# شبب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: شبب

ش ب ب
شببت النار‏:‏ رفعتها‏.‏
وشبّ الصبي شباباً وقوم شبّان وشباب وشببة وسقى الله تعالى عصر الشبيبة وعصور الشبائب وتقول‏:‏ كان عصر شبابي أحلى من العسل الشبابي منسوب إلـى بنـي شبابـة مـن أهـل الطائـف‏.‏
وأشبـه اللـه تعالـى‏.‏
وشـب الفرس شباباً وشبيباً‏.‏
وتقول‏:‏ المرء في شبابه كالمهر في شبابه‏.‏
ومن المجاز والكناية‏:‏ شبت الحرب بينهم‏.‏
وسمعت من يحي النار وهو يقول‏:‏ تشبّبي تشبّب النميمـة تسعى بها زهراً إلى تميمه وهو كقولهم‏:‏ أوقد بالنميمة ناراً‏.‏
قال عمر بن أبي ربيعة‏:‏ ليس كالعهد إذ علمـت ولكـن أوقد الناس بالنميمة ناراً وشبّ الخمار وجهها وهو شبوب لوجهها‏.‏
والجوهر يشب بعضه بعضاً‏.‏
و ‏"‏ لبس رسول الله صلـى الله تعالى عليه وسلم مدرعة سوداء فقالت عائشة رضي الله تعالى عنها‏:‏ ما أحسنها عليك يشب سوادها بياضك وبياضك سوادها ‏"‏ أي يرفعه ويزيده‏.‏
ورجل مشبوب‏:‏ حسن الوجه‏.‏
قال العجاج‏:‏ ومـن قريـش كـل مشبـوب أغـر وطلعت المشبوبتان أي الزهرتان وهما الزهرة والمشتري لحسنهما وإشراقهما‏.‏
وقال الشاخ‏:‏ وشب له كذا وأشب‏:‏ رفع وأتيح‏.‏
قال‏:‏ يصف امرأة مذءوبة‏:‏ أشب لها القلوب من بطن قرقري وقد يجلب الشيء البعيد الجوالب ولقيته في شباب النهار وقدم في شباب الشهر‏.‏
وقال مليح الهذليّ يصف ظعائن‏:‏ مكثن على حاجاتهن وقد مضى شباب الضحى والعيس ما تتبرح وقصيدة حسنة الشباب وهو التشبيب‏.‏
قال كثير‏:‏ إذا شبّبت فـي غيـر ابـن ليلـى عروض قصيدة بغض الشبـاب وكان جرير أرق الناس شباباً‏.‏
وكان أبـو الحسـن الأخفـش يقـول‏:‏ الشبـاب قطيعـة لجريـر دون الشعراء وشبب قصيدته بفلانة‏.‏
قال عمر بن أبي ربيعة‏:‏ فبتلك أهذي ما حييت صبابة وبهـا الحيـاة أشبب الأشعارا وأشـب اللـه تعالـى قرنـك‏.‏
وأشـب فلـان بنيـن إذا شـب بنوه‏.‏
وهو مشبوب الأظافر‏:‏ محدّدها كأنها تلتهب لحدتها‏.‏
قال‏:‏ صعب البديهة مشبوب أظافره مواثب أهرت الشدقين حساس

### Türkçe

ش ب ب
**شببت النار**: onu yükselttim.
Ve **شبّ الصبي** **شباباً**; ve bir kavim **شبّان** ve **شباب** ve **شببة**. Ve Allah Teâlâ **عصر الشبيبة**’yi ve **عصور الشبائب**’i sulasın. Ve dersin ki: “**كان عصر شبابي** baldan daha tatlı idi.” **الشبابي**: Tâif ehlinden **بني شبابة**’ye nispet edilmiştir.
Ve Allah Teâlâ **أشبـه**.
Ve at **شبّ** **شباباً** ve **شبيباً**.
Ve dersin ki: “Kişi **شبابه**’inde, tayın **شبابه**’inde olduğu gibidir.”
Ve mecaz ve kinayedendir: “Aralarında savaş **شبت**.”
Ve ben, ateşi tutuşturan birini işittim; o şöyle diyordu: “**تشبّبي تشبّب النميمة**; onu, çiçekler olarak Temîm’e doğru koşturursun.” Ve bu, onların şu sözleri gibidir: “Koğuculukla bir ateş yaktı.”
Ömer b. Ebî Rebîa dedi: “O ahid gibi değildir, bildin; fakat insanlar koğuculukla bir ateş yaktılar ve (o ateş) **شبّ**.” Ve örtü onun yüzünü **شبّ**; ve o, onun yüzü için **شبوب**’dur.
Ve cevher, bazısı bazısını **يشب**.
Ve: “Resûlullah sallallahu teâlâ aleyhi ve sellem siyah bir **مدرعة** giydi; bunun üzerine Âişe radıyallahu teâlâ anhâ dedi ki: ‘Senin üzerinde ne güzeldir; onun siyahlığı senin beyazlığını **يشب** ve senin beyazlığın onun siyahlığını (işte böyle) (yapar).’” Yani onu yükseltir ve artırır.
Ve **رجل مشبوب**: yüzü güzel (olan).
A‘câc dedi: “Ve Kureyş’ten her **مشبوب** **أغر**.” Ve iki **المشبوبتان** doğdu; yani iki **الزهرتان**; ve onlar, güzellikleri ve parıltıları sebebiyle **الزهرة** ve **المشتري**’dir.
Ve Şâh dedi: “Ve ona şöyle şöyle **شب** ve **أشب**: yükseltti ve mümkün kıldı.”
Dedi: (Bir) **مذءوبة** kadını vasfeder: “Ona, bir **قرقري** karnından kalpler **أشب**.” Ve uzak, dolaşan şeyi **الجوالب** getirebilir. Ve onu, gündüzün **شباب**’ında gördüm; ve ayın **شباب**’ında geldi.
Ve Melîh el-Hüzelî, göçen kadınları vasfederek dedi: “İhtiyaçları üzerinde kaldılar; hâlbuki kuşluğun **شباب**’ı geçmişti; ve develer yerinden ayrılmıyor.” Ve **قصيدة حسنة الشباب**; ve o, **التشبيب**’dir.
Kesîr dedi: “Eğer **شبّبت** (de) Leylâ’nın oğlundan başkasında bir kasidenin veznini (işlersen), **الشباب**’ın buğzu (olur).” Ve Cerîr, insanların **شباباً** bakımından en ince (olanı) idi.
Ve Ebû’l-Hasen el-Ahfeş derdi ki: “**الشباب**: Cerîr için, şairlerin dışında bir **قطيعة**’dır.” Ve onun kasidesini falanca kadınla **شبب**.
Ömer b. Ebî Rebîa dedi: “İşte onunla, yaşadığım müddetçe bir **صبابة** sayıklarım; ve onunla hayat (vardır); şiirleri **أشبب**.” Ve Allah Teâlâ senin akranını **أشـب**.
Ve falanca, oğulları büyüdüğünde, oğullar bakımından **أشـب**.
Ve o, **مشبوب الأظافر**’dir: onların sivri (olanı); sanki keskinliklerinden dolayı alevlenirler.
Dedi: “Zor kavrayışlı, **مشبوب أظافره**, sıçrayıcı; iki çeneyi yırtmış; hassas.”
