# سنبك (س-ن-ب-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ن - ب - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والسين
س ك ر ك، ك ر د س، د س ك ر، ك ر ف س، ك ر س ف، ف ر س ك، ك ر ب س، س ب ك ر، س ن ب ك مستعملات سكرك: السُّكُرْكةُ: شراب الذرة.
والمُكَرْكَسُ: الذي ولدته الإماء.
والكَرْكَسُة: مشية المقيد.
كردس: الكُرْدُوس: الخيل العظيمة، كَرْدَسَ القائد خيله كَراديسَ: جعلها كتيبة كتيبة.
والكُرْدُوسُ: فقرة من فقر الكاهل، فكل عظم عظمت نحضته فهو كُرْدُوس. ويقال: لكسر الفخذ: كُرْدُوس، يعني رأس الفخذ، ويقال: يسمى الكسر الأعلى كُرْدُوساً لعظمه فقط.
ورجل مكردس: جمعت يداه ورجلاه فشدت.
دسكر: الدَّسْكَرةُ: بناء شبه قصر، حوله بيوت، وجمعه: الدَّساكر، تكون للملوك.
كرفس: الكَرْفَسةُ: مشية المقيد.
كرسف: الكُرْسُفُ: القطن.
فرسك: الفِرْسِكُ، وفي لغة: الفِرْسِق: مثل الخوخ في القدر، أملس، أحمر وأصفر، وطعمه كطعم الخوخ.
كرنس: الكِرْناس، والجميع: الكَرانيس: إردبات تنصب على رأس الكنيف، أو البالوعة.
رجل كَرانيسيّ: هو الذي يبيع الكَرانيٍس.
كربس: الكِرباسةُ: ثوب، وهي فارسية، والكرباس: فارسي، ينسب إليه بياعه، فيقال: كَرابيسيّ.
سبكر: المُسْبَكِرُّ: المعتدل، ويكون المُسْتَرسل.
سنبك: السُّنْبُكُ: طرف الحافر وجانباه من قدم، وجمعه: سنابك.
وسُنْبُكُ السيف: طرف حليته.

##### Türkçe

**الكاف** ve **السين**
**س ك ر ك**، **ك ر د س**، **د س ك ر**، **ك ر ف س**، **ك ر س ف**، **ف ر س ك**، **ك ر ب س**، **س ب ك ر**، **س ن ب ك** kullanılagelenlerdir.

**سكرك**: **السُّكُرْكةُ**: mısır içkisi.
Ve **المُكَرْكَسُ**: onu cariyelerin doğurduğu (kimse).
Ve **الكَرْكَسُة**: bağlanmışın yürüyüşü.

**كردس**: **الكُرْدُوس**: büyük atlar; komutan atlarını **كَرْدَسَ** (eder) **كَراديسَ**: onları bölük bölük yaptı.
Ve **الكُرْدُوسُ**: **الكاهل** omurlarından bir fıkra; her kemik ki onu büyüttün, o **كُرْدُوس**tur. Ve denilir: uyluk kırığı için: **كُرْدُوس**; yani uyluğun başı. Ve denilir: yalnız büyüklüğünden dolayı üst kırığa **كُرْدُوساً** ad verilir.
Ve **مكردس** bir adam: elleri ve ayakları toplanmış, sonra bağlanmış.

**دسكر**: **الدَّسْكَرةُ**: saraya benzer bir bina; çevresinde evler; çoğulu: **الدَّساكر**; krallar için olur.

**كرفس**: **الكَرْفَسةُ**: bağlanmışın yürüyüşü.

**كرسف**: **الكُرْسُفُ**: pamuk.

**فرسك**: **الفِرْسِكُ**; ve bir dilde: **الفِرْسِق**: büyüklükte şeftali gibi; pürüzsüz; kırmızı ve sarı; tadı şeftali tadı gibidir.

**كرنس**: **الكِرْناس**; hepsi: **الكَرانيس**: hela yahut lağımın başına dikilen irdeblər.
**كَرانيسيّ** bir adam: **الكَرانيٍس** satan kimsedir.

**كربس**: **الكِرباسةُ**: bir elbise; o Farsçadır. Ve **الكرباس**: Farsçadır; onun satıcısına nisbet edilir; denilir: **كَرابيسيّ**.

**سبكر**: **المُسْبَكِرُّ**: mutedil; ve **المُسْتَرسل** olur.

**سنبك**: **السُّنْبُكُ**: toynağın ucu ve ayaktan onun iki yanı; çoğulu: **سنابك**.
Ve **سُنْبُكُ السيف**: onun süslemesinin ucu.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س ن ب ك
حكت الخيل سنابكها على بلدهم وأصبحوا تحت سنابك الخيل‏.‏

##### Türkçe

س ن ب ك
Atlar, onların beldesi üzerine **سنابكها** ile kazıdı; ve sabahleyin **سنابك الخيل** altında oldular.‏.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السُّنْبُك: طرَفُ الحافِرِ وجانباه من قُدُمٍ، وجمعهُ سنَابِكُ. وفي حديث أَبي هريرة، رضي الله عنه: تُخْرِجُكم الرُّومُ منها كَفْراً كَفْراً إلى سُنْبُكٍ من الأرض، قيل: وما ذاك السُّنْبُكُ؟ قال: حِسْمَى جُذامَ، وأَصله من سُنْبُكِ الحافر فشبه الأرض التي يخرجون إليها بالسُّنْبُك في غِلَظه وقلة خيره. وفي الحديث: أَنه كره أَن يُطْلَب الرزقُ في سنَابك الأرض أَي أَطرافها كأنه كره أن يسافر السفر الطويل في طلب المال. وسُنْبُكُ السيف: طَرَفُ حِلْيته، وفي التهذيب: طرف نعله. والسُّنْبُك: ضرب من العَدْو؛ قال ساعدة بن جُؤيَّةَ يصف أُرْوِيَّةً:
وظَلَّتْ تَعَدَّى من سَرِيعٍ وسُنْبُك،
تَصَدَّى بأَجْوازِ اللُّهُوبِ وتَرْكُدُ
والسُّنْبُك: حِسْمَى جُذامَ. وسُنْبُكُ كل شيء: أَوّلُه. يقال: كان ذلك على سُنْبُك فلانٍ أي على عهد ولايته وأَوَّلها. وأَصابنا سُنْبُكُ السماء: أَوَّلُ غَيْثَتها؛ قال الأسود بن يَعفُرَ:
ولقد أُرَجِّل لِمَّتي بعَشِيَّةٍ
للشَّرْبِ، قبل سَنابِكِ المُرْتادِ
ابن الأَعرابي: السُّنْبُكُ الخراجُ.

##### Türkçe

**السُّنْبُك**: tırnağın ucu ve ön taraftan iki yanı; çoğulu **سنَابِكُ**’tur.

Ebû Hureyre’nin, Allah ondan razı olsun, hadisinde: “Rûm sizi oradan küfür küfür, yerden bir **سُنْبُكٍ**’a çıkarır.” denilmiştir. “O **السُّنْبُكُ** nedir?” denildi. “**حِسْمَى جُذامَ**” dedi. Aslı, tırnağın **سُنْبُكِ**’undandır; kalınlığında ve hayrının azlığında, onların çıkacakları yeri **السُّنْبُك**’a benzetti. Hadiste: rızkın yerin **سنَابك**’inde, yani uçlarında aranmasını kerih gördüğü (geçer); sanki mal istemede uzun yolculukla yolculuk etmeyi kerih görmüştür.

**وسُنْبُكُ السيف**: kabzasının ucu; **التهذيب**’de: nalının ucu.

**والسُّنْبُك**: koşmanın bir türü; Sâ‘ide b. Cü’eyye bir dağ keçisini vasfederek dedi:
وظَلَّتْ تَعَدَّى من سَرِيعٍ وسُنْبُك،
تَصَدَّى بأَجْوازِ اللُّهُوبِ وتَرْكُدُ

**والسُّنْبُك**: **حِسْمَى جُذامَ**.

Her şeyin **سُنْبُكُ**’u: onun evvelidir. “Bu, falanın **سُنْبُك**’u üzere idi” denir; yani onun valiliğinin ahdi ve evveli üzere. Bize göğün **سُنْبُكُ**’u isabet etti: yağmurunun evveli; Esved b. Ya‘fur dedi:
ولقد أُرَجِّل لِمَّتي بعَشِيَّةٍ
للشَّرْبِ، قبل سَنابِكِ المُرْتادِ

İbnü’l-A‘râbî: **السُّنْبُكُ** haraçtır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السنبك، كقنفذ كتبه بالحمرة على أنه مستدرك على الجوهري، وليس كذاك، بل النون عنده زائدة، وأورده في تركيب س ب ك فالأولى كتبه بالسواد: وهو ضرب من العدو قال ساعدة بن جؤية يصف أروية:
  وظلت تعدى من سريع وسنبك                      تصدى بأجواز اللهوب وتركد والسنبك: طرف الحافر وجانباه من قدم، والجمع سنابك، قال العجاج:
  سنابك الخيل يصدعن الأير
  من الصفا العاسي ويدهشن الغدر والسنبك من السيف: طرف حليته وفي التهذيب: طرف نعله. والسنبك من المطر: أوله وكذا من كل شيء، ويقال: أصابنا سنبك السماء. وقول الأسود بن يعفر، أنشده له الأزهري، وليس في داليته:
  ولقد أرجل لمتي بعشـية                      للشرب قبل سنابك المرتاد قيل: هي أوائل أمره. والسنبك من البيض: قونسها. ومن البرقع: شبامه. والسنبك من الأرض: الغليظة القليلة الخير، ومنه حديث أبي هريرة رضي الله عنه: تخرجكم الروم منها كفرا كفرا إلى سنبك من الأرض. قيل: وما ذلك السنبك? قال: حسمى جذام شبه الأرض التي يخرجون إليها بالسنبك في غلظه وقلة خيره، وفي حديث آخر: أنه كره أن يطلب الرزق في سنابك الأرض أي: أطرافها، كأنه كره أن يسافر السفر الطويل في طلب المال.
 ويقال: كان ذلك على سنبكه، أي: على عهده وأوله. ويقال: سنبك من كذا، أي: متقدم منه.
 ومما يستدرك عليه: السنبك: الخراج، عن ابن الأعرابي. وقال ابن عباد: سنبكت اللقمة وسملكتها: ملستها وطولتها كما في العباب.
 والسنبوك، كعصفور: السفينة الصغيرة، حكاه الزمخشري في الكشاف، وهي لغة الحجاز، ونقله الخفاجي في شفاء الغليل، وقال: إنه ليس من الكلام القديم، وحمله على المجاز من سنبك الدابة، نقله شيخنا. وكوم أبي سنابك: قرية قبلي مصر.

##### Türkçe

**السنبك**, **قنفذ** gibi; onu kırmızıyla, Cevherî’ye müstedrek olduğu üzere yazdı; böyle değildir; bilakis **النون** onun yanında ziyadedir; onu **س ب ك** terkibinde zikretti; öyleyse onu siyahla yazmak daha evlâdır: ve o, koşmanın bir türüdür. Sâ‘ide b. Cüeyye bir **أروية**yi vasfederek dedi:
  Ve hızlıdan ve **سنبك**ten koşar dururdu                      **اللهوب**un orta yerlerinde karşı koyar ve çökerdi. **السنبك**: toynağın ucu ve ayaktan iki yanıdır; cem‘i **سنابك**tir. el-‘Accâc dedi:
  **سنابك** atların, **الأير**i yarar
  sert kayadan ve çukurları şaşırtır. **السنبك** kılıçtan: kabzasının ucudur; **التهذيب**’de: nalının ucudur. **السنبك** yağmurdan: onun evvelidir; ve böylece her şeyden. Ve denir: Bize **سنبك السماء** isabet etti. Ve Esved b. Ya‘fer’in sözü; Ezherî onu ona nispetle inşâd etti; ve onun **دالية**sinde değildir:
  Ve andolsun, bir akşam saç örgümü ayaklandırdım                      içmek için, **سنابك** **المرتاد**dan önce. Denildi: O, onun işinin evvelleridir. **السنبك** yumurtadan: onun **قونس**udur. Ve **البرقع**dan: onun **شبام**ıdır. **السنبك** yerden: hayrı az, kalın olan (toprak)tır. Ondan, Ebû Hureyre رضى الله عنه hadisi: “Rûm sizi ondan, bölük bölük, yerden bir **سنبك**e çıkarır.” Denildi: O **السنبك** nedir? Dedi: Cüzâm’ın **حسمى**sı; onları çıkaracakları yeri, kalınlığı ve hayrının azlığı bakımından **السنبك**e benzetti. Ve başka bir hadiste: Rızkı yerin **سنابك**inde talep etmeyi kerih gördü; yani: uçlarında; sanki mal talebinde uzun yolculuk yapmayı kerih gördü.
 Ve denir: Bu, onun **سنبك**i üzere idi; yani: onun ahdi ve evveli üzere. Ve denir: **سنبك** min kadhâ; yani: ondan önde olan.
 Ve ona müstedrek kılınanlardandır: **السنبك**: **الخراج**; İbnü’l-A‘râbî’den. İbn ‘Abbâd dedi: **سنبكت** lokmayı ve **سملكتها**: onu düzledim ve uzattım; **العباب**’da olduğu gibi.
 Ve **السنبوك**, **عصفور** gibi: küçük gemi; Zemahşerî onu **الكشاف**’da nakletti; ve o, Hicaz lügatidir; Hufâcî onu **شفاء الغليل**’de nakletti ve dedi: O, eski sözden değildir; onu, binek hayvanının **سنبك**inden mecaza hamletti; şeyhimiz nakletti. Ve Ebû **سنابك**’in **كوم**u: Mısır’ın kıble tarafında bir köydür.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سُنْبُكٌ
سُنْبُكٌ ذ [mentioned in the S and Msb in art. سبك, and said in the latter to be of the measure فُنْعُلٌ, The toe of a horse or mule or ass; i. e.] the extremity of the fore part of the solid hoof; (S, Msb;) or the extremity of the solid hoof (Lth, O, K) and its two sides anteriorly: (Lth, O:) pl. سَنَابِكُ. (S, O, Msb.) ― -b2- (assumed tropical:) The extremity (T, O, K, TA) of the نَعْل [or iron shoe at the lower end of the scabbard], (T, TA,) or of the حِلْيَة [or gold or silver ornament], (O, K,) of a sword. (T, O, K, TA.) ― -b3- (assumed tropical:) The قَوْنَس [or tapering top] of an iron helmet. (O, K,) ― -b4- Of a بُرْقَع (assumed tropical:) The شِبَام [meaning each, or either, of the two threads, or strings, of the face-veil called برقع, by which the woman draws and binds the two upper corners to the back of her head]: (K, TA: [in the CK, شِيام is erroneously put for شِبَام:]) the سَنَابِك of the برقع are its شُبُم. (O.) ― -b5- (assumed tropical:) A rugged region or tract of the earth or land, in which is little, or no, good: (S, O, Msb, K:) likened to the سنبك of the solid hoof. (S, O.) And سَنَابِكُ الأَرْضِ (assumed tropical:) The extremities of the earth or land. (TA.) ― -b6- (assumed tropical:) The first of rain: (O, K:) and, (TA,) as some say, (Msb,) of anything. (Msb, TA.) One says, أَصَابَتْنَا سُنْبُكٌ السَّمَآءِ (assumed tropical:) [The first of the rain fell upon us]. (TA.) And one says also, سُنْبُكٌ مِنْ كَذَا (assumed tropical:) Preceding such a thing. (O, K.) And كَانَ ذٰلِكَ عَلَى سُنْبُكِهِ (assumed tropical:) That was in the time thereof, (O, K, TA,) and in the first thereof. (TA.) -A2- It is also said to signify The [tax called] خَرَاج: (O:) so says IAar. (TA.) -A3- And A sort of run. (K.)

##### Türkçe

**سُنْبُكٌ**
**سُنْبُكٌ** ذ [**سبك** maddesinde S ve Msb’de zikredilmiştir; ikincisinde bunun **فُنْعُلٌ** vezninde olduğu söylenmiştir; atın yahut katırın yahut eşeğin ayağının ucu; yani] katı tırnağın ön kısmının ucudur; (S, Msb;) yahut katı tırnağın ucudur (Lth, O, K) ve onun ön taraftaki iki yanıdır: (Lth, O:) çoğulu **سَنَابِكُ**. (S, O, Msb.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) **نَعْل**’ın [yahut kının alt ucundaki demir pabucun] (T, TA,) yahut kılıcın **حِلْيَة**’sinin [yahut altın veya gümüş süsünün] (O, K,) ucudur. (T, O, K, TA.) ― -b3- (mecaz kabul edilerek:) demir miğferin **قَوْنَس**’ıdır [yahut sivrilen tepesi]. (O, K,) ― -b4- Bir **بُرْقَع**’a nispetle (mecaz kabul edilerek:) **شِبَام**’dır [yani **برقع** denilen yüz örtüsünün, kadının iki üst köşeyi başının arkasına çekip bağladığı iki ipinden yahut iki bağından her biri, yahut ikisi]: (K, TA: [CK’de yanlışlıkla **شِيام** **شِبَام** yerine konmuştur:]) **برقع**’ın **سَنَابِك**’i onun **شُبُم**’udur. (O.) ― -b5- (mecaz kabul edilerek:) yeryüzünün yahut arazinin, içinde az yahut hiç hayır bulunmayan, engebeli bir bölgesi yahut parçası: (S, O, Msb, K:) katı tırnağın **سنبك**’ine benzetilmiştir. (S, O.) Ve **سَنَابِكُ الأَرْضِ** (mecaz kabul edilerek:) yeryüzünün yahut arazinin uçlarıdır. (TA.) ― -b6- (mecaz kabul edilerek:) yağmurun ilki: (O, K:) ve, (TA,) bazılarına göre, (Msb,) herhangi bir şeyin ilki. (Msb, TA.) Şöyle denir: **أَصَابَتْنَا سُنْبُكٌ السَّمَآءِ** (mecaz kabul edilerek:) [yağmurun ilki bize isabet etti]. (TA.) Ve yine şöyle denir: **سُنْبُكٌ مِنْ كَذَا** (mecaz kabul edilerek:) böyle bir şeyin öncesi. (O, K.) Ve **كَانَ ذٰلِكَ عَلَى سُنْبُكِهِ** (mecaz kabul edilerek:) bu, onun vaktinde idi, (O, K, TA,) ve onun ilkinde idi. (TA.) -A2- Ayrıca **خَرَاج** [denilen vergi] mânasına geldiği de söylenmiştir: (O:) IAar böyle söyler. (TA.) -A3- Ve bir çeşit koşu. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَنْبَكَ
سَنْبَكَ سُنْبُك 54 , ( pl. سَنَاْبِكُ 47 ),
a.  Hoof.

b.  Brad-awl.

##### Türkçe

سَنْبَكَ
**سَنْبَكَ** **سُنْبُك** 54 , (çoğulu **سَنَاْبِكُ** 47 ),
a. Toynak.

b. Biz.
