# سنبل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سنبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%A8%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سنبل

السنبلة: بالضم: واحدة سنابل الزرع، وسنبلاته، قال الله تعالى:  سبع سنابل في كل سنبلة مائة حبة  وقال تعالى  وسبع سنبلات خضر  وقد سنبل الزرع، وهي لغة بني تميم، ولغة الحجاز: أسبل، كما تقدم. والسنبلة: برج في السماء، وهو سادس البروج، وثالث البروج الصيفية. وسنبلة بنت ماعص بن قيس الزرقية، بايعت، وأم سنبلة المالكية، كما في العباب، وفي معجم ابن فهد: الأسلمية: صحابيتان، وقد جاء ذكر الأخيرة في حديث عائشة رضي الله عنهن، أهدت أم سنبلة لرسول الله صلى الله تعالى عليه وسلم. وسنبلة: بئر بمكة، حفرها بنو جمح، وبنو عامر، وفيها يقول قائلهم:
  نحن حفرنا للحجيج سنبله وقال نصر في كتابه: بئر بمكة، حفرها بنو جمح، وهم بنو خلف بن وهب، وجاء هذا في شعر جرم، فلا أدري هي أو غيرها. وفي حديث سلمان، رضي الله تعالى عنه: أنه رؤي الكوفة على حمار عربي، وعليه قميص سنبلاني، بالضم، قال شمر: أي سابغ الطول، الذي قد أسبل. هكذا رواه عن عبد الوهاب الغنوي، قال: أو هو منسوب إلى بلد بالروم.

  وقال غيره: سنبل الرجل ثوبه: إذا أسبله، وجره من خلفه أو أمامه، وقال خالد بن جنبة: سنبل ثوبه: إذا جر له ذنبا من خلفه، فتلك السنبلة، وقال أخوه: ما طال من خلفه وأمامه فقد سنبله، فهذا القميص السنبلاني. وسنبلان، وسنبل، بضمهما: بلدان بالروم، بينهما عشرون فرسخا، وفي العباب: مقدار عشرين فرسخا. وسنبل بن علي الشامي: محدث، وهو شيخ لمحمد بن المسيب الأرغياني، قال الحافظ: وضبطه ابن طاهر بفتح السين. وقال الفراء: السنبلة، بالفتح: العضاه، والنون زائدة، مثلها في سنبل الطعام، قال ابن الأثير: كلهم ذكروه في السين والنون، حملا على ظاهر لفظه. والسنبل، كقنفذ: نبات طيب الرائحة، ويسمى سنبل العصافير، والريحان الهندي، أجوده السوري، ما جلب من سورا، بلدة بالعراق، وأضعفه الهندي، مفتح، محلل للرياح، مقو للدماغ والكبد والطحال والكلى والأمعاء، مدر للبول، وله خاصية عجيبة في حبس النزف المفرط من الرحم. والسنبل الرومي: الناردين. ومما يستدرك عليه: سنبل الهندي التاجر، مولى العز السلامي، حدث عن ابن البخاري. وابن سنبل، بالكسر، ويقال: بالصاد أيضا: رجل بصري، أحرق جارية بن قدامة - وهو من أصحاب علي، رضي الله تعالى عنه - خمسين رجلا من أهل البصرة في داره. والسنبلاوين: قرية بمصر. وسنبل، كجعفر، مدينة عظيمة بالهند، منها الشيخ العارف زكريا العثماني السنبلي، أحد مشايخ النقشبندية، توفي بمكة سنة ألف. وسنبلان: محلة كبيرة بأصبهان، منها أبو جعفر أحمد بن سعيد بن جرير المحدث. وأبو السنابل بن بعكك القرشي: صحابي، قيل اسمه، لبيد ربه، وقيل: عمرو، وقيل: حنة، روى عنه الأسود ابن يزيد النخعي.

### Türkçe

**السنبلة**: (ضم ile): ekinin **سنابل**’inden bir tanesi ve onun **سنبلاته**’i. Allah Teâlâ’nın sözü: “Her **سنبلة**’de yüz tane olmak üzere yedi **سنابل**.” Ve (yine) Teâlâ’nın sözü: “Ve yedi yeşil **سنبلات**.” Ekin **سنبل** etti; bu Benî Temîm’in lügatidir. Hicaz’ın lügati ise: **أسبل**; daha önce geçtiği gibi. Ve **السنبلة**: gökte bir burçtur; burçların altıncısı ve yaz burçlarının üçüncüsüdür. Ve **سنبلة** bint **ماعص** b. **قيس** **الزرقية**: biat etti. Ve **أم سنبلة** **المالكية**; **العباب**’da olduğu gibi. İbn Fehd’in **معجم**’inde: **الأسلمية**: iki sahâbî kadındır. Sonuncusunun zikri, Âişe’nin (Allah onlardan razı olsun) hadîsinde gelmiştir: **أم سنبلة** Resûlullah’a (Allah Teâlâ’nın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun) hediye sundu. Ve **سنبلة**: Mekke’de bir kuyudur; onu Benû Cumah ve Benû Âmir kazdı. Onun hakkında onların bir söyleyeni şöyle der:
  Biz hacılar için **سنبله**’yi kazdık.
Ve Nasr kitabında dedi: Mekke’de bir kuyudur; onu Benû Cumah kazdı; onlar Benû Halef b. Vehb’dir. Bu, Cürm’ün şiirinde geldi; bilmem o mudur yoksa başkası mı. Selmân’ın (Allah Teâlâ ondan razı olsun) hadîsinde: Kûfe’de Arap bir eşek üzerinde görüldüğü; üzerinde (da) **قميص سنبلاني** (ضم ile) olduğu. Şemmer dedi: yani boyu bol/uzun olan; ki **أسبل** etmiş olan. Onu Abdülvehhâb el-Ganavî’den böyle rivayet etti. Dedi: yahut o, Rum’da bir beldeye nisbet edilmiştir.

Ve başkası dedi: Adam elbisesini **سنبل** etti: onu **أسبل** ettiği zaman; ve onu arkasından yahut önünden sürüdüğü zaman. Hâlid b. Cunbe dedi: Elbisesini **سنبل** etti: arkasından ona bir kuyruk sürüklediği zaman; işte o **السنبلة**’dir. Kardeşi dedi: arkasından ve önünden uzayan şey, muhakkak onu **سنبله** etmiştir; işte bu **القميص السنبلاني**’dir. Ve **سنبلان** ve **سنبل** (ikisi de ضم ile): Rum’da iki beldedir; aralarında yirmi fersah vardır. **العباب**’da: yirmi fersah miktarı. Ve **سنبل** b. Ali eş-Şâmî: bir muhaddistir; o, Muhammed b. el-Müseyyeb el-Erğiyânî’nin şeyhidir. Hâfız dedi: İbn Tâhir onu sîn’in fethiyle ضبط etti. Ferrâ dedi: **السنبلة** (fetha ile): **العضاه**’dır; nûn ziyadedir; onun benzeri **سنبل الطعام**’dadır. İbnü’l-Esîr dedi: hepsi onu sîn ve nûn’da zikrettiler; lafzının zahirine hamlederek. Ve **السنبل** ( **قنفذ** vezninde): güzel kokulu bir bitkidir; **سنبل العصافير** ve **الريحان الهندي** diye adlandırılır. Onun en iyisi Sûrî’dir; **سورا**’dan getirilen; Irak’ta bir beldedir. En zayıfı Hindî’dir. Açıcıdır, rüzgârları çözücüdür, beyni, karaciğeri, dalağı, böbrekleri ve bağırsakları kuvvetlendiricidir; idrarı artırıcıdır. Rahimden aşırı kanamayı tutmada acayip bir özelliği vardır. Ve **السنبل الرومي**: **الناردين**’dir. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **سنبل الهندي التاجر**; el-İzz es-Selâmî’nin mevlâsı; İbnü’l-Buhârî’den hadis rivayet etti. Ve **ابن سنبل** (kesra ile) ve (ayrıca) sâd ile de denilir: Basralı bir adamdır; Câriye b. Kudâme’yi — ki o, Ali’nin (Allah Teâlâ ondan razı olsun) ashabındandır — evinde Basra ehlinden elli adamı yaktı. Ve **السنبلاوين**: Mısır’da bir köydür. Ve **سنبل** ( **جعفر** gibi): Hind’de büyük bir şehirdir; ondan, Nakşbendiyye şeyhlerinden biri olan şeyh ârif Zekeriyyâ el-Osmanî **السنبلي**’dir; Mekke’de bin senesinde vefat etti. Ve **سنبلان**: İsfahan’da büyük bir mahalledir; ondan Ebû Ca‘fer Ahmed b. Saîd b. Cerîr el-muhaddis (vardır). Ve **أبو السنابل** b. **بعكك** el-Kureşî: bir sahâbîdir. Denildi ki adı **لبيد ربه**’dir; ve denildi ki: **عمرو**; ve denildi ki: **حنة**. Ondan Esved b. Yezîd en-Nehaî rivayet etti.
