# سهك — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%87%D9%83/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%87%D9%83/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سهك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%87%D9%83.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: سهك

ه ك س
سهك
استعمل من وجوهه : سَهَكَ .
سهك : قال الليث السَّهَكُ ريحٌ كريهةٌ تجدُها من الإنسان إذا عَرقَ ، تقول إنه لسَهِكُ الريحِ ، قال النابغة :
سَهِكِينَ من صَدَإ الحديد كأنهم
تحت السَّنَوَّر جِنّةُ البَقَّار
قلت : جعلَ الليثُ السَّهك ريحَ الإنسان والسَّهَكُ عند العرب رائحةُ صدإ الحديدِ ، ومنه قول النابغة هذا : ( سَهِكِينَ من صدإ ) ولولا لُبسهم الدروعَ الصَّدِئةَ ما وصفهم بالسهك . وقال الليث : سَهَكَت الريحُ وسهكت الدَّوابُّ سُهُوكاً وهو جَرْيٌ خفيفٌ في لِينٍ ، وفَرَسٌ مِسْهَكٌ سريعٌ ، ويقالُ : سُهوكُها : استنانُها يميناً وشمالاً ، قال : والسَّاهكةُ أيضاً : الرياحُ التي تَسْهك الترابَ عن وجه الأرض ، وأنشد :
بساهكاتِ دُقَقٍ وَجَلْجال
قال : وتقول سَهِكْتُ العِطْرَ ثم سَحَقتُه فالسهْك كسركَ إيّاه بالفِهْر ثم تَسْحَقُه .
أبو عبيد عن الأصمعي : ريح سَهُوك وسهوجٌ وسَيْهُوكٌ وسيهوجٌ كلُّه : الشديدُ الهبوبِ ، وقال الأعشى :
وَحَثَثنَ الْجِمَالَ يَسْهَكْنَ بالبا
عِزِ والأُرجُوَانِ خَملَ القَطيف
أراد أنهنَّ يَطَأْنَ خَمْلَ القطائفِ حتى يتحاتَّ الخمل .
أبو عبيد عن اليزيدي : بعينِهِ ساهِكٌ مثل العائر ، وهما من الرمد ، وفي ( النوادر ) : ويقال : سُهَاكَةٌ من خَبرَ ولُهَاوَةٌ ، أي تَعلَّةٌ من الخبر كالكذب .

### Türkçe

ه ك س
**سهك**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **سَهَكَ**.

**سهك**: Leys dedi: **السَّهَكُ** kötü bir kokudur; onu insandan, terlediği zaman bulursun; “Şüphesiz o, kokusu **سَهِكُ**tur” dersin. Nâbiga dedi ki:
**سَهِكِينَ** demirin pasından sanki onlar
**تحت السَّنَوَّر** sığırların cinleri

Dedim ki: Leys, **السَّهك**i insanın kokusu kıldı; **السَّهَكُ** ise Araplar katında demirin pasının kokusudur. Ondan Nâbiga’nın şu sözü: (**سَهِكِينَ من صدإ**)dir. Eğer paslı zırhları giymeleri olmasaydı onları **السهك** ile vasfetmezdi. Leys dedi: Rüzgâr **سَهَكَت** ve binek hayvanları **سهكت** **سُهُوكاً**; o, yumuşaklık içinde hafif bir koşudur. Ve **فَرَسٌ مِسْهَكٌ** hızlıdır. Ve denilir: **سُهوكُها**: sağa ve sola **استنانُها**dır. Dedi: **السَّاهكةُ** da: yeryüzünün yüzünden toprağı **تَسْهك** eden rüzgârlardır. Ve şu beyit okunmuştur:
**بساهكاتِ دُقَقٍ وَجَلْجال**

Dedi: “**سَهِكْتُ العِطْرَ** sonra onu **سَحَقتُه**” dersin; böylece **السهْك** onu **بالفِهْر** ile kırmandır, sonra onu **تَسْحَقُه**.

Ebû Ubeyd, Asmaî’den: **ريح سَهُوك** ve **سهوجٌ** ve **سَيْهُوكٌ** ve **سيهوجٌ**; hepsi: şiddetli esiştir. A‘şâ dedi ki:
Ve develeri dürttük; **يَسْهَكْنَ** yükle
**عِزِ** ve **الأُرجُوَانِ** (ile) kadifenin tüyünü

Onların, kadifelerin tüyünü çiğnediklerini; nihayet tüyün dökülüp parçalanmasını istedi.

Ebû Ubeyd, Yezîdî’den: Onun gözünde **ساهِكٌ** vardır; **العائر** gibidir; ikisi de göz iltihabındandır. Ve (**النوادر**)de: Denilir: **سُهَاكَةٌ** haberden ve **لُهَاوَةٌ**; yani haberden bir **تَعلَّةٌ**; yalan gibi.
