# سمم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%85%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: سمم

السَمُّ: الثَقْبُ، ومنه سَمُّ الخِياطِ. وسُمومُ الإنسان وسِمامُهُ: فَمُهُ ومَنْخِرُهُ وأُذُنُهُ، الواحد سَمٌّ وسُمٌّ. وكذلك السَُمُّ القاتل يضم ويفتح، ويجمع على سُمومٍ وسِمامٍ. ومَسامُّ الجسد: ثُقَبه. والسَمُّ: كلُ شيء كالوَدع يخرج من البحر. قال الفراء: ما له سَمٌّ ولا حَمٌّ غيرك، وقد يضمّان أيضاً. والسَمَّانُ: عِرْفان في خيشوم الفرس. وسَمَّهُ، أي سقاه السَمَّ. وسَمَّ الطعام، أي جعل فيه السَمَّ. وسَمَمْتُ سَمَّكَ، أي قصدتُ قَصدَك وسَمَمْتُ بينهما سَمَّاً، أي أصلحتُ. وسَمَمْتُ القارورة ونحوَها، أي سَدَدْتُ. وسَمَّتِ النِعمةُ، أي خصَّت. والسامَّةُ: الخاصّةُ. يقال: كيف السامَّةُ والعامّةُ. والسامَّةُ: ذات السَمِّ. وسامُّ أبرصَ من كبار الوَزَغِ. قال الأمويّ: أهل المَسَمَّةِ: الخاصّةُ والأقارِبُ. وأهل المنجاة: الذين ليسوا بأقارب. وفلان يَسُمُّ ذلك الأمر بالضم، أي يَسبُره وينظر ما غَوْرَهُ. والسَمومُ: الريح الحارّة، تؤنث. يقال منه: سُمَّ يومنا فهو يومٌ مَسْمومٌ. والجمع سَمائِمُ. قال أبو عبيدة: السَمومُ بالنهار وقد تكون بالليل، والحَرورُ بالليل وقد تكون بالنهار. والسَمامُ بالفتح: جمع سَمامَةٍ، وهو ضربٌ من الطير، والناقةُ السريعة أيضاً.

### Türkçe

**السَمُّ**: delik; ondan **سَمُّ الخِياطِ** (iğnenin deliği). Ve insanın **سُمومُ**’u ve **سِمامُهُ**: ağzı, burnu ve kulağıdır; tekili **سَمٌّ** ve **سُمٌّ**. Yine öldürücü **السَُمُّ** da (okunuşu) damme ile ve fetha ile (gelir); **سُمومٍ** ve **سِمامٍ** üzere çoğul yapılır. Ve bedenin **مَسامُّ**’u: delikleridir. Ve **السَمُّ**: denizden çıkan, **الوَدع** gibi olan her şey. **الفراء** dedi: “Onun için senden başka ne **سَمٌّ** vardır ne **حَمٌّ**”; ikisi de bazen damme ile de (okunur). Ve **السَمَّانُ**: atın burun deliğinde iki ibre. Ve **سَمَّهُ**; yani ona **السَمَّ** içirdi. Ve **سَمَّ الطعام**; yani onun içine **السَمَّ** koydu. Ve **سَمَمْتُ سَمَّكَ**; yani senin kastını kastettim; ve **سَمَمْتُ بينهما سَمَّاً**; yani düzelttim. Ve **سَمَمْتُ القارورة** ve benzerini; yani tıkadım. Ve **سَمَّتِ النِعمةُ**; yani tahsis etti. Ve **السامَّةُ**: has (zümre). Denir: **كيف السامَّةُ والعامّةُ**. Ve **السامَّةُ**: **السَمِّ** sahibi olan. Ve **سامُّ أبرصَ**: büyük **الوَزَغِ**’den (olan) bir tür. **الأمويّ** dedi: **أهل المَسَمَّةِ**: has (zümre) ve akrabalar. Ve **أهل المنجاة**: akraba olmayan kimseler. Ve falan kimse o işi damme ile **يَسُمُّ**; yani onu yoklar ve onun derinliğinin ne olduğuna bakar. Ve **السَمومُ**: sıcak rüzgâr; müennestir. Ondan denir: günümüz **سُمَّ** oldu; o hâlde (o) gün **مَسْمومٌ**dur. Çoğulu **سَمائِمُ**. **أبو عبيدة** dedi: **السَمومُ** gündüzleyindir ve geceleyin de olabilir; **الحَرورُ** geceleyindir ve gündüzleyin de olabilir. Ve fetha ile **السَمامُ**: **سَمامَةٍ**’nin çoğuludur; o, kuştan bir türdür; ve hızlı deve de (böyledir).
