# سهب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%87%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%87%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%87%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: سهب

باب الهاء والسين والباء معهما
س ه ب، ب ه س، س ب ه مستعملات سهب: فَرَسُ سَهْبُ: شديد الجَرْي، بطيء العَرَق، قال:
وقد أغدو بِطِرْفٍ هي		كَلٍ ذي مَيْعَةٍ سَهْبِ
وبئر سَهْبةٌ: بعيدةُ القَعْرِ يَخْرُج منها الرّيح. وإذا حفر القوم فهجموا على الرّيحِ، وأخلفهم الماء قيل: أَسْهَبوا، ويقال: بل حفروا فأسهبوا معناه: حتّى بلغوا رملاً. وقال في بئر كثيرة الماء:
حَوْضٌ طويٌّ نِيَل من إسهابها
يَعْتَلِجُ الآذيُّ من حَبابِها
وهي المُسْهَبةُ، حُفِرتْ حتى بُلِغَ بها عَيْلم الماء، ألا ترى أنّه قيل: نِيل من أعُمقِ قَعْرِها.
والسَّهباء: بئرٌ لبني سعد، وروضةٌ بالصَّمَّان.
وسُهوبُ الفَلاة: نواحيها التي لا مسلك فيها قال:
سُهوبُ مَهامهٍ ولها سُهوبُ
والمُسْهَبُ: الكثيرُ الكلامِ، قال الجعديّ:
غير عييٍّ ولا مُسْهِبِ
والمُسْهَبُ: المتغِّير الوجه والمُسْهِبُ: الغالب المكثر في عطائه .
بهس: بَيْهَسُ: من اسماء الأسد، وأخذ فلان يَتَبْيَهُس، وتَبَيْهَسُ في مَشْيه، إذا تبختر، فهو يَتَبَيْهَسُ تَبَيْهُساً.
سبه: السَّبَهُ: ذَهابُ العَقْل من هَرَمٍ. قال رؤبة:
قالت أُبَيْلَى لي ولم أُسَبَّهِ:
ما السَّنُ إلاّ غَفْلةُ المُدَلَّهِ

### Türkçe

باب **الهاء** و**السين** و**الباء** معهما
**س ه ب**، **ب ه س**، **س ب ه** kullanımdadır. **سهب**: **فَرَسُ سَهْبُ**: koşusu şiddetli, terlemesi yavaş. Dedi ki:
وقد أغدو بِطِرْفٍ هي		كَلٍ ذي مَيْعَةٍ **سَهْبِ**

Ve **بئر سَهْبةٌ**: dibi uzak (derin) olan; ondan rüzgâr çıkar. Kavim kazıp da rüzgâra ansızın rastlar ve su onları geride bırakırsa (yani su çıkmazsa) **أَسْهَبوا** denir. Ve denilir ki: bilakis kazdılar da **فأسهبوا**; mânâsı: kum’a varıncaya kadar. Çok sulu bir kuyu hakkında dedi ki:
حَوْضٌ طويٌّ نِيَل من إسهابها
يَعْتَلِجُ الآذيُّ من حَبابِها

Ve o, **المُسْهَبةُ**’dir; suyun **عَيْلم**’ine varılıncaya kadar kazılmıştır. Görmüyor musun ki: “dibinin en derininden elde edildi” denilmiştir.

Ve **السَّهباء**: Benî Sa‘d’a ait bir kuyu; ve **الصَّمَّان**’da bir çayırlık.

Ve **سُهوبُ الفَلاة**: onda geçit olmayan tarafları. Dedi ki:
سُهوبُ مَهامهٍ ولها سُهوبُ

Ve **المُسْهَبُ**: sözü çok olan. el-Ca‘dî dedi ki:
غير عييٍّ ولا **مُسْهِبِ**

Ve **المُسْهَبُ**: yüzü değişmiş olan; ve **المُسْهِبُ**: bağışında galip gelen, çok veren.

**بهس**: **بَيْهَسُ**: aslanın adlarındandır. Falan kimse **يَتَبْيَهُس** etmeye başladı; ve yürüyüşünde **تَبَيْهَسُ** etti; kibirlendiği zaman. O hâlde o, **يَتَبَيْهَسُ**; **تَبَيْهُساً**.

**سبه**: **السَّبَهُ**: ihtiyarlıktan aklın gitmesi. Ru’be dedi ki:
قالت أُبَيْلَى لي ولم أُسَبَّهِ:
ما السَّنُ إلاّ غَفْلةُ المُدَلَّهِ
