# سنخ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%AE/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%86%D8%AE/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سنخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%AE.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سنخ

السنخ، بالكسر: الأصل من كل شيء. والجمع أسناخ وسنوخ، والحاء لغة فيه. ورجع فلان إلى سنخ الكرم وإلى سنخه الخبيث. وفي حديث الزهري أصل الجهاد وسنخه الرباط في سبيل الله. والسنخ من السن: منبته وأسناخ الثنايا والأسنان: أصولها. وفي النوادر: السنخ من الحمى: سورتها. والسنخ: ة بخراسان، منها ذاكر بن أبي بكر السنخي. والسنوخ: الرسوخ، وقد سنخ في العلم يسنخ سنوخا: رسخ فيه وعلا. والسنخ، محركة: البعير وسنخ الدهن والطعام وغيرهما، كفرح، يسنخ سنخا: تغير وفسدت ريحه، لغة في زنخ، وقد تقدم، وهو مجاز. وسنخ من الطعام وحده، إذا أكثر. والسناخة: الريح المنتنة، كالسنخة، بفتح فسكون، يقال: بيت له سنخة وسناخة. قال أبو كبير:
  فدخلت بيتا غير بـيت سـنـاخة                      وازدرت مزدار الكريم المفضل والسناخة: الوسخ وآثار الدباغ. وقيل في معنى البيت، أي ليس ببيت دباغ ولا سمن. وفي النوادر: بلد سنخ، ككتف: محمة، أي موضع الحمى. وسانخ: جد نصر بن أحمد، أو هو بالمهملة. والتسنيخ: طلب الشيء. والسنختان، بالضم: القامتان. ومما يستدرك عليه: سنخ السكين: طرف سيلانه الداخل في النصاب. وسنخ النصل: الحديدة التي تدخل في رأس السهم. وسنخ السيف: سيلانه. وأسناخ النجوم: التي لا تنزل بنجوم الأخذ، حكاه ثعلب. قال ابن سيده: فلا أحق أعنى بذلك الأصول أم غيرها. وقال بعضهم: إنما هي أشياخ النجوم. وعن أبي عمرو: صنخ الودك وسنيخ. وفي الأساس: سنخ الرجل: حفرت أسنانه، وسنخت: ائتكلت أصولها.

### Türkçe

**السنخ**، kesre ile: her şeyin aslı. Çoğulu **أسناخ** ve **سنوخ**tur; **الحاء** onda bir dildir. Falan kimse keremin **سنخ**ına ve onun kötü **سنخ**ına döndü. **الزهري** hadîsinde: cihadın aslı ve onun **سنخ**ı, Allah yolunda ribattır. Ve **السنخ** **السن**den: onun bittiği yer; **أسناخ الثنايا** ve **الأسنان**: onların asılları. Ve **النوادر**’de: hummadan **السنخ**: onun şiddeti. Ve **السنخ**: Horasan’da bir beldedir; ondan **ذاكر بن أبي بكر السنخي**. Ve **السنوخ**: yerleşikliktir; “ilimde **سنخ** etti, **يسنخ سنوخا**”: onda yerleşti ve yükseldi. Ve **السنخ** (harekeli): deve; ve yağın, yemeğin ve başkalarının **سنخ**ı; **فرح** gibi, “**يسنخ سنخا**”: değişti ve kokusu bozuldu; **زنخ**ta bir dildir; ve (bu) daha önce geçti; ve o mecazdır. Ve yalnız yemekten **سنخ** etti: çoğalttığı zaman. Ve **السناخة**: pis koku; **السنخة** gibi, fetha sonra sükûn ile; denilir: “kokusulu ve pis kokulu bir ev.” **أبو كبير** dedi:
  “Pis kokulu evden başka bir eve girdim;
  ve faziletli kerimin (ikramını) küçümsedim, küçümseyen olarak.”
Ve **السناخة**: pislik ve tabaklamanın izleri. Ve beytin manasında denildi: yani tabakçı evi değildir ve içyağı (evi) değildir. Ve **النوادر**’de: **سنخ** belde, **كتف** gibi: hummalı; yani hummanın yeri. Ve **سانخ**: **نصر بن أحمد**’ın dedesi; yahut o, noktasız harf ile olandır. Ve **التسنيخ**: şeyin talep edilmesi. Ve **السنختان**, damme ile: iki boy. Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: bıçağın **سنخ**ı: sapın içine giren akışının ucu. Ve okun demirinin **سنخ**ı: okun başına giren demir parçası. Ve kılıcın **سنخ**ı: onun akışı. Ve yıldızların **أسناخ**ı: “alma yıldızları” yıldızlarıyla inmeyenler; bunu **ثعلب** rivayet etti. **ابن سيده** dedi: “Bununla asılları mı yoksa başkasını mı kastetti, daha haklı (olanı) bilmiyorum.” Ve bazısı dedi: “O ancak yıldızların **أشياخ**ıdır.” Ve **أبي عمرو**’dan: içyağının **صنخ**ı ve **سنيخ**. Ve **الأساس**’ta: adamın **سنخ**ı: dişleri oyuldu; ve **سنخت**: onun asılları yenilip aşındı.
