# شأم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A3%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شأم

المَشْأَمَةُ: المَيْسَرَةُ. وكذلك الشَأْمَةُ. يقال قعد فلانٌ شَأْمَةً. ويقال: يا فلان شائِمْ بأصحابك، أي خُذْ بهم شَأْمَةً، أي ذات الشِمال. ونظرت يَمْنةً وشَأْمَةً. والشُؤْمُ: نقيض اليُمْن؛ يقال: رجل مَشومٌ ومَشْئُومٌ. والأَشائِمُ: نقيض الأَيامِن. ويقال: ما أَشْأَمَ فلاناً. وقد شَأَمَ فلانٌ على قومه يَشْأَمُهُمْ، فهو شائمٌ، إذا جرّ عليهم الشُوْمَ. وقد شُئِمَ عليهم فهو مَشْئُومٌ، إذا صار شُؤْماً عليهم. وقومٌ مَشائيمُ. وأنشد أبو مهدي:
مَشائيمُ ليسوا مُصْلِحينَ عشيرةًولا ناعِبٍ إلاَّ بشُؤْمٍ غُرابُهـا
رَدَّ ناعِباً على موضع مصلحين، وموضعه خفضٌ بالباء أي ليسوا بمصلحين. وقد تشاءموا به.

### Türkçe

**المَشْأَمَةُ**: sol taraf. Ve aynı şekilde **الشَأْمَةُ**. Denilir: falan kimse **شَأْمَةً** oturdu. Ve denilir: ey falan, arkadaşlarınla **شائِمْ**; yani onlarla **شَأْمَةً** al, yani sol tarafın sahibi (olan yöne). Ve baktım **يَمْنةً** ve **شَأْمَةً**. Ve **الشُؤْمُ**: **اليُمْن**’ün zıddı; denilir: **رجل مَشومٌ** ve **مَشْئُومٌ**. Ve **الأَشائِمُ**: **الأَيامِن**’in zıddı. Ve denilir: falanı ne kadar **أَشْأَمَ**. Ve gerçekten falan kimse kavmi üzerine **شَأَمَ** eder, onları **يَشْأَمُهُمْ**; o hâlde o **شائمٌ**dir; onlara **الشُوْمَ** (uğursuzluğu) çektiği zaman. Ve onların üzerine **شُئِمَ** olunmuştur; o hâlde o **مَشْئُومٌ**dur; onların üzerine **شُؤْماً** (uğursuzluk) olduğu zaman. Ve bir kavim **مَشائيمُ**. Ebû Mehdî şu beyti okudu:

**مَشائيمُ**; bir aşireti ıslah ediciler değillerdir
ve bir karga ötüşü de yoktur ki ancak onun kargasının **بشُؤْمٍ**’u (uğursuzluğu) ile (olsun)

**ناعِباً**’ı, **مصلحين** mevkiine reddetti; onun mevkii **الباء** ile cer hâlidir; yani “ıslah ediciler değillerdir” (demek:) “ıslah edicilerle değillerdir”. Ve onunla uğursuz saydılar.
