# شبط (ش-ب-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ب - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والطاء والباء معهما
ش ط ب، ش ب ط، ب ط ش مستعملات
شطب:
الشَّطب، مجزوم: سعف النَّخل الأخضر، الواحدة: شطبة، ومنه قيل: جاريةٌ شطبة، أي: غضّة تارةٌ طويلة. وقوسٌ شطبة.
والشُّطبة: طريقةٌ في متن السَّيف، وجمعه: شُطب. وسيف مشطَّب مشطوب: ذو شُطب.
والشِّطبةُ لغة في الشبة، وكان أبو الدُّقيش يفرِّق بينهما، ويقول: الشِّطبة: قطعةٌ من سنام البعير تقطع طولاً، وكل قطعةٍ من ذلك تُسمَّى: شطيبة، وكل قطعةٍ من أديم تُقدُّ طولاً تسمُّى شطيبة، تقول: شطبت الأديم وشطبت السَّنام أشطبهُ شطباً.
والشَّواطبُ من النِّساء: اللاتي يقددنَ الأديم بعدما يخلقنهُ، ويُشقِّقن السَّعف للحُصُر، قال:
فكـــأنـــمــــــا		بسط الشَّواطب بينهنَّ حصيرا
ويقال للفرسِ السَّمين الذي انتبر متناه وتباينت عروقهُ، مشطوب الظَّهر والبطن والكفل: أي تزايل بعضه من بعضٍ من سمنهِ.
شبط:
الشِّبُّوط: ضربٌ من السَّمك، طويل الذَّنب، دقيقُهُ، عريضُ الوسط، لينِّ المسِّ، صغيرُ الرأس كأنه البربط، كلمهٌ عراقية، وإنما يُشبَّه البربط إذا كان ذا طولٍ، ليس بعريض بالشَّبُّوط.
بطش:
البطشُ: التّناول عند الصَّولة. والأخذ الشديد في كل شيء: بطش به. والله ذو البطشِ الشديد، أي: ذو البأس والأخذ لأعدائه.

##### Türkçe

باب **الشين** ve **الطاء** ve **الباء** onlarla birlikte
**ش ط ب**، **ش ب ط**، **ب ط ش** kullanımdadırlar

**شطب**:
**الشَّطب**، meczûm: yeşil hurma dalı; bir tanesi: **شطبة**. Ondan dolayı denildi: **جاريةٌ شطبة**; yani: taze, bir defa uzun. Ve **قوسٌ شطبة**.
Ve **الشُّطبة**: kılıcın sırtında bir çizgidir; çoğulu: **شُطب**. Ve **سيف مشطَّب مشطوب**: **شُطب** sahibi.
Ve **الشِّطبةُ** **الشبة** hakkında bir dildir (lehçedir). Ebû’d-Dukayş ikisi arasında ayırım yapardı ve derdi: **الشِّطبة**: devenin hörgücünden boyuna kesilen bir parçadır; bunun her parçasına **شطيبة** denir. Ve deriden boyuna kesilen her parçaya **شطيبة** denir. Dersin ki: **شطبت الأديم** ve **شطبت السَّنام**; onu **أشطبهُ** **شطباً** (şeklinde) (yaparım).
Ve kadınlardan **الشَّواطبُ**: deriyi eskittikten sonra onu boyuna kesenlerdir; ve hasırlar için hurma dallarını yarıp çatlatırlar. Dedi ki:
فكـــأنـــمــــــا		بسط **الشَّواطب** بينهنَّ حصيرا
Ve semiz ata, nihayeti kabarıp yükselmiş ve damarları ayrışmış olana, **مشطوب الظَّهر والبطن والكفل** denir: yani semizliğinden dolayı onun bir kısmı bir kısmından ayrılmıştır.

**شبط**:
**الشِّبُّوط**: balıktan bir türdür; kuyruğu uzun, ince; ortası geniş; dokunuşu yumuşak; başı küçük, sanki **البربط** gibidir. Irakça bir kelimedir. Ancak **البربط** uzun olup geniş değilse **الشَّبُّوط**a benzetilir.

**بطش**:
**البطشُ**: saldırı anında ele alma. Ve her şeyde şiddetli alma: **بطش به**. Ve Allah **ذو البطشِ الشديد**dir; yani düşmanları için güç ve yakalama sahibidir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشَبُّوطُ: ضربٌ من السَمك.

##### Türkçe

**الشَبُّوطُ**: balıktan bir tür.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ط ب
شطب ، شبط ، بطش : مستعملة .
شطب : قال الليث : الشَّطْبُ ، مَجْزومٌ : سَعَفُ النَّخْل الأخْضر ، الواحدة : شَطْبَة ؛ ولذلك قيل للجارية الغَضَّةِ التَّارّة الطَّوِيلَةِ : شَطْبَة ، وفَرْسٌ شَطْبَة .
وفي حديث أُمِّ زرع : ( ابن أبي زَرْع كَمَسَلِّ شَطْبة ) . قال : قال أبو عبيد : الشَّطْبَةُ ما شُطِبَ من جَريد النَّخْل ، وهو سَعَفُه ، شَبَّهَه بتلك الشَّطْبَة ، لِنَعْمَتِه ، واعْتِدَالِ شبَابِه .
وأخبرني المنذريّ ، عن أبي إسحاق الحربيّ أنه قال : أرادَت أنه مَهْزولٌ كأنَّه سَعَفَةٌ في دِقَّتِها .
وقال أبو سَعِيد في قولها : ( كَمَسَلِّ شَطْبَة ) : الشَّطْبَة السَّيْف ، أَرادت أنه كالسَّيف يُسَلُّ من غِمْده ، كما قال :
فَتًى قُدَّ قَدَّ السَّيفِ لا مُتَأَزِّفِ
ويقال : غُلامٌ شَطْبٌ : حَسَنُ الخَلْقِ ، ليس بطويل ولا بقَصير . ورجُلٌ مَشْطُوب ومُشَطَّبٌ ، إذا كان طَوِيلاً .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ ، قال : الشَّطائِبُ دون الكَرَانِيف ، الواحدة شَطِيبَة ، والشَّطْبُ دون الشَّطائِب ، الواحِدَةُ شَطْبَة .
وقال ابن السكيت : الشّاطبة الَّتي تَعمل الحُصْرَ من الشَّطْبِ ، ويقال : شَطِبَتْ تَشْطِبُ شُطُوباً ، وهو أن تأخُذَ قِشْرَه الأعْلى ، قال : وتَشْطِبُ وتَلْحَى واحِد .
قال : وواحد الشَّطْب شَطْبَة ، وهي السَّعَفَة .
وقال الأصمعيّ : الشَّاطِبةُ التي تَقْشُر العَسِيبَ ثم تُلْقِيه المُنَقِّية ، فَتَأخُذ كل شيء عليه بِسِكِّينها ، حتَّى تتركه رَقِيقاً ، ثم تُلْقِيه المُنَقِّيَةُ إلى الشَّاطِبةِ ثَانية ، وهو يقول :
تذَرُّعُ خِرْصَانٍ بِأيْدِي الشَّواطِبِ
الليث : الشُّطْبَةُ طريقَةٌ من مَتْنِ السّيْف والجَميع ( شُطَب ) .
قال : والشِّطْبَةُ لغة في الشُّطْبَة ، وكان أبو الدُّقَيْشِ يُفَرِّقُ بينهما ، ويقول : الشِّطْبَةُ قِطعة من سَنَام تُقَطَّع طُولاً ، وكل قِطعة من ذلك أيضاً تسمى شَطِيبَة . ويقال : شَطَبْتُ الأديم والسّنَام ، وأنا أَشْطِبُه شَطْباً ، وكل قِطعة من أديم يُقَدُّ طولاً تُسمى شَطِيبَه ، ويقال للفرس السّمين الذي انْتَبَرَ مَتْنَاه ،
وتَبايَنَتْ غُرورُه : مَشْطُوب الْمَتْن والكَفَل .
قال الجَعْدِيّ :
مِثْلُ هِمْيانِ العَذَارَى بَطْنُهُ
أبْلَقُ الحَقْوَيْنِ مَشْطوبُ الكَفَلْ
سلمة ، عن الفَراء ، قال : شُطَبُ السّيف ، وشُطُبُه .
أبو نَصْر ، عن الأصْمَعِيّ ، قال : السّيفُ المشْطُوب : الذي فيه طرائِق ، وربما كانت مُرْتَفِعَة ومُنْحَدِرَة .
وقال أبو زَيْد : شُطَبُ السَّنَامِ أنْ تُقَطِّعَه قِدَداً ولا تُفَصِّلها ، واحِدُها شُطْبة ، وقالوا أيضاً : شَطِيبَةٌ ، وجمعها شَطائِب .
وقال ابن شُميل : شُطْبَةُ السَّيف عَمُودُه النّاشِز في مَتْنِه .
وقال أبو تراب : الشَّطائب والشَّصَائب الشدائد .
وأخبرني المنذريّ ، عن ابن السِّكِّيت ، عن إبراهيم الحربي ، عن يوسف بن بُهلول ، عن ابن إدريس ، عن محمد بن إسحاق ، عن أبيه ، قال : حمل عامرُ بن ربيعة على عامِر بن الطُّفيلِ فَطَعَنَهُ فَشَطَبَ الرُّمْحُ عن مَقْتَلِه ، أي لم يَبْلُغْه .
وقال الأصمعيّ : شَطَبَ وشَطَفَ ، إذا عَدَل .
أبو عبيد : المنْشَطِبُ السّائِل .
بطش : قال الليث : البَطْشُ التَّناوُلُ عند الصَّوْلَة ، والأخْذُ الشَّديد في كلِّ شيء بَطْشٌ . وقال الله جلَّ وعَزَّ : ( للهوَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ ) ( الشعراء : 130 ) .
قال الكلبي : معناه تَقتُلون عند الغَضَب . وقال غيره : تَقتلون بالسَّوْط .
وقال الزجاج : جاء في التَّفسير أنّ بَطْشَهُم كان بالسَّوْط والسَّيف ، وإنما أنكرَ الله ذلك ؛ لأنه كان ظُلماً ، فأَمَّا في الحق فالبَطشُ بالسّوط والسّيف جائز .
وقال أبو مالك : يقال بَطَشَ فلانٌ من الحُميّ إذا أفاق منها ، وهو ضعِيف . وبَطَشَ يَبْطُشُ بَطْشاً .
شبط : قال الليث : الشَّبُّوطُ والشُّبُّوطُ لُغَة ، وهو ضرب من السّمك دقيق الذَّنَب ، عَريضُ الْوَسَط ، ليِّن المَمَسّ ، صغير الرّأس كأنه بَرْبَط . وإنما يُشَبَّهُ البَرْبَطُ إذا كان ذا طول ليس بِعَرِيض بالشَّبُّوط .

##### Türkçe

ش ط ب
**شطب** , **شبط** , **بطش** : kullanımdadır.

**شطب** : Leys dedi: **الشَّطْبُ** , meczûm: yeşil hurma dallarıdır; teki: **شَطْبَة**; bundan dolayı taze, diri, uzun cariyeye: **شَطْبَة** denildi; ve **فَرْسٌ شَطْبَة**.

Ümmü Zer‘ hadîsinde: ( **ابن أبي زَرْع كَمَسَلِّ شَطْبة** ). Dedi: Ebû Ubeyd dedi: **الشَّطْبَةُ** hurma dalının **جَريد**’inden **شُطِبَ** edilen şeydir; o, onun **سَعَف**’ıdır; onu o **الشَّطْبَة**’ye benzetti; onun yumuşaklığı ve gençliğinin itidali sebebiyle.

Münzirî bana haber verdi, Ebû İshâk el-Harbî’den, onun şöyle dediğini: Onun zayıf olduğunu kastetti; sanki inceliğinde bir **سَعَفَة** imiş gibi.

Ebû Sa‘îd onun sözü hakkında: ( **كَمَسَلِّ شَطْبَة** ) : **الشَّطْبَة** kılıçtır; onu, kınından sıyrılan kılıç gibi, kılıç gibi sıyrılır diye kastetti; nitekim dediği gibi:
فَتًى قُدَّ قَدَّ السَّيفِ لا مُتَأَزِّفِ

Ve denilir: **غُلامٌ شَطْبٌ**: yaratılışı güzel; ne uzun ne kısa. Ve **رَجُلٌ مَشْطُوب** ve **مُشَطَّبٌ**; uzun olduğunda.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: dedi: **الشَّطائِبُ** **الكَرَانِيف**’in altındadır; teki **شَطِيبَة**; ve **الشَّطْبُ** **الشَّطائِب**’in altındadır; teki **شَطْبَة**.

İbnü’s-Sikkît dedi: **الشّاطبة** **الشَّطْب**’den hasır yapan kadındır; ve denilir: **شَطِبَتْ تَشْطِبُ شُطُوباً**; o, onun üst kabuğunu almandır. Dedi: ve **تَشْطِبُ** ile **تَلْحَى** birdir.

Dedi: **الشَّطْب**’un teki **شَطْبَة**’dir; o da **السَّعَفَة**’dir.

Asma‘î dedi: **الشَّاطِبةُ** **العَسِيب**’i soyan, sonra onu **المُنَقِّية**’ye atan kimsedir; böylece bıçağıyla üzerindeki her şeyi alır; onu ince bırakıncaya kadar; sonra **المُنَقِّيَةُ** onu ikinci defa **الشَّاطِبة**’ye atar; ve o şöyle der:
تذَرُّعُ خِرْصَانٍ بِأيْدِي الشَّواطِبِ

Leys: **الشُّطْبَةُ** kılıcın sırtından bir çizgidir; ve hepsi ( **شُطَب** ).

Dedi: ve **الشِّطْبَةُ** **الشُّطْبَة** hakkında bir dildir; Ebû’d-Dukayş ikisi arasında ayırırdı ve derdi: **الشِّطْبَةُ** hörgüçten uzunlamasına kesilen bir parçadır; ve bunun her parçasına da **شَطِيبَة** denir. Ve denilir: **شَطَبْتُ** deriyi ve hörgücü; ben onu **شَطْباً** **أَشْطِبُه**; ve uzunlamasına kesilen deriden her parça **شَطِيبَه** diye adlandırılır. Ve sırtı kabarıp belirginleşen semiz ata, ve onun **غُرور**’u ayrıştığında: **مَشْطُوب الْمَتْن والكَفَل** denilir.

Câ‘dî dedi:
مِثْلُ هِمْيانِ العَذَارَى بَطْنُهُ
أبْلَقُ الحَقْوَيْنِ مَشْطوبُ الكَفَلْ

Seleme, Ferrâ’dan: dedi: kılıcın **شُطَبُ**’u ve onun **شُطُبُه**.

Ebû Nasr, Asma‘î’den: dedi: **السّيفُ المشْطُوب**: içinde çizgiler olan kılıçtır; bazen yükselmiş ve alçalmış olur.

Ebû Zeyd dedi: **شُطَبُ السَّنَامِ** onu uzunlamasına parçalar halinde kesmendir ve onları ayırıp tafsil etmezsin; teki **شُطْبة**’dir; ayrıca **شَطِيبَةٌ** da dediler; çoğulu **شَطائِب**.

İbn Şümeyl dedi: kılıcın **شُطْبَةُ**’si, sırtında çıkıntı yapan direğidir.

Ebû Turâb dedi: **الشَّطائب** ve **الشَّصَائب** şiddetlerdir.

Münzirî bana haber verdi, İbnü’s-Sikkît’ten, İbrâhîm el-Harbî’den, Yûsuf b. Bühlûl’den, İbn İdrîs’ten, Muhammed b. İshâk’tan, babasından: dedi: Âmir b. Rabî‘a, Âmir b. Tufeyl’e hücum etti de onu mızrakladı; mızrak onun öldürücü yerine **فَشَطَبَ** etti; yani ona ulaşmadı.

Asma‘î dedi: **شَطَبَ** ve **شَطَفَ**; eğrildiği zaman.

Ebû Ubeyd: **المنْشَطِبُ** akan (sıvı)dır.

**بطش** : Leys dedi: **البَطْشُ** saldırı anında uzanıp alma; ve her şeyde şiddetli alma **بَطْشٌ**’tur. Ve Allah, celîl ve azîz, dedi: ( **وَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ** ) (Şuarâ: 130).

Kelbî dedi: manası, öfke anında öldürürsünüz. Başkası dedi: kamçı ile öldürürsünüz.

Zeccâc dedi: tefsirde geldi ki onların **بَطْش**’u kamçı ve kılıç ile idi; Allah bunu ancak inkâr etti; çünkü zulüm idi; fakat hakta ise kamçı ve kılıç ile **البَطشُ** câizdir.

Ebû Mâlik dedi: denilir: falan, hummadan ayıldığında **بَطَشَ**; o zayıftır. Ve **بَطَشَ يَبْطُشُ بَطْشاً**.

**شبط** : Leys dedi: **الشَّبُّوطُ** ve **الشُّبُّوطُ** bir dildir; o, balıktan bir türdür: kuyruğu ince, ortası geniş, dokunuşu yumuşak, başı küçük; sanki **بَرْبَط** gibidir. **بَرْبَط** ancak uzun olup geniş olmadığında **الشَّبُّوط**’a benzetilir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش ب ط
قربوا إليهم شبابيط كالبرابـط وهـي سمـك صغـار الـرءوس دقـاق الأذنـاب عـراض الأوسـاط الواحد شبوط وشبه به البربط‏.‏

##### Türkçe

ش ب ط
Onlara, **شبابيط** (ki **البرابـط** gibidir) yaklaştırdılar; o, başları küçük, kuyrukları ince, ortaları geniş balıklardır. Tekili **شبوط**tur; ve **البربط** ona benzetilmiştir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّبُّوطُ والشُّبُّوط؛ الأَخيرة عن اللحياني وهي رديئة: ضرب من السمك دقيق الذنب عريض الوسط صغير الرأْس لَيّنُ المَلمَسّ كأَنه البَرْبَطُ، وإِنما يشبّه البربطُ إِذا كان ذا طول ليس بعريض بالشبّوط؛ قال الشاعر:
مُقْبِلٌ مُدْبِرٌ خَفِيفٌ ذَفِيفٌ،
دَسِمُ الثوْبِ قد شَوَى سَمَكاتِ
من شَبابِيطِ لُجّةٍ وسْطَ بَحْرٍ،
حَدَثَتْ من شُحُومِها، عَجِراتِ
وهو أَعجمي. قال ابن سيده: وحكى بعضهم الشَّبُوطةَ، بفتح الشين والتخفيف، قال: ولست منه على ثقة، واللّه أَعلم.

##### Türkçe

**الشَّبُّوطُ** ve **الشُّبُّوط**; sonuncusu Lihyânî’den olup kötüdür: kuyruk ucu ince, orta kısmı geniş, başı küçük, dokunuşu yumuşak olan, sanki **البَرْبَطُ** gibi olan bir tür balık; **البربطُ** ancak uzun olup geniş olmayan olduğunda **الشبّوط**a benzetilir; şair dedi ki:

Gelen giden, hafif, hızlı süzülüşlü,
Elbisesi yağlı; balıklar kızarttı
Denizin ortasında bir derinliğin **شَبابِيطِ**’inden,
Yağlarından meydana gelmiş, **عَجِراتِ**.

Ve o, yabancıdır. İbn Sîde dedi ki: Bazıları **الشَّبُوطةَ**yı, şînin fethası ve hafifletme ile nakletti; dedi ki: Ben bundan emin değilim; Allah daha iyi bilir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش ب ط * * الشَّبُّوطُ * بوزن التنور ضرب من السمك

##### Türkçe

* ش ب ط * * **الشَّبُّوطُ** * **التنور** vezninde; balıktan bir türdür.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشبوط، كتنور: نقله الجوهري، ويضم، عن الليث، كما في العباب، وفي اللسان: عن اللحياني، قال: وهي رديئة، كالقدوس والقدوس والذروح والذروح، والسبوح والسبوح، والواحدة بهاء، وقد تخفف المفتوحة، أي يقال: الشبوطة، حكاه ابن سيده عن بعضهم، قال: ولست منه على ثقة: سمك وفي الصحاح: ضرب من السمك، وزاد الليث دقيق الذنب عريض الوسط لين المس، صغير الرأس، كأنه بربط، وإنما يشبه البربط إذا كان ذا طول ليس بعريض بالشبوط. والجمع: شبابيط، ويقال: قربوا إليهم شبابيط كالبرابيط، قال الشاعر:
  مقبل مدبر خفـيف ذفـيف                      دسم الثوب شوى سمكـات
  من شبابيط لجة وسط بحـر                      حدثت من شحومها عجرات وهو أعجمي. وشبيوط، ككديون: حصن بأبدة، من أعمال الأندلس، نقله الصاغاني. ونقل أبو عمر في ياقوتة الجلعم: شباط وسباط، كغراب: اسم شهر من الشهور، بالرومية، وقال: يصرف، ولا يصرف، وقد تقدم ذلك للمصنف في س ب ط. ومما يستدرك عليه: شبطون، كحمدون: لقب زياد ابن عبد الرحمن، ممن سمع الموطأ من مالك. وشبطون بن عبد الله الأنصاري: سمع الموطأ من زياد بن عبد الرحمن شبطون، كما في شروح الموطإ، واستدركه شيخنا. وجراد بن شبيط بن طارق، كزبير، روى عنه قيل بن عرادة.

##### Türkçe

**الشبوط**، **كتنور**: Bunu el-Cevherî nakletti; ve (şöyle) damme ile (okunur); el-Leys’ten (naklen), **العباب**’da olduğu gibi; ve **اللسان**’da: el-Lihyânî’den (naklen); dedi ki: ve o kötüdür; **القدوس** ve **القدوس** gibi, **الذروح** ve **الذروح** gibi, **السبوح** ve **السبوح** gibi; ve bir tanesi **هاء** iledir; ve fethalı (olan) hafifletilebilir; yani denir: **الشبوطة**; bunu İbn Sîde bazı(ları)ndan nakletti; dedi ki: ve ben ondan emin değilim: balık; ve **الصحاح**’ta: balıktan bir tür; ve el-Leys ekledi: kuyruğu ince, ortası geniş, dokunuşu yumuşak, başı küçük; sanki **بربط**; ve ancak **البربط**’a benzer, uzun olup geniş olmadığı zaman, **الشبوط** ile. Ve çoğulu: **شبابيط**; ve denir: “Onlara **شبابيط** yaklaştırın, **كالبرابيط**”; şair dedi ki:
  Gelen giden, hafif, hızlı                      elbisesi yağlı; balıkçıkları kızarttı
  Deniz ortasında bir girdabın **شبابيط**’inden                      yağlarından yumrular meydana geldi
Ve o Acemcedir. Ve **شبيوط**، **ككديون**: Endülüs amellerinden, Ebd(e)’de bir hisar; bunu es-Sâgânî nakletti. Ve Ebû Ömer, **ياقوتة الجلعم**’da nakletti: **شباط** ve **سباط**، **كغراب**: ayların aylarından bir ayın adı; Rumca ile; ve dedi ki: i‘râb alır, ve i‘râb almaz; ve bu, musannif için **س ب ط**’da daha önce geçti. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **شبطون**، **كحمدون**: Ziyâd b. Abdurrahmân’ın lakabı; Mâlik’ten **الموطأ**’yı işitenlerdendir. Ve **شبطون بن عبد الله الأنصاري**: Ziyâd b. Abdurrahmân **شبطون**’dan **الموطأ**’yı işitti; **شروح الموطإ**’de olduğu gibi; ve bunu şeyhimiz istidrâk etti. Ve **جراد بن شبيط بن طارق**، **كزبير**: ondan **قيل بن عرادة** rivayet etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شُبَاطٌ
شُبَاطٌ ذ (AA, K) and شُبَاطُ, being perfectly and imperfectly decl., (AA, TA,) The name of a month in Greek; (AA, K;) i. q. سُبَاط, q. v. (AA, TA.)

شَبُّوطٌ
شَبُّوطٌ ذ (S, K) and شُبُّوطٌ, (K,) the latter mentioned in the O on the authority of Lth, but in the L on the authority of Lh, and said by him to be a Greek word, (TA,) [a coll. gen. n.,] n. un. with ة, and sometimes that with fet-h is without teshdeed, (K,) i. e. شَبُوطَةٌ, mentioned by ISd, but with the expression of a doubt as to its correctness, (TA,) [now applied to A species of cyprinus, or carp: or, accord. to Golius, a fish resembling the alosa, or shad, but three times larger; wont to be brought from the Euphrates to Aleppo:] a species of fish, (Lth, S, K,) slender in the tail, wide in the middle part, soft to the feel, small in the head, resembling a بَرْبَط [or Persian lute]: (Lth, K:) the بربط when long, not broad, is likened to this fish; and this fish, to the بربط: the pl. is شَبَابِيطُ. (TA.) [See سُبُّوحٌ.]

##### Türkçe

**شُبَاطٌ**
**شُبَاطٌ** ذ (AA, K) ve **شُبَاطُ**, tam ve eksik i‘râblı olarak, (AA, TA,) Yunancada bir ayın adı; (AA, K;) **سُبَاط** ile aynı (i. q.), bkz. (AA, TA.)

**شَبُّوطٌ**
**شَبُّوطٌ** ذ (S, K) ve **شُبُّوطٌ**, (K,) ikincisi O’da Lth’nin rivayetiyle zikredilmiştir; fakat L’de Lh’nin rivayetiyle; ve onun tarafından bunun Yunanca bir kelime olduğu söylenmiştir, (TA,) [cem‘î cins isim,] tekili ة ile; ve bazen fetḥalı olanı teşdîdsizdir, (K,) yani **شَبُوطَةٌ**, İSd tarafından zikredilmiştir; fakat doğruluğu hakkında bir şüphe ifadesiyle, (TA,) [şimdi cyprinus yahut sazan türünden bir türe uygulanır: yahut Golius’a göre alosa yahut şad’a benzeyen, fakat üç kat daha büyük bir balık; Fırat’tan Halep’e getirilmeye alışılmıştır:] bir balık türü, (Lth, S, K,) kuyruğunda ince, orta kısmında geniş, dokunuşta yumuşak, başta küçük, bir **بَرْبَط**’a [yahut Fars lûtuna] benzeyen: (Lth, K:) **بربط** uzun olup geniş olmadığında bu balığa benzetilir; ve bu balık da **بربط**’a (benzetilir): çoğulu **شَبَابِيطُ**’tur. (TA.) [**سُبُّوحٌ**’a bak.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D8%B7/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَبَطَ
شَبَطَ U ( n. ac. شَبْط 1 ),
a.  Traced magic signs on sand.

b.  Made incisions in, notched; scarified.

c.  Crossed out, erased.

شُبَاْط
شُبَاْط 24 ,
a.  February.

شَبُوْط
شَبُوْط 26 ,
a.  A species of large carp ( fish ).

شَبُّوْط
شَبُّوْط 31 ,  شُبُّوْط 32 , ( pl. شَبَاْبِيْطُ 70 ),
a.  see 26 .

b.  Birchbroom.

أَشْبَطَ
N. Ac. أَشْبَطَ IV ,
a.  see 24 .

##### Türkçe

شَبَطَ
**شَبَطَ** U ( n. ac. **شَبْط** 1 ),
a. Kuma sihir işaretleri çizdi.

b. İçine kesikler yaptı, kertti; kazıdı.

c. Üstünü çizdi, sildi.

شُبَاْط
**شُبَاْط** 24 ,
a. Şubat.

شَبُوْط
**شَبُوْط** 26 ,
a. Büyük sazan (balık) türlerinden bir tür.

شَبُّوْط
**شَبُّوْط** 31 ,  **شُبُّوْط** 32 , ( pl. **شَبَاْبِيْطُ** 70 ),
a. 26’ya bak.

b. Huş süpürgesi.

أَشْبَطَ
N. Ac. **أَشْبَطَ** IV ,
a. 24’e bak.
