# شبث — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%AB/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%AB/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شبث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%AB.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: شبث

ش ث ب
شبث ، ثبش : ( مستعملان ) .
ثبش : ثُباش من أَسماء العرب مَعْروف ، وكأنه مَقْلوب شُبَاث .
شبث : وقال أبو عُبيد ، عن الأصمعيّ : الشبَثُ : دُوَيْبَةٌ كثيرة الأرجل عظيمة الرأس ، وجَمعه شِبْثانٌ ، وأنشد غيره :
مَشارِبُ شِبْثانٍ لَهُنَّ هَمِيمُ
عَمْرو ، عن أبيه : الشبَثُ : الْعَنْكَبُوتُ ، وكذلك قال ابن الأعرابي .
وقال الليث : هي ذُوَيْبَّةٌ تكون في الأرض ، تُخَرِّب الأرض وتكون عند النُّدُوَّةِ ، والجميع الشِّبْثانُ .
قال : والتّشَبُّثُ : اللُّزومُ وشدّة الأَخْذِ ، ورجُلٌ شُبَثَةٌ ضُبَثَةٌ ، وإذا كان ملازماً لِقِرْنِه لا يُفَارِقه .
قلت : وأمّا البَقْلَةُ التي يقال لها الشِّبِثُ فمُعرْبة ، ورَأَيْتُ البَحْرانِيِّين يُسمونها سِبِثٌ بالسِّينِ ، والتَّاء ، قلبوا الشين سِيناً والذّالَ تاء ، وهي بالفارسية يقال لها شوِذ بالذال المعجمة .

### Türkçe

ش ث ب
**شبث** , **ثبش** : (ikisi de kullanımdadır).

**ثبش** : **ثُباش** Arapların isimlerindendir, bilinir; sanki **شُبَاث**’ın ters çevrilmişidir.

**شبث** : Ebû ʿUbeyd, el-Asmaʿî’den şöyle dedi: **الشبَثُ**: çok ayaklı, büyük başlı bir küçük canlıdır; çoğulu **شِبْثانٌ**’dır. Başkası da şu beyti okudu:
مَشارِبُ **شِبْثانٍ** لَهُنَّ هَمِيمُ

ʿAmr, babasından: **الشبَثُ**: örümcektir; İbnü’l-Aʿrâbî de böyle dedi.

el-Leys dedi: O, yerde bulunan bir küçük canlıdır; yeri tahrip eder ve **النُّدُوَّةِ** yanında bulunur; hepsi **الشِّبْثانُ**’dır.

Dedi: **التّشَبُّثُ**: yapışma ve tutuşun şiddetidir; ve bir adam **شُبَثَةٌ ضُبَثَةٌ**’dir; ve eğer boynuzdaşına yapışık olup ondan ayrılmıyorsa.

Dedim: **الشِّبِثُ** denilen sebzeye gelince, o Arapçalaştırılmıştır; ve ben Bahreynlilerin onu **سِبِثٌ** diye, **السِّينِ** ve **التَّاء** ile adlandırdıklarını gördüm; **الشين**’i **سِيناً**a ve **الذّالَ**’ı **تاء**ya çevirdiler. Farsçada ona **شوِذ** denir; **الذال** المعجمة ile.
