# شبرق (ش-ب-ر-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ب - ر - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والشين
شدقم: الشَّدْقميَ: الواسع الشِّدْق، والشّدقم أيضاً. ويقال: هو منسوب إلى شَدقَهم وهو فحل من فحول إبل العرب معروف.
دمشق: الدَّمْشَقُ: الخفيفة من النوق، السريعة. ودِمَشْقُ: اسم جند من أجناد الشام، واسم كورة من كورها.
برقش: البَرْقشة: شبه تنقيش بألوان شتى، وإذا اختلف لون الأرقش سمي: برقشة.
والبِرْقِشُ طويئر من الحمر صغير، منقش بسواد وبياض، قال:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق
شبرق: الشِّبْرِقُ: نبات غض.
والشِّبرِقة. نهش البازي اللحم، وتمزيقه.
وثوب مُشَبْرقٌ، أي: أَفْسِدَ نَسْجاً وسخافة. وصار الثوب شباريق، أي: قطعاً، قال:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ
والدابة تُشَبْرِقُ في عدوها، وهو شدة تباعد قوائمها، قال:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق
قشبر: القُشْبُورُ: المرأة التي لا تحيض.
قرشم: القُرْشُوم: شجرة، زعموا، أنها تنبت القردان، وذلك أنها مأواها.
شقرق: الشِّقِرّاقُ، والشِّقِرقاقُ، والشِّرِقْراقُ، لغات: طائر يكون بأرض الحرم، في منابت النخل كقدر الهُدْهُد، مرقط بخضرة وبياض وحمرة وسواد، قال: صوت شُقُرّاقٍ إذا قال: قِرِرْ ششقل:
الشَّشْقَلَةُ: كلمة حميرية عبادية، لهج بها صيارفة العراق في تعبير الدينار. يقولون: قد ششقلناها أي: الدنانير، أي: عيرناها، إذا وزنوها ديناراً ديناراً. ليست بعربية محضة.
قنفش: القَنْفَشَةُ: التّقَبُّض. وعجوز قِنْفِشة: متقبضة.

##### Türkçe

**القاف** ve **الشين**

شدقم: **الشَّدْقميَ**: **الشِّدْق**’ı geniş olan; ve **الشّدقم** da (böyledir). Ve denilir ki: o, **شَدقَهم**’a nispet edilmiştir; o, Arap develerinin erkeklerinden, bilinen bir erkek devedir.

دمشق: **الدَّمْشَقُ**: dişi develerden hafif olan, hızlı olan. Ve **دِمَشْقُ**: Şam’ın askerî birliklerinden bir birliğin adı ve onun bölgelerinden bir bölgenin adıdır.

برقش: **البَرْقشة**: türlü renklerle bir çeşit nakışlama gibidir; ve **الأرقش**’ın rengi farklılaştığında ona **برقشة** denildi.

Ve **البِرْقِشُ**: eşeklerden küçük bir kuşçuktur; siyah ve beyazla beneklidir. Dedi ki:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق

شبرق: **الشِّبْرِقُ**: taze bir bitkidir.
Ve **الشِّبرِقة**. Doğanın eti ısırması ve onu parçalayışı.

Ve **مُشَبْرقٌ** elbise: yani, dokuma bakımından ve gevşeklik bakımından bozulmuş. Ve elbise **شباريق** oldu; yani, parçalar. Dedi ki:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ

Ve binek hayvanı koşusunda **تُشَبْرِقُ**; o, ayaklarının şiddetle birbirinden uzaklaşmasıdır. Dedi ki:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق

قشبر: **القُشْبُورُ**: hayız görmeyen kadın.

قرشم: **القُرْشُوم**: bir ağaçtır; zannettiler ki o, keneleri bitirir; bu da, onun barınağı olması sebebiyledir.

شقرق: **الشِّقِرّاقُ** ve **الشِّقِرقاقُ** ve **الشِّرِقْراقُ**: lehçelerdir; Harem toprağında, hurma bitkilerinin yetiştiği yerlerde bulunan bir kuştur; **الهُدْهُد** kadar; yeşillik, beyazlık, kırmızılık ve siyahlıkla beneklidir. Dedi ki: **شُقُرّاقٍ**’ın sesi, söylediğinde: قِرِرْ

ششقل: **الشَّشْقَلَةُ**: Himyerî, ibâdî bir kelimedir; Irak sarrafları dinarı ifade etmede onunla lehçelendiler. Derler ki: **ششقلناها**; yani: dinarları; yani: onları ayarladık; onları dinar dinar tarttıklarında. Katıksız Arapça değildir.

قنفش: **القَنْفَشَةُ**: büzülme. Ve **قِنْفِشة** kocakarı: büzülmüş.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

شَبْرَقْت الثوب شَبْرَقَةً وِشبْراقاً، أي مزَّقْتَهُ. قال الشاعر:
فأَدْرَكْنَهُ يَأْخُذْنَ بالساقِ والنَـسـاكما شَبْرَقَ الوِلْدانُ ثوبَ المقَدَّسي
وصار الثوب شَباريقَ، أي قِطَعاً. وشَبْرَقْتُ اللحم وشَرْبَقْتُهُ، أي قطتُه. والشِبْرِقُ: نبت، وهو رَطْبُ الضَريعِ.

##### Türkçe

**شَبْرَقْت** elbiseyi **شَبْرَقَةً** ve **وِشبْراقاً** (şeklinde), yani onu yırttım. Şair dedi ki:
فأَدْرَكْنَهُ يَأْخُذْنَ بالساقِ والنَـسـاكما شَبْرَقَ الوِلْدانُ ثوبَ المقَدَّسي
Ve elbise **شَباريقَ** oldu; yani parçalar (hâlinde). Ve ben eti **شَبْرَقْتُ** ve onu **وشَرْبَقْتُهُ**; yani onu parçaladım. Ve **الشِبْرِقُ**: bir bitkidir; o, **الضَريعِ**’in tazesidir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ثوب مُشَبْرَق وشَبْرَقٌ
وشِبْراق وشُبارِق وشَبارِق وشَبارِيق: مقطَّع ممزَّق. وقد شَبْرَقَه شَبْرَقة وشِبْراقاً وشَرْبَقه شَرْبَقةً؛ المصدر عن كراع: مزَّقه؛ قال امرؤ القيس:
فأَدْرَكْنَه يأخُذْن بالسّاق والنَّسا،
كما شَبْرَقَ الوِلْدانُ ثوبَ المُقَدَّسِ
والمُقَدَّسُ: الراهب ينزل من صَوْمَعتِه إلى بيت المَقْدِس فيمزِّق الصبيانُ ثيابَه تبرُّكاً به. الليث: ثوب مُشَبْرَق أُفْسِدَ نَسْجاً وسَخافةً. وصار الثوب شَبارِيقَ أي قِطَعاً؛ وأَنشد لذي الرمة: فجاءتْ كنَسجِ العَنْكَبُوت كأَنَّه،
على عَصَوَيْها، سابِريُّ مُشَبْرَقُ
قال ابن بري: ومنه قول الأَسود بن يعفر:
لَهَوْتُ بِسِرْبالِ الشَّبابِ مُلاوةً،
فأَصْبَحَ سِرْبالُ الشَّبابِ شَبارِقا
والمُشَبْرَقُ من الثياب: الرقيقُ الرديء النسج، ويقال للثوب من الكتان مثل السَّبَنِيّة مُشَبرَق. وشَبْرَقْت اللحمَ وشَرْبَقْتُه أي قطَّعْته. وشَبرَقَ البازي اللحم: نَهَسَه. وشَبْرَقَت الدابةُ في مَشْيها: باعَدَتْ خَطْوَها. والشِّبْراق: شِدَّة تباعُدِ ما بين القوائم؛ قال: كأنَّها، وهي تَهادَى في الرُّفَقْ
من ذَرْوِها، شبْراق شَدٍّ ذي عَمَقْ
وروي:
من جَذْبِها شِبْراق شدٍّ ذي مَعَقْ
والدابة يُشَبرِق في عَدْوِه: وهو شدَّة تَباعُد قوائِمه. والشِّبْرِقِ، بالكسر: نبات غضٌّ، وقيل: شجرمَنْبِته نجد وتهامة وثمرتُه شاكة صغيرة الجرم حرام مثل الدم منبتها السِّباخ والقِيعان، واحدته شِبْرِقة؛ وقالوا: إذايَبِس الضَّرِيع فهو الشِّبْرِق، وهو نبت كأظفار الهِرِّ. الفراء: الشِّبْرِق نبت وأَهل الحجاز يسمونه الضَّريعَ إذا يبس، وغيرهم يسمّيه الشّبْرِقَ. الزجاج: الشِّبْرِق جنس من الشوك إذا كان رطباً فهو شِبْرِق، فإذا يبس فهو الضَّريع. أَبو زيد: الشِّبْرِق يقال له الحِلَّة، ومَنْبِتُه نجد وتهامة، وثمرته حَسَكة صِغار، ولها زهرة حمراء. والشِّبْرِقةُ: الشيء السخيف القليل من النبات والشجر؛ هكذا حكاه أَبو حنيفة مؤثناً بالهاء. ويقال: في الأَرض شِبْرِقة من نبات وهي المُنْتَثِرة. ابن شميل: الشِّبرِق الشيء السخِيف من نبت أو بقل أَو شجر أَو عِضاهٍ، والشِّبْرِقة من الجَنَبة، وليس في البقل شِبْرِقة ولا يخرج إلا في الصيف. والشِّبْرِق، بالكسر: نبت وهو رَطْب الضَّريع؛ قال امرؤ القيس: فأَتْبَعْتُهم طَرْفي، وقد حالَ دُونَهم
عَوازِبُ رَمْلٍ ذي أَلاءٍ وشِبْرِق
وفي حديث عطاء: لا بأس بالشِّبْرِق والضَّغابيس ما لم تَنْزِعْه من أَصله؛ الشِّبْرِق: نبت حجازي يؤكل وله شوك، وإذا يَبِس سمي الضريع؛ معناه لا بأس بقطعهما من الحرم إذا لم يُسْتَأصَلا؛ ومنه في ذكر المستهزئين: فأَما العاصُ بن وائل فإنه خرج على حمار فدخل في أَخْمَصِ رِجْلِه شِبْرِقةٌ فهلك؛ أَبو عمرو: المُشَبْرَق الرقيق من الثياب، والمقطوع أَيضاً مُشَبْرَق.
اللحياني: ثوبٌ شَبارِق وشَمارِق ومُشَبْرَق ومُشَمْرَق، والشِّبْرقة القطعة من الثوب، والشَّبارق أَلوان اللحم المطبوخة، فارسي معرب أَلحقوه بعُذافِر. وشِبْرِقٌ: اسم عربي؛ حكاه ابن دريد وقال: لا أَعرفه.

##### Türkçe

Elbise **مُشَبْرَق** ve **شَبْرَقٌ**
ve **شِبْراق** ve **شُبارِق** ve **شَبارِق** ve **شَبارِيق**: kesilmiş, yırtılmış parçalanmış. Ve onu **شَبْرَقَه**
**شَبْرَقة** ve **شِبْراقاً** olarak ve onu **شَرْبَقه** **شَرْبَقةً** olarak; mastar, Kıra‘’dan: onu parçaladı; dedi
İmru’ul-Kays:
“Onu yakaladılar; baldırdan ve sinirden tutarak alırlar,
tıpkı çocukların **المُقَدَّسِ**’in elbisesini **شَبْرَقَ** etmesi gibi.”
Ve **المُقَدَّسُ**: rahip; **صَوْمَعتِه**’sinden **بيت المَقْدِس**’e iner de çocuklar onun elbiselerini, onunla bereketlenmek için yırtarlar. el-Leys: **ثوب مُشَبْرَق**; dokuma bakımından ve bayağılık bakımından bozulmuş. Ve elbise **شَبارِيقَ** oldu; yani parçalar. Ve Zü’r-Rumme’ye ait olarak inşad etti:
“Örümceğin dokuması gibi geldi; sanki o,
iki değneğinin üzerinde, **سابِريُّ مُشَبْرَقُ**.”
İbn Berrî dedi: Ve ondandır el-Esved b. Ya‘fer’in sözü:
“Gençliğin gömleğiyle bir müddet eğlendim,
derken gençliğin gömleği **شَبارِقا** oldu.”
Ve elbiselerden **المُشَبْرَقُ**: ince, dokuması kötü olan. Ve ketenden olan elbiseye, **السَّبَنِيّة** gibi, **مُشَبرَق** denir. Ve eti **شَبْرَقْت** ve onu **شَرْبَقْتُه**; yani onu parçaladım. Ve doğan eti **شَبْرَقَ**: onu ısırdı. Ve binek, yürüyüşünde **شَبْرَقَت**: adımını uzaklaştırdı. Ve **الشِّبْراق**: ayaklar arasındaki uzaklığın şiddeti; dedi:
“Sanki o, yumuşak yürüyüşte salınırken, **الرُّفَقْ** içinde,
tepesinden, derinliği olan bir **شَدٍّ**’in **شبْراق**’ı.”
Ve şöyle rivayet edildi:
“çekişinden, eğriliği olan bir **شَدٍّ**’in **شِبْراق**’ı.”
Ve binek, koşusunda **يُشَبرِق**: o, ayaklarının uzaklaşmasının şiddetidir.

Ve **الشِّبْرِقِ** (kesre ile): taze bir bitki; ve denildi ki: Necd ve Tihâme’nin bitirdiği bir ağaçtır; meyvesi küçük cüsseli dikenli; haramdır; kan gibi; bitiş yeri tuzlu topraklar ve düzlüklerdir; tekili **شِبْرِقة**’dir. Ve dediler ki: **الضَّرِيع** kuruyunca o **الشِّبْرِق**’tir; ve o, kedinin tırnakları gibi bir bitkidir. el-Ferrâ: **الشِّبْرِق** bir bitkidir; Hicaz ehli ona kuruduğu zaman **الضَّريعَ** der; başkaları ona **الشّبْرِقَ** der. ez-Zeccâc: **الشِّبْرِق** diken cinsidir; yaş iken o **شِبْرِق**’tir; kuruyunca o **الضَّريع**’dir. Ebû Zeyd: **الشِّبْرِق**’e **الحِلَّة** denir; bitiş yeri Necd ve Tihâme’dir; meyvesi küçük **حَسَكة**’dir; ve onun kırmızı bir çiçeği vardır. Ve **الشِّبْرِقةُ**: bitki ve ağaçtan olan değersiz az şey; Ebû Hanîfe bunu, **الهاء** ile müennes olarak böyle nakletti. Ve denir: yerde bitkiden bir **شِبْرِقة** vardır; o, dağınık olandır. İbn Şümeyl: **الشِّبرِق**; bitkiden yahut otlardan yahut ağaçtan yahut **عِضاهٍ**’dan olan değersiz şeydir. Ve **الشِّبْرِقة** **الجَنَبة**’dendir; ve otlarda **شِبْرِقة** yoktur; ancak yazın çıkar. Ve **الشِّبْرِق** (kesre ile): bir bitkidir; o, **الضَّريع**’in yaş olanıdır; dedi İmru’ul-Kays:
“Bakışımı onların ardından gönderdim; hâlbuki onların önüne engel oldu
**عَوازِبُ** kum; **أَلاءٍ** ve **شِبْرِق** sahibi.”
Ve Atâ’nın hadîsinde: **الشِّبْرِق** ve **الضَّغابيس**’te, onu kökünden sökmedikçe bir sakınca yoktur; **الشِّبْرِق**: Hicazî bir bitkidir; yenir ve onun dikeni vardır; kuruyunca **الضريع** diye adlandırılır; manası: ikisini, kökleri tüketilmedikçe, haremden kesmekte sakınca yoktur. Ve ondandır, alay edenlerin zikrinde: “**العاصُ بن وائل**’e gelince, o bir eşek üzerinde çıktı; derken ayağının tabanına bir **شِبْرِقةٌ** girdi de helâk oldu.” Ebû Amr: **المُشَبْرَق** elbiselerden ince olandır; ve kesilmiş olan da **مُشَبْرَق**’tır.

el-Lihyânî: **ثوبٌ شَبارِق** ve **شَمارِق** ve **مُشَبْرَق** ve **مُشَمْرَق**; ve **الشِّبْرقة** elbiseden parçadır. Ve **الشَّبارق** pişmiş etlerin renkleridir; Farsça, Arapçalaştırılmıştır; onu **عُذافِر**’e ilhak ettiler. Ve **شِبْرِقٌ**: Arapça bir isimdir; İbn Düreyd onu nakletti ve dedi: onu bilmem.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشبرق، كزبرج: رطب الضريع نقله الجوهري، قال الفراء: والشبرق: نبت ، وأهل الحجاز يسمونه الضريع إذا يبس، وغيرهم يسميه الشبرق، وقال الزجاج: الشبرق: جنس من الشوك، إذا كان رطبا فهو شبرق ، فإذا يبس فهو الضريع، وقال أبو زيد: الشبرق يقال له: الحلة، ومنبته بنجد وتهامة، وثمرتها حسكة صغار، ولها زهرة حمراء، وقال غيره: هو نبات غض، وقيل: شجر ثمرته شاكة صغيرة الجرم حمراء مثل الدم، منبتها السباخ والقيعان قال أبو حنيفة: واحدته بهاء وبها سمي الرجل، وهى عشبة ذكروا أن لها أطرافا كأطراف الأسل، فيها حمرة، ولذلك قال مالك ابن خالد الخناعي:
  ترى القوم صرعى جثوة اضجعوا معا                      كأن بأيديهـم حـواشـي شـبـرق شبه الدماء التي بهم بحواشي الشبرق لقصره، قال الراجز، ووصف غيثا:
  فبدعت أرنبه وخرنقه
  وعمل الثعلب عملا شبرقه عمله: غطاه، أي: طال من الخصب حتى خفي الثعلب، وهذا حين أفرط في تطويله، وبدعت: أكلت من الخصب حتى سمنت.
 والشبرق: مرعى سوء غير ناجع في راعيته، ولا نافع، ومنابته الرمل قال امرؤ القيس:
  فأتبعتهم طرفي وقد حال دونهم                      غوارب رمل ذي ألاء وشبرق وقال ابن عباد: الشبرق: ولد الهرة.
 وعوذ بن شبرق كذا في النسخ، والصواب: عون بن شبرق، وضبطه الحافظ كدرهم، روى عن أبي بكر الهذلي، وعنه موسى بن سعيد الراسبي. وعاصم بن شبرقة روى عنه حماد ابن سلمة : محدثان.
 وقال ابن دريد : شبرق: اسم عربي، ولا أعرفه.
 والشبارق، والشباريق: القطع يقال: صار الثوب شباريق، أي: قطعا،

  أو يقال: ثوب شبرق، كجعفر وعلابط وعنادل وقرطاس وقناديل الثانية والرابعة عن ابن دريد ، وكذا: ثوب مشبرق ، أي: مقطع كله وممزق، وقال اللحياني: ثوب شبارق وشمارق ومشبرق ومشمرق، وأنشد ابن بري للأسود بن يعفر:
  لهوت بسربال الشباب مـلاوة                      فأصبح سربال الشباب شبارقا والشبراق كقرطاس، من كل شيء: شدته عن ابن عباد .
 والشبراق من الثياب: المتخرق عن ابن عباد، وقد تسقط هذه من بعض النسخ.
 والشبارق، كعلابط وعنادل: شجر عال له ورق أحرش مثل ورق التوت، وعود صلب جدا يكل الحديد ويقلد الخيل وغيره، كالبقر والغنم وكل ما خيف عليه بعوده عوذة للعين. قال أبو حنيفة: وربما أهدى للرجل القطعة منه فأثاب عليه البكر، وإذا قدر عليه اتخذت منه الأرعوة، وهي نير البقر، لصلابته.
 وشبارق، بالفتح : ة بزبيد وإليها يضاف باب من أبواب زبيد، وهكذا ضبطه الصاغاني، وهو المشهور. وسياق المصنف يقتضي أن يكون بالضم، بدليل قوله فيما بعد وكعنادل: ما اقتطع من اللحم صغارا وطبخ عن ابن دريد ، قال: وهذا معرب وقال الجوهري: والشبارق معرب ألحقوه بعذافر، فهذا يدل على أنه بالضم، فانظر ذلك.
 والشبارق: الجماعة من الناس. والشبرقة: نهش البازي الصيد وتمزيقه قاله الليث.
 والشبرقة: قطع الثوب، وقد شبرقه شبرقة وشبراقا وشربقه شربقة: إذا مزقه، قال امرؤ القيس يصف الكلاب والحمار:
  فأدركنه يأخذن بالساق والنـسـا                      كما شبرق الولدان ثوب المقدسي المقدسي: الذي أتى من بيت المقدس، كما في الصحاح، ويروى  المقدس  وهو الراهب ينزل من صومعته إلى بيت المقدس، فيمزق الصبيان ثيابه تبركا به، وقد ذكر في السين.
 والشبرقة: عدو الدابة وخدا وقد شبرقت، وهو شدة تباعد قوائمه.
 وقال الليث: ثوب مشبرق : إذا أفسد نسجا وسخافة، قال ذو الرمة:
  فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه                      على عصويها سابري مشبرق وقال غيره: المشبرق من الثياب: الرقيق الرديء النسج، ويقال للثوب من الكتان مثل السبنية مشبرق .
 ومما يستدرك عليه: شبرقت اللحم: قطعته، مثل شربقته، نقله الجوهري.
 والشبراق، بالكسر: شدة تباعد ما بين القوائم، قال رؤبة:
  كأنها وهي تهادى في الرقـق
  من ذروها شبراق شد ذي عمق والشبرقة، كزبرجة: الشيء السخيف القليل من النبات والشجر، هكذا حكاه أبو حنيفة مؤنثا بالهاء، ويقال: في الأرض شبرقة من نبات، وهي المنتثرة. وقال ابن شميل: الشبرق: الشيء السخيف من نبت، أو بقل، أو شجر، أو عضاه.
 والشبرقة من الجنبة، وليس في البقل شبرقة.
 والمشبرق من الثياب. المقطوع عن أبي عمرو.
 والشبرقة، كزبرجة : القطعة من الثوب.

##### Türkçe

**الشبرق**، **كزبرج**: **الضريع**’in tazesi; el-Cevherî onu nakletti. el-Ferrâ dedi: ve **الشبرق**: bir bitkidir; Hicaz ehli ona kuruduğu zaman **الضريع** der, başkaları ona **الشبرق** der. ez-Zeccâc dedi: **الشبرق**: diken cinsinden bir türdür; yaş olduğu zaman o **شبرق**’tır, kuruduğu zaman o **الضريع**’dir. Ebû Zeyd dedi: **الشبرق**’a **الحلة** denir; bitiş yeri Necd ve Tihâme’dedir; meyvesi küçük **حسكة**’dir; onun kırmızı bir çiçeği vardır. Başkası dedi: o, taze bir bitkidir. Ve denildi: meyvesi küçük cüsseli, kana benzer kırmızı, küçük dikenli bir ağaçtır; bitiş yeri tuzlu topraklar ve düzlüklerdir. Ebû Hanîfe dedi: onun tekili **بهاء** iledir ve onunla adam adlandırıldı; o bir ottur; onun **الأسل** uçları gibi uçları olduğunu, onda bir kızıllık bulunduğunu zikrettiler; bundan dolayı Mâlik b. Hâlid el-Hunâî dedi:
  Kavmi görürsün; yığılmış halde serilmiş öldürülmüşler, birlikte yatırılmışlar;                      sanki ellerinde **شبرق** kenarları var.
Onları, **الشبرق**’ın kenarlarındaki kanlara benzer kıldı; kısalığından dolayı. Râciz dedi ve bir yağmuru vasfetti:
  Onun tavşanını ve yavru tavşanını semirttin,
  Ve tilki, onu **شبرقه** bir iş yaptı.
Onun işi: onu örttü; yani: bolluktan uzadı da tilki gizlendi. Bu, onu uzatmada aşırıya gittiği zamandır. Ve **بدعت**: bolluktan yedi de semirdi.
Ve **الشبرق**: otlatanına yararlı olmayan, faydasız kötü bir otlaktır; bitiş yeri kumdur. İmru’ul-Kays dedi:
  Onları gözümle izledim; onların önünde engel oldu                      **ألاء** ve **شبرق** sahibi kum tepeleri.
İbn Abbâd dedi: **الشبرق**: kedinin yavrusu.
Ve **عوذ بن شبرق**; nüshalarda böyle; doğrusu: **عون بن شبرق**. Hâfız onu **كدرهم** gibi ضبط etti. Ebû Bekr el-Huzelî’den rivayet etti; ondan da Mûsâ b. Sa‘îd er-Râsibî (rivayet etti). Ve **عاصم بن شبرقة**; ondan Hammâd b. Seleme rivayet etti: iki muhaddis.
İbn Düreyd dedi: **شبرق**: Arapça bir isimdir; onu bilmiyorum.
Ve **الشبارق** ve **الشباريق**: parçalar; denir ki: elbise **شباريق** oldu; yani: parçalar (haline geldi),

  yahut denir ki: **ثوب شبرق**; **كجعفر وعلابط وعنادل وقرطاس وقناديل**; ikincisi ve dördüncüsü İbn Düreyd’dendir. Ve yine: **ثوب مشبرق**; yani: bütünüyle parçalanmış ve yırtılmış. el-Lihyânî dedi: **ثوب شبارق** ve **شمارق** ve **مشبرق** ve **مشمرق**. İbn Berrî, el-Esved b. Ya‘fer’den şu beyti okudu:
  Gençliğin gömleğiyle bir süre oyalandım;                      sonra gençliğin gömleği **شبارقا** oldu.
Ve **الشبراق** **كقرطاس**: her şeyden onun şiddeti; İbn Abbâd’dan.
Ve elbiselerden **الشبراق**: yırtık; İbn Abbâd’dan. Ve bu, bazı nüshalardan düşebilir.
Ve **الشبارق** **كعلابط وعنادل**: yüksek bir ağaçtır; yaprağı dut yaprağı gibi daha pürtüklüdür; dalı çok serttir; demiri köreltir ve atları ve başkasını, sığır ve koyun gibi ve dalıyla kendisinden korkulan her şeyi, göze karşı bir muska olarak boyunlarına taktırır. Ebû Hanîfe dedi: bazen onun bir parçası adama hediye edilir de ona karşılık genç deve verir; ele geçirildiğinde ondan **الأرعوة** yapılır; o, sığır boyunduruğudur; sertliğinden dolayı.
Ve **شبارق** (fetha ile): Zebîd’de bir yer; Zebîd kapılarından bir kapı ona nispet edilir. es-Sâgânî onu böyle ضبط etti; meşhur olan da budur. Musannifin sevki, onun damme ile olmasını gerektirir; daha sonra söylediği **وكعنادل: ما اقتطع من اللحم صغارا وطبخ** (İbn Düreyd’den) sözüne delil olarak. Dedi ki: bu, mu‘arrebdir. el-Cevherî dedi: ve **الشبارق** mu‘arrebdir; onu **عذافر**’e ilhak ettiler. Bu, onun damme ile olduğuna delalet eder; buna bak.
Ve **الشبارق**: insanlardan topluluk. Ve **الشبرقة**: doğanın avı ısırıp parçalayışı; Leys söyledi.
Ve **الشبرقة**: elbisenin parçaları; onu **شبرقه** **شبرقة** ve **شبراقا** ve **شربقه** **شربقة** ile (yaptı): onu yırttığı zaman. İmru’ul-Kays, köpekleri ve eşeği vasfederek dedi:
  Ona yetiştiler; bacak ve **النسا**’dan tutuyorlar;                      tıpkı çocukların **ثوب المقدسي**’yi **شبرق** etmesi gibi.
**المقدسي**: Kudüs’ten gelen; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **المقدس** diye de rivayet edilir; o, rahiptir; hücresinden Beytü’l-Makdis’e iner; çocuklar, onunla bereketlenmek için elbiselerini yırtarlar. Ve bu, **السين**’de zikredilmiştir.
Ve **الشبرقة**: binitin koşuşu ve sürati; ve **شبرقت**: (binit) koştu; o, bacaklarının şiddetli uzaklaşmasıdır.
Leys dedi: **ثوب مشبرق**: dokumayı bozduğu ve gevşekliği sebebiyle (böyledir). Zû’r-Rumme dedi:
  Örümcek dokuması gibi bir dokumayla geldi; sanki                      iki değneğinin üzerinde **سابري مشبرق** var.
Başkası dedi: elbiselerden **المشبرق**: ince, kötü dokumalıdır. Ve ketenden, **السبنية** gibi elbiseye **مشبرق** denir.
Ve ona ek olarak istidrâk edilenlerdendir: **شبرقت اللحم**: onu parçaladım; **شربقته** gibi; el-Cevherî onu nakletti.
Ve **الشبراق** (kesra ile): bacaklar arasındaki uzaklığın şiddeti. Ru’be dedi:
  Sanki o, ince yerde salınarak yürürken,
  Tepesinden **شبراق**; derinlik sahibi birinin çekişi (gibi).
Ve **الشبرقة** **كزبرجة**: bitki ve ağaçtan değersiz, az şey; Ebû Hanîfe bunu, **الهاء** ile müennes olarak böyle hikâye etti. Ve denir ki: yerde bitkiden bir **شبرقة** vardır; o, dağınık olandır. İbn Şümeyl dedi: **الشبرق**: bitkiden, yahut sebzeden, yahut ağaçtan, yahut **عضاه**’dan değersiz şeydir.
Ve **الشبرقة** **الجنبة**’dendir; sebzede **شبرقة** yoktur.
Ve elbiselerden **المشبرق**: kesilmiş; Ebû Amr’dan.
Ve **الشبرقة** **كزبرجة**: elbiseden parça.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَبْرق
شَبْرق
a.  Cut up.

b.  Mutilated.

شَبَاْرِقُ
شَبَاْرِقُ 47 ,
a.  Ragged, tattered ( garment ).

شُبَارِق
شُبَارِق ,  شَبَارِيْق
a.  see 47 .

##### Türkçe

**شَبْرق**
**شَبْرق**
a. Kesip parçaladı.

b. Sakatladı.

**شَبَاْرِقُ**
**شَبَاْرِقُ** 47 ,
a. Yırtık, paçavra hâlinde (giysi).

**شُبَارِق**
**شُبَارِق** ,  **شَبَارِيْق**
a. 47’ye bak.
