# سوق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%88%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سوق

سَاقَ المَاشِيَةَ
1 سَاقَ المَاشِيَةَ ذ , (S, K,) or النَّعَمَ, (Mgh,) or الدَّابَّةَ, (Msb,) aor. يَسُوقُ, (S, Mgh, Msb,) inf. n. سَوْقٌ (S, Mgh, Msb, K) and سِيَاقٌ, (S, [so in both of my copies, but it is said in the JK that this latter is used in relation to death, and such is generally the case,]) or سَيَاقٌ, like سَحَابٌ, (TA, [but this I have not found elsewhere, and I doubt its correctness,]) and سِيَاقَةٌ and مَسَاقٌ, (O, K, TA,) He drove the cattle [or the beast]; he urged the cattle [or the beast] to go; (Mgh;) and ↓ استاقها signifies the same, (S, K,) as also ↓ اساقها, and ↓ سوّقها; (TA;) or تَسْوِيقٌ, the inf. n. [or this last], signifies the driving well: (KL:) [and accord. to Freytag, ↓ استساق, followed by an accus., signifies the same as سَاقَ as expl. above; but for this he names no authority.] Hence, in the Kur [lxxv. 30], اـِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ المَسَاقُ (TA) i. e. To thy Lord, and his judgment, on that day, shall be the driving. (Bd, Jel.) And the saying, in a trad., لَاتَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ قَحْطَانَ يَسُوقُ النَّاسَ بِعَصًاهُ [properly rendered The resurrection, or the hour thereof, shall not come to pass until a man come forth from the tribe of Kahtلn driving the people with his staff], allusive to his having the mastery over them, and their obeying him; the staff being mentioned only to indicate his tyrannical and rough treatment of them. (TA.) [And hence the saying, ساق عَلَىَّ فُلَانًا (assumed tropical:) He urged such a one to intercede for him with me.] ― -b2- [Hence also,] سَاقَهُ القَدَرُ اـِلَى مَا قُدِّرَ لَهُ (assumed tropical:) [Destiny drove him, or impelled him, to that which was destined for him]. (TA.) [And in like manner one says of desire, &c.] ― -b3- And ساق اـِلَى المَرْأَةِ مَهْرَهَا, (K,) or صَدَاقَهَا, (S, Msb,) inf. n. سِيَاقٌ; (TA;) and ↓ اساقهُ; (Msb, K;) (tropical:) He sent to the woman her dowry; (K, TA;) or conveyed it, or caused it to be conveyed, to her; (Msb;) though consisting of dirhems or deenلrs; because the dowry, with the Arabs, originally consisted of camels, which are driven. (TA.) And hence, مَاسُقْتَ اـِلَيْهَا, meaning (assumed tropical:) What didst thou give her as her dowry? occurring in a trad.; or, as some related it, مَا سُقْتَ مِنْهَا, i. e. What didst thou give for her, or in exchange for her? (TA.) And ساق اـِلَيْهِ الشَّىْءَ (assumed tropical:) [He made, or caused, the thing to go, pass, or be conveyed or transmitted, to him; he sent to him the thing]. (M and K in art. اتى.) And ساق اـِلَيْهِ خَيْرًا (tropical:) [He caused good, or good fortune, to betide him]. (TA.) And ساق لِأَرْضِهِ أَتِيًّا (assumed tropical:) [He made a rivulet, or a channel for water, to run to his land], (M in art. اتى.) ― -b4- [Hence likewise,] سَاقَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ (tropical:) [The wind drove along the clouds]. (S, * TA.) ― -b5- [And ساق الحَدِيثَ, inf. n. سِيَاقٌ and سَوْقٌ and مَسَاقٌ, (tropical:) He carried on the narrative, or discourse.] You say, فُلَانٌ يَسُوقُ الحَدِيثَ أَحْسَنَ سِيَاقٍ (tropical:) [Such a one carries on the narrative, or discourse, in the best manner of doing so]. (Mgh, TA.) And اـِلَيْكَ يُسَاقُ الحَدِيثُ (tropical:) [To thee as its object the narrative, or discourse, is carried on]. (TA.) And كَلَامٌ مَسَاقُهُ اـِلَى كَذَا (tropical:) [Speech whereof the carrying-on is pointed to such a thing]. (TA.) And جِئْتُكَ بِالحَدِيثِ عَلَى سَوْقِهِ (tropical:) [I uttered to thee the narrative, or discourse, after the proper manner of the carrying-on thereof]. (TA.) [In like manner also one says,] ساق الأُمُورَ أَحْسَنَ مَسَاقٍ (assumed tropical:) [He carried on, or prosecuted, affairs, or the affairs, in the best manner of doing so]. (A in art. حوذ.) ― -b6- سَوْقُ المَعْلُومِ مَسَاقَ غَيْرِهِ [from ساق الحَدِيثَ expl. above] means (assumed tropical:) The asking respecting that which one knows in the manner of one's asking respecting that which he knows not: a mode of speech implying hyperbole: as when one says, أَوَجْهُكَ هٰذَا أَمْ بَدْرٌ [Is this thy face or a full moon?]. (Kull p. 211.) ― -b7- ساق said of a sick man, (K,) and ساق نَفْسَهُ, [app. thus originally,] (Ks, Msb, TA,) and ساق بِنَفْسِهِ, (TA,) aor. يَسُوقُ, (Ks, S, O, Msb, TA,) inf. n. سِيَاقٌ, (S, O, Msb, K,) originally سِوَاقٌ, (TA,) and سَوْقٌ (O, K) and سُؤُوقٌ, (TA,) (tropical:) He cast forth, or vomited, his soul; (Ks, TA;) he gave up his spirit; or was at the point of death, in the agony of death, or at the point of having his soul drawn forth; (S, O, Msb, TA;) or he began to give up his spirit, or to have his soul drawn forth. (K.) You say, رَأَيْتُ فُلَانًا يَسُوقُ (tropical:) I saw such a one giving up his spirit at death. (S, O, TA.) And رَأَيْتُ فُلَانًا بِالسَّوْقِ [or فِى السِّيَاقِ, as in the Msb,] (tropical:) I saw such a one in the act [or agony] of death; and يُسَاقُ [having his soul expelled], inf. n. سَوْقٌ: and اـِنَّ نَفْسَهُ لَتُسَاقُ (tropical:) [Verily his soul is being expelled]. (ISh, TA.) -A2- سَاقَهُ, (K,) first pers. سُقْتُهُ, (S,) aor. as above, inf. n. سَوْقٌ, (TA,) also signifies He hit, or hurt, his (another man's, S) سَاق [or shank]. (S, K.)

سوّق
2 سوّق ذ , inf. n. تَسْوِيقٌ: see 1, first sentence. ― -b2- سوّق فُلَانًا أَمْرَهُ (assumed tropical:) He made such a one to have the ruling, or ordering, of his affair, or case. (Ibn- 'Abbلd, K.) ― -b3- See also 5. -A2- Said of a plant, (TA,) or of a tree, (K,) more properly of the former, (TA,) (assumed tropical:) It had a سَاق [i. e. stem, stock, or trunk]. (K, TA.)

ساوقهُ
3 ساوقهُ ذ He vied, or competed, with him, in driving: (K: [in the CK, for فى السَّوْقِ, is put فى السُّوْقِ:]) or he vied, or competed, with him to decide which of them twain was the stronger; from the phrase قَامَتِ الحَرْبُ عَلَى سَاقٍ. (S.) [Hence,] one says بَعِيرٌ يُسَاوِقُ الصَّيْدَ (tropical:) [A camel that vies with the animals of the chase in driving on, or in strength]. (JK, Ibn-'Abbلd, O, K, TA.) ― -b2- مُسَاوَقَةٌ is also syn. with مُتَابَعَةٌ [app. as meaning (assumed tropical:) The making to be consecutive, or successive, for it is added], as though driving on one another, or as though one portion were driving on another. (TA. [See 6, its quasi-pass.].) ― -b3- [Freytag also assigns to ساوق the meaning of He, or it, followed (secutus fuit), as on the authority of the Hamلseh; but without pointing out the page; and it is not in his index of words explained therein.]

4 أَسْوَقَ see 1, in two places. ― -b2- أَسَقْتُهُ اـِبِلًا I made him to drive camels: (K:) or I gave to him camels, to drive them: (S, TA:) or (tropical:) I made him to posses camels. (TA.)

تسوّق القَوْمُ
5 تسوّق القَوْمُ ذ The people, or party, [trafficked in the سُوق, or market; or] sold and bought: (S, TA:) the vulgar say ↓ سَوَّقُوا. (TA.)

تساوقت الاـِبِلُ
6 تساوقت الاـِبِلُ ذ (tropical:) The camels followed one another; (Az, O, Msb, K, TA;) and in like manner one says تَقَاوَدَت; (O, K, * TA;) as though, by reason of their weakness and leanness, some of them held back from others. (TA.) And تساوقت الغَنَمُ (tropical:) The sheep, or goats, pressed, one upon another, (K,) or followed one another, (O,) in going along, (O, K,) as though driving on one another. (O.) [See also 7.] ― -b2- The lawyers say, تساوقت الخِطْبَتَانِ, meaning (tropical:) [The two demandings of a woman in marriage] were simultaneous: but [Fei says] I have not found it in the books of lexicology in this sense. (Msb.)

انساقت المَاشِيَةُ
7 انساقت المَاشِيَةُ ذ The cattle went, or went along, being driven; [or as though driven; or drove along;] quasi-pass. of سَاقَهَا. (S, TA.) And انساقت الاـِبِلُ [has the like signification: or means] (assumed tropical:) The camels became consecutive. (TA. [See also 6.])

8 اـِسْتَوَقَ see 1, first sentence.

10 اـِسْتَسْوَقَ see 1, first sentence.

سَاقٌ
سَاقٌ ذ The shank; i. e. the part between the knee and the foot of a human being; (Msb;) or the part between the ankle and the knee (K, TA) of a human being; (TA;) the ساق of the human foot: (S, TA:) and [the part properly corresponding thereto, i. e. the thigh commonly so called, and also the arm, of a beast;] the part above the وَظِيف of the horse and mule and ass and camel, and the part above the كُرَاع of the ox-kind and sheep or goat and antelope: (TA:) [it is also sometimes applied to the shank commonly so called, of the hind leg, and, less properly, of the fore leg, of a beast: and to the bone of any of the parts above mentioned: and sometimes, by synecdoche, to the hind leg, and, less properly, to the fore leg also, of a beast: it generally corresponds to ذِرَاعٌ: of a bird, it is the thigh commonly so called: and sometimes the shank commonly so called: and, by synecdoche, the leg:] it is of the fem. gender: (Msb, TA:) and for this reason, (TA,) the dim. is ↓ سُوَيْقَةٌ: (Msb, TA:) the pl. [of mult.] is سُوقٌ (S, Mgh, O, Msb, K) and سِيقَانٌ and [of pauc.] أَسْؤُقٌ, (S, O, K,) the و in this last being with ء in order that it may bear the dammeh. (O, K.) A poet says,
لِلْفَتَى عَقْلٌ يَعِيشُ بِهِ
حَيْثُ تَهْدِى سَاقَهُ قَدَمُهْ
meaning The young man has intelligence whereby he lives when his foot directs aright his shank. (IAar, TA.) And one says of a man when difficulty, or calamity, befalls him, كَشَفَ عَنْ سَاقِهِ [lit. He uncovered his shank; meaning (assumed tropical:) he prepared himself for difficulty]: so says IAmb: and hence, he says, (TA, [in which a similar explanation is cited from ISd also,]) they mention the ساق when they mean to express the difficulty of a case or an event, and to tell of the terror occasioned thereby. (K, TA.) Thus, the saying يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ, (S, K, TA,) in the Kur [lxviii. 42], (S, TA,) [lit. On a day when a shank shall be uncovered,] means (assumed tropical:) on a day when difficulty, or calamity, shall be disclosed. (I'Ab, Mujلhid, S, K, TA.) It is like the saying, قَامَتِ الحَرْبُ عَلَى سَاقٍ, (S, TA,) which means (assumed tropical:) The war, or battle, became vehement, (Msb in this art. and in art. حرب,) so that safety from destruction was difficult of attainment: (Id. in art. حرب:) and كَشَفَتِ الحَرْبُ عَنْ سَاقٍ, [as also شَمَّرَتْ عَنْ سَاقِهَا,] i. e. (assumed tropical:) The war, or battle, became vehement. (Jel in lxviii. 42.) And in like manner, وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ, (K, TA,) in the Kur [lxxv. 29], (TA,) means (assumed tropical:) And the affliction of the present state of existence shall be combined with that of the final state: (K, TA:) or it means when the [one] leg shall be inwrapped with the other leg by means of the grave-clothes. (TA.) One says also, قَامَ القَوْمُ عَلَى سَاقٍ (assumed tropical:) The people or party, became in a state of toil, and trouble, or distress. (TA.) And قَرَعَ لِلْأَمْرِ سَاقَهُ, [originating from one's striking the shin of his camel in order to make him lie down to be mounted; lit. He struck his shank for the affair;] meaning (assumed tropical:) he prepared himself for the thing, or affair; syn. تَشَمَّرَ: (JK:) or he was, or became, light, or active, and he rose, or hastened, to do the thing; or (assumed tropical:) he applied himself vigorously, or diligently, or with energy, to the thing, or affair; i. q. شَمَّرَ لَهُ [q. v.]; (TA;) or تَجَرَّدَ لَهُ. (A and TA in art. قرع [q. v.: see also ظُنْبُوبٌ, in several places].) [It is also said that] أَوْهَتْ بِسَاقٍ means كِدْتُ أَفْعَلُ [i. e. I nearly, or almost, did what I purposed: but this explanation seems to have been derived only from what here, as in the TA, immediately follows]: Kurt says, describing the wolf,
وَلٰكِنِّى رَمَيْتُكَ مِنْ بَعِيدٍ
فَلَمْ أَفْعَلْ وَقَدْ أَوْهَتْ بِسَاقِ
[i. e., app., But I shot at thee from afar, and I did not what I purposed, though it (the shot, الرَّمْيَةُ, I suppose, being meant to be understood,) maimed a shank: which virtually means, though I nearly did what I purposed: the poet, I assume, says اوهت بساق for the sake of the measure and rhyme, for أَوْهَتْ سَاقًا: see what is said, in the explanations of the preposition بِ, respecting the phrase وَامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ]. (TA.) ― -b2- By a secondary application, سَاقٌ signifies (assumed tropical:) [A greave; i. e.] a thing that is worn on the ساق [or shank] of the leg, made of iron or other material. (Mgh.) ― -b3- Also (tropical:) [The stem, stock, or trunk, i. e.] the part between the أَصْل [here meaning root, or foot, (though it is also syn. with ساق in the sense in which the latter is here explained,)] and the place where the branches shoot out; (TA;) or the support; (Msb;) or the جِذْع; (S, K;) of a tree, or shrub: (S, Msb, K, TA:) pl. [of mult.] سُوقٌ (Msb, TA) and سُوقٌ and سُوُوقٌ and سُؤُوقٌ and [of pauc.] أَسْوُقٌ and أَسْؤُقٌ. (TA.) It is related in a trad. of Mo'لwiyeh, that a man said, I applied to him to decide in a litigation with the son of my brother, and began to overcome him therein; whereupon he said, Thou art like as Aboo-Duwلd says,
أَنَّى أُتِيحَ لَهُ حِرْبَآءُ تَنْضُبَةٍ
لَا يُرْسِلُ السَّاقَ اـِلَّا مُمْسِكًا سَاقَا
[Whencesoever, or however, a preparation is made for him, to catch him, he is like a chameleon of a tree of the kind called تَنْضُب, he will not loose the stem thereof unless grasping a stem]: he meant that no plea of his came to nought but he clung to another; likening him to the chameleon, which places itself facing the sun, and ascends half-way up the tree, or shrub, then climbs to the branches when the sun becomes hot, then climbs to a higher branch, and will not loose the former until it grasps the other. (O, TA. *) ― -b4- [Hence, perhaps, as it seems to be indicated in the O,] one says, وَلَدَتْ فُلَانَةُ ثَلَاثَةَ بَنِينَ عَلَى سَاقٍ, (K, [in the copies of which, however, I find ثَلَاثَ put for ثَلَاثَةَ,]) or عَلَى سَاقٍ وَاحِدٍ, (S,) or وَاحِدَةٍ, (O,) i. e. (tropical:) Such a woman brought forth three sons, one after another, without any girl between them: (S, O, K, TA:) so says ISk: and وُلِدَ لِفُلَانٍ ثَلَاثَةُ أَوْلَادٍ سَاقًا عَلَى سَاقٍ, i. e. (tropical:) Three children were born to such a one, one after another. (TA.) And بَنَى القَوْمُ بُيُوتَهُمْ عَلَى سَاقٍ وَاحِدٍ (assumed tropical:) [The people, or party, built their houses, or constructed their tents, in one row or series]. (TA.) ― -b5- سَاقٌ also signifies (assumed tropical:) The soul, or self; syn. نَفْسٌ: hence the saying of 'Alee (in the war of the [schismatics called] شُرَاة), لَابُدَّ لِى مِنْ قِتَالِهِمْ وَلَوْ تَلِفَتْ سَاقِى (assumed tropical:) [There is not for me any way of avoiding combating them, though my soul, or self, should perish by my doing so]. (Abu-l-' Abbلs, O, TA.) So too in the saying, قَدَحَ فِى سَاقِهِ [as though meaning (tropical:) He cankered his very soul]: (IAar, TA in art. قدح:) [or] he deceived him, and did that which was displeasing to him: (L in that art.:) or (tropical:) he impugned his honour, or reputation; from the action of canker-worms (قَوَادِح) cankering the stem, or trunk, of a shrub, or tree. (A in that art.) -A2- سَاقُ حُرٍّ [is said to signify] The male of the قَمَارِىّ [or species of collared turtle-doves of which the female is called قُمْرِيَّةٌ (see قُمْرِىٌّ)]; (S, Msb, K;) i. e. the وَرَشَان: (S, Msb:) the former appellation being given to it as imitative of its cry: (As, K:) it has neither fem. nor pl.: (AHلt, TA:) or السَّاقُ is the pigeon; and الحُرُّ, its young one: (Sh, K:) the poet Ibn-Harmeh uses the phrase كَسَاقِ ابْنِ حُرٍّ. (O, TA.) [See more in art. حر.]

سَوْقٌ
سَوْقٌ ذ : see سِيَاقٌ.

سُوقٌ
سُوقٌ ذ [A market, mart, or fair;] a place in which commerce is carried on; (ISd, Msb, TA;) a place of articles of merchandise: (Mgh, TA:) so called because people drive their commodities thither: (TA:) [in the S unexplained, and in the K only said to be well-known:] of the fem. gender, and masc., (S, Mgh, Msb, K, *) the former in the dial. of the people of El-Hijلz, and the latter in that of Temeem, (S and Msb voce زُقَاقٌ, q. v.,) the former the more chaste, or the making it masc. is a mistake: (Msb:) pl. أَسْوَاقٌ: (TA:) the dim. is ↓ سُوَيْقَةٌ [with ة, confirming the opinion of those who hold سُوقٌ to be only fem.]: also signifying merchandise, syn. تِجَارَةٌ; as in the phrase, جَاءَتْ سُوَيْقَةٌ [Merchandise came]. (TA.) ― -b2- [Hence,] سُوقُ الحَرْبِ (tropical:) The thickest, or most vehement part (حَوْمَة) of the fight; (S, K, TA;) and so الحَرْبِ ↓ سُوقَةُ; i. e. the midst thereof. (TA.)

سَوَقٌ
سَوَقٌ ذ Length of the shanks: (S, K:) or beauty thereof: (K:) or it signifies also beauty of the shank. (S.)

سَاقَةٌ
سَاقَةٌ ذ (tropical:) The rear, or hinder part, of an army: (S, Mgh, K, TA:) pl. of ↓ سَائِقٌ; being those who drive on the army from behind them, and who guard them: (TA:) or as though pl. of سَائِقٌ, like as قَادَةٌ is of قَائِدٌ. (Mgh.) And hence, سَاقَةُ الحَاجِّ (tropical:) [The rear of the company of pilgrims]. (TA.)

سُوقَةٌ
سُوقَةٌ ذ (assumed tropical:) A subject, and the subjects, of a king; (K, TA;) so called because driven by him; (TA;) contr. of مَلِكٌ; (S, Mgh, Msb;) whether practising traffic or not: (Mgh:) not meaning of the people of the أَسْوَاق [or markets], as the vulgar think; (Msb;) for such are called سُوقِيُّونَ, sing. سُوقِىٌّ: (Ham p. 534:) it is used alike as sing. and pl. (S, Mgh, Msb, K) and dual (Mgh, Msb) and masc. and fem.: (S, K:) but sometimes it has سُوَقٌ for its pl. (S, K.) -A2- سُوقَةُ الطُّرْثُوثِ [in the CK, erroneously, التُّرْثُوثِ] The part of the [plant called] طرثوث that is below the نِكْعَة [or نَكَعَة or نُكَعَة, which is the head from the top to the extent of a finger, or the flower at the head thereof]; (O, K;) sweet and pleasant: so says Ibn-' Abbلd: (O:) AHn says [of the طرثوث], it is like the penis of the ass, and there is no part of it more pleasant, nor sweeter, than its سوقة; which is in some instances long; and in some, short. (TA.) -A3- See also سُوقٌ, last sentence.

سُوقِىٌّ
سُوقِىٌّ ذ [Of, or relating to, the سُوق, or market]. Its pl., سُوقِيُّونَ, means The people of the سُوق (Ham p. 534.) ― -b2- [Hence,] أَدِيمٌ سُوقِىٌّ A skin, or hide, prepared, or dressed; in a good state: or not prepared or dressed: it is ascribed to the vulgar: and there is a difference of opinion respecting it: the second [explanation, or meaning,] is that which is commonly known. (TA.)

سَوِيقٌ
سَوِيقٌ ذ Meal of parched barley (شَعِير), or of [the species thereof, or similar grain, called] سُلْت, likewise parched; and it is also of wheat; but is mostly made of barley (شعير); (MF, TA;) what is made of wheat or of barley; (Msb, TA;) well known: (S, Msb, K, TA:) [it is generally made into a kind of gruel, or thick ptisan, being moistened with water, or clarified butter, or fat of a sheep's tail, &c.; (see لَتَّ;) and is therefore said (in the Msb in art. حسو and in the KT voce أَكْلٌ, &c.,) to be supped, or sipped, not eaten: but it is likewise thus called when dry; and in this state is taken in the palm of the hand and conveyed to the mouth, or licked up: (see حَافّق, and قَمِحَ:) it is also made of other grains beside those mentioned above; and of several mealy fruits; of the fruit of the Theban palm; (see حَتِىٌّ;) and of the carob; (see خَرُّوبٌ;) &c.:] it is also, sometimes, with ص: so says IDrd in the Jm: and he adds, I think it to be of the dial. of Benoo-Temeem: it is peculiar to that of Benul-' Ambar: (O, TA:) the n. un. [meaning a portion, or mess, thereof] is with ة: (AAF, TA in art. جش:) and the pl. is أَسْوِقَةٌ. (TA.) ― -b2- And Wine: (AA, K:) also called سَوِيقُ الكَرْمِ. (AA, TA.)

سِيَاقٌ
سِيَاقٌ ذ [an inf. n. of 1 (q. v.) in several senses. ― -b2- As a subst., properly so termed,] (tropical:) A dowry, or nuptial gift; (K, TA;) as also ↓ سَوْقٌ [which is likewise originally an inf. n.: see 1]. (TA.) ― -b3- [Also, as a subst. properly so termed, (assumed tropical:) The following part of a discourse &c.; opposed to سِبَاقٌ: you say سِبَاقُ الكَلَامِ وَسِيَاقُهُ (assumed tropical:) the preceding and following parts of the discourse; the context, before and after: see, again 1. And (assumed tropical:) The drift, thread, tenour, or scope, of a discourse &c.]

سُوَيْقَةٌ
سُوَيْقَةٌ ذ dim. of سَاقٌ, q. v.: (Msb, TA:) -A2- and of سُوقٌ, also, q. v. (TA.)

سَوَّاقٌ
سَوَّاقٌ ذ : see سَائِقٌ. -A2- Also A seller, and a maker, of سَوِيق. (Mgh.)

سُوَّاقٌ
سُوَّاقٌ ذ Long in the سَاق [or shank]. (AA, K. [See also أَسْوَقُ.]) ― -b2- And (assumed tropical:) Having a سَاق [or stem]; applied to a plant. (Ibn-Abbلd, K.) ― -b3- And (assumed tropical:) The طَلْع [or spadix] of a palm-tree, when it has come forth, and become a span in length. (K.)

سَائِقٌ
سَائِقٌ ذ [Driving, or a driver;] the agent of the verb in the phrase سَاقَ المَاشِيَةَ: as also ↓ سَوَّاقٌ (S, K) in an intensive sense [as meaning Driving much or vehemently, or a vehement driver]: (S, TA:) pl. of the former سَاقَةٌ, q. v. (TA.) مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ, in the Kur [l. 20], is said to mean Having with it a driver to the place of congregation [for judgment] and a witness to testify against it of its works: (TA:) i. e. an angel driving it, and another angel testifying of its works: or an angel performing both of these offices: or a writer of evil deeds and a writer of good deeds: or its own person, or its consociate [devil], and its members, or its works. (Bd.)

سَيِّقٌ
سَيِّقٌ ذ , [originally سَيوِْقٌ,] (assumed tropical:) Clouds (سَحَابٌ, AZ, As, S, K) driven by the wind, (AZ, As, S,) containing no water, (AZ, S, K,) or whether containing water or not. (As.)

سَيِّقَةٌ
سَيِّقَةٌ ذ , [a subst. formed from the epithet سَيِّقٌ by the affix ة,] originally سَيْوِقَةٌ, (TA,) Beasts (دَوَابّ) driven by the enemy; (S, K;) like وَسِيقَةٌ: so in a verse cited voce جَبَأَ: (S:) or a number of camels, of a tribe, driven away together, or attacked by a troop of horsemen and driven away. (Z, TA.) ― -b2- [Hence,] one says, المَرْءُ سَيِّقَةُ القَدَرِ (assumed tropical:) [Man, or the man, is the impelled of destiny]; i. e. destiny drives him to that which is destined for him, and will not pass him by. (TA.) ― -b3- سَيِّقَةٌ signifies also An animal by means of which [in the O بِهَا for which فِيهَا is erroneously put in the K,] the sportsman conceals himself, and then shoots, or casts, at the wild animals: (O, K:) like قَيِّدَةٌ: (A in art. قود:) said by Th to be a she-camel [used for that purpose]: (TA:) [so called because driven towards the objects of the chase: see دَرِيْئَةٌ:] pl. سَيَائِقُ. (K.) [See also مِسْوَقٌ.]

أَسْوَقُ
أَسْوَقُ ذ A man (S, * TA) long in the shanks: (S, K: [see also سُوَّاقٌ:]) or thick in the shanks: (IDrd, TA:) or it signifies, (K,) or signifies also, (S,) beautiful in the shank or shanks, (S, K,) applied to a man: and so سَوْقَآءُ applied to a woman: (S:) Lth explains the latter as meaning a woman having plump shanks, with hair. (TA.)

اـِسَاقَةٌ
اـِسَاقَةٌ ذ (Lth, O, K, in the CK اَسَاقة,) The strap of the horse's strirrup. (Lth, O, K.)

بَعِيرٌ مِسْوَقٌ
بَعِيرٌ مِسْوَقٌ ذ , (JK, O, and TA as from the Tekmileh,) or مُسْوِقٌ, like مُحْسِنٌ, (K, [but this I think to be a mistake,]) means الَّذِى يُسَاوقُ الصَّيْدَ [i. e. (tropical:) A camel that vies with the animals of the chase in driving on, or in strength]; (JK, O, K;) so says Ibn-' Abbلd: (O:) accord. to the L, a camel by means of which one conceals himself from the animals of the chase, to circumvent them. (TA. [See also سَيِّقَةٌ, last signification.])

مِسْوَقَةٌ
[ مِسْوَقَةٌ ذ A staff, or stick, with which cattle are driven: pl. مَسَاوِقُ: perhaps post-classical.]

مُنْسَاقٌ
مُنْسَاقٌ ذ i. q. تَابِعٌ [app. as meaning (assumed tropical:) A follower, or servant; as though driven]. (Ibn-' Abbلd, O, K.) ― -b2- And (assumed tropical:) A relation; syn. قَرِيبٌ. (Ibn- ' Abbلd, O, K.) ― -b3- And عَلَمٌ مُنْسَاقٌ (assumed tropical:) A mountain extending along the surface of the earth. (Ibn- ' Abbلd, O, K *)

### Türkçe

سَاقَ المَاشِيَةَ
1 **سَاقَ** **المَاشِيَةَ** ذ , (S, K,) yahut **النَّعَمَ**, (Mgh,) yahut **الدَّابَّةَ**, (Msb,) muzâri‘i **يَسُوقُ**, (S, Mgh, Msb,) mastarı **سَوْقٌ** (S, Mgh, Msb, K) ve **سِيَاقٌ**, (S, [iki nüshamın ikisinde de böyledir; fakat JK’da bunun (yani bu sonuncunun) ölümle ilgili olarak kullanıldığı söylenmiştir; ve genellikle durum böyledir,]) yahut **سَيَاقٌ**, **سَحَابٌ** gibi, (TA, [fakat bunu başka yerde bulmadım ve doğruluğundan şüphe ederim,]) ve **سِيَاقَةٌ** ve **مَسَاقٌ**, (O, K, TA,) O, sığırı [yahut hayvanı] sürdü; sığırı [yahut hayvanı] gitmeye sevk etti; (Mgh;) ve ↓ **استاقها** aynı mânaya gelir, (S, K,) yine ↓ **اساقها** ve ↓ **سوّقها** da; (TA;) yahut **تَسْوِيقٌ**, mastar [yahut bu sonuncu], iyi sürmeyi ifade eder: (KL:) [ve Freytag’a göre, mef‘ûl alan ↓ **استساق**, yukarıda açıklanan **سَاقَ** ile aynı mânaya gelir; fakat bunun için bir kaynak zikretmez.] Bundan dolayı, Kur’ân’da [lxxv. 30], **اـِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ المَسَاقُ** (TA) yani: O gün, Rabbine ve O’nun hükmüne doğru sevk ediliş olacaktır. (Bd, Jel.) Ve bir hadisteki söz: **لَاتَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ قَحْطَانَ يَسُوقُ النَّاسَ بِعَصًاهُ** [aslî tercümesi: Kıyamet, Kahtân kabilesinden bir adam çıkıp insanları asasıyla sürmedikçe kopmayacaktır], onun onlar üzerinde hâkimiyet sahibi olmasına ve onların ona itaat etmesine işarettir; asanın zikredilmesi ise yalnızca onun onlara zorba ve kaba muamelesini göstermek içindir. (TA.) [Ve bundan dolayı şu söz: **ساق عَلَىَّ فُلَانًا** (mecaz kabul edilerek:) O, falancayı benim yanımda onun için şefaat etmeye sevk etti.] ― -b2- [Yine bundan dolayı,] **سَاقَهُ القَدَرُ اـِلَى مَا قُدِّرَ لَهُ** (mecaz kabul edilerek:) [Kader onu, kendisi için takdir edilene doğru sürdü yahut sevk etti]. (TA.) [Ve aynı şekilde arzu vb. hakkında da söylenir.] ― -b3- Ve **ساق اـِلَى المَرْأَةِ مَهْرَهَا**, (K,) yahut **صَدَاقَهَا**, (S, Msb,) mastarı **سِيَاقٌ**; (TA;) ve ↓ **اساقهُ**; (Msb, K;) (mecaz:) O, kadına mehirini gönderdi; (K, TA;) yahut onu ona ulaştırdı, yahut ulaştırılmasını sağladı; (Msb;) dirhemler yahut dinarlardan oluşsa bile; çünkü mehir, Araplarda aslında develerden ibaretti; ve develer sürülür. (TA.) Ve bundan dolayı, bir hadiste geçen **مَاسُقْتَ اـِلَيْهَا**, (mecaz kabul edilerek:) “Ona mehir olarak ne verdin?” mânasındadır; yahut bazılarınca rivayet edildiği üzere **مَا سُقْتَ مِنْهَا**, yani: “Onun için, yahut onun karşılığında ne verdin?” (TA.) Ve **ساق اـِلَيْهِ الشَّىْءَ** (mecaz kabul edilerek:) [O, şeyi ona doğru gitmeye, geçmeye, ulaştırılmaya yahut nakledilmeye sevk etti; ona şeyi gönderdi]. (M ve K, **اتى** maddesinde.) Ve **ساق اـِلَيْهِ خَيْرًا** (mecaz:) [Ona hayrı, yahut iyi talihi, eriştirdi]. (TA.) Ve **ساق لِأَرْضِهِ أَتِيًّا** (mecaz kabul edilerek:) [Kendi arazisine bir su arkını yahut su kanalı akıttı], (M, **اتى** maddesinde.) ― -b4- [Yine bunun gibi,] **سَاقَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ** (mecaz:) [Rüzgâr bulutları sürükledi]. (S, * TA.) ― -b5- [Ve **ساق الحَدِيثَ**, mastarı **سِيَاقٌ** ve **سَوْقٌ** ve **مَسَاقٌ**, (mecaz:) O, rivayeti yahut sözü sürdürdü.] Şöyle dersin: **فُلَانٌ يَسُوقُ الحَدِيثَ أَحْسَنَ سِيَاقٍ** (mecaz:) [Falanca, rivayeti yahut sözü en güzel sürdürüşle sürdürür]. (Mgh, TA.) Ve **اـِلَيْكَ يُسَاقُ الحَدِيثُ** (mecaz:) [Rivayet yahut söz, hedef olarak sana doğru sürdürülür]. (TA.) Ve **كَلَامٌ مَسَاقُهُ اـِلَى كَذَا** (mecaz:) [Sürdürülüşü şu şeye yönelik olan söz]. (TA.) Ve **جِئْتُكَ بِالحَدِيثِ عَلَى سَوْقِهِ** (mecaz:) [Rivayeti yahut sözü, onun sürdürülüşünün uygun tarzı üzere sana getirdim (söyledim)]. (TA.) [Aynı şekilde şöyle de denir:] **ساق الأُمُورَ أَحْسَنَ مَسَاقٍ** (mecaz kabul edilerek:) [İşleri, yahut işleri, en güzel yürütüş tarzıyla yürüttü]. (A, **حوذ** maddesinde.) ― -b6- **سَوْقُ المَعْلُومِ مَسَاقَ غَيْرِهِ** [yukarıda açıklanan **ساق الحَدِيثَ**’ten] şu mânaya gelir (mecaz kabul edilerek:) Kişinin bildiği şey hakkında, bilmediği şey hakkında sorar gibi sorması: mübalağa ifade eden bir söz tarzı: birinin **أَوَجْهُكَ هٰذَا أَمْ بَدْرٌ** [Bu senin yüzün mü yoksa dolunay mı?] demesi gibi. (Kull s. 211.) ― -b7- **ساق** hasta bir kimse hakkında söylenir, (K,) ve **ساق نَفْسَهُ**, [görünüşe göre aslında böyle,] (Ks, Msb, TA,) ve **ساق بِنَفْسِهِ**, (TA,) muzâri‘i **يَسُوقُ**, (Ks, S, O, Msb, TA,) mastarı **سِيَاقٌ**, (S, O, Msb, K,) aslında **سِوَاقٌ**, (TA,) ve **سَوْقٌ** (O, K) ve **سُؤُوقٌ**, (TA,) (mecaz:) O, canını dışarı attı, yahut kustu; (Ks, TA;) ruhunu teslim etti; yahut ölüm noktasında idi, ölüm sekeratında idi, yahut canının çekilip çıkarılmasının eşiğinde idi; (S, O, Msb, TA;) yahut ruhunu teslim etmeye, yahut canının çekilip çıkarılmasına başlamıştı. (K.) Şöyle dersin: **رَأَيْتُ فُلَانًا يَسُوقُ** (mecaz:) Falancayı ölümde ruhunu teslim ederken gördüm. (S, O, TA.) Ve **رَأَيْتُ فُلَانًا بِالسَّوْقِ** [yahut Msb’de olduğu üzere **فِى السِّيَاقِ**], (mecaz:) Falancayı ölüm hâlinde [yahut sekeratında] gördüm; ve **يُسَاقُ** [canı çıkarılmakta], mastarı **سَوْقٌ**: ve **اـِنَّ نَفْسَهُ لَتُسَاقُ** (mecaz:) [Şüphesiz onun canı çıkarılmaktadır]. (ISh, TA.) -A2- **سَاقَهُ**, (K,) birinci tekil **سُقْتُهُ**, (S,) muzâri‘i yukarıdaki gibi, mastarı **سَوْقٌ**, (TA,) ayrıca şu mânaya gelir: O, onun (başka bir adamın, S) **سَاق**’ına [yahut incik kısmına] vurdu, yahut onu incitti. (S, K.)
سوّق

2 **سوّق** ذ , mastar ismi **تَسْوِيقٌ**: 1’e bak, ilk cümle. ― -b2- **سوّق فُلَانًا أَمْرَهُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, falancaya işinin yahut davasının hükmünü, yahut düzenlemesini verdi. (Ibn- 'Abbād, K.) ― -b3- 5’e de bak. -A2- Bir bitki hakkında, (TA,) yahut bir ağaç hakkında, (K,) daha doğru olarak birincisi hakkında, (TA,) (mecaz olduğu varsayılarak:) Onun bir **سَاق**’ı [yani gövdesi, kütüğü yahut gövde kısmı] vardı. (K, TA.)

**ساوقهُ**
3 **ساوقهُ** ذ O, onunla sürmede yarıştı yahut rekabet etti: (K: [CK’de **فى السَّوْقِ** yerine **فى السُّوْقِ** konmuştur:]) yahut o, ikisinden hangisinin daha güçlü olduğuna hükmetmek için onunla yarıştı yahut rekabet etti; **قَامَتِ الحَرْبُ عَلَى سَاقٍ** ibaresinden. (S.) [Bundan dolayı,] **بَعِيرٌ يُسَاوِقُ الصَّيْدَ** denir (mecaz:) [Sürmede yahut güçte av hayvanlarıyla yarışan bir deve]. (JK, Ibn-'Abbād, O, K, TA.) ― -b2- **مُسَاوَقَةٌ** ayrıca **مُتَابَعَةٌ** ile eşanlamlıdır [görünüşe göre (mecaz olduğu varsayılarak:) ardışık yahut peş peşe kılma mânasında; çünkü ilâve edilmiştir], sanki birbirlerini sürüyorlar gibi, yahut sanki bir parça diğer bir parçayı sürüyor gibi. (TA. [6’ya, onun شبه-مجهولüne bak.].) ― -b3- [Freytag ayrıca **ساوق**’a “O, yahut o (şey) tâkip etti (secutus fuit)” mânasını da, Hamâse’ye dayanarak nisbet eder; fakat sayfayı göstermeksizin; ve bu mânada oradaki açıklanan kelimeler fihristinde yoktur.]

4 **أَسْوَقَ** 1’e, iki yerde, bak. ― -b2- **أَسَقْتُهُ اـِبِلًا** Ona develeri sürdürttüm: (K:) yahut ona, onları sürmesi için develer verdim: (S, TA:) yahut (mecaz:) ona deve sahibi kıldım. (TA.)

**تسوّق القَوْمُ**
5 **تسوّق القَوْمُ** ذ Kavim yahut topluluk, [**سُوق**’ta, yani pazarda ticaret etti; yahut] sattı ve satın aldı: (S, TA:) avam ↓ **سَوَّقُوا** der. (TA.)

**تساوقت الاـِبِلُ**
6 **تساوقت الاـِبِلُ** ذ (mecaz:) Develer birbirlerini tâkip etti; (Az, O, Msb, K, TA;) ve bunun gibi **تَقَاوَدَت** de denir; (O, K, * TA;) sanki zayıflıkları ve cılızlıkları sebebiyle bazısı bazısından geri kalıyormuş gibi. (TA.) Ve **تساوقت الغَنَمُ** (mecaz:) Koyunlar yahut keçiler, (K,) yahut birbirlerini tâkip etti, (O,) yürüyüşte, (O, K,) sanki birbirlerini sürüyorlarmış gibi. (O.) [7’ye de bak.] ― -b2- Fakihler **تساوقت الخِطْبَتَانِ** derler; mânası (mecaz:) [Bir kadını nikâh için istemenin iki talebi] eşzamanlı oldu: fakat [Fei der ki] bunu bu mânada lugat kitaplarında bulmadım. (Msb.)

**انساقت المَاشِيَةُ**
7 **انساقت المَاشِيَةُ** ذ Davarlar sürülerek gitti; [yahut sürülür gibi gitti; yahut sürülüp gitti;] **سَاقَهَا**’nın شبه-مجهولüdür. (S, TA.) Ve **انساقت الاـِبِلُ** [bunun gibi bir mânaya sahiptir: yahut mânası] (mecaz olduğu varsayılarak:) Develer ardışık hâle geldi. (TA. [6’ya da bak.])

8 **اـِسْتَوَقَ** 1’e, ilk cümleye, bak.

10 **اـِسْتَسْوَقَ** 1’e, ilk cümleye, bak.

**سَاقٌ**
**سَاقٌ** ذ Baldır; yani insanın diz ile ayak arasındaki kısmı; (Msb;) yahut insanın ayak bileği ile diz arasındaki kısmı (K, TA); (TA;) insan ayağının **ساق**’ı: (S, TA:) ve [ona uygun düşen kısım, yani hayvanda umumiyetle uyluk denilen kısım ve ayrıca kol;] atın, katırın, eşeğin ve devenin **وَظِيف**’inin üstündeki kısım; sığır cinsinin ve koyun yahut keçinin ve ceylanın **كُرَاع**’ının üstündeki kısım: (TA:) [bazen hayvanın arka bacağının, daha az doğru olarak da ön bacağının, umumiyetle baldır denilen kısmına; ve yukarıda zikredilen kısımlardan herhangi birinin kemiğine; ve bazen mecaz-ı mürsel ile hayvanın arka bacağına, daha az doğru olarak ön bacağına da; umumiyetle **ذِرَاعٌ**’a tekabül eder: kuşta, umumiyetle uyluk denilen kısımdır: bazen de umumiyetle baldır denilen kısım: ve mecaz-ı mürsel ile bacak:] müennes cinstendir: (Msb, TA:) ve bu sebeple, (TA,) tasğîri ↓ **سُوَيْقَةٌ**’dır: (Msb, TA:) çoğulu [kesret] **سُوقٌ** (S, Mgh, O, Msb, K) ve **سِيقَانٌ**’dır; ve [kıllet] **أَسْؤُقٌ**’tur, (S, O, K,) bu sonuncudaki **و** dammeyi taşıyabilsin diye **ء** ile beraberdir. (O, K.) Bir şair der ki,

لِلْفَتَى عَقْلٌ يَعِيشُ بِهِ
حَيْثُ تَهْدِى سَاقَهُ قَدَمُهْ

mânâ: Genç adamın, ayağı baldırını doğruya yönelttiği zaman onunla yaşadığı bir aklı vardır. (IAar, TA.) Ve bir adam hakkında, güçlük yahut musibet ona isabet ettiği zaman, **كَشَفَ عَنْ سَاقِهِ** [lafzen: Baldırını açtı; mânâ (varsayılan mecazî:) güçlüğe hazırlandı] denir: böyle der IAmb: ve bundan dolayı, der ki, (TA, [orada ISd’den de benzer bir açıklama nakledilir,]) bir işin yahut bir olayın güçlüğünü ifade etmek ve bunun sebep olduğu dehşeti anlatmak istediklerinde **ساق**’ı zikrederler. (K, TA.) Böylece, Kur’ân’da [lxviii. 42] (S, TA) **يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ** sözü, (S, K, TA,) [lafzen: bir baldırın açılacağı bir günde,] (varsayılan mecazî:) güçlüğün yahut musibetin açığa çıkarılacağı bir gün demektir. (I'Ab, Mujلhid, S, K, TA.) Bu, **قَامَتِ الحَرْبُ عَلَى سَاقٍ** sözü gibidir, (S, TA,) ki (varsayılan mecazî:) savaş yahut muharebe şiddetlendi demektir, (Msb bu maddede ve **حرب** maddesinde,) öyle ki helâkten selâmete erişmek güç oldu: (Id. **حرب** maddesinde:) ve **كَشَفَتِ الحَرْبُ عَنْ سَاقٍ**, [aynı şekilde **شَمَّرَتْ عَنْ سَاقِهَا** da,] yani (varsayılan mecazî:) savaş yahut muharebe şiddetlendi. (Jel lxviii. 42’de.) Ve aynı şekilde, Kur’ân’da [lxxv. 29] (TA) **وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ**, (K, TA,) (varsayılan mecazî:) mevcut varlık hâlinin belâsı, âhiret hâlininkiyle birleştirilecektir demektir: (K, TA:) yahut kefenler vasıtasıyla [bir] bacağın öteki bacakla sarılıp bükülmesi demektir. (TA.) Yine **قَامَ القَوْمُ عَلَى سَاقٍ** denir (varsayılan mecazî:) kavim yahut topluluk, zahmet ve sıkıntı yahut darlık hâline girdi. (TA.) Ve **قَرَعَ لِلْأَمْرِ سَاقَهُ**, [aslında: binmek için yatırmak maksadıyla devenin incik kısmına vurmasından; lafzen: iş için baldırına vurdu;] mânâ (varsayılan mecazî:) şeye yahut işe hazırlandı; eş anlamlısı **تَشَمَّرَ**: (JK:) yahut hafif yahut çevik oldu ve şeyi yapmak için kalktı yahut acele etti; yahut (varsayılan mecazî:) şeye yahut işe kuvvetle yahut gayretle yahut enerjiyle sarıldı; **شَمَّرَ لَهُ** ile aynı mânâdadır [bkz.]; (TA;) yahut **تَجَرَّدَ لَهُ**. (A ve TA, **قرع** maddesinde [bkz.: ayrıca **ظُنْبُوبٌ**’a da bak, birçok yerde].) [Şu da söylenmiştir ki] **أَوْهَتْ بِسَاقٍ** demek **كِدْتُ أَفْعَلُ** demektir [yani: niyet ettiğimi neredeyse, yahut az kalsın, yaptım: fakat bu açıklama, burada, TA’da olduğu gibi, hemen ardından gelen şeyden türetilmiş görünmektedir]: Kurt, kurdu tasvir ederek şöyle der,

**وَلٰكِنِّى رَمَيْتُكَ مِنْ بَعِيدٍ
فَلَمْ أَفْعَلْ وَقَدْ أَوْهَتْ بِسَاقِ**

[yani, görünüşe göre: Fakat ben sana uzaktan attım, ve niyet ettiğimi yapmadım, hâlbuki o (atış, yani **الرَّمْيَةُ**, zannediyorum kastedilenin anlaşılması isteniyor,) bir baldırı sakatladı: ki bu, fiilen, niyet ettiğimi neredeyse yaptım demektir: şairin, vezin ve kafiye için, **أَوْهَتْ سَاقًا** yerine **اوهت بساق** dediğini varsayıyorum: **بِ** edatının açıklamalarında, **وَامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ** ibaresi hakkında söylenenlere bak]. (TA.) ― -b2- İkincil bir uygulama ile, **سَاقٌ** (varsayılan mecazî:) [bir tozluk; yani] bacağın **ساق**’ında [yahut baldırında] giyilen, demirden yahut başka bir maddeden yapılmış bir şey demektir. (Mgh.) ― -b3- Yine (mecazî:) [gövde, kütük yahut gövde; yani] **أَصْل** (burada kök yahut dip mânâsında, (gerçi burada açıklanan mânâda **ساق** ile de eş anlamlıdır,)) ile dalların çıktığı yer arasındaki kısım; (TA;) yahut dayanak; (Msb;) yahut **جِذْع**; (S, K;) bir ağacın yahut çalının: (S, Msb, K, TA:) çoğulu [çokluk] **سُوقٌ** (Msb, TA) ve **سُوقٌ** ve **سُوُوقٌ** ve **سُؤُوقٌ** ve [azlık] **أَسْوُقٌ** ve **أَسْؤُقٌ**. (TA.) Mu'âwiyeh’in bir rivayetinde nakledilmiştir ki bir adam dedi: Kardeşimin oğluyla olan bir davada hüküm vermesi için ona başvurdum ve o hususta ona galip gelmeye başladım; bunun üzerine dedi ki: Sen, Aboo-Duwلd’un dediği gibisin,

**أَنَّى أُتِيحَ لَهُ حِرْبَآءُ تَنْضُبَةٍ
لَا يُرْسِلُ السَّاقَ اـِلَّا مُمْسِكًا سَاقَا**

[Her nereden olursa olsun, yahut nasıl olursa olsun, onun için onu yakalamak üzere bir hazırlık yapılırsa, o, **تَنْضُب** denilen türden bir ağacın bukalemunu gibidir; bir dalı kavramadıkça onun sapını bırakmaz]: onun muradı, onun hiçbir yalvarışının boşa çıkmadığı, fakat başka birine tutunduğudur; onu, güneşe karşı kendini yerleştiren, ağacın yahut çalının yarısına kadar çıkan, sonra güneş kızışınca dallara tırmanan, sonra daha yüksek bir dala tırmanan ve ötekini kavramadıkça öncekini bırakmayan bukalemuna benzeterek. (O, TA. *) ― -b4- [Bundan dolayı, belki, O’da işaret edildiği göründüğüne göre,] denir: **وَلَدَتْ فُلَانَةُ ثَلَاثَةَ بَنِينَ عَلَى سَاقٍ**, (K, [ancak onun nüshalarında **ثَلَاثَةَ** yerine **ثَلَاثَ** buluyorum,]) yahut **عَلَى سَاقٍ وَاحِدٍ**, (S,) yahut **وَاحِدَةٍ**, (O,) yani (mecaz:) Böyle bir kadın, aralarında hiçbir kız olmaksızın, peş peşe üç oğlan doğurdu: (S, O, K, TA:) ISk böyle der: ve **وُلِدَ لِفُلَانٍ ثَلَاثَةُ أَوْلَادٍ سَاقًا عَلَى سَاقٍ**, yani (mecaz:) Böyle birine peş peşe üç çocuk doğdu. (TA.) Ve **بَنَى القَوْمُ بُيُوتَهُمْ عَلَى سَاقٍ وَاحِدٍ** (farz edilen mecaz:) [Kavim, evlerini, yahut çadırlarını, tek bir sıra yahut dizi üzere yaptı]. (TA.) ― -b5- **سَاقٌ** ayrıca (farz edilen mecaz:) ruh, yahut nefis; eşanlamlısı **نَفْسٌ** demektir: bundan dolayı, ‘Alee’nin ( **شُرَاة** denilen [ayrılıkçılar] ile savaşta) sözü: **لَابُدَّ لِى مِنْ قِتَالِهِمْ وَلَوْ تَلِفَتْ سَاقِى** (farz edilen mecaz:) [Onlarla savaşmaktan kaçınmak için benim için bir yol yoktur; her ne kadar bunu yapmamla ruhum, yahut nefsim helâk olsa da]. (Abu-l-‘ Abbلs, O, TA.) Yine şu sözde de böyledir: **قَدَحَ فِى سَاقِهِ** [sanki (mecaz:) O, bizzat ruhunu çürüttü demek gibi]: (IAar, TA, md. **قدح**:) [yahut] ona hile yaptı ve ona hoşnutsuzluk veren şeyi yaptı: (L, o maddede:) yahut (mecaz:) onun şerefine, yahut itibarına dil uzattı; çalı yahut ağacın sapını yahut gövdesini çürüten kurtların (**قَوَادِح**) fiilinden. (A, o maddede.) -A2- **سَاقُ حُرٍّ** [şu manaya gelir denir:] **قَمَارِىّ**’nin erkeği; (S, Msb, K;) yani **وَرَشَان**: (S, Msb:) önceki adlandırma, onun ötüşünü taklit olarak ona verilmiştir: (As, K:) onun ne müennesi ne de cemi vardır: (AHلt, TA:) yahut **السَّاقُ** güvercindir; ve **الحُرُّ**, onun yavrusudur: (Sh, K:) şair Ibn-Harmeh **كَسَاقِ ابْنِ حُرٍّ** ibaresini kullanır. (O, TA.) [Daha fazlasına md. **حر**’de bak.]

**سَوْقٌ**

**سَوْقٌ ذ**: **سِيَاقٌ**’a bak.

**سُوقٌ**

**سُوقٌ ذ** [Bir pazar, çarşı yahut panayır;] ticaretin yürütüldüğü bir yer; (ISd, Msb, TA;) ticaret eşyalarının bulunduğu bir yer: (Mgh, TA:) insanlar mallarını oraya sürdükleri için böyle adlandırılmıştır: (TA:) [S’de açıklamasız, K’da ise yalnızca meşhur olduğu söylenmiştir:] müennes cinstendir ve müzekkerdir, (S, Mgh, Msb, K, *) birincisi El-Hijلz halkının lehçesinde, ikincisi Temeem’in lehçesinde, (S ve Msb, **زُقَاقٌ** maddesinde, bk.,) birincisi daha fasih; yahut onu müzekker yapmak bir hatadır: (Msb:) cemi **أَسْوَاقٌ**: (TA:) tasğiri ↓ **سُوَيْقَةٌ**’dır [**ة** ile; bu, **سُوقٌ**’un yalnızca müennes olduğuna hükmedenlerin görüşünü teyit eder]: ayrıca meta, eşanlamlısı **تِجَارَةٌ** manasına da gelir; **جَاءَتْ سُوَيْقَةٌ** ibaresinde olduğu gibi [Meta geldi]. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **سُوقُ الحَرْبِ** (mecaz:) savaşın en yoğun, yahut en şiddetli kısmı (**حَوْمَة**); (S, K, TA;) ve bunun gibi **الحَرْبِ ↓ سُوقَةُ**; yani onun ortası. (TA.)

**سَوَقٌ**

**سَوَقٌ ذ** inciklerin uzunluğu: (S, K:) yahut onların güzelliği: (K:) yahut ayrıca incik güzelliği manasına gelir. (S.)

**سَاقَةٌ**

**سَاقَةٌ ذ** (mecaz:) bir ordunun artı, yahut arka kısmı: (S, Mgh, K, TA:) ↓ **سَائِقٌ**’in cemidir; ordunun arkasından onu süren ve onları koruyan kimseler olmak üzere: (TA:) yahut **قَادَةٌ**’nın **قَائِدٌ**’den olduğu gibi, **سَائِقٌ**’in cemi gibidir. (Mgh.) Ve bundan dolayı, **سَاقَةُ الحَاجِّ** (mecaz:) [Hacı kafilesinin artı]. (TA.)

**سُوقَةٌ**

**سُوقَةٌ ذ** (farz edilen mecaz:) bir kralın tebaası ve tebaa; (K, TA;) onun tarafından sürüldükleri için böyle adlandırılmıştır; (TA;) **مَلِكٌ**’in zıddı; (S, Mgh, Msb;) ticaretle meşgul olsun olmasın: (Mgh:) avamın zannettiği gibi **أَسْوَاق** [yahut pazarlar] ehli manasında değildir; (Msb;) zira bunlara **سُوقِيُّونَ** denir, müfredi **سُوقِىٌّ**: (Ham s. 534:) müfred ve cem (S, Mgh, Msb, K) ve tesniye (Mgh, Msb) ve müzekker ve müennes olarak eşit kullanılır: (S, K:) fakat bazen onun cemi olarak **سُوَقٌ** vardır. (S, K.) -A2- **سُوقَةُ الطُّرْثُوثِ** [CK’da hatalı olarak **التُّرْثُوثِ**] [**طرثوث** denilen] bitkinin **نِكْعَة**’nin altındaki kısmı; (O, K;) tatlı ve hoş: Ibn-‘ Abbلd böyle der: (O:) AHn [**طرثوث** hakkında] der ki: o, eşeğin penisi gibidir ve onun **سوقة**’sinden daha hoş, yahut daha tatlı bir parçası yoktur; ki o, bazı örneklerde uzun; bazılarında kısa olur. (TA.) -A3- Ayrıca **سُوقٌ**’a, son cümleye bak.

**سُوقِىٌّ**

**سُوقِىٌّ ذ** [**سُوق**’a, yahut pazara nispetli]. Onun cemi **سُوقِيُّونَ**, **سُوق** ehli manasına gelir (Ham s. 534.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **أَدِيمٌ سُوقِىٌّ** iyi halde hazırlanmış, yahut tabaklanmış bir deri: yahut hazırlanmış yahut tabaklanmış olmayan: avama nispet edilir: ve onun hakkında ihtilaf vardır: ikinci [açıklama, yahut mana] yaygın olarak bilinen odur. (TA.)

**سَوِيقٌ**

**سَوِيقٌ** ذ Kavrulmuş arpa (**شَعِير**) unundan; yahut onun türünden veya benzeri bir daneden olup **سُلْت** diye adlandırılan (o da) kavrulmuş olandan; ve o, buğdaydan da olur; fakat çoğunlukla arpadan (**شعير**) yapılır; (MF, TA;) buğdaydan veya arpadan yapılan şey; (Msb, TA;) iyi bilinen: (S, Msb, K, TA:) [genellikle bir çeşit lapa yahut koyu bir ptisan yapılır; suyla, yahut sade yağla, yahut koyun kuyruğu yağıyla vb. ıslatılarak; (bk. **لَتَّ**;) ve bu sebeple (Msb’de **حسو** maddesinde ve KT’de **أَكْلٌ** lafzında vb.) “yenmez, içilir/yudumlanır” denir: fakat kuru iken de böyle adlandırılır; ve bu hâlde avuç içinde alınır ve ağza götürülür, yahut yalanır: (bk. **حَافّق**, ve **قَمِحَ:**) yukarıda zikredilenlerin dışında başka tanelerden de yapılır; ve birkaç unlu meyveden; Tebai hurmasının meyvesinden; (bk. **حَتِىٌّ**;) ve keçiboynuzundan; (bk. **خَرُّوبٌ**;) vb.:] bazen **ص** ile de (yazılır): Jm’de IDrd böyle der: ve ekler: bunun Benû-Temîm lehçesinden olduğunu sanırım: Benû’l-‘Anbar’ınkine mahsustur: (O, TA:) isim birimi [ondan bir parça yahut bir porsiyon anlamında] **ة** iledir: (AAF, TA, **جش** maddesinde:) ve çoğulu **أَسْوِقَةٌ**’dir. (TA.) ― -b2- Ve Şarap: (AA, K:) ayrıca **سَوِيقُ الكَرْمِ** diye de adlandırılır. (AA, TA.)

**سِيَاقٌ**
**سِيَاقٌ** ذ [1’in (bk.) birkaç mânada mastarı. ― -b2- İsim olarak, aslen böyle adlandırılan] (mecaz:) Mehir, yahut evlenme hediyesi; (K, TA;) ve ayrıca ↓ **سَوْقٌ** [ki o da aslında bir mastardır: bk. 1]. (TA.) ― -b3- [Yine, isim olarak aslen böyle adlandırılan, (varsayılan mecaz:) Bir sözün vb. sonraki kısmı; **سِبَاقٌ**’ın karşıtı: **سِبَاقُ الكَلَامِ وَسِيَاقُهُ** dersin (varsayılan mecaz:) sözün önceki ve sonraki kısımları; bağlam, önce ve sonra: yine bk. 1. Ve (varsayılan mecaz:) Bir sözün vb. sevki, ipliği, üslubu, yahut maksadı.]

**سُوَيْقَةٌ**
**سُوَيْقَةٌ** ذ **سَاقٌ**’ın küçültmesi, bk.: (Msb, TA:) -A2- ve **سُوقٌ**’un da (küçültmesi), bk. (TA.)

**سَوَّاقٌ**
**سَوَّاقٌ** ذ : bk. **سَائِقٌ**. -A2- Ayrıca **سَوِيق** satıcısı ve yapıcısı. (Mgh.)

**سُوَّاقٌ**
**سُوَّاقٌ** ذ **سَاق**ta [yahut incikte] uzun. (AA, K. [Ayrıca bk. **أَسْوَقُ**.]) ― -b2- Ve (varsayılan mecaz:) **سَاق**ı [yahut gövdesi] olan; bir bitkiye söylenir. (Ibn-Abbلd, K.) ― -b3- Ve (varsayılan mecaz:) Bir hurma ağacının **طَلْع**’ı; çıktığı ve bir karış uzunluğa ulaştığı zaman. (K.)

**سَائِقٌ**
**سَائِقٌ** ذ [Süren, yahut sürücü;] **سَاقَ المَاشِيَةَ** ibaresinde fiilin faili; ve ayrıca ↓ **سَوَّاقٌ** (S, K) şiddet/çokluk ifade eden mânada [çok süren yahut şiddetle süren, yahut şiddetli sürücü anlamında]: (S, TA:) ilkinin çoğulu **سَاقَةٌ**, bk. (TA.) Kur’da [l. 20] **مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ**’in, onunla birlikte toplanma yerine [hesap için] bir sürücü ve amellerine karşı şahitlik edecek bir şahit bulunması demek olduğu söylenir: (TA:) yani onu süren bir melek ve amellerine şahitlik eden başka bir melek: yahut bu iki görevi birden yapan bir melek: yahut kötülükleri yazan ve iyilikleri yazan (iki) yazıcı: yahut kendi nefsi, yahut yoldaşı [şeytanı], ve uzuvları, yahut amelleri. (Bd.)

**سَيِّقٌ**
**سَيِّقٌ** ذ , [aslında **سَيوِْقٌ**,] (varsayılan mecaz:) Rüzgârın sürdüğü bulutlar (**سَحَابٌ**, AZ, As, S, K); (AZ, As, S,) içinde su bulunmayan; (AZ, S, K,) yahut içinde su bulunsun bulunmasın. (As.)

**سَيِّقَةٌ**
**سَيِّقَةٌ** ذ , [sıfat **سَيِّقٌ**’ten **ة** ekiyle yapılmış bir isim,] aslında **سَيْوِقَةٌ**, (TA,) düşmanın sürdüğü binek hayvanlar (**دَوَابّ**); (S, K;) **وَسِيقَةٌ** gibi: **جَبَأَ** maddesinde zikredilen bir beyitte böyledir: (S:) yahut bir kabileye ait develerden bir topluluk; birlikte sürülüp götürülen, yahut bir süvari birliği tarafından saldırıya uğrayıp sürülüp götürülen. (Z, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı] şöyle denir: **المَرْءُ سَيِّقَةُ القَدَرِ** (varsayılan mecaz:) [kişi, kaderin sürülenidir]; yani kader onu kendisi için takdir edilene sürer ve onu atlayıp geçmez. (TA.) ― -b3- **سَيِّقَةٌ** ayrıca, avcının onunla (O’da **بِهَا**, bunun yerine K’da yanlışlıkla **فِيهَا** konmuştur) gizlendiği, sonra da yaban hayvanlarına ateş ettiği yahut attığı hayvan demektir: (O, K:) **قَيِّدَةٌ** gibi: (A, **قود** maddesinde:) Th tarafından bunun, o maksatla kullanılan bir dişi deve olduğu söylenmiştir: (TA:) [bunun, avın hedeflerine doğru sürüldüğü için böyle adlandırıldığı: bk. **دَرِيْئَةٌ**:] çoğulu **سَيَائِقُ**. (K.) [Ayrıca bk. **مِسْوَقٌ**.]

**أَسْوَقُ**
**أَسْوَقُ** ذ İncikleri uzun olan bir adam: (S, K: [ayrıca bk. **سُوَّاقٌ:**]) yahut incikleri kalın olan: (IDrd, TA:) yahut (K,) yahut ayrıca (S,) incik yahut incikleri güzel olan; bir adama söylenir: ve kadına söylenen **سَوْقَآءُ** da böyledir: (S:) Lth ikincisini, kıllı, dolgun incikleri olan kadın diye açıklar. (TA.)

**اـِسَاقَةٌ**
**اـِسَاقَةٌ** ذ (Lth, O, K, CK’de **اَسَاقة**,) atın üzengi kayışı. (Lth, O, K.)

**بَعِيرٌ مِسْوَقٌ**
**بَعِيرٌ مِسْوَقٌ** ذ , (JK, O, ve TA’da Tekmileh’ten olarak,) yahut **مُسْوِقٌ**, **مُحْسِنٌ** gibi, (K, [fakat bunun bir hata olduğunu sanırım,]) **الَّذِى يُسَاوقُ الصَّيْدَ** demektir [yani (mecaz:) av hayvanlarıyla sürmede yahut kuvvette yarışan deve]; (JK, O, K;) İbn-‘Abbلd böyle der: (O:) L’ye göre, av hayvanlarından gizlenmek için, onları aldatmak üzere, kendisiyle gizlenilen deve. (TA. [Ayrıca bk. **سَيِّقَةٌ**, son mânâ.])

**مِسْوَقَةٌ**
[ **مِسْوَقَةٌ** ذ Sığırların sürüldüğü değnek yahut sopa: çoğulu **مَسَاوِقُ**: belki klasik sonrası.]

**مُنْسَاقٌ**

**مُنْسَاقٌ** ذ i. q. **تَابِعٌ**: tâbi [görünüşe göre mânâ olarak (varsayılan mecazî:) bir tâbi, yahut hizmetçi; sanki sürülmüş gibi]. (İbn-‘Abbād, O, K.)

― -b2- Ve (varsayılan mecazî:) bir akraba; eşanlamlısı **قَرِيبٌ**. (İbn-‘Abbād, O, K.)

― -b3- Ve **عَلَمٌ مُنْسَاقٌ**: (varsayılan mecazî:) yeryüzünün yüzeyi boyunca uzanan bir dağ. (İbn-‘Abbād, O, K*)
