# سوم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%88%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: سوم

السومَةُ، بالضم: العَلامة تُجعَل على الشاة، وفي الحرب أيضاً. تقول منه: تَسَوَّمَ، وفي الحديث: "تَسَوَّمُوا فإنَّ الملائكة قد تَسَوَّمَتْ". وسَوَّمْتُ فلاناً في مالي، إذا حكَّمتَه في مالك. والخيلُ المُسَوَّمَةُ: المَرْعِيَّةُ. والمُسَوَّمَةَ: المُعْلَمة. وقوله تعالى: "تَسَوَّمينَ" قال الأخفش: يكون مُعْلَمينَ ويكون مُرْسَلينَ، من قولك: سَوَّمَ فيه الخيلَ، أي أرسلها. ومنه السائِمَةُ. وإنَّما جاء بالياء والنون لأنّ الخيل سُوِّمَتْ وعليها رُكبانها. وقوله تعالى: "حِجارَةً مِنْ طينٍ. مُسَوَّمَةٍ" أي عليها أمثالُ الخواتيم. أبو زيد: سَوَّمْتُ الرجلَ، إذا خلَّيتَه وسَوْمَهُ، أي وما يريد. وسَوَّمْتُ على القوم، إذا أغَرْتَ عليهم فَعِثْتَ فيهم. والسامُ: عُروق الذهب؛ الواحدة سامَةٌ والسامُ: الموتُ. والسَوامُ والسائِمُ بمعنىً، وهو المالُ الراعي يقال: سامَت الماشيةُ تَسومُ سَوْماً، أي رَعَتْ فهي سائِمَةٌ. وجمع السائِمِ والسائِمَةِ سَوائِمُ. وأَسَمْتُها أنا، إذا أخرجتَها إلى الرَعْيِ. قال تعالى: "فِيهِ تُسيمونَ". والسَوْمُ في المبايعة، تقول منه: ساوَمْتُهُ سواماً. واسْتامَ عَلَيَّ، وتَساوَمْنا. وسُمْتُكَ بَعيرَكَ سيمَةً حسنةً. وإنَّه لَغالي السيمَةِ. وسُمْتُهُ خسفاً، أي أوليتُه إيَّاه وأوردتُه عليه. وسامَ، أي مَرَّ. وسَوْمُ الرياح: مَرُّها. والسِيما، مقصورٌ من الواو. قال تعالى: "سِيماهُمْ في وُجوهِهِمْ" وقد تجيء السِيماءُ والسيمياءُ ممدودين. وقال:
غلامٌ رماه اللهُ بالحُسْنِ يافعـاًله سِيمياءُ لا تَشُقُّ على البَصَرْ
أي يَفْرَح به مَن ينظر إليه.

### Türkçe

**السومَةُ**، ötre ile: koyun üzerine konulan alâmettir; savaşta da (böyledir). Ondan şöyle dersin: **تَسَوَّمَ**. Hadiste: “**تَسَوَّمُوا** çünkü melekler **تَسَوَّمَتْ**.” Ve “**سَوَّمْتُ** falancayı malımda”, onu malında hakem kıldığın zaman (denir). Ve **الخيلُ المُسَوَّمَةُ**: otlatılmış olan(lar)dır. Ve **المُسَوَّمَةَ**: alâmetlenmiş olan(lar)dır. Yüce sözü: “**تَسَوَّمينَ**”; **الأخفش** dedi ki: **مُعْلَمينَ** olur ve **مُرْسَلينَ** olur; senin “**سَوَّمَ** onda atları” sözünden, yani onları salıverdi. Ondan **السائِمَةُ** (gelir). Ancak **الياء** ve **النون** ile geldi; çünkü atlar **سُوِّمَتْ** ve üzerlerinde binicileri vardı. Yüce sözü: “**حِجارَةً مِنْ طينٍ. مُسَوَّمَةٍ**” yani üzerlerinde mühürlerin benzerleri vardır. **أبو زيد**: “**سَوَّمْتُ** adamı”, onu ve **سَوْمَهُ**nu, yani ve ne istediğini, serbest bıraktığın zaman (denir). Ve “**سَوَّمْتُ** kavmin üzerine”, onların üzerine akın edip de içlerinde fesat çıkardığın zaman (denir). Ve **السامُ**: altın damarlarıdır; teki **سامَةٌ**dur. Ve **السامُ**: ölümdür. Ve **السَوامُ** ile **السائِمُ** bir mânâdadır; o, otlayan maldır. Denir ki: “**سامَت** davarlar **تَسومُ سَوْماً**”, yani otladı; o hâlde o **سائِمَةٌ**dir. **السائِمِ** ve **السائِمَةِ**nin çoğulu **سَوائِمُ**dur. Ve “**أَسَمْتُها** ben”, onu otlağa çıkardığın zaman (denir). Yüce dedi: “**فِيهِ تُسيمونَ**”. Ve **السَوْمُ** alışverişte (pazarlıkta)dır; ondan “**ساوَمْتُهُ سواماً**” dersin. Ve “**اسْتامَ** bana karşı”, ve “**تَساوَمْنا**”. Ve “**سُمْتُكَ** deveni **سيمَةً** güzel (bir) (fiyatla)”. Ve o, **السيمَةِ** bakımından elbette pahalıdır. Ve “**سُمْتُهُ** alçaltmayı”, yani onu ona verdim ve onu onun üzerine sevk ettim. Ve **سامَ**, yani geçti. Ve **سَوْمُ** rüzgârların: onların geçişidir. Ve **السِيما**: **الواو**dan kısaltılmıştır. Yüce dedi: “**سِيماهُمْ في وُجوهِهِمْ**”; ve **السِيماءُ** ve **السيمياءُ** iki uzatılmış olarak da gelebilir. Ve dedi ki:
غلامٌ رماه اللهُ بالحُسْنِ يافعـاًله سِيمياءُ لا تَشُقُّ على البَصَرْ
yani ona bakan kimse onunla sevinir.
