# شبب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شبب

الشَباب: جمع شابٍّ، وكذلك الشُبَّان. والشَباب أيضاً: الحداثة، وكذلك الشبيبة، وهو خِلافُ الشَيْبِ. تقول: شَبَّ الغلام يَشِبُّ شَباباً وشبيبة. وأَشَبَّهُ اللهُ، وأَشَبَّ اللهُ قَرْنَهُ بمعنىً، والقَرْنُ زيادة في الكلام. وامرأةٌ شَبَّةٌ وشابَّةٌ بمعنىً. وأَشَبَّ الرجل بَنينَ، إذا شَبَّ أولاده. واُشِبَّ لي كذا، إذا أُتيحَ لي، وشُبَّ أيضاً: على ما لم يُسَمَّ فاعلُه فيهما. وقولهم أَعْيَيْتَني مِنْ شُبَّ إلى دُبَّ أي من لَدُنْ شَبَبْتُ إلى أن دَبَبْتُ على العصا. والتشبيبُ: النَسيبُ، يقال: هو يُشَبِّبُ بفلانةَ، أي يَنْسُبُ بها. والشِبابُ بالكسر: نشاط الفرس ورفْعُ يديه جميعاً. تقول: شبَّ الفرسُ يَشِبُّ ويَشُبُّ شِباباً وشَبيباً، إذا قَمَصَ ولعِبَ، وأَشْبَبْتُهُ أنا، إذا هَيَّجْتَه، وكذلك إذا حَرَنَ، يقال: بَرِئْتُ إليك من شِبابِهِ وشَبيبِهِ، وعِضاضِهِ وعَضيضِهِ. الأصمعي: الشَبَبُ: المُسِنُّ من ثيران الوحش الذي انتهى أسنانُه؛ وكذلك الشَبوبُ. تقول منه: أَشَبَّ الثَوْرُ فهو مُشِبٌّ، وربما قالوا: إنّه لَمِشَبٌّ بكسر الميم. والشَبَبُ: الثور الذي انتهى شباباً. أبو عمرو: مَرَرْتُ برجال شَبَبةٍ، أي شبّانٍ. وشَبَبْتُ النار والحَرْبَ أَشُبُّها شَبّاً وشُبوباً، ?إذا أَوْقَدْتَها. والشبوبُ بالفتح: ما توقَدُ به النارُ. ويقال: هذا شَبَوبٌ لكذا، أي يَزيدُ فيه ويُقَوِّيهِ. وتقول: شَعَرُها يَشُبُّ لونَها، أي يَظْهِرُهُ يُحَسِّنُهُ. ويقال للجميل: إنه لمشبوبٌ. قال ذو الرمّة:
إذا الأَرْوَعُ المَشْبوبُ أضْحى كأنّهعلى الرَحْلِ مِمَّا مَنَّهُ السَيْرُ أَحْمَقُ

### Türkçe

**الشَباب**: **شابٍّ**’ın cem‘idir; ve yine **الشُبَّان**. Ve **الشَباب** ayrıca: gençliktir; ve yine **الشبيبة**; ve o, **الشَيْبِ**’in zıddıdır. Dersin ki: oğlan **شَبَّ** eder, **يَشِبُّ**; **شَباباً** ve **شبيبة** (olarak). Ve Allah onu **أَشَبَّهُ** etti; ve Allah onun **قَرْنَهُ**’unu **أَشَبَّ** etti, bir mânâ ile; ve **القَرْنُ** sözde bir ziyadedir. Ve bir kadın **شَبَّةٌ** ve **شابَّةٌ**, bir mânâ ile. Ve adam **أَشَبَّ** etti oğullar (sahibi oldu), çocukları **شَبَّ** edince. Ve bana şu **اُشِبَّ** edildi, bana mümkün kılınınca; ve **شُبَّ** da (denir): ikisinde de fâili adlandırılmamış olana göre. Ve onların sözü: “Seni **شُبَّ**’dan **دُبَّ**’a kadar beni âciz bıraktın”; yani “**شَبَبْتُ**’umdan, asaya dayanarak **دَبَبْتُ** edinceye kadar.” Ve **التشبيبُ**: **النَسيبُ**’dir; denir: o, falanca kadınla **يُشَبِّبُ** eder; yani onunla **يَنْسُبُ** eder. Ve **الشِبابُ** (kesre ile): atın canlılığı ve iki elini birlikte kaldırmasıdır. Dersin ki: at **شبَّ** eder, **يَشِبُّ** ve **يَشُبُّ**; **شِباباً** ve **شَبيباً** (olarak), sıçrayıp oynayınca; ve ben onu **أَشْبَبْتُهُ**, onu kışkırttığımda; ve yine, inat edip durduğunda; denir: “Onun **شِبابِهِ**’inden ve **شَبيبِهِ**’inden, ve **عِضاضِهِ**’ından ve **عَضيضِهِ**’inden sana karşı beri oldum.” **الأصمعي**: **الشَبَبُ**: yaban öküzlerinin yaşlısı; dişleri sona ermiş olan; ve yine **الشَبوبُ**. Ondan dersin: öküz **أَشَبَّ** etti; o hâlde o **مُشِبٌّ**’dir; ve belki dediler ki: “Şüphesiz o, mîm’in kesresiyle **لَمِشَبٌّ**’dir.” Ve **الشَبَبُ**: gençliği sona ermiş olan öküzdür. **أبو عمرو**: “**شَبَبةٍ** adamların yanından geçtim”; yani **شبّانٍ**. Ve ateşi ve savaşı **شَبَبْتُ**; onu **أَشُبُّها**; **شَبّاً** ve **شُبوباً** (olarak), onu yaktığında. Ve **الشبوبُ** (fetha ile): ateşin onunla yakıldığı şeydir. Ve denir: “Bu, şu şey için bir **شَبَوبٌ**’dur”; yani onda artırır ve onu kuvvetlendirir. Ve dersin ki: “Onun saçı, onun rengini **يَشُبُّ**”; yani onu ortaya çıkarır, onu güzelleştirir. Ve güzele denir: “Şüphesiz o, **لمشبوبٌ**’dur.” **ذو الرمّة** dedi ki:
إذا الأَرْوَعُ **المَشْبوبُ** أضْحى كأنّهعلى الرَحْلِ مِمَّا مَنَّهُ السَيْرُ أَحْمَقُ
