوْضُ مَسْلُوفٌ**: düzeltilmiş. Ve bununla musannif, iki adı olandan “er-Ravd el-Maslûf”ta binlere kadar (olan) kitabını adlandırdı; ve bu kitapta bazen ona havale eder; bu yüzden onu zikretmeye ihtiyaç duyduk.

Ve kadınlardan **السَّلائِفُ**, erkeklerden **الأَسْلافِ** gibidir. Ve onların emsallerindendir: (**مَرْكَبُ الضَّرائرِ سَارَ ومَرْكَبُ السَّلائِفِ غَارَ**).

Ve **السُّلَفُ** ( **صُرَدٍ** gibi): **الْقَطَا** yavrusu. Kurâ‘dan. Ve bununla şairin sözü tefsir edildi:
كَأَنَّ فَدَاءهَا إذْ حَرَّدُوهُ ... وطَافُوا حَوْلَهم سُلَفٌ يَتِيمُ

Ve damme ile **السُّلْفُ**: kuşlardan bir tür; tayin edilmedi.

Ve kavim için **سَلَفَ**: onların **سَلَّفَ**’i gibidir.

Ve damme ile **السُّلْفَةُ**: kadının, ziyaret edenlerini onunla ağırlamak için biriktirdiği şey.

Ve harekeli **السَّلَفُ**: aygır; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve inşâd etti:
لَهَا سَلَفٌ يَعُوذُ بِكُلُّ رِيعٍ ... حَمَى الْحَوْزَاتِ واشْتَهَرَ الإِفَالاَ

**حَمَى الْحَوْزَاتِ**: yani kendi **حَوْاَزتِهِ**’ni korudu; yani onlara ondan başka bir aygır yaklaşmaz. Ve **اشْتَهَرَ الإفَالاَ**: onun benzerini (yavruları) getirdi; **الإفَالِ** ile kasteder: develerin küçükleri.

Ve **السَّلِيفُ** ( **أَمِيرٍ** gibi): yol.
