# شبرم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شبرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شبرم

| | ( االشُّبرم كَقَنْفُذ : القَصِير ) من | الرّجال ، قال هِمْيَان : | % ( ما مِنْهُم إِلاَّ لَئِيمٌ شُبْرُمُ % | أَسْحَمُ لا يَأْتِي بِخَيْرٍ حَلْكَمُ ) % | | الحَلْكَمُ : الأَسْوَدُ . | | وفي التهذيب : | | أرصَعُ لا يَأْتِي بِخَيْرٍ حَلْكَم | | ( ويُفْتَح ) . | | ( و ) الشُّبْرم : ( البَخِيل ) أيضاً ، نقله | الجوهَرِيُّ ، وأَنْشَد قَولَ هِمْيان . | | ( و ) الشُّبْرُم : ( ماءٌ قُربَ الكُوفَةِ | لِبَنِي عِجْلِ ) بنِ لُجَيْم . |

| | ( و ) أيضًا : ( شَجَر ذُو شَوْك يقال ) : | إِنّه ( يَنْفَع من الوَباءِ ) . وقال أبو | حَنِيفة : الشُّبْرُم : شَجَرة حَارَّة تَسْمُو | على ساقٍ كَقِعْدَةِ الصَّبِيِّ أَوْ أعْظَم ، | لها وَرَق طُوالٌ رُقاقٌ ، وهي شَدِيدَةُ | الخُضْرَة ، وزَعَم بَعْضُ الأعرابِ أَنَّ | لها حَبًّا صِغارًا كَجَماجم الحُمُر . | وقال أبو زَيْد في العِضاه : الشُّبْرُم ، | الواحِدَة شُبْرُمَة ، وهي شجرة شاكَةٌ | ولها ثَمرةٌ نَحْو النّخر ، في لَوْنِه | وَنِبْتَتِه ، ولها زَهرةٌ حَمراءُ . والنَّخَر : | الحَمْضُ . ( و ) قيل : الشُّبرُم ( نَباتٌ | آخر ) سُهْلِيّ ، له وَرَقٌ طُوالٌ كَوَرَق | الحَرْمَل ، و ( له حَبٌّ كالعَدَس ) أو | شبْه الحِمَّص ، ( و ) له ( أصل غَلِيظٌ | ملآنُ لَبَنًا ) ، وقيل : هو ضَرْب من | الشِّيح ، ( والكُلُّ مُسْهِلٌ ، واستِعْمال | لَبنهِ خَطِرٌ ) جدًا ، ( ومِمَّا يُسْتَعْمل | أَصْلُه ] مُصْلَحًا بأن يُنْقَع في الحَلِيب | يَومًا ولَيْلَةً ، ويُجَدَّدَ اللَّبنُ ثَلاثَ | مرّات ، ثم يُجَفَّف ويُنْقَع في عَصِير | الهِنْدِبَا ، والرَّازِيَانِجِ ، ويُتْرَك ثَلاثةَ | أَيَّام ، ثم يُجَفَّف وتُعمَلُ منه أَقْراصٌ | مع شَيْء من التُّرْبُدِ والهَليلَج | والصَّبِر فإنّه دَواءٌ فائِقٌ ) ، وفي | حَدِيث أُمّ سَلَمَة :   أَنَّها شَرِبت | الشُبرُمَ فقال : إِنّه حارٌّ جارٌّ . قال | ابنُ الأَثِير :   هو حَبُّ يُشْبِه الحِمَّصَ | يُطْبَخ ويُشْرَب مَاؤُه للتَّدَاوِي . | وأخرَجَه الزَّمَخْشَرِيّ عن أَسْماءَ | بنْتِ عُمَيْس ، ولَعلَه حَدِيثٌ آخر   ، | وقال عَنْتَرَة : | % ( تَسْعَى حَلائِلُنا إلى جُثْمانِهِ % | بِجَنَى الأراكِ تَفِيئَةً والشُّبْرُمِ ) % | | ( والشُّبْرُمَة بالضَّمّ : السِّنًّوْرَة ) ، ولو | قال : وبِهاء وَاحِدَتُه ، والسِّنَّورة ، كان | أليقَ بَصَنْعَتِه . | | ( و ) الشُّبْرُمَة : ( ما انْتَثَر من الحَبْل | والغَزْل كالمُشَبْرَم ) . |

| | [ ] وَمِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | الشُّبْرُمَان : نَبْتٌ أو مَوْضِع . وقال | يَصِفُ حَمِيرًا : | % ( تَرفَعُ من كُلّ زُقاقٍ قَسْطَلاَ % ) % | % ( فصَبَّحَت من شُبْرُمانَ مَنْهَلاَ % ( % | % ( أَخْضَرَ طَيْسًا زَغْربِيًّا طَيْسَلاَ % ) % | | وشُبْرُمة بالضَّمّ : رَجُلٌ من | الصَّحابة ، له ذِكْر في نِيابَةِ الحَجّ . | | وسَعِيد بنُ النَّضْر بنِ شُبْرَمُة | الحَارِثيّ الكُوفِيّ مُحَدِّث ، رَوَى عنه | ابنُه أَبو صُهَيْب النَّضْر بنُ سَعِيد . |

### Türkçe

| | ( **االشُّبرم** كَ**قَنْفُذ** : **القَصِير** ) erkeklerden; Hِمْيَان dedi: | % ( Onlardan hiçbiri yoktur ki ancak alçak **شُبْرُمُ** olsun % | **أَسْحَمُ**; hayır getirmez, **حَلْكَمُ** ) % | | **الحَلْكَمُ** : **الأَسْوَدُ**. | | Ve **التهذيب**’de: | | **أرصَعُ** hayır getirmez **حَلْكَم** | | ( ve (harfi) fetha ile okunur ). | | ( ve ) **الشُّبْرم**: (**البَخِيل**) de; onu **الجوهَرِيُّ** nakletti ve Hِمْيان’ın sözünü şiir olarak okudu. | | ( ve ) **الشُّبْرُم**: (**ماءٌ قُربَ الكُوفَةِ لِبَنِي عِجْلِ**) (yani) Benî عِجل b. لُجَيْم için (olan) Kûfe yakınında bir su(yer)i. |

| | ( ve ) ayrıca: (dikenli bir ağaç; denilir ki): o (**يَنْفَع من الوَباءِ**) (yani) vebadan fayda verir. Ebû حَنِيفة dedi: **الشُّبْرُم**: sıcak bir ağaçtır; bir gövde üzerinde, çocuğun oturuşu gibi yahut daha büyük (bir şekilde) yükselir; onun uzun ince yaprakları vardır; o, şiddetli yeşilliktedir; bazı bedevîler, onun küçük taneleri olduğunu, eşeklerin kafatasları gibi (olduğunu) iddia etti. Ebû زَيْد, **العِضاه** hakkında: **الشُّبْرُم**; tekili **شُبْرُمَة**; o dikenli bir ağaçtır; onun meyvesi vardır, **النّخر** gibi; onun renginde ve bitişinde; onun kırmızı bir çiçeği vardır. **النَّخَر**: **الحَمْضُ**. ( ve ) denildi: **الشُّبرُم** (başka bir bitkidir); ova(ya ait)tır; onun yaprağı, **الحَرْمَل** yaprağı gibi uzundur; (ve) onun (**حَبٌّ كالعَدَس**) (yani) mercimek gibi, yahut nohut benzeri (taneleri) vardır; (ve) onun (**أصل غَلِيظٌ ملآنُ لَبَنًا**) (yani) sütle dolu kalın bir kökü vardır; ve denildi: o, **الشِّيح**’ten bir türdür; (ve hepsi müshildir; ve onun sütünün kullanımı çok tehlikelidir); (ve kullanılan şeylerden: kökü, ıslah edilmiş olarak; şöyle ki süte bir gün ve bir gece yatırılır, süt üç defa yenilenir; sonra kurutulur ve **الهِنْدِبَا** suyu ile ve **الرَّازِيَانِجِ** ile ıslatılır; üç gün bırakılır; sonra kurutulur ve ondan, **التُّرْبُدِ** ve **الهَليلَج** ve **الصَّبِر**’den bir şey ile birlikte haplar yapılır; çünkü o üstün bir ilaçtır). Ve **حَدِيث**’te, Ümm سَلَمَة (hakkında): onun **الشُبرُمَ** içtiği; bunun üzerine dedi: o sıcaktır, çekip götürücüdür. İbnü’l-أَثِير dedi: o, nohuta benzeyen bir tanedir; pişirilir ve tedavi için suyu içilir. **الزَّمَخْشَرِيّ** onu, Esmâ bint عُمَيْس’ten çıkardı; ve belki o başka bir hadistir. Ve عَنْتَرَة dedi: | % ( Kadınlarımız onun cesedine koşar % | **الأراكِ**’ın meyvesiyle, gölgelenme olarak ve **الشُّبْرُمِ** ile ) % | | ( ve **الشُّبْرُمَة** damme ile: **السِّنًّوْرَة** ) ve eğer “ve onun tekili **السِّنَّورة**’dur” deseydi, sanatı bakımından daha uygun olurdu. | | ( ve ) **الشُّبْرُمَة**: (ipten ve eğrilmiş iplikten dökülen şey; **المُشَبْرَم** gibi). |

| | [ ] Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: | | **الشُّبْرُمَان**: bir bitki yahut bir yer. Ve bir eşeği vasfederek dedi: | % ( Her dar sokaktan bir **قَسْطَلاَ** yükseltir ) % | % ( Sonra **شُبْرُمانَ**’dan bir su içme yerine sabahladı % ( % | % ( Yeşil, **طَيْسًا**; **زَغْربِيًّا** **طَيْسَلاَ** ) % | | Ve **شُبْرُمة** damme ile: sahâbeden bir adamdır; hac niyâbetinde onun bir zikri vardır. | | Ve Sa‘îd b. النَّضْر b. شُبْرَمُة el-Hârisî el-Kûfî bir muhaddistir; ondan, oğlu Ebû صُهَيْب النَّضْر b. Sa‘îd rivayet etti. |
