# شأب (ش-أ-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A3%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - أ - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشُؤْبوبُ: الدُفْعَةُ من المطر وغيرِه، والجمع الشآبيبُ.

##### Türkçe

**الشُؤْبوبُ**: yağmurdan ve başkasından bir defa (bir itiş/akış); çoğulu **الشآبيبُ**.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش أ ب
جاء شؤبوب من مطر وشآبيب‏.‏
وتقول‏:‏ جواد يعبوب يكفيك من جوده شؤبوب‏.‏

##### Türkçe

ش أ ب
Yağmurdan **شؤبوب** ve **شآبيب** geldi.
Ve dersin ki: **جواد** **يعبوب**; onun **جود**undan sana **شؤبوب** yeter.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّـآبِـيبُ مِن الـمَطر: الدُّفعاتُ. وشُؤْبُوبُ العَدْوِ مثله. ابن سيده: الشُّـؤْبُوبُ: الدُّفْعةُ من المطر وغيره. وفي حديث عليّ، كرم اللّه وجهه: تَمْريهِ الجَنُوبُ دِرَر \<ص:480>
 أَهاضيبِه ودُفَعَ شَآبيبِه؛ الشَّـآبيبُ: جمع شُـؤْبُوبٍ، وهو الدُّفْعةُ من الـمَطر وغيره. أَبو زيد: الشُّـؤْبُوبُ: المطر يُصيبُ المكان ويُخْطئُ الآخر، ومثله النَّجوُ والنَّجاءُ. وشُـؤْبُوبُ كُل شيءٍ: حَدُّه، والجمع الشَّـآبِـيب؛ قال كعب بن زُهير، يذكر الـحِمار والأُتُن: إِذا ما انتحاهُنَّ شُـؤْبُوبُه، *  رأَيْتَ، لجاعِرَتَيه، غُضونا شُؤْبُوبه: دُفْعَتُه. يقول: إِذا عَدا واشتَدَّ عَدوُه، رأَيتَ لجاعِرَتَيْهِ تَكَسُّراً. ولا يقال للـمَطر شُـؤْبُوبٌ إِلا وفيه بَرَدٌ. ويقال للجارية: إِنها لَـحَسنة شآبيب الوجه، وهو أَول ما يَظْهَر من حُسْنِها، في عين النّاظر إِليها. التهذيب في ترجمة غفر: قالت الغَنويَّةُ ما سالَ من الـمُغْفُر، فبَقِـيَ شبه الخُيُوطِ، بين الشَّجَرِ والأَرض، يقال له شآبِـيب الصَّمْغِ؛ وأَنشدت: كأَنَّ سَبْلَ مَرْغِه الـمُلعْلعِ، *  شُـؤْبُوبُ صَمْغٍ، طَلْحُه لم يُقْطعِ

##### Türkçe

**الشَّـآبِـيبُ** yağmurdan: defalar (püskürmeler)dır. Ve **شُؤْبُوبُ** koşunun (hücumun) da onun gibidir.

İbn Sîde: **الشُّـؤْبُوبُ**: yağmurdan ve başkasından bir defa (püskürme)dir. Ve Ali’nin hadîsinde, Allah yüzünü keremli kılsın: “Güney rüzgârı onun yamaçlarını inci taneleri gibi akıtır ve onun **شَآبيبِه**’inin defaları (püskürmeleri) (vardır)”; **الشَّـآبيبُ**: **شُـؤْبُوبٍ**’un çoğuludur; o da yağmurdan ve başkasından bir defa (püskürme)dir. Ebû Zeyd: **الشُّـؤْبُوبُ**: yağmurun bir yere isabet edip ötekini ıskalamasıdır; **النَّجوُ** ve **النَّجاءُ** da bunun gibidir. Ve her şeyin **شُـؤْبُوبُ**’u: onun keskin ucu (sınırı)dır; çoğulu **الشَّـآبِـيب**’dir. Ka‘b b. Züheyr dedi; eşeği ve dişi eşekleri anıyor:

إِذا ما انتحاهُنَّ شُـؤْبُوبُه، *  رأَيْتَ، لجاعِرَتَيه، غُضونا

Onun **شُـؤْبُوبه**’u: onun defası (hamlesi)dir. Diyor ki: koştuğunda ve koşusu şiddetlendiğinde, onun iki böğrü için kırılma (bükülme) görürsün. Ve yağmura **شُـؤْبُوبٌ** denmez; ancak onda dolu bulunduğu zaman (denir). Ve cariye için denir: “O, yüzün **شآبيب**’i bakımından elbette güzeldir”; o, ona bakanın gözünde, onun güzelliğinden ilk görünen şeydir. **التهذيب**’de **غفر** tercümesinde: Ganaviyye dedi ki: **الـمُغْفُر**’dan akan şey; sonra ağaç ile yer arasında iplikler benzeri kaldı; ona **شآبِـيب الصَّمْغِ** denir. Ve şu beyti okudu:

كأَنَّ سَبْلَ مَرْغِه الـمُلعْلعِ، *  شُـؤْبُوبُ صَمْغٍ، طَلْحُه لم يُقْطعِ

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشؤبوب بالضم. لما تقرر أنه ليس في كلامهم فعلول بالفتح: الدفعة من المطر وغيره. أو لا يقال للمطر شؤبوب إلا وفيه برد، قاله ابن سيده. وشؤبوب العدو مثله، وفي حديث علي رضي الله عنه تمريه الجنوب درر أهاضيبه ودفع شآبيبه. وعن أبي زيد: الشؤبوب: المطر يصيب المكان ويخطئ الآخر، ومثله النجو والنجاء. الشؤبوب: حد كل شيء. شؤبوبه: شدة دفعته. قال كعب بن زهير يذكر الحمار والأتن:
  إذا ما انتحاهن شؤبوبـه                      رأيت لجاعرتيه غضونا أي إذا عدا واشتد عدوه رأيت لجاعرتيه تكسرا. الشؤبوب: أول ما يظهر من الحسن في عين الناظر. يقال للجارية إنها لحسنة شآبيب الوجه. الشؤبوب: شدة حر الشمس. وطريقتها إذا طلعت. وحاصل كلام شيخنا أن الشدة مأخوذة في معاني هذه المادة كلها وإن تركه في المعنى الأول. ج أي في الكل شآبيب. وفي لسان العرب عن التهذيب في غ ف ر قالت الغنوية: ما سال من المغفر فبقي شبه الخيوط بين الشجر والأرض. يقال: له شآبيب الصمغ وأنشدت:
  كأن سيل مرغه الملـعـلـع                      شؤبوب صمغ طلحه لم يقطع

##### Türkçe

**الشؤبوب** zamme iledir. Onların sözünde fethayla **فعلول** olmadığı kesinleştiğine göre: yağmur ve başkasından bir defa (vuruş). Yahut yağmura ancak içinde dolu varken **شؤبوب** denir; bunu İbn Sîdeh söylemiştir. Düşmanın **شؤبوب**u da bunun gibidir. Ve Ali رضي الله عنه hadîsinde: “Güney rüzgârı onu, dallarının incileri ve **شآبيب**lerinin itişleriyle (sarsıp) olgunlaştırır.” Ebû Zeyd’den: **الشؤبوب**: bir yere isabet edip ötekini ıskalayan yağmur; bunun benzeri **النجو** ve **النجاء**dır. **الشؤبوب**: her şeyin sınırı. Onun **شؤبوب**u: itişinin şiddeti. Ka‘b b. Zuheyr, eşeği ve dişi eşekleri anarak dedi:
  Eğer onların üzerine onun **شؤبوب**u yönelirse                      iki kalçası için kırışıklıklar gördün
Yani: koştuğu ve koşması şiddetlendiği zaman, iki kalçası için kırılma gördün. **الشؤبوب**: bakanın gözünde güzellikten ilk görünen şey. Cariye için: “O, yüzün **شآبيب**leri bakımından elbette güzeldir” denir. **الشؤبوب**: güneşin hararetinin şiddeti. Ve onun yolu, doğduğu zaman. Şeyhimizin sözünün sonucu: şiddet, bu maddenin mânalarının hepsinde alınmıştır; birinci mânada onu terk etmiş olsa bile. Çoğulu; yani hepsinde: **شآبيب**. Lisânü’l-‘Arab’da, Tehzîb’den, **غ ف ر** maddesinde: Ganeviyye dedi ki: “**المغفر**den akıp da ağaç ile yer arasında iplikler gibi kalan şey.” “Onun sakızın **شآبيب**leri vardır” denir. Ve şu beyti okudu:
  Sanki onun sürtünmesinin akışı, gürül gürül                      kesilmemiş talh sakızının bir **شؤبوب**udur

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D8%A8/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شُؤْبُوبٌ
شُؤْبُوبٌ ذ A shower, or fall, or what pours forth at once or without intermission, of rain (S, A, O, K) &c.: (S, O:) or of rain with hail; for otherwise this term is not applied to rain: (ISd, TA:) pl. شَآبِيبُ: (S, A, O, K: *) this is the pl. of شُؤْبُوبٌ (K, TA) in all its senses: (TA:) or rain that falls upon one place and misses another; like نَجْوٌ and نَجَآءٌ. (AZ, TA.) ― -b2- [A thin, not wide, cloud, of which the rain falls with vehemence. (Freytag, from the Deewán of the Hudhalees.)] ― -b3- A heat, or an unintermitted act, of running. (TA.) ― -b4- Sharpness, vehemence, force, or strength, of anything: (K:) violence, or vehemence, of impetus or pushing or driving, (S, A, O, K,) of rain, (A,) or of anything. (K.) Kaab Ibn-Zuheyr says, speaking of a he-ass and she-asses,
اـِذَا مَا انْتَحَاهُنَّ شُؤْبُوبُهُ
رَأَيْتَ لِجَاعِرَتَيْهِ غُضُونَا
i. e. When he runs vehemently [towards them, or rather when his vehemence of running is directed towards them], thou seest a wrinkling [or wrinkles] in his جَاعِرَتَانِ [dual of جَاعِرَةٌ, q. v.]. (S, O.) ― -b5- The first appearance [or bloom] of beauty. (K.) One says of a girl, or young woman, اـِنَّهَا لَحَسَنَهُ شَآبِيبِ الوَجْهِ Verily she is goodly in respect of the first appearances [or bloomings] of beauty of countenance in the eye of the beholder. (O.) ― -b6- The vehemence of the heat of the sun. (K.) ― -b7- And The طَرِيقَة of the sun: (K:) شَآبِيبُ الشَّمْسِ signifies the lines, or streaks, (طَرَائِق,) of the sun when it rises. (O.) ― -b8- شَآبِيبُ الصَّمْغِ What flows, of the [manna, or gum, called] مِغْفَر [q. v.], and remains like strings, or threads, between the trees and the ground. (T, L.) [See also مَعَابِيبُ.]

##### Türkçe

**شُؤْبُوبٌ**
**شُؤْبُوبٌ** ذ Yağmurun (S, A, O, K) vb. bir sağanağı yahut düşüşü; yahut bir defada veya kesintisiz olarak dökülen şey: (S, O:) yahut dolu ile birlikte yağmur; zira aksi hâlde bu terim yağmura uygulanmaz: (ISd, TA:) çoğulu **شَآبِيبُ**: (S, A, O, K: *) bu, **شُؤْبُوبٌ**’un (K, TA) bütün mânalarında çoğuludur: (TA:) yahut bir yere yağan ve başka bir yeri ıskalayan yağmur; **نَجْوٌ** ve **نَجَآءٌ** gibi. (AZ, TA.) ― -b2- [Yağmurunun şiddetle düştüğü, ince, geniş olmayan bir bulut. (Freytag, Hudhalîlerin Dîvânı’ndan.)] ― -b3- Bir sıcaklık; yahut koşmanın kesintisiz bir fiili. (TA.) ― -b4- Herhangi bir şeyin keskinliği, şiddeti, kuvveti veya gücü: (K:) yağmurun (A) yahut herhangi bir şeyin (K) itişinin veya itmesinin yahut sürmesinin şiddeti veya şiddetliliği. (S, A, O, K.) Ka‘b İbn-Zuheyr, bir erkek eşek ve dişi eşekler hakkında konuşurken der ki,
اـِذَا مَا انْتَحَاهُنَّ شُؤْبُوبُهُ
رَأَيْتَ لِجَاعِرَتَيْهِ غُضُونَا
yani: Onlara doğru şiddetle koştuğunda [daha doğrusu koşmasının şiddeti onlara yöneltildiğinde], onun **جَاعِرَتَانِ**’ında [**جَاعِرَةٌ**’nin ikiliği; bk. o] bir buruşma [yahut buruşukluklar] görürsün. (S, O.) ― -b5- Güzelliğin ilk görünüşü [yahut tazeliği]. (K.) Bir kız yahut genç kadın hakkında şöyle denir: اـِنَّهَا لَحَسَنَهُ **شَآبِيبِ الوَجْهِ** “Şüphesiz o, bakanın gözünde yüzün güzelliğinin ilk görünüşleri [yahut tazelikleri] bakımından güzeldir.” (O.) ― -b6- Güneşin sıcağının şiddeti. (K.) ― -b7- Ve güneşin **طَرِيقَة**’si: (K:) **شَآبِيبُ الشَّمْسِ**, güneş doğduğunda onun çizgileri yahut şeritleri (**طَرَائِق**) mânasına gelir. (O.) ― -b8- **شَآبِيبُ الصَّمْغِ**: [**مِغْفَر** diye adlandırılan] kudret helvasından yahut zamktan (bk. o) akan ve ağaçlarla yer arasında ipler yahut lifler gibi kalan şey. (T, L.) [Ayrıca **مَعَابِيبُ**’e de bak.]
