# سند — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%86%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سند

سَنَد اـِلَيْهِ
1 سَنَد اـِلَيْهِ ذ , (S, M, Msb, K,) aor. سَنُدَ , (S, M, Msb,) inf. n. سُنُودٌ; (S, M, Msb, K;) and سَنِدَ, aor. سَنَدَ ; (Msb;) and ↓ استند, [which is the most common,] (S, M, Msb, K,) and ↓ تساند, (S, M, A, K,) and ↓ اسند; (M, TA;) signify the same; (S, M, * Msb, K *;) i. e. He (a man, S, Msb, [and in like manner it is said of a thing,]) leaned, rested, or stayed himself, against it, or upon it; syn. اِعْتَمَدَ; (TK;) [or اعتمد عَلَيْهِ;] namely, a thing, (S, M, Msb,) or a wall, (A, Msb,) &c. (Msb.) ― -b2- سَنَدَفِى الجَبَلِ, (M, K,) aor. سَنُدَ , inf. n. سُنُودٌ, (M,) He ascended the mountain; as also ↓ اسند. (M, K.) And [hence,] اـِلَى فُلَانٍ ↓ أَسْنَدْتُ (tropical:) I ascended to such a one. (A.) ― -b3- And سَنَدَ فِى الخَمْسِينَ, (M, and so in some copies of the K,) or لِلْخَمْسِينَ, (so in other copies of the K,) (tropical:) He approached, or drew near to, [the age of] fifty: (K, TA:) [likewise] from سَنَدَ فِى الجَبَلِ. (M, TA. *) ― -b4- سَنَدَ ذَنَبُ النَّاقَةِ, (K,) or ↓ أَسْنَدَ, (so in the O,) The tail of the she-camel tossed about, and lashed her croup, or rump, on the right and left. (O, K.)

سنّد
2 سنّد ذ , inf. n. تَسْنِيدٌ, He set up [pieces of] wood [as stays, or props,] against a wall. (KL. [See the pass. part. n., below. And see also 3 and 4.]) -A2- Also, inf. n. as above, He (a man) wore, or clad himself with, the kind of بُرْد called سَنَد. (IAar, K.)

سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ
3 سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ ذ : see 4. [Hence,] سُونِدَ المَرِيضُ [The sick man was stayed, or propped up, against a pillow or the like]: and قَالَ سَانِدُونِى [He (the sick man) said, Stay ye me, or prop ye me up]. (A, TA.) And يُسَانِدُ بَعْضُهُ بَعْضًا [One part of it stays, or supports, and so renders firm or strong, another part]. (Sh, O, K. [See مُسَانَدَةٌ.]) ― -b2- [And hence,] سُونِدَ خَلْقُهَا, referring to a she-camel, (assumed tropical:) Her frame, or make, was symmetrical; or conformable in its several parts. (Ham p. 783.) ― -b3- And ساندهُ, (S, K,) inf. n. مُسَانَدَةٌ, (S,) He aided, or assisted, him; namely, another man. (S, K.) ― -b4- And (tropical:) He requited, compensated, or recompensed, him, (A, K, TA,) عَلَى العَمَلِ [for work, or for the work or deed]. (K.)

أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ
4 أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ ذ (AZ, S, * M, * Msb, K * TA) I made him, or it, to lean, rest, or stay himself or itself, against, or upon, the thing; (TK;) and اـِلَيْهِ ↓ سَانَدْتُهُ signifies the same. (AZ, TA.) You say, اسند ظَهْرَهُ اـِلَى الحَائِطِ He leaned his back against the wall. (MA.) And اسندهُ He stayed, propped, or supported, it; namely, a thing leaning; syn. دَعَمَهُ. (TA in art. دعم.) ― -b2- [Hence,] أَسْنَدْتُ اـِلَيْهِ أَمْرِى (tropical:) [I rested, or stayed, upon him my affair]. (A.) ― -b3- And اسند الحَدِيثَ اـِلَى قَائِلِهِ (T, M, * L, Msb,) inf. n. اـِسْنَادٌ [q. v. infrà], (S, &c.,) (tropical:) He traced up, or ascribed, or attributed, the tradition to the author thereof, [resting it upon his authority,] (T, S, M, L, Msb, TA,) by mentioning him, (Msb,) or by mentioning, uninterruptedly, in ascending order, the persons by whom it had been transmitted, up to the Prophet; (T, L, KT;) [or by mentioning the person who had related it to him from the Prophet if only one person intervened;] saying, “ Such a one told me, from such a one, ” [and so on, if more than one intervened between him and the Prophet,] “ from the Apostle of God; ” (KT;) [or it may be with an interruption in the mention of the person by whom it had been transmitted: see مُسْنَدٌ, below.] ― -b4- اـِسْنَادُ أَمْرٍ اـِلَى آخَرَ اـِيجَابًا أَوْ سَلْبًا [is a conventional phrase, used in logic, meaning (assumed tropical:) The judging a thing to stand to another thing in the relation of an attribute to its subject, affirmatively or negatively]. (Kull p. 157, in explanation of الحُكْمُ as a logical term [meaning “ judgment ”].) ― -b5- [اـِسْنَادٌ مَجَازِىٌّ is another conventional term, used in lexicology and rhetoric, meaning (assumed tropical:) A tropical attribution  of an act or a quality or a meaning; as in عِيشَةٌ رَاضِيَةٌ for مَرْضِيَّةٌ, and in زَبُونٌ (q. v.) in one of its senses: see Har p. 432 ― -b6- أُسْنِدَ الفِعْلُ اـِلَى زَيْدٍ, another conventional phrase, is said of the verb in the phrases قَامَ زَيْدٌ and ضُزِبَ زَيْدٌ and زَيْدٌ قَامَ meaning The verb is made an attributive to Zeyd: and, in an unusual manner, it is said (in the Msb in art. سلب) of the verb in the saying سَلَبْتُ زَيْدًا ثَوْبَهُ; so that it means in this instance The verb is made to have Zeyd for its object. And أُسْنِدَ اـِلَيْهِ فَاعِلَانِ فَصَاعِدًا is said (in the TA in art. سوى) of the verb in the phrase اِسْتَوَى زَيْدٌ وَعَمْرٌو وَخَالِدٌ فِى هٰذَا; so that it means Two and more agents are assigned to it.] ― -b7- اسندهُ فِى الجَبَلِ He made him to ascend the mountain. (K.) -A2- اسند as an intrans. verb: see 1, in four places. ― -b2- You say also, اسند فِى العَدْوِ, (M, L,) inf. n. اـِسْنَادٌ (L,) He was vehement in running; he strove, laboured, or exerted himself, therein. (M, L.) ― -b3- And He (a camel) went a pace between that called ذَمِيلٌ and that called هَمْلَجَةٌ. (L.)

6 تَسَاْنَدَ see 1, first sentence. ― -b2- تساند القَوْمُ means The people went forth, every commander of them with a [separate] corps. (Ham p. 783.) [See also the act. part. n. below.]

8 اـِسْتَنَدَ see 1, first sentence.

سِنْدٌ
سِنْدٌ ذ , (S, L,) or السِّنْدُ, (M, L, K,) A certain country, (S, L, K,) well known, (K,) said in the “ Marلsid ” to be a country between India (الهِنْد) and Karmلn and Sijistلn: (TA:) or a people; (K;) [the people of that country;] a well-known nation; (M, L;) a nation bordering upon India, whose colours incline to yellowness, and who are generally slender: (Mgh:) or one of these meanings is the original of the other: (TA:) ↓ سِنْدِىٌّ signifies a single person thereof: (S, K:) and سِنْدٌ is the pl., (K,) or [rather] is applied to the people collectively; (S;) these two words being like زِنْجِىُّ and زِنْجٌ: (TA:) the pl. of سِنْدٌ is سُنُودٌ and أَسْنَادٌ. (M, L.) السِّنْدُ is also the name of A great river of الهِنْد [or India; i. e. the Indus]: and of a district in El-Andalus: and of a town in Western Africa (المَغْرِب). (K.)

سَنَدٌ
سَنَدٌ ذ The part that faces one, of a mountain, and rises from (عَن) the سَفْح [i. e. base, or foot]; (S, K;) the acclivity, or rising part, in the face, or front, [or side,] of a mountain or a valley: (T, M, A:) or a rising, or an elevated, portion of ground: (Mgh:) pl. أَسْنَادٌ, (M, A,) [properly a pl. of pauc., but] the only pl. form. (M.) ― -b2- A thing, such as a wall &c., against, or upon, which one leans, rests, or stays himself: (Mgh, Msb:) and ↓ مِسْنَدٌ and ↓ مُسْنَدٌ [the latter in the TA said to be with fet-h, but this is evidently a mistake, occasioned by a copyist's writing ويفتح for ويضمّ,] signify [the same,] a thing against, or upon, which one leans, rests, or stays himself; [and the former of these two particularly signifies a cushion, or pillow, and more particularly a large cushion or pillow, against which one leans; as expl. by Golius on the authority of Meyd;] pl. مَسَانِدُ. (L, Msb.) ― -b3- Applied to a man, i. q. مُعْتَمَدٌ [meaning (tropical:) A person upon whom one leans, rests, stays himself, or relies]; (S;) a man's مُعْتَمَد [i. e. (tropical:) stay, support, or object of reliance]; (K, TA;) as also ↓ مُسْتَنَدٌ. (TA.) You say سَيِّدٌ سَنَدٌ (tropical:) [A lord, or chief, upon whom people lean, &c.]. (A, TA.) And هُوَسَنَدِى and ↓ مُسْتَنَدِى (tropical:) [He is my stay, support, or object of reliance]. (A.) And حَدِيثٌ قَوِىُّ السَّنَدِ (tropical:) [A tradition valid in respect of the authority upon which it rests, or to which it is traced up or ascribed]. (A, TA. [See also اـِسْنَادٌ, below.]) ― -b4- See also مُسْنَدٌ. -A2- Also A sort of garment of the kind called بُرُود, (IAar, K,) of the fabric of ElYemen: (IAar:) pl. أَسْنَادٌ: (K:) or the pl. is like the sing.: (IAar, K:) one says أَثْوَابٌ سَنَدٌ [meaning garments of the kind called سَنَد]: (TA, from a trad.:) Ibn-Buzurj says that السَّنَدُ means الأَسْنَادُ مِنَ الثِّيَابِ, i. e. garments of those called بُرُود: and he cites, from a poet, the phrase جُبَّةُ أَسْنَادٍ, which, he says, means a red jubbeh of those [made] of what are called بُرُود. (TA.) Accord. to Lth, it signifies A sort of clothing, [consisting of] a shirt with a shirt over it: and in like manner, short shirts made of pieces of cloth, one whereof is concealed beneath another: whatever appears (كُلُّ مَا ظَهَرَ) thereof is termed سِمْطٌ [q. v.]: (O:) [this app. explains the meaning of what here follows:] السَّنَدُ is [a term used in the case of] thy wearing a long shirt beneath a shirt shorter than it. (M.)

سِنْدِىٌّ
سِنْدِىٌّ ذ : see سِنْدٌ [of which it is the n. un.].

سَنْدَانٌ
سَنْدَانٌ ذ , with fet-h, (Mgh, Msb, K,) or ↓ سِنْدَانٌ, (thus in a copy of the M, [and thus I have generally found it written, agreeably with the common modern pronunciation,]) The عَلَاة, (M,) or زُبْرَة, (Msb,) [both meaning anvil,] of the blacksmith. (Msb, K.)

سِنْدَانٌ
سِنْدَانٌ ذ Great and strong; applied to a man and to a wolf. (K.) -A2- See also the next preceding paragraph.

سِنْدَانَةٌ
سِنْدَانَةٌ ذ A she-ass [either domestic or wild: probably the latter, because of her strength]. (K.)

سِنْدِيَانٌ
سِنْدِيَانٌ ذ [The ilex, or evergreen oak; so called in the present day;] a kind of tree. (TA.) [See اـِسْنَادٌ.]

سِنَادٌ
سِنَادٌ ذ applied to a she-camel, (S, M, &c.,) Strong: (K:) or strong in make: (AA, S:) or tall in the hump: (M:) or long in the legs, (A, L,) and elevated [so I render مسندة, conjecturally, as though meaning propped up,] in the hump: (L:) or lean, and lank in the belly; (AO, M, L;) but Sh disapproves of this last explanation. (L.)

سَنِيدٌ
سَنِيدٌ ذ : see مُسْنَدٌ.

أَسْنَدُ
أَسْنَدُ ذ [a comparative and superlative epithet from أَسْنَدَ الحَدِيثَ, q. v., though (like أَسْوَدُ and أَبْيَضُ when used as epithets of this kind) deviating from a general rule, which requires that such an epithet be formed from an unaugmented triliteralradical verb]. You say أَسْنَدُ لِلْحَدِيثِ, meaning أَنَصُّ لَهُ, q. v. (TA in art. نص.)

اـِسْنَادٌ
اـِسْنَادٌ ذ inf. n. of 4 [q. v.]. (S, &c.) ― -b2- [Used as a simple subst., signifying (tropical:) The ascription of a tradition to an authority in the manner expl. voce أَسْنَدَ it has a pl., namely, أَسَانِيدُ; as in the saying,] الأَسَانِيدُ قَوَائِمُ الأَحَادِيثِ (tropical:) [The ascrip- tions to authorities, whereon they rest, &c., are the foundations of traditions]. (A, TA. [See also سَنَدٌ.]) ― -b3- Also used in the sense sf رِوَايَةٌ [q. v., as a simple subst.]: pl. as above. (Har p. 32.) -A2- Also A certain kind of tree. (M.) [In the TA, it is said that the name commonly known is سِنْدِيَان: but I think that this is a mistake: see the latter word.]

مَسْنَدٌ
مَسْنَدٌ ذ A place in, or upon, which one leans, rests, or stays himself: [and hence applied to a couch, and a throne:] pl. مَسَانِدُ. (KL. [See also مُسْنَدٌ, voce سَنَدٌ.])

مُسْنَدٌ
مُسْنَدٌ ذ [pass. part. n. of 4, Made to lean, rest, &c., against, or upon, a thing: and stayed, propped, or supported; or set up. ― -b2- Hence used in the sense of مِسْنَدٌ, as being a thing set up]: see سَنَدٌ. ― -b3- Also (tropical:) A tradition (حَدِيثٌ) traced up, or ascribed, or attributed, to the author thereof, (T, L, K, TA,) [rested on his authority by the mention of him, (see 4,) or] by the mention, uninterruptedly, in ascending order, of the persons by whom it has been transmitted, up to the Prophet; (T, L, KT;) [or by the mention of him who has related it from the Prophet when only one has intervened;] opposed to مُرْسَلٌ and مُنْقِطِعٌ; (T, L;) or it may be منقطع, i. e. interrupted in the mention of the persons by whom it has been transmitted: (KT:) pl. مَسَانِدُ, (K,) agreeably with analogy, (TA,) and مَسَانِيدُ, (Esh-Shلfi'ee, K,) which latter has ى added to render the sound of the kesreh more full; or, accord. to some, it is a dial. var.; and accord. to some, agreeable with analogy. (TA.) ― -b4- And i. q. دَعِىٌّ [as meaning (assumed tropical:) One who claims as his father a person who is not his father; or an adopted son; or one whose origin, or lineage, or parentage, is suspected]; (S, M, L, K;) as also ↓ سَنِيدٌ; (M, L, K; [see an ex. in a verse cited voce أَسَرُّ;]) opposed to كَرِيمٌ. (L.) ― -b5- المُسْنَدُ, accord. to Sb, signifies (assumed tropical:) The first portion [i. e. the subject] of a proposition; and المُسْنَدُ اـِلَيْهِ, (assumed tropical:) the second portion [i. e. the attribute, or predicate,] thereof: (M, L:) of, accord. to Kh, a proposition consists of a ↓ سَنَد and a مُسْنَد اـِلَيْه; and in the phrase عَبْدُ اللّٰهِ رَجُلٌ صَالِحٌ, [for ex.,] عبد اللّٰه is a سند, and رجل صالح is a مسند اليه: (O, L:) [but accord. to other authors, and general modern usage, and agreeably with the proper meanings of the terms, المُسْنَدُ (meaning the attributed) signifies the attribute, or predicate; and المُسْنَدُ اـِلَيْهِ, (meaning that to which a thing or an accident is attributed) signifies the subject.] ― -b6- Also The Himyeree, or Himyeritic, character of writing; the character of Himyer; (S, M, A, O, K;) differing from the modern Arabic character: (S, O:) they used to write it commonly in the days of their rule; and AHلt says that it continued in use among them in El-Yemen in his day [i. e. in the latter half of the second century of the Flight and the former half of the third century]: (M, TA:) Abu-l-'Abbلs says, المُسْنَدُ was the language of the sons of Seth; (O, TA;) [i. e. the language written in the character so called;] and the like is said in the “ Sirr es-Sinل'ah ” of IJ. (TA.) [See also De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., vol. ii., p. 122 of the Ar. text, and 311 of the transl.] ― -b7- And i. q. الدَّهْرُ [i. e. Time, from the beginning of the world to its end; or time absolutely; or a long time; or a long unlimited time; or time without end; &c.]. (S, M, A, K.) So in the saying, لَا أَفْعَلُهُ آخِرَ المُسْنَدِ [I will not do it to the end of time]. (A, TA.) One says also, لَا آتِيهِ يَدَ المُسْنَدِ, meaning [I will not do it, or I will not come to him or it,] ever. (IAar, TA.)

مَسْنَدٌ
مَسْنَدٌ ذ : see سَنَدٌ, second sentence.

مُسَنَّدٌ
مُسَنَّدٌ ذ [pass. part. n. of 2, q. v.]. In the phrase

خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ
خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ ذ , [in the Kur lxiii. 4, meaning Pieces of wood made to lean, or incline, against a wall, (Jel,)] the latter word is with teshdeed because of its relation to many objects (لِلْكَثْرَةِ). (S.) -A2- مُسَنَّدَةٌ also signifies A certain sort of cloths, or garments; and so ↓ مَسْنَدِيَّةٌ. (M, TA.)

مَسْنَدِيَّةٌ
مَسْنَدِيَّةٌ ذ : see what next precedes.

مُسَانَدَةٌ
مُسَانَدَةٌ ذ (O, K, and Ham p. 783, in the CK and TK [erroneously] مُسَانِدَةٌ) (assumed tropical:) A she-camel having the breast and fore part prominent: (As, O, K:) or whereof one part of her frame stays, or supports, (يُسَانِدُ,) [and so renders firm or strong,] another part: (Sh, O, K:) or having prominent withers: (Ibn-Buzurj, L:) or strong in the back: or whose frame, or make, is symmetrical, or conformable in its several parts: or, as some say, whose frame, or make, is dissimilar, or unconformable, in its several parts; because the hump differs from the other parts; so that it is from the phrase تَسَانَدَ القَوْمُ meaning as expl. above [see 6]: (Ham p. 783:) and مُسَانَدَةُ القَرَا (tropical:) a she-camel hard, firmly compacted, in the back. (M, L, TA.)

مُسْتَنَدٌ
مُسْتَنَدٌ ذ : see سَنَدٌ, in two places.

خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ
خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ ذ (tropical:) They two went forth aiding, or assisting, each other; (A, * L, TA;) as though each of them leaned, or stayed himself, upon the other, and aided himself by him. (L, TA.) The latter word is used, in this sense, of two men going on a hostile, or hostile and plundering, expedition: and of two wolves attacking a person. (A.) And one says, خَرَجُوا مُتَسَانِدِينَ, meaning (tropical:) They went forth under sundry, or different, banners, or standards, (S, A, M, L, K, *) every party by itself, (A, L,) the sons of one father under one [separate] banner, (L,) not all under the banner of one commander. (S, L. K.)

### Türkçe

سَنَد اـِلَيْهِ
1 **سَنَد اـِلَيْهِ** ذ , (S, M, Msb, K,) muzâri‘i **سَنُدَ** , (S, M, Msb,) mastarı **سُنُودٌ**; (S, M, Msb, K;) ve **سَنِدَ**, muzâri‘i **سَنَدَ** ; (Msb;) ve ↓ **استند**, [ki bu en yaygın olandır,] (S, M, Msb, K,) ve ↓ **تساند**, (S, M, A, K,) ve ↓ **اسند**; (M, TA;) aynı şeyi ifade ederler; (S, M, * Msb, K *;) yani O (bir adam, S, Msb, [ve aynı şekilde bir şey hakkında da söylenir,]) ona karşı, yahut onun üzerine yaslandı, dayandı, yahut kendini ona dayadı; eşanlamlısı **اِعْتَمَدَ**; (TK;) [yahut **اعتمد عَلَيْهِ**;] yani bir şey, (S, M, Msb,) yahut bir duvar, (A, Msb,) vb. (Msb.) ― -b2- **سَنَدَفِى الجَبَلِ**, (M, K,) muzâri‘i **سَنُدَ** , mastarı **سُنُودٌ**, (M,) O dağa çıktı; bunun gibi ↓ **اسند**. (M, K.) Ve [bundan dolayı,] **اـِلَى فُلَانٍ** ↓ **أَسْنَدْتُ** (mecaz:) Ben falana yükseldim/çıktım. (A.) ― -b3- Ve **سَنَدَ فِى الخَمْسِينَ**, (M, ve K’nın bazı nüshalarında böyle,) yahut **لِلْخَمْسِينَ**, (K’nın diğer nüshalarında böyle,) (mecaz:) O, [yaş olarak] elliye yaklaştı, yahut elliye yaklaştı: (K, TA:) [aynı şekilde] **سَنَدَ فِى الجَبَلِ**’den. (M, TA. *) ― -b4- **سَنَدَ ذَنَبُ النَّاقَةِ**, (K,) yahut ↓ **أَسْنَدَ**, (O’da böyle,) Dişi devenin kuyruğu sallandı ve sağa sola sağrısını/kıçını kamçıladı. (O, K.)

سنّد
2 **سنّد** ذ , mastarı **تَسْنِيدٌ**, O, bir duvara karşı [dayanak/destek olarak] odun [parçaları] dikti. (KL. [Aşağıda ism-i mef‘ûle bak. Ve ayrıca 3 ve 4’e de bak.]) -A2- Yine, mastarı yukarıdaki gibi, O (bir adam) **سَنَد** denilen **بُرْد** türünü giydi, yahut onunla giyindi. (IAar, K.)

سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ
3 **سَانَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ** ذ : 4’e bak. [Bundan dolayı,] **سُونِدَ المَرِيضُ** [Hasta, bir yastığa yahut benzerine dayandırıldı]: ve **قَالَ سَانِدُونِى** [O (hasta) dedi ki: Beni dayandırın, yahut beni destekleyip oturtun]. (A, TA.) Ve **يُسَانِدُ بَعْضُهُ بَعْضًا** [Onun bir kısmı diğer bir kısmını dayar/destekler ve böylece onu sağlam yahut güçlü kılar]. (Sh, O, K. [**مُسَانَدَةٌ**’ye bak.]) ― -b2- [Ve bundan dolayı,] **سُونِدَ خَلْقُهَا**, bir dişi deveye nispetle, (farz edilen mecaz:) Onun yapısı/yaratılışı simetrikti; yahut parçaları itibarıyla birbirine uygun idi. (Ham s. 783.) ― -b3- Ve **ساندهُ**, (S, K,) mastarı **مُسَانَدَةٌ**, (S,) O ona yardım etti, yahut onu destekledi; yani başka bir adamı. (S, K.) ― -b4- Ve (mecaz:) O, ona karşılık verdi, telafi etti, yahut mükâfatlandırdı, (A, K, TA,) **عَلَى العَمَلِ** [işe, yahut yapılan işe/fiile karşı]. (K.)

أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ
4 **أَسْنَدْتُهُ اـِلَى الشَّىْءَ** ذ (AZ, S, * M, * Msb, K * TA) Ben onu, yahut onu (şeyi), şeye karşı yahut şeyin üzerine yaslanır, dayanır, yahut kendini dayar kıldım; (TK;) ve **اـِلَيْهِ** ↓ **سَانَدْتُهُ** aynı şeyi ifade eder. (AZ, TA.) Şöyle dersin: **اسند ظَهْرَهُ اـِلَى الحَائِطِ** O, sırtını duvara dayadı. (MA.) Ve **اسندهُ** O, onu dayadı, destekledi, yahut payandaladı; yani yaslanan bir şeyi; eşanlamlısı **دَعَمَهُ**. (TA, madde **دعم**.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **أَسْنَدْتُ اـِلَيْهِ أَمْرِى** (mecaz:) [İşimi ona dayadım, yahut işimde ona yaslandım]. (A.) ― -b3- Ve **اسند الحَدِيثَ اـِلَى قَائِلِهِ** (T, M, * L, Msb,) mastarı **اـِسْنَادٌ** [aşağıda], (S, vb.,) (mecaz:) O, rivayeti söyleyenine kadar yükseltti, yahut ona nispet etti, yahut ona atfetti, [onu onun otoritesine dayandırarak,] (T, S, M, L, Msb, TA,) onu zikrederek, (Msb,) yahut onu nakleden kimseleri, Peygambere kadar, kesintisiz biçimde, yükselen sırayla zikrederek; (T, L, KT;) [yahut arada yalnız bir kişi varsa, Peygamberden ona rivayet eden kişiyi zikrederek;] “Falan bana falandan haber verdi,” [ve arada birden fazla kişi varsa,] “Allah’ın Elçisinden;” (KT;) [yahut onu nakleden kişinin zikrinde bir kopuklukla da olabilir: aşağıda **مُسْنَدٌ**’e bak.] ― -b4- **اـِسْنَادُ أَمْرٍ اـِلَى آخَرَ اـِيجَابًا أَوْ سَلْبًا** [mantıkta kullanılan ıstılahî bir ibaredir; anlamı (farz edilen mecaz:) Bir şeyi, başka bir şeye, yüklemin konuya nispeti ilişkisiyle, olumlu yahut olumsuz olarak hükmetmektir]. (Kull s. 157, mantık terimi olarak **الحُكْمُ**’ün açıklamasında.) ― -b5- [**اـِسْنَادٌ مَجَازِىٌّ** lugat ve belâgatte kullanılan başka bir ıstılahî terimdir; anlamı (farz edilen mecaz:) Bir fiilin yahut bir niteliğin yahut bir mananın mecazî isnadı; **عِيشَةٌ رَاضِيَةٌ**’de **مَرْضِيَّةٌ** yerine olduğu gibi; ve **زَبُونٌ**’da (bk.) anlamlarından birinde: Har s. 432’ye bak ― -b6- **أُسْنِدَ الفِعْلُ اـِلَى زَيْدٍ**, başka bir ıstılahî ibare, **قَامَ زَيْدٌ** ve **ضُزِبَ زَيْدٌ** ve **زَيْدٌ قَامَ** ibarelerindeki fiil hakkında söylenir; anlamı: Fiil, Zeyd’e isnat edilen bir niteleme kılındı: ve alışılmadık bir tarzda, (Msb’de, madde **سلب**’de) **سَلَبْتُ زَيْدًا ثَوْبَهُ** sözündeki fiil hakkında söylenir; böylece bu durumda anlamı: Fiil, Zeyd’i mef‘ûl edinir kılındı. Ve **أُسْنِدَ اـِلَيْهِ فَاعِلَانِ فَصَاعِدًا** (TA’da, madde **سوى**’da) **اِسْتَوَى زَيْدٌ وَعَمْرٌو وَخَالِدٌ فِى هٰذَا** ibaresindeki fiil hakkında söylenir; böylece anlamı: Ona iki ve daha fazla fâil nispet edildi.] ― -b7- **اسندهُ فِى الجَبَلِ** O, onu dağa çıkardı. (K.) -A2- Geçişsiz fiil olarak **اسند**: 1’e, dört yerde, bak. ― -b2- Yine şöyle dersin: **اسند فِى العَدْوِ**, (M, L,) mastarı **اـِسْنَادٌ** (L,) O koşmada şiddetli oldu; onda çabaladı, emek verdi, yahut gayret etti. (M, L.) ― -b3- Ve O (bir deve) **ذَمِيلٌ** denilen yürüyüş ile **هَمْلَجَةٌ** denilen yürüyüş arasında bir yürüyüşle yürüdü. (L.)

6 **تَسَاْنَدَ**: 1’in ilk cümlesine bak. ― -b2- **تساند القَوْمُ** demektir ki: Halk dışarı çıktı; onların her kumandanı, [ayrı] bir birlikle. (Ham s. 783.) [Aşağıda ism-i fâile de bak.]

8 **اـِسْتَنَدَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

سِنْدٌ
**سِنْدٌ** ذ , (S, L,) yahut **السِّنْدُ**, (M, L, K,) belli bir ülke, (S, L, K,) iyi bilinen, (K,) “Marāṣid”de Hindistan (**الهِنْد**) ile Karmān ve Sijistān arasında bir ülke olduğu söylenir: (TA:) yahut bir kavim; (K;) [o ülkenin halkı;] iyi bilinen bir millet; (M, L;) Hindistan’a komşu bir millet; renkleri sarılığa meyleden ve genellikle ince yapılı olan: (Mgh:) yahut bu anlamların birisi diğerinin aslıdır: (TA:) ↓ **سِنْدِىٌّ** onun bir tek ferdini ifade eder: (S, K:) ve **سِنْدٌ** çoğuldur, (K,) yahut [daha doğrusu] topluca halka uygulanır; (S;) bu iki kelime **زِنْجِىُّ** ve **زِنْجٌ** gibidir: (TA:) **سِنْدٌ**’ün çoğulu **سُنُودٌ** ve **أَسْنَادٌ**’dır. (M, L.) **السِّنْدُ** ayrıca **الهِنْد**’in [yani Hindistan’ın; yani İndus’un] büyük bir nehrinin adıdır: ve Endülüs’te bir bölgenin adıdır: ve Batı Afrika’da (**المَغْرِب**) bir şehrin adıdır. (K.)

سَنَدٌ
**سَنَدٌ** ذ Dağın, kişinin yüzüne bakan ve **سَفْح**’tan [yani etek/ayak kısmından] (عَن) yükselen kısmı; (S, K;) bir dağın yahut bir vadinin yüzünde/önünde [yahut yanında] bulunan yokuş, yahut yükselen kısım: (T, M, A:) yahut yükselen, yahut yüksek bir arazi parçası: (Mgh:) çoğulu **أَسْنَادٌ**, (M, A,) [aslında azlık çoğulu olmakla birlikte,] tek çoğul kalıbıdır. (M.) ― -b2- Duvar vb. gibi, kişinin ona karşı yahut onun üzerine yaslandığı, dayandığı, yahut kendini dayadığı şey: (Mgh, Msb:) ve ↓ **مِسْنَدٌ** ve ↓ **مُسْنَدٌ** [ikincisinin TA’da fetḥa ile olduğu söylenmiştir; fakat bu, müstensihin **ويفتح** yazmasından doğan açık bir hatadır; doğrusu **ويضمّ** olmalıdır,] [aynı şeyi] ifade eder; kişinin ona karşı yahut onun üzerine yaslandığı, dayandığı, yahut kendini dayadığı şey; [ve bu ikisinden birincisi özellikle bir minder yahut yastığı, daha da özellikle kişinin yaslandığı büyük bir minder yahut yastığı ifade eder; Meyd’in rivayetine dayanarak Golius’un açıkladığı üzere;] çoğulu **مَسَانِدُ**. (L, Msb.) ― -b3- Bir adama uygulanınca, **مُعْتَمَدٌ** ile aynı anlamdadır [yani (mecaz:) kişinin yaslandığı, dayandığı, kendini dayadığı, yahut güvendiği kimse]; (S;) bir adamın **مُعْتَمَد**’ı [yani (mecaz:) dayanağı, desteği, yahut güven dayanağı]; (K, TA;) bunun gibi ↓ **مُسْتَنَدٌ**. (TA.) Şöyle dersin: **سَيِّدٌ سَنَدٌ** (mecaz:) [İnsanların yaslandığı vb. bir efendi/baş]. (A, TA.) Ve **هُوَسَنَدِى** ve ↓ **مُسْتَنَدِى** (mecaz:) [O benim dayanağım, desteğim, yahut güven dayanağımdır]. (A.) Ve **حَدِيثٌ قَوِىُّ السَّنَدِ** (mecaz:) [Dayandığı, yahut kendisine kadar yükseltildiği/nispet edildiği otorite bakımından güçlü bir rivayet]. (A, TA. [Aşağıda **اـِسْنَادٌ**’a da bak.]) ― -b4- **مُسْنَدٌ**’e de bak. -A2- Ayrıca **بُرُود** denilen türden bir elbise çeşidi, (IAar, K,) Yemen dokumasından: (IAar:) çoğulu **أَسْنَادٌ**: (K:) yahut çoğulu tekil gibidir: (IAar, K:) **أَثْوَابٌ سَنَدٌ** denir [yani **سَنَد** denilen türden elbiseler]: (TA, bir hadisten:) İbn-Buzurj der ki **السَّنَدُ** demek **الأَسْنَادُ مِنَ الثِّيَابِ**’dır; yani **بُرُود** denilenlerden elbiseler: ve bir şairden **جُبَّةُ أَسْنَادٍ** ibaresini nakleder; ve der ki bunun anlamı, **بُرُود** denilenlerden olanların [kumaşından yapılmış] kırmızı bir cübbedir. (TA.) Lth’ye göre, o, bir giyim türünü ifade eder; [şundan oluşan:] bir gömlek ve onun üstünde bir gömlek: ve aynı şekilde, kumaş parçalarından yapılmış kısa gömlekler; bunların birisi diğerinin altında gizlenir: ondan görünen her şeye (كُلُّ مَا ظَهَرَ) **سِمْطٌ** denir [bk.]: (O:) [bu, aşağıda gelenin anlamını açıklar:] **السَّنَدُ**, senin uzun bir gömleği, ondan daha kısa bir gömleğin altında giymendir. (M.)

سِنْدِىٌّ
**سِنْدِىٌّ** ذ : **سِنْدٌ**’e bak [onun ism-i vahdesidir].

سَنْدَانٌ
**سَنْدَانٌ** ذ , fetḥa ile, (Mgh, Msb, K,) yahut ↓ **سِنْدَانٌ**, (M’nin bir nüshasında böyle, [ve ben onu genellikle, yaygın modern telaffuza uygun olarak, böyle yazılmış buldum,]) demircinin **عَلَاة**’ı, (M,) yahut **زُبْرَة**’si, (Msb,) [ikisi de örs anlamındadır]. (Msb, K.)

سِنْدَانٌ
**سِنْدَانٌ** ذ Büyük ve güçlü; bir adama ve bir kurda uygulanır. (K.) -A2- Bir önceki paragrafa da bak.

سِنْدَانَةٌ
**سِنْدَانَةٌ** ذ Bir dişi eşek [evcil yahut yabanî; muhtemelen ikincisi, gücü sebebiyle]. (K.)

سِنْدِيَانٌ
**سِنْدِيَانٌ** ذ [günümüzde böyle adlandırılan;] bir ağaç türü. (TA.) [**اـِسْنَادٌ**’a bak.]

سِنَادٌ
**سِنَادٌ** ذ bir dişi deveye uygulanır, (S, M, vb.,) Güçlü: (K:) yahut yapıca güçlü: (AA, S:) yahut hörgücü yüksek: (M:) yahut bacakları uzun, (A, L,) ve hörgücü yüksek [ben **مسندة**’yi, tahminen, dayandırılmış gibi anlamlandırıyorum]: (L:) yahut zayıf ve karnı sarkık; (AO, M, L;) fakat Sh bu son açıklamayı uygun görmez. (L.)

سَنِيدٌ
**سَنِيدٌ** ذ : **مُسْنَدٌ**’e bak.

أَسْنَدُ
**أَسْنَدُ** ذ [**أَسْنَدَ الحَدِيثَ**’ten türemiş bir ism-i tafdîl sıfatıdır; bk.; fakat (bu tür sıfat olarak kullanılan **أَسْوَدُ** ve **أَبْيَضُ** gibi) genel bir kuraldan sapar; o kural, böyle bir sıfatın artırımsız üçlü kök fiilden yapılmasını gerektirir]. **أَسْنَدُ لِلْحَدِيثِ** dersin; anlamı **أَنَصُّ لَهُ**’dur; bk. (TA, madde **نص**.)

اـِسْنَادٌ
**اـِسْنَادٌ** ذ 4’ün mastarıdır [bk.]. (S, vb.) ― -b2- [Basit isim olarak kullanılır; anlamı (mecaz:) **أَسْنَدَ** maddesinde açıklandığı tarzda bir rivayeti bir otoriteye nispet etmektir; bunun bir çoğulu vardır; o da **أَسَانِيدُ**’dür; şu sözde olduğu gibi:] **الأَسَانِيدُ قَوَائِمُ الأَحَادِيثِ** (mecaz:) [Otoritelere isnatlar—üzerlerine dayandıkları vb.—rivayetlerin temelleridir]. (A, TA. [**سَنَدٌ**’e de bak.]) ― -b3- Ayrıca basit isim olarak **رِوَايَةٌ** anlamında da kullanılır: çoğulu yukarıdaki gibidir. (Har s. 32.) -A2- Ayrıca belli bir ağaç türü. (M.) [TA’da, yaygın bilinen adın **سِنْدِيَان** olduğu söylenmiştir; fakat ben bunun bir hata olduğunu düşünüyorum: bu son kelimeye bak.]

مَسْنَدٌ
**مَسْنَدٌ** ذ Kişinin içinde yahut üzerinde yaslandığı, dayandığı, yahut kendini dayadığı yer: [ve buradan sedire ve tahta uygulanır:] çoğulu **مَسَانِدُ**. (KL. [Ayrıca **سَنَدٌ** maddesinde **مُسْنَدٌ**’e de bak.])

مُسْنَدٌ
**مُسْنَدٌ** ذ [4’ün ism-i mef‘ûlüdür; bir şeye karşı yahut onun üzerine yaslandırılmış, dayandırılmış vb.; ve desteklenmiş, payandalanmış; yahut dikilmiş. ― -b2- Buradan **مِسْنَدٌ** anlamında kullanılır; çünkü o, dikilmiş bir şeydir]: **سَنَدٌ**’e bak. ― -b3- Ayrıca (mecaz:) Söyleyenine kadar yükseltilmiş, yahut ona nispet edilmiş, yahut ona atfedilmiş bir rivayet (**حَدِيثٌ**), (T, L, K, TA,) [onun zikriyle onun otoritesine dayandırılmış (4’e bak), yahut] onu nakleden kimselerin, Peygambere kadar, kesintisiz biçimde, yükselen sırayla zikredilmesiyle; (T, L, KT;) [yahut arada yalnız bir kişi varsa, Peygamberden rivayet edeni zikretmekle;] **مُرْسَلٌ** ve **مُنْقِطِعٌ**’ın karşıtıdır; (T, L;) yahut nakledenlerin zikrinde kopuklukla, yani **منقطع** olabilir: (KT:) çoğulu **مَسَانِدُ**, (K,) kıyasa uygun olarak, (TA,) ve **مَسَانِيدُ**, (Esh-Shāfi‘ee, K,) ki ikincisinde kesrenin sesini daha dolgun kılmak için ى eklenmiştir; yahut bazılarına göre lehçe farkıdır; ve bazılarına göre kıyasa uygundur. (TA.) ― -b4- Ve **دَعِىٌّ** ile aynı anlamdadır [yani (farz edilen mecaz:) Babası olmayan bir kimseyi baba diye iddia eden; yahut evlat edinilmiş; yahut aslı/nesebi/soyu şüpheli olan]; (S, M, L, K;) bunun gibi ↓ **سَنِيدٌ**; (M, L, K; [**أَسَرُّ** maddesinde zikredilen bir beyitte örneğine bak;]) **كَرِيمٌ**’in karşıtıdır. (L.) ― -b5- **المُسْنَدُ**, Sb’ye göre (farz edilen mecaz:) bir önermenin birinci kısmını [yani konuyu] ifade eder; ve **المُسْنَدُ اـِلَيْهِ**, (farz edilen mecaz:) onun ikinci kısmını [yani sıfatı/yüklemi] ifade eder: (M, L:) yahut Kh’ye göre, bir önerme bir ↓ **سَنَد** ve bir **مُسْنَد اـِلَيْه**’ten oluşur; ve **عَبْدُ اللّٰهِ رَجُلٌ صَالِحٌ** ibaresinde, [mesela,] **عبد اللّٰه** bir **سند**’dir ve **رجل صالح** bir **مسند اليه**’dir: (O, L:) [fakat diğer müelliflere göre, ve genel modern kullanıma göre, ve terimlerin asıl anlamlarına uygun olarak, **المُسْنَدُ** (nispet edilen anlamıyla) yüklemi ifade eder; ve **المُسْنَدُ اـِلَيْهِ** (bir şeyin yahut bir arazın kendisine nispet edildiği anlamıyla) konuyu ifade eder.] ― -b6- Ayrıca Himyerî yazı karakteri; Himyer yazısı; (S, M, A, O, K;) modern Arap yazısından farklıdır: (S, O:) onların hüküm günlerinde onu genellikle yazarlardı; ve AHāt der ki o, kendi gününde Yemen’de onların arasında kullanımda kalmıştı [yani Hicretin ikinci asrının ikinci yarısı ve üçüncü asrın ilk yarısında]: (M, TA:) Ebu’l-‘Abbās der ki **المُسْنَدُ**, Şît oğullarının dili idi; (O, TA;) [yani bu adla anılan yazı karakteriyle yazılan dil;] ve benzeri, IJ’nin “Sirr es-Sinā‘ah”ında söylenir. (TA.) ― -b7- Ve **الدَّهْرُ** ile aynı anlamdadır [yani dünyanın başlangıcından sonuna kadar zaman; yahut mutlak zaman; yahut uzun zaman; yahut uzun sınırsız zaman; yahut sonu olmayan zaman; vb.]. (S, M, A, K.) Şu sözde olduğu gibi: **لَا أَفْعَلُهُ آخِرَ المُسْنَدِ** [Zamanın sonuna kadar onu yapmayacağım]. (A, TA.) Yine şöyle denir: **لَا آتِيهِ يَدَ المُسْنَدِ**, anlamı: [Onu yapmayacağım, yahut ona/ona gelmeyeceğim,] asla. (IAar, TA.)

مَسْنَدٌ
**مَسْنَدٌ** ذ : **سَنَدٌ**’e bak, ikinci cümle.

مُسَنَّدٌ
**مُسَنَّدٌ** ذ [2’nin ism-i mef‘ûlüdür; bk.]. Şu ibarede:

خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ
**خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ** ذ , [Kur’ân lxiii. 4’te; anlamı: bir duvara karşı yaslandırılmış yahut eğik kılınmış odun parçaları, (Jel,)] ikinci kelime, çokluğa nispeti sebebiyle (لِلْكَثْرَةِ) şeddelidir. (S.) -A2- **مُسَنَّدَةٌ** ayrıca belli bir tür kumaşlar yahut elbiseler anlamına gelir; bunun gibi ↓ **مَسْنَدِيَّةٌ**. (M, TA.)

مَسْنَدِيَّةٌ
**مَسْنَدِيَّةٌ** ذ : bir öncekinin hemen üstüne bak.

مُسَانَدَةٌ
**مُسَانَدَةٌ** ذ (O, K, ve Ham s. 783; CK ve TK’da [yanlış olarak] **مُسَانِدَةٌ**) (farz edilen mecaz:) Göğsü ve ön kısmı çıkık bir dişi deve: (As, O, K:) yahut gövdesinin bir kısmı diğer bir kısmını dayayan/destekleyen (**يُسَانِدُ**) [ve böylece onu sağlam yahut güçlü kılan]: (Sh, O, K:) yahut omuz başları çıkık olan: (İbn-Buzurj, L:) yahut sırtı güçlü olan: yahut yapısı/yaratılışı simetrik, yahut parçaları itibarıyla birbirine uygun olan: yahut bazılarına göre, yapısı/yaratılışı parçaları itibarıyla farklı, yahut uyumsuz olan; çünkü hörgüç diğer parçalardan farklıdır; böylece o, yukarıda açıklandığı üzere **تَسَانَدَ القَوْمُ** ibaresinden olur [6’ya bak]: (Ham s. 783:) ve **مُسَانَدَةُ القَرَا** (mecaz:) sırtı sert, sıkı dokulu/sağlam bir dişi deve. (M, L, TA.)

مُسْتَنَدٌ
**مُسْتَنَدٌ** ذ : **سَنَدٌ**’e bak, iki yerde.

خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ
**خَرَجَا مُتَسَانِدَيْنِ** ذ (mecaz:) İkisi, birbirine yardım ederek, yahut birbirini destekleyerek dışarı çıktı; (A, * L, TA;) sanki her biri diğerine yaslanmış, yahut kendini ona dayamış ve onunla kendine yardım etmiş gibi. (L, TA.) Bu son kelime, bu anlamda, düşmanca, yahut düşmanca ve yağmacı bir sefere çıkan iki adam hakkında kullanılır: ve bir kimseye saldıran iki kurt hakkında da. (A.) Ve yine şöyle denir: **خَرَجُوا مُتَسَانِدِينَ**, anlamı (mecaz:) Onlar çeşitli, yahut farklı, sancaklar/alametler altında dışarı çıktılar, (S, A, M, L, K, *) her grup kendi başına, (A, L,) bir babanın oğulları bir [ayrı] sancak altında, (L,) hepsi bir kumandanın sancağı altında değil. (S, L. K.)
