# سوم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%88%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سوم

سَوْمٌ
1 سَوْمٌ ذ , inf. n. of سَامَ, primarily signifies The going, or going away, engaged, or occupied, in seeking, or in seeking for or after, or in seeking to find and take or to get, a thing: and sometimes it is used as meaning the going, or going away; as when it is said of camels [or the like]: and sometimes, as meaning the seeking, or seeking for or after, or seeking to find and take or to get; as when it relates to selling or buying. (Er-Rلghib, TA.) ― -b2- You say, سَامَتِ المَاشِيَةُ (S, Mgh, Msb, TA) or النَّعَمُ (M) or المَالُ, (K,) aor. تَسُومُ, (S, M, Msb,) inf. n. سَوْمٌ, (S, M, Mgh, Msb,) The cattle pastured (S, M, Mgh, Msb, K, TA) by themselves (Msb) where they pleased; and in like manner, الغَنَمُ [the sheep or goats]: or went away at random, or roved, pasturing where they pleased. (TA.) ― -b3- [Hence, سام, inf n as above, He did as he pleased.] You say, خَلَّيْتُهُ وَسَوْمَهُ I left him to do as he pleased. (S, M, K * [In the CK, خَلّاهُ وَسَوَّمَهُ لِمَايُرِيدُهُ is put for خَلَّاهُ وَسَوْمَهُ لِمَا يُرِيدُهُ; and the like is done in one of my copies of the S. See also 2.]) ― -b4- And سَامَ, (S,) or سَامَتِ الاـِبِلُ, and الرِّيحُ, (M, K,) or الرِّيَاحُ, (S,) inf. n. as above, (S, M,) He, or it, (S,) or the camels, and the wind, (M, K,) or the winds, (S,) passed, went, or went on or along: (S, M, K:) or سَوْمٌ signifies the passing, &c., quickly; one says of a she camel, سَامَت, aor. and inf. n. as above, she passed, &c., quickly; (As, TA;) and hence the saying of Dhu-l-Bijلdeyn cited in art. عرض, voce تَعَرَّضَ: or the passing, &c., quickly, with the desire of making a sound in going along. (TA.) ― -b5- And سَامَتِ الطَّيْرُ عَلَى الشَّىْءِ, (M, K,) aor. and inf. n. as above, (M,) The birds went, [or hovered,] or circled, round about the thing: (M, K:) or, as some say, سَوْمٌ signifies any going, [or hovering,] or circling, round about. (M.) -A2- [As mentioned in the first sentence of this art.,] سَوْمٌ is also in selling and buying. (S.) You say, سام السِّلْعَةَ, (Mgh, Msb,) aor. and inf. n. as above, (Msb,) He (the seller) offered the commodity, or article of merchandise, (Mgh, Msb:) and it is also said of the purchaser, like ↓ اِسْتَامَهَا, (Mgh, Msb,) meaning he sought to obtain the sale of the commodity, or article of merchandise: and one says also of the seller, and of the purchaser, سام بِالسِّلْعَةِ, meaning he mentioned the price of the commodity [in offering it for sale, and in offering to purchase it]: (Msb:) and in like manner, سُمْتُ فُلَانًا سِلْعَتِى, inf. n. as above, I said to such a one, “ Wilt thou take [or purchase] my commodity for such a price? ” (TA:) and سَامَنِى بِسِلْعَتِهِ he (the seller, Msb) mentioned to me the price of his commodity [in offering it for sale]: (Msb, TA:) [and, agreeably with these explanations,] Kr says that السَّوْمُ signifies العَرْضُ [i. e. the act of offering, &c.]: (M, TA:) or سُمْتُ بِالسِّلْعَةِ, inf. n. سَوْمٌ (M, K) and سُوَامٌ, with damm; (K, TK; [in the former only said to be syn. with سَوْمٌ in selling and buying;]) and ↓ سَاوَمْتُ, (M, K,) inf. n. سِوَامٌ; (TA;) and بِهَا ↓ اِسْتَمْتُ and عَلَيْهَا; signify غَالَيْتُ [which means I offered the commodity for sale, mentioning its price, and was exorbitant in my demand: and also I purchased the commodity for a dear, or an excessive, price: and both these meanings are app. here intended]: (M, K, TA:) and in like manner, السِّلْعَةَ ↓ اِسْتَمْتُهُ [I offered to him the commodity for sale, &c.: and I purchased of him the commodity, &c.]: (TA:) or, as some say, (so in the TA, but in the M and K “ and, ”) this last, as also عَلَى السِّلْعَةِ, ↓ اِسْتَمْتُهُ, means ↓ سَأَلْتُهُ سَوْمَهَا [i. e. I asked him the price at which the commodity was to be sold]: (M, K, TA:) and سَامَنِيهَا, (M,) or ↓ سَاوَمَنِيهَا, (TA, [but the former is app. the right,]) means ↓ ذَكَرَ لِى سَوْمَهَا [i. e. he mentioned to me the price at which it was to be sold]: (M, TA:) you say also, عَلَيْهِ ↓ اِسْتَمْتُ بِسِلْعَتِى when you mention the price of the commodity [i. e. it means I mentioned to him the price at which I would sell my commodity]: and you say, مِنِّى سِلْعَتِى ↓ اِسْتَامَ when he is the person who offers to thee the price [i. e. it means he offered to me a price for my commodity; or he sought to obtain from me the sale of my commodity by offering a price for it]: (TA:) and عَلَىَّ ↓ اِسْتَامَ he contended [by bidding] against me in a sale: (S, * PS:) or عَلَىَّ السِّلْعَةَ ↓ اِسْتَامَ, which means استام عَلَى سَوْمِى [i. e. he sought to obtain the sale of the commodity in opposition to me, or to my seeking it]. (Msb. [See also 3.]) Hence, [Mo- hammad is related to have said,] لَا يَسُومُ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ, (Mgh,) or لايسوم أَحَدُكُمْ على سوم اخيه, (Msb,) i. e. [The man, or any one of you,] shall not purchase [in opposition to his brother]: (Mgh, Msb:) and it may mean shall not sell; the case being that of a man's offering to the purchaser his commodity for a certain price, and another's then saying, “ I have the like thereof for less than this price: ” so that the prohibition relates in common to the seller and the buyer: (M:) and the saying is also related otherwise, i. e. ↓ لَايَسْتَامُ, meaning shall not purchase. (Mgh.) And it is said in a trad., نَهَى عَنِ السَّوْمِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ, meaning, accord. to Aboo-Is-hلk, أَنْ بِسِلْعَتِهِ ↓ يُسَاوِمَ [i. e. He (Mohammad) forbade the offering a commodity for sale before the rising of the sun]; because that is a time in which God is to be praised, and one should not be diverted by other occupation: or, he says, it may mean the pasturing of camels; because, before sunrise, when the pasturage is moist with dew, it occasions a fatal disease. (TA.) You say also, سُمْتُكَ حَسَنَةً ↓ بَعِيرَكَ سِيمَةً [I have mentioned to thee a good price for thy camel]. (S.) And فِيهِ ↓ اِسْتَامَ غَالِيَةً ↓ سِيمَةً [He demanded for it a dear price]. (TA in art. حثر.) And سَامَهُ بِعَمَلٍ [He made to him an offer of working, mentioning the rate of payment; or bargained, or contracted, with him for work]. (K in art. عمل. [See also 3.]) ― -b2- The Arabs also say, عَرَضَ عَلَىَّ سَوْمَ عَالَّةٍ [He offered to me in the manner of offering water to camels taking a second draught]; meaning like the saying of the vulgar, عَرْضَ سَابِرِىٍّ: (Ks, TA: [see art. سبر:]) a prov. applied to him who offers to thee that of which thou hast no need. (Sh, TA. [See also art. عل; and see Freytag's Arab. Prov. ii. 84.]) ― -b3- And you say, سَامَهُ الأمْرَ, (M, K,) aor. as above, (TA,) inf. n. سَوْمٌ, (M, TA,) He imposed upon him, or made him to undertake, the affair, as a task, or in spite of difficulty or trouble or inconvenience; or he ordered, required, or constrained, him to do the thing, it being difficult or troublesome or inconvenient: (M, K, TA:) or he brought upon him the affair, or event; (Zj, M, K, TA;) as also ↓ سَوَّمَهُ, (K,) inf. n. تَسْوِيمٌ: (TA:) or he endeavoured to induce him, or incited him, or made him, to do, or to incur, the affair, or event: (Sh, TA:) it is mostly used in relation to punishment, and evil, (Zj, M, K, TA,) and wrong-doing: and hence the saying in the Kur [ii. 46 and vii. 137 and xiv. 6], يَسُومُونَكُمْ سُوْءَ الْعَذَابِ They bringing upon you evil punish- ment or torment: (Zj, M, TA:) or seeking, or desiring, for you evil punishment: (Ksh and Bd in ii. 46:) or endeavouring to induce you to incur it: (Ksh ibid.:) from سَامَهُ خَسْفًا [expl. by what here follows]. (Ksh and Bd ibid.) You say, سُمْتُهُ خَسْفًا I brought upon him خَسْف [i. e. wrong, or wrong treatment, as expl. in the Ksh and by Bd ubi suprà]: or I endeavoured to induce him to incur it (أَرَدْتُهُ عَلَيْهِ): (S:) [see also خَسْفٌ: and سُمْتُهُ خُطَّةَ خَسْفٍ; expl. in art. خط:] and سِيمَ الخَسْفَ He was constrained to incur, or to do, what is termed الخَسْف [meaning abasement or ignominy, or that which was difficult]: (TA:) and سُمْتُهُ ذُلًّا I abased him. (Msb.) -A3- سَامَهُ, aor. as above, also signifies He kept, or clave, to it, not quitting it. (M, * TA.) -A4- See also 4.

سوّم الخَيْلَ
2 سوّم الخَيْلَ ذ , (S, K,) or الاـِبِلَ, (M,) [inf n. تَسْوِيمٌ,] He sent forth (S, M, K) the horses, (S, K,) or the camels, (M,) [sometimes meaning] to the pasturage, to pasture where they would. (TA. [See also 4.]) ― -b2- [Hence,] سوّمهُ means خَلَّاهُ وَسَوْمَهُ, (AZ, S, M, K,) i. e. [He left him] to do as he pleased; namely, a man. (AZ, S, K. [In the CK is a mistranscription in this place, before mentioned: see 1, fourth sentence.]) Whence the prov., عَبْدٌ وَسُوِّمَ A slave, and he has been left to do as he pleases. (TA.) ― -b3- And سَوَّمْتُ فُلَانًا فِى مَالِى I gave such a one authority to judge, give judgment, pass sentence, or decide judicially, respecting my property. (AO, S: and in like manner سَوّمهُ فِى مَالِهِ is expl. in the M and K.) And سَوَّمْتُهُ أَمْرِى I made him to have the ordering and deciding of my affair, or case, to do what he would; like سَوَّفْتُهُ أَمْرِى. (TA in art. سوف.) ― -b4- And سوّم عَلَى القَوْمِ He urged his horses [خَيْلَهُ being understood] against the people, or party, and made havoc among them. (S, K.) ― -b5- And تَسْوِيمٌ signifies also The making a horse to sweat well. (KL.) ― -b6- See also 1, in the last quarter of the paragraph. -A2- And سوّم الفَرَسَ, (M, K,) inf. n. تَسْوِيمٌ, (K,) He put a mark upon the horse: (M, K:) he marked the horse with a piece of silk (بحريرة [perhaps a mistranscription for بِحَدِيدَةٍ i. e. with an iron such as is used for branding]), or with something whereby he should be known. (Lth, TA.) See also 5. [And see 4.]

سَاوَمْتُهُ
3 سَاوَمْتُهُ ذ (S, Msb) بِالسِّلْعَةِ (MA) [and فِى السِّلْعَةِ agreeably with what here follows and with an ex. in art. بكر], inf. n. سِوَامٌ (S, Msb) and مُسَاوَمَةٌ, (TA,) [I bargained, or chaffered, with him, or] I contended with him in bargaining, or chaffering, for the commodity, or article of merchandise, (MA, Msb, * TA,) and in deciding the price: (TA:) and ↓ تَسَاوَمْنَا (S, Msb, TA *) فِى السِّلْعَةِ (TA) [and بِالسِّلَعَةِ agreeably with what here precedes] We bargained, or chaffered, for the commodity, or article of merchandise, [or contended in doing so,] one offering it for a certain price, and another demanding it for a lower price. (Msb.) See also 1, in three places.

اسام المَاشِيَةَ
4 اسام المَاشِيَةَ ذ , (S, Mgh, Msb,) or الاـِبِلَ, (M, K,) inf. n. اـِسَامَةٌ, (Mgh,) He pastured the cattle, or the camels: (M, Mgh, K, TA:) or he sent forth, or took forth, the cattle, or the camels, to pasture: (S, TA:) or he made the cattle [or the camels] to pasture by themselves [where they pleased (see 1)]: (Msb:) and [in like manner] الاـِبِلَ ↓ سُمْتُ I left the camels to pasture [by themselves where they pleased]. (Th, TA. [See also 2.]) Hence, in the Kur [xvi. 10], فِيهِ تُسِيمُونَ (S) Upon which ye pasture your beasts. (Jel.) ― -b2- [And accord. to Freytag, اسام occurs in the Deewلn of Jereer as meaning He urged a horse to run: or, as some say, he marked a horse with some sign. See also 2.] ― -b3- اسام اـِلَيْهِ بِبَصَرِهِ He cast his eye, or eyes, at him, or it. (K.) -A2- See also سَامَةٌ.

تسوّم
5 تسوّم ذ He set a mark, token, or badge, upon himself, whereby he might be known [in war &c.]. (S.) In a trad. (S, TA) respecting [the battle of] Bedr, (TA,) occur the words, تَسَوَّمُوا فَاـِنَّ المَلَائِكَةَ قَدع تَسَوَّمَتْ, (S, TA,) or فانّ الملائكة قد ↓ سَوِّمُوا سَوَّمَتْ, accord. to different relations; i. e. Make ye a mark, token, or badge, for yourselves, whereby ye may know one another [in the fight, for the angels that are assisting you have done so]. (TA.)

6 تَسَاْوَمَ see 3.

تُسْتَامُ
8 تُسْتَامُ ذ ↓ مُسْتَامَةٌ, (M,) or أَرْضٌ تُسْتَامُ فِيهَا الاـِبِلُ, (TA,) means A land in which the camels pasture by themselves where they please (تَسُومُ فِيهَا): (M:) or a land into which they go away [to pasture]. (TA.) [See also مَسَامٌ.] -A2- استام السّلْعَةَ: &c.: see 1, in ten places.

سَامٌ
سَامٌ ذ Death: (IAar, S, M, Mgh:) and سَامَةٌ [as its n. un.] a death: (IAar, TA:) but the former [signifies the same in Pers., and] is said to be not Arabic. (TA.) It is related in a trad., respecting the salutation of the Jews, that they used to say, السَّامُ عَلَيْكُمْ [Death come upon you, instead of السَّلَامُ عَلَيْكُمْ]; and that he [i. e. Mo- hammad] used to reply, عَلَيْكُمْ; accord. to the generality of the relaters, وَعَلَيْكُمْ, but correctly without the و, because the و implies participation: and it is related of 'ءïsheh that she used to say to them, عَلَيْكُمُ السَّأْمُ وَالذَّأْمُ وَاللَّعْنَةُ, as mentioned in art. سأم: (TA:) the Jews are also related to have said [to the Muslims], عَلَيْكُمُ السَّامُ الدَّامُ meaning المَوْتُ الدَّائِمُ. (TA in art. دوم: see دَائِمٌ in that art.) -A2- Also A kind of tree, of which are made the masts (أَدْقَال [pl. of دَقَلٌ]) of ships: (Kr, M, TA:) accord. to Sh, (TA,) the [tree called] خَيْزُرَان. (K, TA. [And accord. to some copies of the K, سَامَةٌ also has this signification, and the signification expl. in the sentence here next following: but accord. to the text of the K as given in the TA, وَالسَّامَةُ has been erroneously substistituted in the copies above referred to for وَالسَّاقَةُ, which, by reason of what precedes it, means that سَامَةٌ also signifies the same as سَاقَةٌ; and if the former reading were right, the context in the K would imply that السامة is also the name of a son of Noah, which is incorrect; the name of that son being only سَامٌ.]) -A3- Also A [hollow, or cavity, in the ground, such as is called] نُقْرَة, in which water remains, or stagnates, and collects. (K. [For the verb in this explanation, which is written يُنْقَعُ in the CK and in my MS. copy of the K, I read يَنْقَعُ.]) -A4- Also a pl. [or rather coll. gen. n.] of which the sing. [or n. un.] is سَامَةٌ: (M, K:) the former signifies Veins of gold: and the latter, a single vein thereof: (S:) or the latter, a vein in a mountain, differing from its [general] nature; (M, K;) if running from east to west, not failing of its promise to yield silver: (M:) or the former, (M,) or latter, (K, TA,) gold, and silver; (M, K, TA;) accord. to As and IAar: (M, TA:) or, as some say, an ingot of gold, and of silver: (TA:) or veins of gold, and of silver, in the stone [or rock]: (M, K:) En-Nلbighah El-Jaadee, (M,) or Edh-Dhubyلnee, (TA,) uses السام as meaning silver; for he likens thereto a woman's front teeth in respect of their whiteness: (M, TA:) and Aboo-Sa'eed says that silver is called in Pers. سِيمْ, and in Ar. سَامٌ: (TA:) but the meaning most commonly known is gold. (M, TA.) A poet says, (M,) namely, Keys Ibn-El-Khateem, (S,)
لَوَ انَّكَ تُلْقِى حَنْظَلًا فَوْقَ بَيْضِنَا
تَدَحْرَجَ عَنْ ذِى سَامِهِ المُتَقَارِبِ
(S, M,) [i. e. If thou threwest colocynths upon our helmets, they would roll along from what is gilded thereof, they being near together: لَوَ انَّكَ is for لَوْ أَنَّكَ: and] the ه in سَامِهِ relates to the بيض [which are described as] gilded therewith: (S:) the poet is describing the party as being close together in fight, so that colocynths, notwithstanding their smoothness and the evenness of their parts, if they fell upon their heads, would not reach the ground. (Th, S, * M.)

سَوْمٌ
سَوْمٌ ذ [is originally an inf. n.: see 1, passim: -A2- and is also used as a subst. signifying The price of any commodity, or article of merchandise; like ↓ سِيمَةٌ and ↓ سُومَةٌ]. You say, سَأَلْتُهُ سَوْمَهَا, and ذَكَرَ لِى سَوْمَهَا, referring to a سِلْعَة [or commodity]: see 1, in the former half of the paragraph. And حَسَنَةً ↓ سُمْتُكَ بَعِيرَكَ سِيمَةً, and اِسْتَامَ غَالِيَةً ↓ فِيهِ سِيمَةً: see again 1, in the latter half of the paragraph. And ↓ اـِنَّهُ لَغَالِى السِّيمَةِ (S, M, K) and ↓ السُّومَةِ, meaning السَّوْمِ [i. e. Verily it is dear in price]. (M, K.) ↓ سِيمَةٌ and ↓ سُومَةٌ are both substs. from سَامَ as used in the phrase سَامَنِى الرَّجُلُ بِسِلْعَتِهِ [and the like]; (TA;) syn. with قِيمَةٌ. (Har p. 435 in explanation of the former.)

سَامَةٌ
سَامَةٌ ذ [as n. un. of سَامٌ: see the latter, first sentence, and last but one. -A2- Also] A حَفْر, (M, and so in copies of the K,) or حُفْرَة, (K accord. to the TA,) [i. e. hollow dug in the ground, app. to be filled with water for cattle,] by a well (عَلَى رَكِيَّةٍ): its pl. is سِيَمٌ [originally سِوَمٌ]: and you say, ↓ أَسَامَهَا, (M, K, TA,) inf. n. اـِسَامَةٌ, meaning He dug it [i. e. the سامة]. (TA.) -A3- Also i. q. سَاقَةٌ [q. v.], (K, accord. to the TA, [as mentioned above, see سَامٌ,]) on the authority of IAar. (TA.)

سُومَةٌ
سُومَةٌ ذ ; see سَوْمٌ, in three places. -A2- Also, (S, M, K,) and ↓ سِيمَةٌ (M, K) and ↓ سِيمَى, also written سِيمَا, (S, M, K, TA, but omitted in some copies of the K,) and ↓ سِيمَآءُ and ↓ سِيمِيَآءُ, (S, M, K,) the last mentioned by As, (TA,) [and it occurs with tenween by poetic license, being properly like كِبْرِيَآءُ, a rare form, q. v.,] A mark, sign, token, or badge, by which a thing is known, (S, * M, K,) or by which the good is known from the bad: (TA:) accord. to J, (TA,) the سُومَة is a mark, &c., that is put upon a sheep or goat, and such as is used in war or battle; (S, TA;) whence the verb تَسَوَّمَ [q. v.]: (S:) and accord. to IAar the ↓ سِيمَة is a mark upon the wool of sheep; and its pl. is سِيَمٌ: [see also سِمَةٌ, in art. وسم:] accord. to IDrd, one says, ↓ عَلَيْهِ سِيمَى حَسَنَةً, meaning Upon him, or it, is a good mark &c.; and it is from وَسَمْتُ, aor. أَسِمُ; being originally وِسْمَى; the و being transposed, and changed into ى because of the kesreh before it: (TA:) this form occurs in the Kur [xlviii. 29], where it is said, سِيمَا هُمْ فِى وُجُوهِهِمْ [Their mark is upon their faces; and in several other places thereof]. (S.)

سِيمَةٌ
سِيمَةٌ ذ : see سَوْمٌ, in five places: -A2- and see also سُومَةٌ, in two places. [For the meanings “ pactus ” and “ pastum missus, ” assigned to it by Golius, as from the S, and copied by Freytag, I find no foundation.]

سِيمَى
سِيمَى ذ , also written سِيمَا: see سُومَةٌ, in two places.

سِيمَآءُ
سِيمَآءُ ذ : see سُومَةٌ.

سِيمِيَآءُ
سِيمِيَآءُ ذ : see سُومَةٌ. ― -b2- [In the present day it is applied to Natural magic: from the Pers. سِيمْيَا.]

سَوَامٌ
سَوَامٌ ذ : see سَائِمٌ. -A2- Also Two small hollows (نُقْرَتَانِ) beneath the eye of the horse. (K.) -A3- [And accord. to Freytag, it occurs in the Deewلn el-Hudhaleeyeen in a sense which he explains by “ Malum ” (an evil, &c.).]

سُوَامٌ
سُوَامٌ ذ [The offering a commodity for sale, &c.: see 1. -A2- Also] A certain bird. (K.)

لَاسِيَّمَا
لَاسِيَّمَا ذ : see art. سوى.

سَائِمٌ
سَائِمٌ ذ [Going, or going away, engaged, or occupied, in seeking, or in seeking for or after, or in seeking to find and take or to get, a thing: (see 1, first sentence:)] going away at random, or roving, wherever he will. (TA.) And [particularly], (S,) as also ↓ سَوَامٌ (As, S, M, K) and سَائِمَةٌ, (As, S, M, Mgh, Msb, K,) Cattle, (مَالٌ, S, TA, or مَاشِيَةٌ, Mgh, Msb,) or camels, (As, M, K, TA,) and sheep or goats, (TA,) pasturing (S, M, Mgh, Msb, K, TA) by themselves (Msb) where they please; (TA;) or sent forth to pasture, and not fed with fodder among the family [to whom they belong]; (As, Mgh, TA;) or pasturing in the deserts, left to go and pasture where they will: (TA:) the pl. of سَائِمٌ and of سَائِمَةٌ is سَوَائِمُ: (S:) the pass. part. n. مُسَامٌ is not used. (Msb.) It is said in a trad., فِى سَائِمَةِ الغَنَمِ زَكَاةٌ [In the case of pasturing sheep or goats, there is a poor-rate]. (TA.) And in another trad., السَّائِمَةُ جُبَارٌ, i. e. The beast (دَابَّة) that is sent away into its place of pasture, if it hurt a human being, the injury committed by it is a thing for which no mulct is exacted. (TA.) And it is related in a trad. respecting the emigration to Abyssinia, that the Nejلshee said to those who had emigrated to his country, اُمْكُثُوا فَأَنْتُمْ سُيُومٌ بِأَرَضِى, i. e. [Tarry ye, and ye will be] secure [in my land]: IAth says that thus it is explained: and سيوم is [said to be] an Abyssinian word: it is related also with fet-h to the س: and some say that سُيُومٌ is pl. of سَائِمٌ [like as شُهُودٌ is said to be of شَاهِدٌ]; i. e., ye shall rove (تَسُومُونَ) in my country like the sheep, or goats, pasturing where they please (كَالغَنَمِ السَّائِمَةِ), no one opposing you: (TA:) or, as some relate the trad., it is شُيُومٌ. (TA in art. شيم.)

مَسَامٌ
[ مَسَامٌ ذ A place where cattle pasture by themselves where they please; a place where they rove about, pasturing: like أَرْضٌ مُسْتَامَةٌ. ― -b2- Freytag explains it as meaning A place of passage: ― -b3- and A quick passage: from the Deewلn el-Hudhaleeyeen.]

مَسَامَةٌ
مَسَامَةٌ ذ A wide and thick piece of wood at the bottom of the قَاعِدَتَانِ [or two side-posts] of the door. (K.) ― -b2- And A staff in the fore part of the [women's camel-vehicle called] هَوْدَج. (K.)

الخَيْلُ المُسَوَّمَةُ
الخَيْلُ المُسَوَّمَةُ ذ means The pastured horses: (S, Msb, TA:) or the horses sent forth with their riders upon them: (AZ, Az, Msb, TA:) or it means, (TA,) or means also, (S, Msb,) the marked horses; (S, Msb, TA;) marked by a colour differing from the rest of the colour; or by branding: (TA:) or the horses of goodly make. (Ham p. 62, and TA. [See the Kur iii. 12.]) ― -b2- مُسَوَّمِينَ, in the Kur [iii. 121], may mean, accord. to Akh, either Marked [by the colours, or the like, of their horses, so as to be distinguished from others], or sent forth; and is thus with ي and ن [because applied to rational beings, namely, angels, and] because the horses were marked, or sent forth, and upon them were their riders. (S.) ― -b3- And حِجَارَةً مِنْ طِينٍ مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ, (S, * M, K, *) in the Kur [li. 33 and 34], (S, M,) means [Stones of baked clay] having upon them the semblance of seals [impressed in the presence of thy Lord], (S, K, Er-Rلghib,) in order that they may be known to be from God: (Er-Rلghib:) or marked (Zj, M, Bd, K, Jel) with whiteness and redness, (Zj, M, K,) as is related on the authority of El-Hasan, (Zj, M,) or with a mark whereby it shall be known that they are not of the stones of this world (M, K) but of the things wherewith God inflicts punishment, (M,) or [each] with the name of him upon whom it is to be cast: (Jel:) or sent forth: (Bd, TA:) but Er-Rلghib says that the first is the proper way of explaining it. (TA.)

مُسْتَامَةٌ
مُسْتَامَةٌ ذ , applied to a land (أَرْضٌ): see 8.

### Türkçe

**سَوْمٌ**: otlatma.

1 **سَوْمٌ** ذ , **سَامَ**’ın mastar ismidir; aslî olarak, bir şeyi aramakta, yahut bir şeyi arayıp peşine düşmekte, yahut bir şeyi bulup almak veya elde etmek için aramakta meşgul olarak gitmek veya gidip uzaklaşmak mânâsına delâlet eder: ve bazen, gitmek veya gidip uzaklaşmak mânâsında kullanılır; develer [veya benzeri] hakkında söylendiği zaman olduğu gibi: ve bazen, aramak, yahut arayıp peşine düşmek, yahut bulup almak veya elde etmek için aramak mânâsında; satmak veya satın almakla ilgili olduğu zaman olduğu gibi. (Er-Rلghib, TA.) ― -b2- Sen dersin ki, **سَامَتِ المَاشِيَةُ** (S, Mgh, Msb, TA) veya **النَّعَمُ** (M) veya **المَالُ**, (K,) muzârîsi **تَسُومُ**, (S, M, Msb,) mastar ismi **سَوْمٌ**, (S, M, Mgh, Msb,) Sığırlar (S, M, Mgh, Msb, K, TA) kendi kendilerine (Msb) diledikleri yerde otladılar; ve aynı şekilde, **الغَنَمُ** [koyunlar veya keçiler]: yahut rastgele uzaklaştılar, yahut dolaştılar, diledikleri yerde otlayarak. (TA.) ― -b3- [Bundan dolayı, **سام**, mastar ismi yukarıdaki gibi, O dilediği gibi yaptı.] Sen dersin ki, **خَلَّيْتُهُ وَسَوْمَهُ** Onu dilediği gibi yapmaya bıraktım. (S, M, K * [CK’de, **خَلّاهُ وَسَوَّمَهُ لِمَايُرِيدُهُ** ifadesi, **خَلَّاهُ وَسَوْمَهُ لِمَا يُرِيدُهُ** yerine konmuştur; ve benzeri, S’nin nüshalarımdan birinde yapılmıştır. 2’ye de bak.]) ― -b4- Ve **سَامَ**, (S,) veya **سَامَتِ الاـِبِلُ**, ve **الرِّيحُ**, (M, K,) veya **الرِّيَاحُ**, (S,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (S, M,) O, yahut o (şey), (S,) veya develer ve rüzgâr, (M, K,) veya rüzgârlar, (S,) geçti, gitti, yahut yürüyüp geçti: (S, M, K:) yahut **سَوْمٌ**, geçip gitmeyi vb. süratle olmayı ifade eder; bir dişi deve hakkında denir ki, **سَامَت**, muzârîsi ve mastar ismi yukarıdaki gibi, o süratle geçti vb.; (As, TA;) ve buradan, **عرض** maddesinde, **تَعَرَّضَ** lafzı altında zikredilen Dhu-l-Bijلdeyn’in sözü: yahut, yürüyüp geçmeyi vb. süratle, yürüyüp giderken bir ses çıkarma arzusuyla birlikte. (TA.) ― -b5- Ve **سَامَتِ الطَّيْرُ عَلَى الشَّىْءِ**, (M, K,) muzârîsi ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (M,) Kuşlar şeyin etrafında gittiler, [yahut süzüldüler,] yahut döndüler: (M, K:) yahut, bazılarının dediğine göre, **سَوْمٌ** herhangi bir gitmeyi, [yahut süzülmeyi,] yahut etrafında dönmeyi ifade eder. (M.) -A2- [Bu maddenin ilk cümlesinde zikredildiği üzere,] **سَوْمٌ** satmak ve satın almakta da olur. (S.) Sen dersin ki, **سام السِّلْعَةَ**, (Mgh, Msb,) muzârîsi ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (Msb,) O (satıcı) metayı, yahut ticaret eşyasını, arz etti: (Mgh, Msb:) ve bu, alıcı hakkında da söylenir; aşağıdaki **اِسْتَامَهَا** gibi, (Mgh, Msb,) yani o, metanın yahut ticaret eşyasının satışını elde etmeyi istedi: ve satıcı ve alıcı hakkında da denir ki, **سام بِالسِّلْعَةِ**, yani o, metanın fiyatını zikretti [onu satmak üzere arz ederken ve satın almak üzere teklif ederken]: (Msb:) ve aynı şekilde, **سُمْتُ فُلَانًا سِلْعَتِى**, mastar ismi yukarıdaki gibi, Ben falana dedim ki: “Metamı şu fiyata alır mısın [yahut satın alır mısın]?” (TA:) ve **سَامَنِى بِسِلْعَتِهِ** o (satıcı, Msb) metâsının fiyatını bana zikretti [onu satmak üzere arz ederken]: (Msb, TA:) [ve bu açıklamalara uygun olarak,] Kr der ki **السَّوْمُ**, **العَرْضُ**’u ifade eder [yani arz etme fiilini vb.]: (M, TA:) yahut **سُمْتُ بِالسِّلْعَةِ**, mastar ismi **سَوْمٌ** (M, K) ve **سُوَامٌ**, damme ile; (K, TK; [birincide yalnız, satmak ve satın almakta **سَوْمٌ** ile eş anlamlı olduğu söylenmiştir;]) ve aşağıdaki **سَاوَمْتُ**, (M, K,) mastar ismi **سِوَامٌ**; (TA;) ve aşağıdaki **اِسْتَمْتُ** **بِهَا** ve **عَلَيْهَا**; **غَالَيْتُ** mânâsına gelir [ki bu, metayı satmak üzere arz edip fiyatını zikretmek ve talepte aşırı olmak demektir: ve ayrıca metayı pahalı yahut aşırı bir fiyatla satın almak demektir: ve bu iki mânânın ikisi de burada kastedilmiş görünür]: (M, K, TA:) ve aynı şekilde, **السِّلْعَةَ** aşağıdaki **اِسْتَمْتُهُ** [Ben ona metayı satmak üzere arz ettim vb.: ve ben ondan metayı satın aldım vb.]: (TA:) yahut, bazılarının dediğine göre, (TA’da böyle; fakat M ve K’da “ve,”) bu sonuncu, **عَلَى السِّلْعَةِ** ile birlikte, aşağıdaki **اِسْتَمْتُهُ**, aşağıdaki **سَأَلْتُهُ سَوْمَهَا** mânâsınadır [yani ben ondan metanın satılacağı fiyatı sordum]: (M, K, TA:) ve **سَامَنِيهَا**, (M,) veya aşağıdaki **سَاوَمَنِيهَا**, (TA, [fakat birincisi doğru görünür,]) aşağıdaki **ذَكَرَ لِى سَوْمَهَا** mânâsınadır [yani o, metanın satılacağı fiyatı bana zikretti]: (M, TA:) sen ayrıca dersin ki, **عَلَيْهِ** aşağıdaki **اِسْتَمْتُ بِسِلْعَتِى** metanın fiyatını zikrettiğin zaman [yani mânâsı: ben ona, metâmı satacağım fiyatı zikrettim]: ve sen dersin ki, **مِنِّى سِلْعَتِى** aşağıdaki **اِسْتَامَ** o, sana fiyatı arz eden kimse olduğu zaman [yani mânâsı: o, metâm için bana bir fiyat teklif etti; yahut o, ona bir fiyat teklif ederek metâmın satışını benden elde etmeyi istedi]: (TA:) ve **عَلَىَّ** aşağıdaki **اِسْتَامَ** o, bir satışta bana karşı çekişti [fiyat artırarak]: (S, * PS:) yahut **عَلَىَّ السِّلْعَةَ** aşağıdaki **اِسْتَامَ**, ki bu, **استام عَلَى سَوْمِى** mânâsınadır [yani o, metanın satışını bana karşı, yahut benim onu istememe karşı olarak elde etmeyi istedi]. (Msb. [3’e de bak.]) Buradan, [Muhammed’in şöyle dediği rivayet olunur,] **لَا يَسُومُ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ**, (Mgh,) veya **لايسوم أَحَدُكُمْ على سوم اخيه**, (Msb,) yani [adam, yahut sizden herhangi biri,] kardeşine karşı [onun aleyhine] satın almayacaktır: (Mgh, Msb:) ve satmayacaktır mânâsına da gelebilir; durum, bir adamın alıcıya metâsını belli bir fiyata arz etmesi, sonra bir başkasının “Bunun benzeri bende bu fiyattan daha ucuza var” demesidir: böylece yasak, satıcı ve alıcıya müştereken taalluk eder: (M:) ve söz, başka türlü de rivayet olunur; yani aşağıdaki **لَايَسْتَامُ**, satın almayacaktır mânâsında. (Mgh.) Ve bir hadiste denilmiştir: **نَهَى عَنِ السَّوْمِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ**, mânâsı, Eboo-Is-hلk’a göre, **أَنْ بِسِلْعَتِهِ** aşağıdaki **يُسَاوِمَ** [yani]

O (Muhammed), güneşin doğmasından önce bir malı satışa arz etmeyi yasakladı; çünkü bu, Allah’ın hamd edileceği bir vakittir ve kişi başka bir işle meşgul edilmemelidir: yahut, der ki, bu, develeri otlatmak mânâsına gelebilir; çünkü, güneş doğmadan önce, otlak çiğ ile nemli iken, öldürücü bir hastalığa sebep olur. (TA.) Sen ayrıca dersin, **سُمْتُكَ حَسَنَةً** ↓ **بَعِيرَكَ سِيمَةً** [Senin deven için sana iyi bir fiyat zikrettim]. (S.) Ve **فِيهِ** ↓ **اِسْتَامَ غَالِيَةً** ↓ **سِيمَةً** [Onun için pahalı bir fiyat talep etti]. (TA, md. **حثر**’de.) Ve **سَامَهُ بِعَمَلٍ** [Ona bir iş karşılığında teklif yaptı, ücreti zikrederek; yahut onunla iş için pazarlık etti, yahut sözleşme yaptı]. (K, md. **عمل**’de. [Bkz. ayrıca 3.]) ― -b2- Araplar ayrıca derler, **عَرَضَ عَلَىَّ سَوْمَ عَالَّةٍ** [İkinci defa su içen develere su arz etme tarzında bana arz etti]; avamın sözü olan **عَرْضَ سَابِرِىٍّ** gibi mânâsında: (Ks, TA: [bkz. md. **سبر**:]) sana ihtiyacın olmayan şeyi arz edene tatbik edilen bir darb-ı meseldir. (Sh, TA. [Bkz. ayrıca md. **عل**; ve bkz. Freytag’ın Arab. Prov. ii. 84.]) ― -b3- Ve sen dersin, **سَامَهُ الأمْرَ**, (M, K,) muzârîsi yukarıdaki gibi, (TA,) mastarı **سَوْمٌ**, (M, TA,) Ona işi yükledi, yahut onu o işi bir vazife olarak, yahut zorluk veya meşakkat veya sıkıntıya rağmen üstlenmeye sevk etti; yahut ona o şeyi yapmasını emretti, istedi, yahut zorladı, o şey zor veya meşakkatli veya sıkıntılı iken: (M, K, TA:) yahut ona işi, yahut olayı, getirdi; (Zj, M, K, TA;) bunun gibi ↓ **سَوَّمَهُ**, (K,) mastarı **تَسْوِيمٌ**: (TA:) yahut onu işi, yahut olayı, yapmaya, yahut ona uğramaya, razı etmeye çalıştı, yahut kışkırttı, yahut yaptırdı: (Sh, TA:) çoğunlukla ceza ve kötülük ile, (Zj, M, K, TA,) ve kötülük yapma ile ilgili olarak kullanılır: ve bundan dolayı Kur’ân’daki [ii. 46 ve vii. 137 ve xiv. 6] söz: **يَسُومُونَكُمْ سُوْءَ الْعَذَابِ** Size kötü azabı getiriyorlar: (Zj, M, TA:) yahut sizin için kötü azabı arıyorlar, yahut istiyorlar: (Ksh ve Bd, ii. 46’da:) yahut sizi ona uğramaya sevk etmeye çalışıyorlar: (Ksh, aynı yerde:) **سَامَهُ خَسْفًا**’dan [burada ardından gelenle açıklanmıştır]. (Ksh ve Bd, aynı yerde.) Sen dersin, **سُمْتُهُ خَسْفًا** Ona **خَسْف** getirdim [yani zulüm, yahut zulüm muamelesi; Ksh’da ve Bd tarafından yukarıda açıklandığı üzere]: yahut onu ona uğramaya sevk etmeye çalıştım (**أَرَدْتُهُ عَلَيْهِ**): (S:) [bkz. ayrıca **خَسْفٌ**: ve **سُمْتُهُ خُطَّةَ خَسْفٍ**; md. **خط**’ta açıklanmıştır:] ve **سِيمَ الخَسْفَ** **الخَسْف** diye adlandırılan şeye uğramaya, yahut onu yapmaya, zorlandı [mânâsı alçalma yahut zillet, yahut zor olan şey]: (TA:) ve **سُمْتُهُ ذُلًّا** Onu zelil kıldım. (Msb.) -A3- **سَامَهُ**, muzârîsi yukarıdaki gibi, ayrıca şu mânâya gelir: Ona devam etti, ona yapıştı, onu terk etmeyerek. (M, * TA.) -A4- Bkz. ayrıca 4.

**سوّم الخَيْلَ**
2 **سوّم الخَيْلَ** ذ, (S, K,) veya **الاـِبِلَ**, (M,) [mastarı **تَسْوِيمٌ**dur,] atları, (S, K,) veya develeri, (M,) [bazen şu mânâda olarak] otlağa, diledikleri yerde otlamaya saldı. (TA. [Ayrıca 4’e de bak.]) ― -b2- [Bundan dolayı,] **سوّمهُ** **خَلَّاهُ وَسَوْمَهُ** demektir, (AZ, S, M, K,) yani [onu] dilediğini yapmaya bıraktı; yani bir adamı. (AZ, S, K. [CK’de burada, daha önce zikredilen bir yanlış yazım vardır: 1’e, dördüncü cümleye bak.]) Buradan darbımesel: **عَبْدٌ وَسُوِّمَ**: Bir köle; ve o, dilediğini yapmaya bırakılmıştır. (TA.) ― -b3- Ve **سَوَّمْتُ فُلَانًا فِى مَالِى**: Malım hakkında hükmetme, hüküm verme, karar verme yahut kazâen hükme bağlama yetkisini falana verdim. (AO, S: ve aynı şekilde **سَوّمهُ فِى مَالِهِ** M ve K’da açıklanmıştır.) Ve **سَوَّمْتُهُ أَمْرِى**: İşimin yahut davamın düzenlenmesi ve karara bağlanması ona ait olacak şekilde onu kıldım; dilediğini yapsın diye; **سَوَّفْتُهُ أَمْرِى** gibi. (TA, madde **سوف**’ta.) ― -b4- Ve **سوّم عَلَى القَوْمِ**: (anlaşılan **خَيْلَهُ** ile) atlarını kavmin yahut topluluğun üzerine sürdü ve aralarında kırıp geçirdi. (S, K.) ― -b5- Ve **تَسْوِيمٌ** ayrıca, bir atı iyi terletmek mânâsına gelir. (KL.) ― -b6- Ayrıca paragrafın son çeyreğinde 1’e bak. -A2- Ve **سوّم الفَرَسَ**, (M, K,) mastarı **تَسْوِيمٌ**, (K,) ata bir nişan koydu: (M, K:) atı bir ipek parçasıyla (**بحريرة** [muhtemelen **بِحَدِيدَةٍ** yani dağlamada kullanılan bir demir ile için bir yanlış yazımdır]), yahut onunla tanınacağı bir şeyle işaretledi. (Lth, TA.) Ayrıca 5’e bak. [Ve 4’e bak.]

**سَاوَمْتُهُ**
3 **سَاوَمْتُهُ** ذ (S, Msb) **بِالسِّلْعَةِ** (MA) [ve burada gelenle ve **بكر** maddesindeki bir örnekle uyumlu olarak **فِى السِّلْعَةِ**], mastarı **سِوَامٌ** (S, Msb) ve **مُسَاوَمَةٌ**dur, (TA,) [onunla pazarlık ettim, yahut] meta için pazarlık etmede onunla çekiştim, (MA, Msb, * TA,) ve fiyatı belirlemede: (TA:) ve ↓ **تَسَاوَمْنَا** (S, Msb, TA *) **فِى السِّلْعَةِ** (TA) [ve yukarıda geçenle uyumlu olarak **بِالسِّلَعَةِ**] Biz meta için pazarlık ettik, yahut pazarlıkta çekiştik; biri onu belli bir fiyata arz ederken, diğeri daha düşük bir fiyat talep ederek. (Msb.) Ayrıca 1’e, üç yerde, bak.

**اسام المَاشِيَةَ**
4 **اسام المَاشِيَةَ** ذ, (S, Mgh, Msb,) veya **الاـِبِلَ**, (M, K,) mastarı **اـِسَامَةٌ**dur, (Mgh,) sığırları yahut develeri otlattı: (M, Mgh, K, TA:) veya sığırları yahut develeri otlamaya saldı yahut çıkardı: (S, TA:) veya sığırları [yahut develeri] kendi başlarına [diledikleri yerde (1’e bak)] otlar kıldı: (Msb:) ve [aynı şekilde] **الاـِبِلَ** ↓ **سُمْتُ**: develeri [kendi başlarına diledikleri yerde] otlamaya bıraktım. (Th, TA. [Ayrıca 2’ye de bak.]) Bundan dolayı Kur’ân’da [xvi. 10], **فِيهِ تُسِيمُونَ** (S): Üzerinde hayvanlarınızı otlattığınız. (Jel.) ― -b2- [Ve Freytag’a göre, **اسام** Cerîr’in Dîvân’ında “bir atı koşmaya sevk etti” mânâsında gelir: yahut bazılarına göre “bir atı bir işaretle işaretledi”. Ayrıca 2’ye bak.] ― -b3- **اسام اـِلَيْهِ بِبَصَرِهِ**: Gözünü yahut gözlerini ona yahut ona (şeye) attı. (K.) -A2- Ayrıca **سَامَةٌ**’ye bak.

**تسوّم**
5 **تسوّم** ذ: Savaş vb. için, kendisiyle tanınacağı bir işaret, alâmet yahut nişan kendisine koydu. (S.) Bedir [savaşı] hakkında bir rivayette (S, TA) şu sözler geçer: **تَسَوَّمُوا فَاـِنَّ المَلَائِكَةَ قَدع تَسَوَّمَتْ**, (S, TA,) yahut farklı rivayetlere göre **فانّ الملائكة قد** ↓ **سَوِّمُوا سَوَّمَتْ**; yani: Birbirinizi [çarpışmada] tanımanız için kendinize bir işaret, alâmet yahut nişan yapın; zira size yardım eden melekler bunu yapmıştır. (TA.)

6 **تَسَاْوَمَ**: 3’e bak.

**تُسْتَامُ**
8 **تُسْتَامُ** ذ ↓ **مُسْتَامَةٌ**, (M,) veya **أَرْضٌ تُسْتَامُ فِيهَا الاـِبِلُ**, (TA,) şu demektir: Develerin kendi başlarına diledikleri yerde otladıkları (تَسُومُ فِيهَا) bir arazi: (M:) veya içine gidip [otladıkları] bir arazi. (TA.) [Ayrıca **مَسَامٌ**’a bak.] -A2- **استام السّلْعَةَ**: vb.: 1’e, on yerde, bak.

**سَامٌ**

**سَامٌ** ذ Ölüm: (IAar, S, M, Mgh:) ve **سَامَةٌ** [onun isim-birimi olarak] bir ölüm: (IAar, TA:) fakat birincisinin [Farsçada da aynı şeyi ifade ettiği, ve] Arapça olmadığı söylenmiştir. (TA.) Yahudilerin selâmı hakkında bir rivayette nakledilmiştir ki onlar **السَّامُ عَلَيْكُمْ** [**السَّلَامُ عَلَيْكُمْ** yerine “Ölüm üzerinize olsun”] derlerdi; ve onun [yani Muhammed’in] de **عَلَيْكُمْ** diye karşılık verdiği; râvîlerin çoğunluğuna göre **وَعَلَيْكُمْ**, fakat doğru olarak **و** olmaksızın; çünkü **و** iştirak ifade eder: ve **'ءïشه**’den de nakledilmiştir ki o onlara **عَلَيْكُمُ السَّأْمُ وَالذَّأْمُ وَاللَّعْنَةُ** derdi; **سأم** maddesinde zikredildiği üzere: (TA:) Yahudilerin ayrıca [Müslümanlara] **عَلَيْكُمُ السَّامُ الدَّامُ** dedikleri de nakledilmiştir; bununla **المَوْتُ الدَّائِمُ** kastedilir. (TA, **دوم** maddesinde: o maddede **دَائِمٌ**’e bak.) -A2- Ayrıca Gemilerin direklerinin (**أَدْقَال** [**دَقَلٌ**’ün çoğulu]) yapıldığı bir ağaç türü: (Kr, M, TA:) Sh’ye göre, (TA,) [adı] **خَيْزُرَان** olan [ağaç]. (K, TA. [K’nın bazı nüshalarına göre **سَامَةٌ** da bu anlamı ve hemen sonraki cümlede açıklanan anlamı taşır: fakat TA’da verildiği üzere K’nın metnine göre, yukarıda anılan nüshalarda **وَالسَّامَةُ** yanlışlıkla **وَالسَّاقَةُ** yerine geçirilmiştir; bu da, öncesi sebebiyle, **سَامَةٌ**’nin ayrıca **سَاقَةٌ** ile aynı anlama geldiğini ifade eder; ve eğer birinci okunuş doğru olsaydı, K’daki bağlam **السامة**’nin Nûh’un bir oğlunun adı olduğunu da gerektirirdi ki bu yanlıştır; o oğlun adı yalnız **سَامٌ**’dur.]) -A3- Ayrıca Suyun kaldığı yahut durgunlaştığı ve toplandığı, yerdeki [içi oyuk, yahut boşluk;] **نُقْرَة** denilen [şey]. (K. [Bu açıklamadaki fiil için, CK’da ve K’nın yazma nüshamda **يُنْقَعُ** yazılı olanı, ben **يَنْقَعُ** okurum.]) -A4- Ayrıca tekili [yahut isim-birimi] **سَامَةٌ** olan bir çoğul [daha doğrusu cins-isim]: (M, K:) birincisi altın damarları demektir: ve ikincisi, onun tek bir damarı: (S:) yahut ikincisi, bir dağda, onun [genel] tabiatından farklı bir damar; (M, K;) doğudan batıya doğru akarsa, gümüş vereceği vaadinden geri kalmayan: (M:) yahut birincisi, (M,) yahut ikincisi, (K, TA,) altın ve gümüş; (M, K, TA;) As ve IAar’a göre: (M, TA:) yahut bazılarına göre, altın ve gümüşten bir külçe: (TA:) yahut taşta [yahut kayada] altın ve gümüş damarları: (M, K:) En-Nلbighah El-Jaadee, (M,) yahut Edh-Dhubyلnee, (TA,) **السَّام**’ı gümüş anlamında kullanır; çünkü bir kadının ön dişlerini beyazlık bakımından ona benzetir: (M, TA:) ve Aboo-Sa'eed der ki gümüş Farsçada **سِيمْ**, Arapçada **سَامٌ** diye adlandırılır: (TA:) fakat en yaygın bilinen anlam altındır. (M, TA.) Bir şair der ki, (M,) yani Keys Ibn-El-Khateem, (S,)
لَوَ انَّكَ تُلْقِى حَنْظَلًا فَوْقَ بَيْضِنَا
تَدَحْرَجَ عَنْ ذِى سَامِهِ المُتَقَارِبِ
(S, M,) [yani: Eğer bizim miğferlerimizin üzerine kolokint atsan, onların yaldızlı olan kısmından yuvarlanıp giderdi; onlar birbirine yakın iken: **لَوَ انَّكَ** aslında **لَوْ أَنَّكَ**’dır: ve] **سَامِهِ**’deki **ه**, onunla yaldızlanmış olarak nitelenen **بيض**’e râcidir: (S:) şair, savaşta topluluğun birbirine çok yakın oluşunu tasvir eder; öyle ki kolokintler, pürüzsüzlüklerine ve parçalarının düzgünlüğüne rağmen, başlarına düşse yere ulaşmazdı. (Th, S, * M.)

**سَوْمٌ**
**سَوْمٌ** ذ [aslında bir mastardır: 1’e, muhtelif yerlerde, bak: -A2- ve ayrıca herhangi bir metaın yahut ticaret eşyasının fiyatı anlamında bir isim olarak da kullanılır; ↓ **سِيمَةٌ** ve ↓ **سُومَةٌ** gibi]. Sen dersin ki, bir **سِلْعَة** [yahut meta] hakkında, **سَأَلْتُهُ سَوْمَهَا**, ve **ذَكَرَ لِى سَوْمَهَا**: paragrafın önceki yarısında 1’e bak. Ve **حَسَنَةً** ↓ **سُمْتُكَ بَعِيرَكَ سِيمَةً**, ve **اِسْتَامَ غَالِيَةً** ↓ **فِيهِ سِيمَةً**: yine paragrafın sonraki yarısında 1’e bak. Ve ↓ **اـِنَّهُ لَغَالِى السِّيمَةِ** (S, M, K) ve ↓ **السُّومَةِ**, **السَّوْمِ** anlamında [yani: Şüphesiz o fiyatça pahalıdır]. (M, K.) ↓ **سِيمَةٌ** ve ↓ **سُومَةٌ**, **سَامَ**’dan türemiş iki isimdir; bu fiil **سَامَنِى الرَّجُلُ بِسِلْعَتِهِ** [ve benzeri] ibaresinde kullanıldığı şekliyledir; (TA;) **قِيمَةٌ** ile eşanlamlıdır. (Har s. 435’te, birincisinin açıklamasında.)

**سَامَةٌ**
**سَامَةٌ** ذ [**سَامٌ**’un isim-birimi olarak: ona, ilk cümleye ve sondan bir önceki cümleye bak. -A2- Ayrıca] Bir **حَفْر**, (M, ve K nüshalarında da böyle,) yahut **حُفْرَة**, (TA’ya göre K’da,) [yani yerde kazılmış bir oyuk; görünüşe göre hayvanlar için suyla doldurulmak üzere,] bir kuyu yanında (**عَلَى رَكِيَّةٍ**): onun çoğulu **سِيَمٌ**’dir [aslında **سِوَمٌ**]: ve sen dersin ki, ↓ **أَسَامَهَا**, (M, K, TA,) mastarı **اـِسَامَةٌ**, “Onu [yani **سَامَةٌ**’yi] kazdı” demektir. (TA.) -A3- Ayrıca IAar’ın rivayetine göre, (TA,) ↓ **سَاقَةٌ** ile aynı anlamdadır [ona bak]. (K, TA’ya göre, [yukarıda zikredildiği üzere, **سَامٌ**’a bak.])

**سُومَةٌ**

**سُومَةٌ** ذ ; üç yerde **سَوْمٌ**’a bak. -A2- Ayrıca, (S, M, K,) ve ↓ **سِيمَةٌ** (M, K) ve ↓ **سِيمَى**, ayrıca **سِيمَا** diye de yazılır, (S, M, K, TA, fakat K’nın bazı nüshalarında düşürülmüştür,) ve ↓ **سِيمَآءُ** ve ↓ **سِيمِيَآءُ**, (S, M, K,) sonuncusu As tarafından zikredilmiştir, (TA,) [ve şiir zaruretiyle tenvin ile vâki olur; doğrusu **كِبْرِيَآءُ** gibidir; nadir bir kalıptır, bkz.] Bir işaret, alâmet, nişan veya rozet; onunla bir şey bilinir, (S, * M, K,) yahut onunla iyinin kötüden bilindiği: (TA:) J’ye göre, (TA,) **سُومَة** koyun veya keçi üzerine konulan bir işaret vb.dir; ve savaşta yahut muharebede kullanılan türdendir; (S, TA;) buradan fiil **تَسَوَّمَ** [bkz.]: (S:) ve IAar’a göre ↓ **سِيمَة** koyunların yünü üzerindeki bir işarettir; ve onun çoğulu **سِيَمٌ**’dir: [ayrıca **سِمَةٌ**’ye de bak, madde **وسم**:] IDrd’ye göre, kişi şöyle der: ↓ **عَلَيْهِ سِيمَى حَسَنَةً**, mânâsı: Onun üzerinde, yahut onda, iyi bir işaret vb. vardır; ve bu, **وَسَمْتُ**, muzârîsi **أَسِمُ**’dendir; aslında **وِسْمَى** idi; **و** yer değiştirilmiş, ve önündeki kesre sebebiyle ى’ye çevrilmiştir: (TA:) bu şekil Kur’da [xlviii. 29] vâki olur; orada şöyle denir: **سِيمَا هُمْ فِى وُجُوهِهِمْ** [Onların işareti yüzlerindedir; ve onun başka birkaç yerinde de]. (S.)

**سِيمَةٌ**
**سِيمَةٌ** ذ : beş yerde **سَوْمٌ**’a bak: -A2- ve iki yerde de **سُومَةٌ**’a bak. [Golius’un, S’den olarak ona nispet edip Freytag’ın kopyaladığı “ pactus ” ve “ pastum missus ” mânâları için bir dayanak bulmuyorum.]

**سِيمَى**
**سِيمَى** ذ , ayrıca **سِيمَا** diye de yazılır: iki yerde **سُومَةٌ**’a bak.

**سِيمَآءُ**
**سِيمَآءُ** ذ : **سُومَةٌ**’a bak.

**سِيمِيَآءُ**
**سِيمِيَآءُ** ذ : **سُومَةٌ**’a bak. ― -b2- [Günümüzde Tabiî sihre uygulanır: Farsça **سِيمْيَا**’dan.]

**سَوَامٌ**
**سَوَامٌ** ذ : **سَائِمٌ**’a bak. -A2- Ayrıca atın gözünün altında iki küçük çukur (نُقْرَتَانِ). (K.) -A3- [Ve Freytag’a göre, Dîvân el-Hudhaleeyeen’de, onun “ Malum ” (bir kötülük vb.) diye açıkladığı bir mânâda vâki olur.]

**سُوَامٌ**
**سُوَامٌ** ذ [Bir malı satmak üzere arz etmek vb.: 1’e bak. -A2- Ayrıca] Belli bir kuş. (K.)

**لَاسِيَّمَا**
**لَاسِيَّمَا** ذ : madde **سوى**’ya bak.

**سَائِمٌ**
**سَائِمٌ** ذ [Giden, yahut gidip uzaklaşan; bir şeyi aramakla, yahut bir şeyi arayıp bulup almak veya elde etmekle meşgul olan: (1’in ilk cümlesine bak:)] rastgele gidip uzaklaşan, yahut dilediği yerde dolaşan. (TA.) Ve [özellikle], (S,) bunun gibi ↓ **سَوَامٌ** (As, S, M, K) ve **سَائِمَةٌ**, (As, S, M, Mgh, Msb, K,) sığır, (مَالٌ, S, TA, yahut مَاشِيَةٌ, Mgh, Msb,) yahut develer, (As, M, K, TA,) ve koyun veya keçiler, (TA,) kendi kendine otlayan (S, M, Mgh, Msb, K, TA) (Msb) diledikleri yerde; (TA;) yahut otlamaya salınmış ve [ait oldukları] aile yanında yemle beslenmeyen; (As, Mgh, TA;) yahut çöllerde otlayan, diledikleri yerde gidip otlamaya bırakılan: (TA:) **سَائِمٌ**’un ve **سَائِمَةٌ**’nin çoğulu **سَوَائِمُ**’dur: (S:) mef‘ûl ism-i fâili **مُسَامٌ** kullanılmaz. (Msb.) Bir hadiste şöyle denmiştir: **فِى سَائِمَةِ الغَنَمِ زَكَاةٌ** [Otlayan koyun veya keçiler hakkında zekât vardır]. (TA.) Ve başka bir hadiste: **السَّائِمَةُ جُبَارٌ**, yani: otlağına salınan hayvan (دَابَّة) bir insana zarar verirse, onun işlediği zarar için tazminat alınacak bir şey değildir. (TA.) Ve Habeşistan’a hicret hakkında bir rivayette, Necâşî’nin ülkesine hicret edenlere şöyle dediği nakledilir: **اُمْكُثُوا فَأَنْتُمْ سُيُومٌ بِأَرَضِى**, yani: [Kalın; ve siz] benim ülkemde emniyette [olacaksınız]: IAth bunun böyle açıklandığını söyler: ve **سيوم** [denilir ki] Habeşçe bir kelimedir: ayrıca **س**’ye fetha ile de rivayet edilmiştir: ve bazıları der ki **سُيُومٌ**, **سَائِمٌ**’un çoğuludur [tıpkı **شُهُودٌ**’un **شَاهِدٌ**’den olduğu söylendiği gibi]; yani: siz, diledikleri yerde otlayan koyun veya keçiler gibi (كَالغَنَمِ السَّائِمَةِ) benim ülkemde dolaşacaksınız (تَسُومُونَ), size kimse karşı çıkmayacak: (TA:) yahut, bazılarınca rivayet edildiği üzere, o **شُيُومٌ**’dur. (TA, madde **شيم**’de.)

**مَسَامٌ**
[ **مَسَامٌ** ذ Sığırların kendi kendine, diledikleri yerde otladığı yer; dolaşıp otladıkları yer: **أَرْضٌ مُسْتَامَةٌ** gibidir. ― -b2- Freytag onu, geçit yeri mânâsında açıklar: ― -b3- ve hızlı bir geçiş: Dîvân el-Hudhaleeyeen’den.]

**مَسَامَةٌ**
**مَسَامَةٌ** ذ Kapının **قَاعِدَتَانِ**’ının [yahut iki yan dikmesinin] alt tarafında geniş ve kalın bir ağaç parçası. (K.) ― -b2- Ve [kadınların deve üzerinde kullandığı] **هَوْدَج** denilen şeyin ön tarafında bir değnek. (K.)

**الخَيْلُ المُسَوَّمَةُ**

**الخَيْلُ المُسَوَّمَةُ** ذ “otlatılmış atlar” demektir: (S, Msb, TA:) yahut üzerlerinde binicileri olduğu hâlde salıverilmiş atlar: (AZ, Az, Msb, TA:) yahut (TA,) demektir, yahut ayrıca (S, Msb,) “işaretli atlar” demektir; (S, Msb, TA;) rengin geri kalanından farklı bir renkle işaretlenmiş; yahut dağlama ile: (TA:) yahut güzel yapılı atlar. (Ham s. 62, ve TA. [Kur iii. 12’ye bak.]) ― -b2- Kur’ân’da [iii. 121] geçen **مُسَوَّمِينَ**, Akh’a göre, ya “işaretli” [atlarının renkleri veya benzeriyle, başkalarından ayırt edilecek şekilde], yahut “salıverilmiş” mânasına gelebilir; ve böylece **ي** ve **ن** iledir [çünkü akıl sahiplerine, yani meleklere, uygulanmıştır, ve] çünkü atlar işaretliydi yahut salıverilmişti ve üzerlerinde binicileri vardı. (S.) ― -b3- Ve Kur’ân’da [li. 33 ve 34] geçen **حِجَارَةً مِنْ طِينٍ مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ**, (S, * M, K, *) (S, M,) “üzerlerinde mühürlerin benzerliği bulunan [Rabbinin huzurunda basılmış] pişmiş çamurdan taşlar” demektir; (S, K, Er-Rلghib,) Allah’tan oldukları bilinsin diye: (Er-Rلghib:) yahut “işaretli” (Zj, M, Bd, K, Jel) beyazlık ve kızıllık ile, (Zj, M, K,) El-Hasan’dan rivayet olunduğu üzere, (Zj, M,) yahut onların bu dünyanın taşlarından olmadığının (M, K) bilineceği bir işaretle; bilakis Allah’ın azap ettiği şeylerden, (M,) yahut [her biri] üzerine atılacağı kimsenin adı ile: (Jel:) yahut “salıverilmiş”: (Bd, TA:) fakat Er-Rلghib, birincinin onu açıklamanın doğru yolu olduğunu söyler. (TA.)

**مُسْتَامَةٌ**

**مُسْتَامَةٌ** ذ, bir araziye (**أَرْضٌ**) uygulanır: 8’e bak.
