# سنن — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%86/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%86%D9%86/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%86.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: سنن

س ن ن
سن سنّة حسنة‏:‏ طرق طريقة حسنة واستن بسنته وفلان متسنن‏:‏ عامل‏.‏
بالسنة‏.‏
والزم سنن الطريق‏:‏ قصده وتنح عن سنن الخيل واكتن عن سنن الريح‏.‏
وجاء من الخيل سنن ما يرد‏.‏
ورأيت سنن بني فلان‏:‏ إبلهم المستنة نشاطاً‏.‏
قال‏:‏ ومنا عصبة أخرى سراع زفتهـا الريـح كالسنـن الطراب واستـن الفـرس وهو عدوه إقبالاً وإدباراً في نشاط وزعل‏.‏
وسن الماء على وجهه‏:‏ صبه صباً سهلاً‏.‏
وسن الحديدة‏:‏ حددها وسنان مسنون وسنين‏.‏
وسن سكينه بالمسن والسنان‏.‏
قال‏:‏ وزرق كستهن الأسنة هبوة أرق من الماء الزلال كليلها وأسننت الرمح‏:‏ جعلت له سناناً‏.‏
وسنّ أسنانه بالسنـون وهـو السـواك‏.‏
ومـا أحسـن سنـة وجهه‏:‏ صورته إذا كانت معتدلة‏.‏
ومن المجاز‏:‏ كبرت سنه وهو حديث السن وكبير السن وقد أسـن‏.‏
وهـو مـن مسـان الإبـل وجلتها‏.‏
وله ابن سن ابنك وسنينة ابنك وأولاد أسنان بنيك‏.‏
قال أبو النجم‏:‏ إن يـك أمسـى الـرأس كالثغام وشاب أسناني من الأقوام وبعـت شيطانـي بالإسلام وأعطني سناً من رأس الثوم وأسناناً منه‏.‏
وكلت أسنان المنجل والمنشـار‏.‏
وأصلـح أسنـان مفتاحك‏.‏
و ‏"‏ وقع في سن رأسه ‏"‏‏:‏ في عدد شعر رأسه من الخير والنعـم وروي‏:‏ فـي سنـي رأسـه‏.‏
وشـق الـأرض بالسنة والسكة‏.‏
ورجل مسنون الوجه‏:‏ مخروطه كأن اللحم قد سن عنه‏.‏
وسن إبله‏:‏ أحسن رعيتها وصقلهاكما يسن السيف‏.‏
قال مالك بن نويرة‏:‏ قاظت أثال إلى المـلا وتربعـت بالحزن عازبة تسن وتودع وقال أبو عبيد السلامي‏:‏ منازل قوم دمّنـوا تلعاتهـا وسنوا السوام في الأنيق المنـور وسـن الأمير رعيته‏:‏ أحسن سياستها‏.‏
وفرس مسنونة‏:‏ متعهدة يحسن القيام عليها‏.‏
وسن فلان فلانـاً‏:‏ مدحـه وأطراهز وهذا مما يسنك على الطعام‏:‏ يشحذك على أكله ويشهيه إليه‏.‏
والحمض يسن الإبل على الخلة‏.‏
وسن الله على يدي فلان قضاء حاجتي‏:‏ أجراه‏.‏
وسن عليه درعه حصبّهـا وأمـا شـن الغـارة فمعجـم‏.‏
وجاء بالحديث على سننه‏:‏ على وجهه‏.‏
واستن المطر‏.‏
قال عمر بن أبي ربيعة‏:‏ قد جرت الريح بها ذيلها واستن في أطلالها الوابل وهذا مستن السيل‏.‏
واستنت الطرق‏:‏ وضحت‏.‏
قال‏:‏ ولو شهدت مقامي بالحسام على حدّ المسناة حيث استنت الطرق واستن به الهوى حيث أراد إذا ذهب به كل مذهب‏.‏
قال‏:‏
دَعاني إلى ما يَشتَهي فأجَبتُهُ
وأصبَحَ بي يَشتَنُّ حيثُ يريدُ
يعني الهوى.

### Türkçe

س ن ن
**سن**: güzel bir **سنّة**: güzel bir yol tuttu; ve onun **سنته**siyle **استن** etti; ve falan **متسنن**: amel eden.
**بالسنة**.

Ve yolun **سنن**ini iltizam et: onu kastetti; ve atların **سنن**inden uzaklaştı; ve rüzgârın **سنن**inden sakındı.

Ve atlardan, gelenin **سنن**i geldi.

Ve falan oğullarının **سنن**ini gördüm: onların, canlılıkça **المستنة** olan develeri.

Dedi: Ve bizden başka bir topluluk: rüzgârın, onları, çalkantılı **السنن** gibi sevk ettiği süratliler; ve at **استن** etti, o koşuşu iken, canlılık ve ürkeklik içinde, geliş ve gidişçe.

Ve suyu onun yüzü üzerine **سن** etti: onu kolay bir döküşle döktü.

Ve demiri **سن** etti: onu keskinleştirdi; ve **سنان** keskinleştirilmiş ve **سنين**.

Ve bıçağını **المسن** ve **السنان** ile **سن** etti.

Dedi: Ve mızrak uçları gibi mavi; onun, mızrak uçlarının örttüğü gibi; berrak sudan daha ince bir toz bulutu, onun gecesi. Ve mızrağı **أسننت**: ona bir **سنان** yaptım.

Ve dişlerini **السنون** ile **سنّ** etti; o da **السواك**tır.

Ve onun yüzünün **سنّة**si ne güzeldir: mutedil olduğu zaman sureti.

Ve mecazdan: onun **سنه**si büyüdü; hâlbuki o **حديث السن**dir; ve **كبير السن**; ve **أسـن** etti.

Ve o, develerin **مسان**ındandır ve onların yaşlılarıdır.

Ve onun için: senin oğlunun oğlu olan bir **سن**; ve senin oğlunun oğlu olan bir **سنينة**; ve senin oğullarının oğullarının **أسنان** evlatları.

Ebu’n-Necm dedi: Eğer baş, **الثغام** gibi akşamlamışsa; ve kavimlerden, dişlerim ağardı; ve şeytanımı İslâm ile sattım; ve bana sarımsağın başından bir **سناً** ve ondan **أسناناً** ver.

Ve orak ve testerenin **أسنان**ını körelttim.

Ve anahtarının **أسنان**ını ıslah et.

Ve “**وقع في سن رأسه**”: başının saçının sayısında, hayır ve nimet içinde. Ve rivayet olundu: “**في سني رأسه**”.

Ve yeri **السنة** ve **السكة** ile yardı.

Ve **مسنون الوجه** bir adam: onun konisi; sanki et ondan **سن** edilmiş.

Ve develerini **سن** etti: onların otlatmasını ve parlatmasını güzelleştirdi; tıpkı kılıcın **يسن** edilmesi gibi.

Mâlik b. Nuveyra dedi: **أثال** sıcağa girdi ve **الحزن**de yerleşti; uzak, **تسن** eder ve vedalaşır. Ve Ebu Ubeyd es-Selâmî dedi: Bir kavmin menzilleri; onların yükseltilerini gübrelediler; ve **السوام**ı güzel, aydınlıkta **سنوا** ettiler. Ve emir, raiyyetini **سن** etti: onun siyasetini güzelleştirdi.

Ve **مسنونة** bir at: gözetilen; onun üzerinde duruşu güzel yapılır.

Ve falan, falanı **سن** etti: onu övdü ve methetti; ve bu, seni yemek üzerine **يسنك** eden şeydendir: onu yemeye karşı biler ve ona iştahlandırır.

Ve ekşi ot, develeri **الخلة** üzerine **يسن** eder.

Ve Allah, falanın eli üzerinde, ihtiyacımın giderilmesini **سن** etti: onu yürüttü.

Ve onun üzerine zırhını **سن** etti: onu çakılladı; ama baskını **شن** etmek, mu‘cemdir.

Ve hadisi, onun **سننه**si üzere getirdi: onun vechi üzere.

Ve yağmur **استن** etti.

Ömer b. Ebî Rebîa dedi: Rüzgâr onun eteğini onunla sürükledi; ve harabelerinde sağanak **استن** etti. Ve bu, selin **مستن**idir.

Ve yollar **استنت** etti: açığa çıktı.

Dedi: Ve eğer kılıçla, yolların **استنت** ettiği **المسناة**nın sınırı üzerinde, makamımı görseydin; ve heva, onunla, istediği yerde **استن** etti; onu her bir gidişe götürdüğü zaman.

Dedi:
Beni, arzuladığı şeye çağırdı; ben de ona icabet ettim;
Ve benimle sabahladı; istediği yerde **يَشتَنُّ** eder.
Yani heva.
