# سلق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%84%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سلق

سَلَقَهُ
1 سَلَقَهُ ذ , (S, K,) [aor. سَلُقَ ,] inf. n. سَلْقٌ, (TK,) He prostrated him on the back of his neck; (K;) or threw him down on his back; (S;) as also ↓ سَلْقَاهُ, inf. n. سِلْقَآءٌ. (S, K.) You say, طَعَنْتُهُ فَسَلَقْتُهُ and ↓ سَلْقَيْتُهُ, i. e. [I thrust him, or pierced him, and] threw him down on his back. (S.) And سَلَقَنِى لِحُلَاوَةِ القَفَا and عَلَى قَفَاىَ ↓ سَلْقَانِى He threw me down on my back: and so with ص; but more commonly with س. (TA, from a trad.) And سَلَقَهُ الطَّبِيبُ عَلَى ظَهْرِهِ The physician extended him on his back. (TA.) And سَلَقَهَا, (S, Msb, K,) inf. n. as above, (TA,) He threw her down on the back of her neck [or on her back] for the purpose of compressing her; namely, his wife: (Msb:) or he spread her, and then compressed her; (S, K;) as also ↓ سَلْقَاهَا; (S;) namely, a girl, or young woman. (K.) ― -b2- He thrust him, or pierced him, (K, TA,) with a spear; (TK;) and pushed him, or repelled him; and dashed himself, or his body, against him; (TA;) and ↓ سَلْقَاهُ signifies the same; (K, TA;) inf. n. سِلْقَآءٌ: (TA:) [and he struck him, or smote him; for the inf. n.] سَلْقٌ signifies the act of striking, or smiting. (TA.) [Hence,] سَلَقَهُ بِالكَلَامِ, (S, K,) aor. سَلُقَ , (TA,) inf. n. سَلْقٌ, (S, TA,) (tropical:) He hurt him, or displeased him, with speech; (S, K, TA;) spoke strongly, or severely, to him; (S, TA;) made him to hear that which he disliked, or hated, and did so much: (TA:) and سَلَقَهُ بِلِسَانِهِ (assumed tropical:) he said to him that which he dislike, or hated. (Msb.) سَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ, in the Kur xxxiii. 19, means (tropical:) They hurt you, or displease you, (Fr, Jel, TA,) by what they say, or bite you, (Fr, TA,) or are extravagant, or vehement, in speech to you, (AO, S, TA,) or smite you, (Bd, Jel,) with sharp tongues: (Fr, Bd, TA:) سَلْقٌ signifying the act of assaulting, and smiting, with force, with the hand, or arm, or (assumed tropical:) with the tongue: (Bd:) and the verb is also with ص; but this is not allowable in the reading [of the Kur]. (TA.) ― -b3- You say also, سَلَقَتِ الأَقْدَامُ وَالحَوَافِرُ الطَّرِيقَ, (TK,) inf. n. سَلْقٌ, (K,) The feet of men, and the hoofs of horses or the like, marked, or made marks upon, the road. (K, TK.) ― -b4- And سَلَقَهُ He flayed him with a whip. (K.) ― -b5- He galled it; namely, the back of his camel. (TA.) ― -b6- He (a beast) abraded the inner side of his (the rider's) thigh. (TA.) ― -b7- He peeled it off; namely, the flesh from the bone (عَنِ العَظْمِ); syn. اِلْتَحَاهُ; (O, K, TA;) he removed it therefrom. (TA.) ― -b8- He removed its hair, (Msb, K,) and its fur, (K,) with hot water, (Msb, K,) leaving the traces thereof remaining; (K;) aor. سَلُقَ , inf. n. سَلْقٌ. (Msb.) ― -b9- He boiled it with fire: (K:) or he boiled it slightly: inf. n. as above. (TA.) You say, سَلَقْتُ البَقْلُ I boiled the herbs, or leguminous plants, with fire, slightly: (S:) or I boiled them with water merely: thus heard by Az from the Arabs: (Msb:) and in like manner, eggs, (S, Msb,) in their shells: so says Az. (Msb.) You say also, سَلَقْتُ شَيْئًا بِالمَآءِ الحَارِّ [I cooked a thing with hot water]. (Lth, TA.) And سُلِقَ is said of anything as meaning It was [boiled, i. e.] cooked with hot water (TA.) ― -b10- سَلَقَ البَرْدُ النَّبَاتَ The cold nipped, shrunk, shrivelled, or blasted, the herbage, or plants; syn. أَحْرَقَهُ [q. v.]. (K.) ― -b11- سَلَقَ المَزَادَةَ, (inf. n. as above, TA,) He oiled, or greased, the leathern water-bag: (S, K:) and in like manner, الأَدِيمَ [the hide, or tanned hide]. (TA.) And سَلَقَ البَعِيرَ (K, TA) بِالهِنَآءِ (TA) He smeared the camel all over with tar: (K, TA:) from Ibn-'Abbلd. (TA.) -A2- سَلَقَ الجُوَالِقَ, aor. سَلُقَ , (TA,) inf. n. سَلْقٌ, (S, TA,) He inserted one of the two loops of the [sack called] جوالق into the other: (S, TA:) or سَلَقَ العُودَ فِى العُرْوَةِ he inserted the stick into the loop [of the جوالق]; as also ↓ اسلقهُ: (K:) accord. to AHeyth, سَلْقٌ signifies the inserting the [stick called] شِظَاظ at once into the two loops of the [two sacks called] جُوَالِقَانِ when they are put and bound upon the camel. (TA. [See also قَطَبَ الجُوَالِقَ.]) -A3- سَلَقَ الحَائِطَ: see 5. -A4- سُلِقَتْ أَفْوَاهُنَا مِنْ أَكْلِ وَرَقِ الشَّجَرِ Our mouths broke out with pimples, or small pustules, from the eating of the leaves of trees. (TA. [See سُلَاقٌ.]) -A5- الِتَّى سُلِقَ عَلَيْهَا ↓ هٰذِهِ سَلِيقَتُهُ and سُِقَهَا [This is his nature, to which he was constitutionally adapted or disposed]: said by Sb. (TA.) -A6- سَلَقَ, [intrans., aor. سَلُقَ ,] (S, K,) inf. n. سَلْقٌ, (TA,) He called out, cried out, or shouted; or did so vehemently; or with his utmost force: (S, K:) a dial. var. of صَلَقَ: (S:) he raised the voice: (Ibn-El-Mubلrak, TA:) or he raised his voice on the occasion of the death of a man, or on the occasion of a calamity: (A 'Obeyd, TA:) accord. to IDrd, the meaning [of the inf. n.] is a woman's slapping and scratching her face: but the first explanation is more correct. (TA.) ― -b2- Also He ran. (K.) You say سَلَقَ سَلْقَةً He ran a run. (Ibn-'Abbلd, O.)

اسلق
4 اسلق ذ , said of a man, His camel's back became white after the healing of galls. (TA.) -A2- And He hunted, snared, or trapped, a she-wolf, (IAar. K,) which is called سِلْقَة. (IAar.) -A3- See also 1, in the latter half of the paragraph.

5 تَسَلَّقَ see Q. Q. 3. ― -b2- تسلّق عَلَى فِرَاشِهِ (IAar, K, TA) ظَهْرًا لِبَطْنٍ (IAar, TA) He was, or became, restless, agitated, or in a state of commotion, upon his bed, by reason of anxiety or pain: (IAar, K, TA:) but Az says that the verb known in this sense is with ص. (TA.) -A2- تسلّق الجِدَارَ, (S, K,) or الحَائِطَ; and ↓ سَلَقَهُ, inf. n. سَلْقٌ; (TA; [comp. the Chald. 165;]) He ascended, climbed, or scaled, the wall: (S, K, TA:) or تَسَلُّقٌ signifies the ascending a smooth wall: or it is like the تَسَلُّق of the Messiah to Heaven. (TA.)

انسلق
7 انسلق ذ [app. signifies It was, or became, affected with what is termed سُلَاق; said of the tongue: and in like manner said of the eye: or,] said of the tongue, it was, or became, affected with an excoriation: and اِنْسِلَاقٌ in the eye is a redness incident thereto. (TA.)

سَلْقَاهُ
Q. Q. 1 سَلْقَاهُ ذ &c.: see 1, in five places.

اِسْلَنْقَى
Q. Q. 3 اِسْلَنْقَى ذ , of the measure اِفْعَنْلَى, (S,) He lay, or slept, (نَامَ,) on his back; (Seer, S, O, K;) like اِسْتَلْقَى [which belongs to art. لقى]; (O, K;) as also ↓ تسلّق. (TA.)

سَلْقٌ
سَلْقٌ ذ The mark, or scar, of a gall, or sore, on the back of a camel, when it has healed, and the place thereof has become white; (K;) [like سَحْقٌ;] as also ↓ سَلَقٌ. (S, K.) ― -b2- And The mark made by the [plaited thong called] نِسْع upon the side of the camel, (K, TA,) or upon his belly, from which the fur becomes worn off; (TA;) and so ↓ سَلِيقَةٌ: (S, K: *) سَلَائِقُ [is pl. of ↓ the latter word, and] signifies the marks made by the feet of men and by the hoofs of horses or the like upon the road: (K, TA:) and to these the marks made by the [plaited thongs called] أَنْسَاع upon the belly of the camel are likened. (TA.)

سِلْقٌ
سِلْقٌ ذ [Bete; and particularly red garden-bete: so called in the present day; and also called شَوَنْدَر and سَوَنْدَر and بَنْجَر:] a certain plant, (S, Msb,) or herb (بَقْلَةٌ), (K,) that is eaten, (S,) well known; (Msb, K;) i. q. جغندر [or چُغُنْدُرْ, whence the vulgar name شَوَنْدَر, and hence سَوَنْدَر]; so says ISh; i. e. in Pers.; in some of the MSS. جلندر [a mistranscription for چُگُنْدُرْ]; a plant having long leaves, and a root penetrating [deeply] into the earth, the leaves of which are tender, and are cooked: (TA:) it clears [the skin], acts as a dissolvent, and as a lenitive, and as an aperient, or a deobstruent; exhilarates, and is good for the نِقْرِس [i. e. gout, or podagra,] and the joints: its expressed juice, when poured upon wine, converts it into vinegar after two hours; and when poured upon vinegar, converts it into wine after four hours; and the expressed juice of its root, used as an errhine, is an antidote to toothache and earache and hemicrania. (K.) [See also حُمَّاضٌ, and كُرْنُبٌ.] سِلْقُ المَآءِ and سِلْقُ البَرِّ, also, are the names of Two plants. (K.) -A2- Also The he-wolf: (S, Msb, K:) and ↓ سِلْقَةٌ the she-wolf: (S, K:) or the latter signifies thus; but سِلْقٌ is not applied to the he-wolf: (K:) the pl. of سِلْقَةٌ is سُلْقَانٌ and سِلْقَانٌ: (JM, TA;) or these are pls. of سِلْقٌ; and the pl. of سِلْقَةٌ is سِلَقٌ and سِلْقٌ, (K,) or [rather] this last is a coll. gen. n. of which سِلْقَةٌ is the n. un. (Sb.) Hence the prov., ↓ أَسْلَطُ مِنْ سِلْقَةٍ (JK, Meyd) i. e. More clamorous than a she-wolf: or it may mean more overpowering. (Meyd.) ― -b2- And hence, (TA,) ↓ سِلْقَةٌ is applied to a woman as meaning (tropical:) Clamorous; or long-tongued and vehemently clamorous, (S, K, TA,) foul, evil, or lewd; (K, TA;) likened to the she-wolf in respect of her bad qualities: (TA:) pl. سُلْقَانٌ and سِلْقَانٌ. (K.) ― -b3- ↓ سِلْقَةٌ also signifies A female lizard of the kind called ضَبّ, (JK,) or a female locust, (TA,) when she has laid her eggs. (JK, TA.) -A3- Also A water-course, or channel in which water flows, (K, TA,) between two tracts of elevated, or elevated and rugged, ground: or, accord. to As, an even, depressed tract of ground: (TA:) pl. سُلْقَانٌ (K) and أَسْلَاقٌ and أَسَالِقُ, which (i. e. the second and third of these pls.) are also said to be pls. of سَلَقٌ [q. v.]. (TA.)

سَلَقٌ
سَلَقٌ ذ An even plain: (S:) or a smooth, even, tract, of good soil: (O, K: [a meaning erroneously assigned in the CK to سَلْقَةٌ:] or a depressed, even, plain, in which are no trees: (ISh:) or a low tract, or portion, of land, that produces herbage: (JK:) pl. [of mult.] سُلْقَانٌ (S, O, K) and سِلْقَانٌ (K) and [of pauc.] أَسْلَاقٌ, (JK, O, K,) and أَسَالِقُ is also a pl. of سَلَقٌ, or of its pl. أَسْلَاقٌ, as is likewise أَسَالِيقُ: (TA:) ↓ سَمْلَقٌ, also, with an augmentative م, signifies the same, and its pl. is سَمَالِقُ: (S:) or the pl. سُلْقَانٌ signifies meadows (رِيَاض) in the higher parts of [tracts such as are termed] بِرَاق [pl. of بُرْقَةٌ] and قِفَاف [pl. of قُفٌّ]. (Az, TA in art. روض.) ― -b2- See also سَلْقٌ.

سِلْقَةٌ
سِلْقَةٌ ذ : see سِلْقٌ, in four places.

سَلْقَاةٌ
سَلْقَاةٌ ذ A certain mode of compressing, upon the back. (Ibn-'Abbلd, K, TA.) [See 1.]

سُلَاقٌ
سُلَاقٌ ذ Pimples, or small pustules, that comes forth upon the root of the tongue: or a scaling in the roots of the teeth: (S, K:) sometimes it is in beasts (دَوَابّ). (TA.) ― -b2- And A thickness, or roughness, in the eyelids, by reason of a corrosive matter which causes them to become red and occasions the falling off of the eyelashes and then the ulceration of the edges of the eyelids: (K:) thus سلاق of the eye is expl. in the “ Kلnoon. ” (TA.)

سَلِيقٌ
سَلِيقٌ ذ What fall off [app. of the leaves] (S, K) from trees, (S,) or from shrubs, or small trees; (K;) or from trees which the cold has nipped, or blasted: or, accord. to As, trees which heat, or cold, has nipped, or blasted: (TA:) pl. سُلْقٌ. (K.) ― -b2- And What has dried up of [the plant called] شِبْرِق, (Ibn-'Abbلd, K,) and become parched by the sun. (Ibn-'Abbلd.) -A2- Also Honey which the bees build up (Ibn-'Abbلd, O, K) along the length of their hive, or habitation: (K:) or, accord. to the T, ↓ سَلِيقَةٌ signifies a certain thing which the bees fabricate in their hive, or habitation, lengthwise: (TA:) pl. سُلْقٌ. (K.) -A3- Also The side of a road. (K.) The two sides of the road are called سَلِيقَا الطَّرِيقِ. (Ibn- 'Abbلd, O.)

سَلِيقَةٌ
سَلِيقَةٌ ذ What is cooked with hot water (مَا سُلِقَ), of herbs, or leguminous plants, and the like: (K:) or, accord. to Az, what is cooked (مَا طُبِخَ) with water, of the herbs, or leguminous plants, of the [season called] رَبِيع, and eaten in times of famine: pl. سَلَائِقُ, which occurs in a trad., and, as some relate it, with ص. (TA.) ― -b2- And Millet (ذُرَةٌ) bruised, (IAar, IDrd, Z, K,) and dressed, (IAar, IDrd, K,) by being cooked with milk: (IAar:) or أَقِط [a preparation of dried curd] with which are mixed [plants called] طَرَاثيث. (K.) -A2- Accord. to Lth, (TA,) The place where the [plaited thong called] نِسْع comes forth [from the ropes that form the breast-girth], (O, K, TA,) in the side of the camel: said by him to be derived from the phrase سَلَقْتُ شَيْئًا بِالمَآءِ الحَارِّ; because it is [as though it were] burnt by the ropes: or, accord. to another explanation, its pl., سَلَائِقُ, signifies the strips of flesh between the two sides. (TA.) ― -b2- See also سَلْقٌ, in two places. -A3- And see سَلِيقٌ. -A4- And The nature, or natural disposition or constitution, (AZ, IAar, S, K,) of a man. (IAar, S.) See 1, in the last quarter of the paragraph. One says, اـِنَّهُ لَكَرِيمُ السَّلِيقَةِ Verily he is generous in respect of nature. (AZ.) [See also سَلِيقِيَّةٌ.]

سَلُوقِىٌّ
سَلُوقِىٌّ ذ [applied in the present day to A greyhound, and any hunting-dog;] a sort of dog: (MA:) and a sort of coat of mail: (TA:) ↓ سَلُوقِيَّةٌ [as a coll. n.] is applied to certain coats of mail: (S, K: *) and to certain dogs: so called in relation to سَلُوقُ, [said by Freytag to be written in the K سَلُوقة, but it is there said to be like صَبُور,] a town in El-Yemen; (S, MA, K; *) or a town, or district, in the border of Armenia, (K,) called اللَّان [or لَان]: (TA:) or the coats of mail are so called in relation to the former سلوق; (so in a copy of the S;) and the dogs, in relation to سَلُوق which is the city of اللَّان [or لَان]: (S, TA: *) or both are so called in relation to سَلَقِيَّةُ, a town in the Greek Empire, (IDrd as on the authority of As, and K,) said by ElMes'oodee to have been on the shore of [the province of] Antioch, remains of which still exist; (TA;) and if so, it is a rel. n. altered from its proper form. (K, TA.) ― -b2- [It is also said in the TA to signify A sword: but a verse there cited, after Th, as an ex. of it in this sense, is mistranscribed, and casts doubt upon the orthography of the word, and upon this explanation.]

كَلَامٌ سَلِيقِىٌّ
كَلَامٌ سَلِيقِىٌّ ذ [Natural, or untaught, speech;] speech whereof the desinential syntax is not much attended to, but which is chaste and eloquent in respect of what has been heard, though often tripping, or stumbling, in respect of grammar: (Lth, L, TA:) or the speech which the dweller in the desert utters according to his nature and his proper dialect, though his other speech be nobler and better. (L, TA.) And ↓ سَلِيقِيَّةٌ [in like manner, the ة being affixed to the epithet سَلِيقِىٌّ to convert it into a subst.,] signifies The dialect in which the speaker thereof proceeds loosely, or freely, according to his nature, without paying much attention to desinential syntax, and without avoiding incorrectness. (O, TA.) You say, ↓ فُلَانٌ يَتَكَلَّمُ بِالسَّلِيقِيَّةِ, meaning Such a one speaks according to his nature, not from having learned. (S, K.) And ↓ فُلَانٌ يَقْرَأُ بِالسَّلِيقِيَّةِ Such a one reads, or recites, according to the natural condition in which he has grown up, not as having been taught. (TA.)

سَلُوقِيَّةٌ
سَلُوقِيَّةٌ ذ : see سَلُوقِىٌّ. -A2- Also The sitting-place of the رُبَّان [or captain] of a ship. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

سَلِيقِيَّةٌ
سَلِيقِيَّةٌ ذ : see سَلِيقِىٌّ, in three places.

سَلَّاقٌ
سَلَّاقٌ ذ : see مِسْلَقٌ, in two places.

السُّلَاقُ
السُّلَاقُ ذ A certain festival of the Christians; (K;) that of the Ascension of Jesus into Heaven: (TK:) derived from سَلَقَ الحَائِطَ [expl. above (see 5)]: said by IDrd to be a foreign word (أَعْجَمَىٌّ), and in one place said by him to be Syriac, arabicized. (TA.)

سَالِقَةٌ
سَالِقَةٌ ذ A woman raising her voice, on the occasion of a calamity, (K, TA,) or on the occasion of the death of any one: (TA:) or slapping her face: (K, TA:) thus says Ibn-El-Mubلrak: but the former explanation is the more correct: it occurs in a trad., in which such is said to have been cursed by the Prophet; and, as some relate it, with ص. (TA.)

سَمْلَقٌ
سَمْلَقٌ ذ : see سَلَقٌ: and see also art. سملق.

سَيْلَقٌ
سَيْلَقٌ ذ Quick, or swift; a fem. epithet; (Ibn- 'Abbلd, O, K;) applied to a she-camel: (Ibn- 'Abbلd, O:) in the Tekmileh, سَلِيقٌ, which is a mistake: in the L, a she-camel having a penetrative energy in her pace. (TA.)

الأَسَالِقُ
الأَسَالِقُ ذ What is next to the لَهَوات [app. here a pl. used as a sing., meaning the uvula] of the mouth, internally: (Ibn-'Abbلd, O, K:) or the upper parts of the interior of the mouth: (TA:) or the upper parts of the mouth, (M, TA,) those to which the tongue rises: thus applied, it is a pl. having no sing. (TA.)

خَطِيبٌ مِسْلَقٌ
خَطِيبٌ مِسْلَقٌ ذ and ↓ مِسْلَاقٌ and ↓ سَلَّاقٌ (tropical:) An eloquent speaker or orator or preacher: (S, K, TA:) because of the vehemence of his voice and his speech. (S, TA.) And لِسَانٌ مِسْلَقٌ and ↓ سَلَّاقٌ (tropical:) A sharp, cutting, or eloquent, tongue. (TA.)

مِسْلَاقٌ
مِسْلَاقٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مَسْلُوقَةٌ
مَسْلُوقَةٌ ذ , meaning A skinned fowl cooked [i. e. boiled] with water, by itself, [and also any boiled meat, is agreeable with a classical usage of the verb from which it is derived, but] is [said to be a vulgar term. (TA.)

### Türkçe

**سَلَقَهُ**
1 **سَلَقَهُ** ذ , (S, K,) [muzâri‘ı **سَلُقَ** ,] mastar ismi **سَلْقٌ**, (TK,) onu boynunun arkasının üstüne yatırdı; (K;) yahut onu sırtüstü yere attı; (S;) bunun gibi ↓ **سَلْقَاهُ**, mastar ismi **سِلْقَآءٌ**. (S, K.) Şöyle dersin: **طَعَنْتُهُ فَسَلَقْتُهُ** ve ↓ **سَلْقَيْتُهُ**, yani [onu mızrakladım yahut deldim ve] onu sırtüstü yere attım. (S.) Ve **سَلَقَنِى لِحُلَاوَةِ القَفَا** ve **عَلَى قَفَاىَ** ↓ **سَلْقَانِى**: beni sırtüstü yere attı: ص ile de böyledir; fakat daha çok س ile. (TA, bir rivayetten.) Ve **سَلَقَهُ الطَّبِيبُ عَلَى ظَهْرِهِ**: tabip onu sırtüstü uzattı. (TA.) Ve **سَلَقَهَا**, (S, Msb, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (TA,) onu (yani karısını) sıkıştırmak maksadıyla boynunun arkasının üstüne [yahut sırtüstü] yere attı: (Msb:) yahut onu yaydı, sonra sıkıştırdı; (S, K;) bunun gibi ↓ **سَلْقَاهَا**; (S;) yani bir kız yahut genç kadın. (K.) ― -b2- Onu mızrakla dürttü yahut deldi, (K, TA,) (TK;) ve onu itti yahut geri püskürttü; ve kendisini yahut bedenini ona çarptı; (TA;) ve ↓ **سَلْقَاهُ** aynı manaya gelir; (K, TA;) mastar ismi **سِلْقَآءٌ**: (TA:) [ve onu vurdu; zira mastar ismi] **سَلْقٌ** vurma fiilini ifade eder. (TA.) [Bundan dolayı,] **سَلَقَهُ بِالكَلَامِ**, (S, K,) muzâri‘ı **سَلُقَ**, (TA,) mastar ismi **سَلْقٌ**, (S, TA,) (mecaz:) onu sözle incitti yahut hoşnutsuz etti; (S, K, TA;) ona sert yahut şiddetli konuştu; (S, TA;) ona hoşlanmadığı yahut nefret ettiği şeyi işittirdi ve bunu çokça yaptı: (TA:) ve **سَلَقَهُ بِلِسَانِهِ** (farz edilen mecaz:) ona hoşlanmadığı yahut nefret ettiği şeyi söyledi. (Msb.) Kur’ân’da xxxiii. 19’daki **سَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ**, (mecaz:) söyledikleriyle size eziyet ederler yahut sizi hoşnutsuz ederler, (Fr, Jel, TA,) yahut sizi ısırırlar, (Fr, TA,) yahut size karşı sözde aşırı yahut şiddetli olurlar, (AO, S, TA,) yahut sizi vururlar, (Bd, Jel,) keskin dillerle: (Fr, Bd, TA:) **سَلْقٌ** el ile yahut kol ile, yahut (farz edilen mecaz:) dil ile, kuvvetle saldırma ve vurma fiilini ifade eder: (Bd:) fiil ص ile de gelir; fakat bu, [Kur’ân] kıraatinde caiz değildir. (TA.) ― -b3- Şöyle de dersin: **سَلَقَتِ الأَقْدَامُ وَالحَوَافِرُ الطَّرِيقَ**, (TK,) mastar ismi **سَلْقٌ**, (K,) insanların ayakları ve atların yahut benzerlerinin toynakları yolu izledi yahut yolda izler yaptı. (K, TK.) ― -b4- Ve **سَلَقَهُ**: onu kamçıyla derisini yüzdü. (K.) ― -b5- Onu yaraladı; yani devesinin sırtını. (TA.) ― -b6- O (bir hayvan) onun (binicinin) uyluğunun iç tarafını aşındırdı. (TA.) ― -b7- Onu soydu; yani eti kemikten (**عَنِ العَظْمِ**); eş anlamlısı **اِلْتَحَاهُ**; (O, K, TA;) onu ondan uzaklaştırdı. (TA.) ― -b8- Onun kılını, (Msb, K,) ve postunu, (K,) sıcak su ile, (Msb, K,) izlerini kalır halde bırakarak, (K;) giderdi; muzâri‘ı **سَلُقَ**, mastar ismi **سَلْقٌ**. (Msb.) ― -b9- Onu ateşle kaynattı: (K:) yahut onu az kaynattı: mastar ismi yukarıdaki gibi. (TA.) Şöyle dersin: **سَلَقْتُ البَقْلُ**: otları yahut baklagil bitkilerini ateşle az kaynattım: (S:) yahut onları yalnız su ile kaynattım: Az’ın Araplardan işittiği böyledir: (Msb:) ve aynı şekilde, yumurtalar, (S, Msb,) kabukları içinde: Az böyle der. (Msb.) Şöyle de dersin: **سَلَقْتُ شَيْئًا بِالمَآءِ الحَارِّ** [bir şeyi sıcak su ile pişirdim]. (Lth, TA.) Ve **سُلِقَ**, herhangi bir şey hakkında, “sıcak su ile [kaynatıldı yani] pişirildi” manasında söylenir. (TA.) ― -b10- **سَلَقَ البَرْدُ النَّبَاتَ**: soğuk, otları yahut bitkileri kıstı, büzdü, buruşuklaştırdı yahut yaktı; eş anlamlısı **أَحْرَقَهُ** [bk.]. (K.) ― -b11- **سَلَقَ المَزَادَةَ**, (mastar ismi yukarıdaki gibi, TA,) deriden su tulumunu yağladı: (S, K:) ve aynı şekilde, **الأَدِيمَ** [deriyi yahut tabaklanmış deriyi]. (TA.) Ve **سَلَقَ البَعِيرَ** (K, TA) **بِالهِنَآءِ** (TA): deveyi katranla baştan başa sıvadı: (K, TA:) İbn-‘Abbād’dan. (TA.)

-A2- **سَلَقَ الجُوَالِقَ**, muzâri‘ı **سَلُقَ**, (TA,) mastar ismi **سَلْقٌ**, (S, TA,) **جوالق** denilen çuvalın iki halkasından birini ötekine geçirdi: (S, TA:) yahut **سَلَقَ العُودَ فِى العُرْوَةِ**: değneği **جوالق**’ın halkasına soktu; bunun gibi ↓ **اسلقهُ**: (K:) AHeyth’e göre **سَلْقٌ**, deve üzerine konulup bağlandıklarında iki **جُوَالِقَانِ**’ın iki halkasına birden **شِظَاظ** denilen değneği sokmaktır. (TA. [Bk. ayrıca **قَطَبَ الجُوَالِقَ**.])

-A3- **سَلَقَ الحَائِطَ**: bk. 5.

-A4- **سُلِقَتْ أَفْوَاهُنَا مِنْ أَكْلِ وَرَقِ الشَّجَرِ**: ağaç yapraklarını yemekten ağızlarımızda sivilceler yahut küçük çıbanlar çıktı. (TA. [Bk. **سُلَاقٌ**.])

-A5- ↓ **هٰذِهِ سَلِيقَتُهُ** ve **سُِقَهَا** [bu, onun tabiatıdır; ona göre yaratılıştan uyarlanmış yahut meyilli olduğu şeydir]: Sb tarafından söylenmiştir. (TA.)

-A6- **سَلَقَ**, [geçişsiz, muzâri‘ı **سَلُقَ** ,] (S, K,) mastar ismi **سَلْقٌ**, (TA,) bağırdı, haykırdı yahut çağırdı; yahut bunu şiddetle; yahut bütün gücüyle yaptı: (S, K:) **صَلَقَ**’ın bir lehçe varyantıdır: (S:) sesi yükseltti: (Ibn-El-Mubārak, TA:) yahut bir adamın ölümü yahut bir musibet sebebiyle sesini yükseltti: (A ‘Obeyd, TA:) IDrd’ye göre [mastar isminin] manası, kadının yüzünü tokatlaması ve tırmalamasıdır: fakat birinci açıklama daha doğrudur. (TA.) ― -b2- Ayrıca: koştu. (K.) Şöyle dersin **سَلَقَ سَلْقَةً**: bir koşuş koştu. (Ibn-‘Abbād, O.)

**اسلق**
4 **اسلق** ذ , bir adam hakkında söylenir: devesinin sırtı, yaraların iyileşmesinden sonra beyazlaştı. (TA.) -A2- Ve bir dişi kurdu avladı, tuzakladı yahut yakaladı, (IAar. K,) ki ona **سِلْقَة** denir. (IAar.) -A3- Ayrıca 1’e bak, paragrafın ikinci yarısında.

5 **تَسَلَّقَ** bk. Q. Q. 3. ― -b2- **تسلّق عَلَى فِرَاشِهِ** (IAar, K, TA) **ظَهْرًا لِبَطْنٍ** (IAar, TA): kaygı yahut acı sebebiyle yatağında huzursuz oldu yahut çalkalandı yahut kımıldandı: (IAar, K, TA:) fakat Az, bu manada bilinen fiilin ص ile olduğunu söyler. (TA.) -A2- **تسلّق الجِدَارَ**, (S, K,) yahut **الحَائِطَ**; ve ↓ **سَلَقَهُ**, mastar ismi **سَلْقٌ**; (TA; [Keldânî 165 ile karşılaştır;]) duvara çıktı, tırmandı yahut duvarı aştı: (S, K, TA:) yahut **تَسَلُّقٌ**, pürüzsüz bir duvara çıkmayı ifade eder: yahut bu, Mesih’in göğe **تَسَلُّق**’u gibidir. (TA.)

**انسلق**
7 **انسلق** ذ [görünüşe göre, dil hakkında, **سُلَاق** denilen şeyle etkilenmiş oldu yahut oldu; ve aynı şekilde göz hakkında da söylenir: yahut,] dil hakkında, bir sıyrıkla etkilenmiş oldu yahut oldu: ve gözde **اِنْسِلَاقٌ**, ona arız olan bir kızarıklıktır. (TA.)

**سَلْقَاهُ**
Q. Q. 1 **سَلْقَاهُ** ذ &c.: bk. 1, beş yerde.

**اِسْلَنْقَى**
Q. Q. 3 **اِسْلَنْقَى** ذ , vezni **اِفْعَنْلَى** olan, (S,) sırtüstü yattı yahut uyudu, (**نَامَ,**) (Seer, S, O, K;) **اِسْتَلْقَى** gibidir [madde **لقى**’ya aittir]; (O, K;) bunun gibi ↓ **تسلّق**. (TA.)

**سَلْقٌ**
**سَلْقٌ** ذ Devenin sırtındaki bir yaranın yahut berelenmenin izi yahut yarası, iyileştiğinde ve yeri beyazlaştığında; (K;) [**سَحْقٌ** gibi;] bunun gibi ↓ **سَلَقٌ**. (S, K.) ― -b2- Ve devenin yan tarafında, (K, TA,) yahut karnında, **نِسْع** denilen örülü kayışın yaptığı iz; ondan postun aşınıp döküldüğü yer; (TA;) ve böylece ↓ **سَلِيقَةٌ**: (S, K: *) **سَلَائِقُ** [↓ son kelimenin çoğuludur ve] insanların ayakları ve atların yahut benzerlerinin toynakları tarafından yolda yapılan izleri ifade eder: (K, TA:) ve bunlara, devenin karnındaki **أَنْسَاع** denilen örülü kayışların yaptığı izler benzetilir. (TA.)

**سِلْقٌ**
**سِلْقٌ** ذ [pancar; ve özellikle kırmızı bahçe pancarı: günümüzde böyle adlandırılır; ayrıca **شَوَنْدَر** ve **سَوَنْدَر** ve **بَنْجَر** da denir:] belirli bir bitki, (S, Msb,) yahut bir ot (**بَقْلَةٌ**), (K,) yenilen, (S,) meşhur; (Msb, K;) **جغندر** ile aynı; ISh böyle der; yani Farsçada; bazı yazmalarda **جلندر** [**چُگُنْدُرْ** için yanlış yazım]; uzun yapraklı ve kökü toprağa [derince] nüfuz eden bir bitki; yaprakları yumuşaktır ve pişirilir: (TA:) [deriyi] temizler, çözücü ve yumuşatıcı ve açıcı yahut tıkanıklık gidericidir; ferahlatır; **نِقْرِس** [yani gut yahut podagra] ve eklemler için iyidir: sıkılmış suyu şaraba dökülünce iki saat sonra onu sirkeye çevirir; sirkeye dökülünce dört saat sonra onu şaraba çevirir; kökünün sıkılmış suyu buruna çekilerek kullanıldığında diş ağrısı ve kulak ağrısı ve yarım baş ağrısına panzehirdir. (K.) [Bk. ayrıca **حُمَّاضٌ**, ve **كُرْنُبٌ**.] **سِلْقُ المَآءِ** ve **سِلْقُ البَرِّ** de iki bitkinin adlarıdır. (K.) -A2- Ayrıca: erkek kurt: (S, Msb, K:) ve ↓ **سِلْقَةٌ** dişi kurt: (S, K:) yahut ikincisi bu manadadır; fakat **سِلْقٌ** erkek kurda uygulanmaz: (K:) **سِلْقَةٌ**’nin çoğulu **سُلْقَانٌ** ve **سِلْقَانٌ**’dır: (JM, TA;) yahut bunlar **سِلْقٌ**’un çoğullarıdır; ve **سِلْقَةٌ**’nin çoğulu **سِلَقٌ** ve **سِلْقٌ**’dur, (K,) yahut [daha doğrusu] bu sonuncusu, **سِلْقَةٌ**’nin tekil isim olduğu bir cins topluluk ismidir. (Sb.) Bundan dolayı atasözü: ↓ **أَسْلَطُ مِنْ سِلْقَةٍ** (JK, Meyd) yani dişi kurttan daha gürültücü: yahut daha baskın manasına gelebilir. (Meyd.) ― -b2- Ve bundan dolayı, (TA,) ↓ **سِلْقَةٌ** bir kadına (mecaz:) gürültücü; yahut dili uzun ve şiddetle gürültücü, (S, K, TA,) çirkin, kötü yahut fuhşiyata meyilli; (K, TA;) kötü vasıfları bakımından dişi kurda benzetilerek, denir: (TA:) çoğulu **سُلْقَانٌ** ve **سِلْقَانٌ**. (K.) ― -b3- ↓ **سِلْقَةٌ** ayrıca, **ضَبّ** denilen türden bir dişi kertenkele, (JK,) yahut yumurtalarını bıraktığında bir dişi çekirge, (TA,) manasına gelir. (JK, TA.) -A3- Ayrıca: iki yükselti yahut yükselti ve engebeli arazi arasında suyun aktığı bir su yolu yahut kanal, (K, TA,); yahut As’a göre düz, çukur bir arazi parçası: (TA:) çoğulu **سُلْقَانٌ** (K) ve **أَسْلَاقٌ** ve **أَسَالِقُ**; ki (yani bu ikinci ve üçüncü çoğullar) **سَلَقٌ**’un da çoğulları olduğu söylenir [bk.]. (TA.)

**سَلَقٌ**
**سَلَقٌ** ذ Düz bir ova: (S:) yahut iyi topraklı, pürüzsüz, düz bir arazi parçası: (O, K: [CK’de yanlışlıkla **سَلْقَةٌ**’ya verilmiş bir mana:]) yahut içinde ağaç bulunmayan çukur, düz bir ova: (ISh:) yahut ot bitiren alçak bir arazi parçası yahut bölüm: (JK:) çoğulu [çokluk] **سُلْقَانٌ** (S, O, K) ve **سِلْقَانٌ** (K) ve [azlık] **أَسْلَاقٌ**, (JK, O, K,) ve **أَسَالِقُ** da **سَلَقٌ**’un yahut onun çoğulu **أَسْلَاقٌ**’un çoğuludur; bunun gibi **أَسَالِيقُ** de: (TA:) ↓ **سَمْلَقٌ** da, artırma **م** ile, aynı manaya gelir ve onun çoğulu **سَمَالِقُ**’tur: (S:) yahut çoğul **سُلْقَانٌ**, [**بُرْقَةٌ**’nin çoğulu] **بِرَاق** ve [**قُفٌّ**’un çoğulu] **قِفَاف** denilen [arazi parçalarının] yüksek kısımlarındaki çayırları (**رِيَاض**) ifade eder. (Az, TA madde **روض**’da.) ― -b2- Ayrıca **سَلْقٌ**’a bak.

**سِلْقَةٌ**
**سِلْقَةٌ** ذ : bk. **سِلْقٌ**, dört yerde.

**سَلْقَاةٌ**
**سَلْقَاةٌ** ذ Sırt üzerinde yapılan belirli bir sıkıştırma tarzı. (Ibn-‘Abbād, K, TA.) [Bk. 1.]

**سُلَاقٌ**
**سُلَاقٌ** ذ Dilin kökünde çıkan sivilceler yahut küçük çıbanlar: yahut dişlerin köklerinde bir kabuklanma: (S, K:) bazen binek hayvanlarında (**دَوَابّ**) olur. (TA.) ― -b2- Ve göz kapaklarında, onları kızartan ve kirpiklerin dökülmesine, sonra göz kapağı kenarlarının ülserleşmesine sebep olan aşındırıcı bir maddeden dolayı bir kalınlık yahut pürüzlülük: (K:) “Kānūn”da gözün **سلاق**’ı böyle açıklanmıştır. (TA.)

**سَلِيقٌ**
**سَلِيقٌ** ذ Ağaçlardan, (S, K) (S,) yahut çalılardan yahut küçük ağaçlardan, (K;) düşen şey: yahut soğuğun kıstığı yahut yaktığı ağaçlardan düşen: yahut As’a göre, sıcaklığın yahut soğuğun kıstığı yahut yaktığı ağaçlar: (TA:) çoğulu **سُلْقٌ**. (K.) ― -b2- Ve **شِبْرِق** denilen [bitkiden] kuruyup güneşle kavrulmuş olan şey. (Ibn-‘Abbād, K.) -A2- Ayrıca: arıların kovanlarının yahut meskenlerinin uzunluğu boyunca ördükleri bal, (Ibn-‘Abbād, O, K): (K:) yahut T’ye göre, ↓ **سَلِيقَةٌ**, arıların kovanlarında yahut meskenlerinde boylamasına yaptıkları belirli bir şeydir: (TA:) çoğulu **سُلْقٌ**. (K.) -A3- Ayrıca: yolun kenarı. (K.) Yolun iki kenarına **سَلِيقَا الطَّرِيقِ** denir. (Ibn-‘Abbād, O.)

**سَلِيقَةٌ**
**سَلِيقَةٌ** ذ Otlar yahut baklagil bitkileri ve benzerlerinden, sıcak su ile pişirilmiş olan şey (**مَا سُلِقَ**): (K:) yahut Az’a göre, **رَبِيع** mevsiminin otlarından yahut baklagil bitkilerinden, su ile pişirilip (**مَا طُبِخَ**) kıtlık zamanlarında yenilen şey: çoğulu **سَلَائِقُ**; bu bir rivayette geçer ve bazıları onu ص ile rivayet eder. (TA.) ― -b2- Ve dövülmüş darı (**ذُرَةٌ**), (IAar, IDrd, Z, K,) ve sütle pişirilerek hazırlanmış, (IAar, IDrd, K,): (IAar:) yahut içine **طَرَاثيث** denilen [bitkilerin] karıştırıldığı **أَقِط**. (K.) -A2- Lth’ye göre, (TA,) devenin yan tarafında, **نِسْع** denilen örülü kayışın [göğüs kayışını oluşturan iplerden] çıktığı yer, (O, K, TA,) onun tarafından **سَلَقْتُ شَيْئًا بِالمَآءِ الحَارِّ** sözünden türetilmiş sayılmıştır; çünkü iplerle [sanki] yanmış gibidir: yahut başka bir açıklamaya göre, onun çoğulu **سَلَائِقُ**, iki yan arasındaki et şeritlerini ifade eder. (TA.) ― -b2- Ayrıca **سَلْقٌ**’a bak, iki yerde. -A3- Ve **سَلِيقٌ**’a bak. -A4- Ve bir adamın tabiatı yahut doğal mizacı yahut yaratılışı, (AZ, IAar, S, K,). (IAar, S.) 1’e bak, paragrafın son çeyreğinde. Şöyle denir: **اـِنَّهُ لَكَرِيمُ السَّلِيقَةِ**: gerçekten o, tabiat bakımından cömerttir. (AZ.)

**سَلُوقِىٌّ**
**سَلُوقِىٌّ** ذ [günümüzde tazı ve her av köpeğine uygulanır;] bir tür köpek: (MA:) ve bir tür zırh: (TA:) ↓ **سَلُوقِيَّةٌ** [cins topluluk ismi olarak] bazı zırhlara uygulanır: (S, K: *) ve bazı köpeklere: **سَلُوقُ** ile nisbetle adlandırılmıştır; (Freytag’ın K’da **سَلُوقة** yazıldığını söylediği, fakat orada **صَبُور** gibi olduğu söylenir,) El-Yemen’de bir kasaba; (S, MA, K; *) yahut Ermenistan sınırında bir kasaba yahut bölge, (K,) **اللَّان** [yahut **لَان**] denilen: (TA:) yahut zırhlar, önceki **سلوق**’a nisbetle böyle adlandırılır; (S’nin bir nüshasında böyledir;) ve köpekler, **اللَّان** [yahut **لَان**] şehri olan **سَلُوق**’a nisbetle: (S, TA: *) yahut ikisi de, Rum ülkesinde bir kasaba olan **سَلَقِيَّةُ**’ye nisbetle böyle adlandırılır, (IDrd, As’tan naklen, ve K,) ElMes‘oodee’nin, Antakya [vilayetinin] sahilinde olduğunu söylediği, kalıntıları hâlâ mevcut olan: (TA;) ve eğer böyleyse, bu, asıl şekilden değiştirilmiş bir nisbe ismidir. (K, TA.) ― -b2- [TA’da bunun “kılıç” manasına geldiği de söylenir: fakat Th’den örnek olarak orada zikredilen bir beyit yanlış yazılmıştır ve kelimenin yazımı ve bu açıklama hakkında şüphe doğurur.]

**كَلَامٌ سَلِيقِىٌّ**
**كَلَامٌ سَلِيقِىٌّ** ذ [tabiî yahut öğretilmemiş söz;] i‘rabına çok dikkat edilmeyen, fakat işitilmiş olana göre fasih ve beliğ olan, her ne kadar nahiv bakımından sıkça sürçen yahut tökezleyen söz: (Lth, L, TA:) yahut çöl sakininin tabiatına ve kendi lehçesine göre söylediği söz; her ne kadar diğer sözü daha asil ve daha iyi olsa da. (L, TA.) Ve ↓ **سَلِيقِيَّةٌ** [aynı şekilde, sıfat **سَلِيقِىٌّ**’ye ة eklenerek onu isim yapmak suretiyle] konuşanın, tabiatına göre, i‘raba çok dikkat etmeksizin ve yanlışlıktan kaçınmaksızın gevşek yahut serbestçe yürüdüğü lehçeyi ifade eder. (O, TA.) Şöyle dersin: ↓ **فُلَانٌ يَتَكَلَّمُ بِالسَّلِيقِيَّةِ**, yani falan kimse, öğrenmiş olmaktan değil, tabiatına göre konuşur. (S, K.) Ve ↓ **فُلَانٌ يَقْرَأُ بِالسَّلِيقِيَّةِ**: falan kimse, öğretilmiş olarak değil, içinde yetiştiği tabiî hâle göre okur yahut tilavet eder. (TA.)

**سَلُوقِيَّةٌ**
**سَلُوقِيَّةٌ** ذ : bk. **سَلُوقِىٌّ**. -A2- Ayrıca geminin **رُبَّان**’ının [yahut kaptanının] oturma yeri. (Ibn-‘Abbād, O, K.)

**سَلِيقِيَّةٌ**
**سَلِيقِيَّةٌ** ذ : bk. **سَلِيقِىٌّ**, üç yerde.

**سَلَّاقٌ**
**سَلَّاقٌ** ذ : bk. **مِسْلَقٌ**, iki yerde.

**السُّلَاقُ**
**السُّلَاقُ** ذ Hristiyanların belirli bir bayramı; (K;) İsa’nın göğe yükselişi bayramı: (TK:) **سَلَقَ الحَائِطَ**’tan türetilmiştir [yukarıda açıklanmıştır (bk. 5)]: IDrd tarafından yabancı bir kelime (**أَعْجَمَىٌّ**) olduğu söylenmiş, bir yerde de onun tarafından Süryanice olup Arapçalaştırılmış olduğu söylenmiştir. (TA.)

**سَالِقَةٌ**
**سَالِقَةٌ** ذ Bir musibet sırasında, (K, TA,) yahut birinin ölümü sırasında, (TA,) sesini yükselten kadın: yahut yüzünü tokatlayan: (K, TA:) Ibn-El-Mubārak böyle der: fakat birinci açıklama daha doğrudur: Peygamber’in böyle birini lanetlediğinin söylendiği bir rivayette geçer; ve bazıları onu ص ile rivayet eder. (TA.)

**سَمْلَقٌ**
**سَمْلَقٌ** ذ : bk. **سَلَقٌ**: ve ayrıca madde **سملق**’a bak.

**سَيْلَقٌ**
**سَيْلَقٌ** ذ Çabuk yahut hızlı; müennes bir sıfat; (Ibn-‘Abbād, O, K;) dişi deveye uygulanır: (Ibn-‘Abbād, O:) Tekmileh’te **سَلِيقٌ**; bu bir hatadır: L’de, yürüyüşünde nüfuz edici bir enerjiye sahip dişi deve. (TA.)

**الأَسَالِقُ**
**الأَسَالِقُ** ذ Ağız içinde, **لَهَوات**’ın [burada tekil kullanılmış bir çoğul gibi; küçük dil manasında] bitişiğindeki şey: (Ibn-‘Abbād, O, K:) yahut ağzın iç kısmının üst tarafları: (TA:) yahut ağzın üst tarafları, (M, TA,) dilin yükseldiği yerler: böyle kullanıldığında, tekili olmayan bir çoğuldur. (TA.)

**خَطِيبٌ مِسْلَقٌ**
**خَطِيبٌ مِسْلَقٌ** ذ ve ↓ **مِسْلَاقٌ** ve ↓ **سَلَّاقٌ** (mecaz:) beliğ konuşan yahut hatip yahut vaiz: (S, K, TA:) sesinin ve sözünün şiddetinden dolayı. (S, TA.) Ve **لِسَانٌ مِسْلَقٌ** ve ↓ **سَلَّاقٌ** (mecaz:) keskin, kesici yahut beliğ bir dil. (TA.)

**مِسْلَاقٌ**
**مِسْلَاقٌ** ذ : bk. bir önceki paragraf.

**مَسْلُوقَةٌ**
**مَسْلُوقَةٌ** ذ , “kendi başına su ile pişirilmiş [yani kaynatılmış] derisi yüzülmüş tavuk” manasındadır; [ve ayrıca her kaynatılmış et, türediği fiilin klasik kullanımına uygun olmakla beraber] [avamî bir terim olduğu söylenir]. (TA.)
