# شبك (ش-ب-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%A8%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ب - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والشين والباء معهما
ك ش ب، ك ب ش، ش ب ك، ب ش ك مستعملات كشب: الكَشْبُ: شدة أكل اللحم. قال:
ملهوج مثل الكُشَى نُكَشِّبُهْ
وكَشْب: إحدى حرار بني سليم.
كبش: إذا أثنى الحمل صار كبشاً، ولو لم تخرج رباعيته. وبعضهم يقول: لا: حتى تخرج رباعيته.
وكَبْشُ الكتيبة: قائدها.
شبك: شَبكْتُ أصابعي بعضها في بعض فاشتبكتْ، وشَبَّكْتُها فتشبَّكَتْ.
ويقال لأسنان المشط: شَبَك.
واشتبك السراب: دخل بعضه في بعض.
وبينهما شبكة رحم.
والشُّبّاك: اسم لكل شيء كالقصبة المحبكة التي تجعل على صنعة البواري، كل طائفة شباكة.
والشَّبكةُ: المصيدة في الماء وغيره.
والشِّباكُ: مواضع من الأرض ليست بسبخة، ولا تنبت، كنحو شِباك البصرة.
وطريق شابكٌ: مختلط بعضه في بعض. وبعير شابكُ الأنياب، ورجل شابِكُ الرمح، إذا رأيته من ثقافته يطعن به في الوجوه كلها، قال:
كمي ترى رمحه شابكاً
واشتبك الظلام، أي: اختلط. واشتبكت النجوم، إذا تداخلت واتصل بعضها ببعض.
بشك: البَشْكُ في السير: خفة نقل القوائم، وهو يَبْشُكُ ويَبْشِكِ بَشْكاً وبَشكاً.
وامرأة بَشَكَى اليدين والعمل، أي: سريعة.
والبَشْكُ: الكذب، بَشَكَ يَبْشُكُ بَشْكا، أي: كذب.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الشين** ve **الباء** birlikte

**ك ش ب**، **ك ب ش**، **ش ب ك**، **ب ش ك** kullanımdadır. **كشب**: **الكَشْبُ**: et yemenin şiddeti. Dedi ki:
ملهوج مثل **الكُشَى** نُكَشِّبُهْ
Ve **كَشْب**: Benî Süleym’in hummalarından biridir.

**كبش**: kuzu iki yaşına girince **كبش** olur; dört ön dişi çıkmamış olsa bile. Bazıları der ki: hayır; dört ön dişi çıkıncaya kadar.

Ve **كَبْشُ الكتيبة**: onun kumandanı.

**شبك**: Parmaklarımı birbirine geçirdim; derken birbirine geçti; ve onları birbirine geçirdim; derken birbirine geçti.

Ve tarağın dişlerine **شَبَك** denir.

Ve **اشتبك السراب**: onun bir kısmı bir kısmının içine girdi.

Ve ikisi arasında rahim bağı **شبكة** vardır.

Ve **الشُّبّاك**: hasırların yapımı üzerine konulan, birbirine geçirilmiş kamış gibi her şeyin adıdır; her taife bir **شباكة**dır.

Ve **الشَّبكةُ**: suda ve başkasında tuzak.

Ve **الشِّباكُ**: yerin tuzlu-çorak olmayan ve bitki bitirmeyen yerleridir; Basra’nın **شِباك**ı gibi.

Ve **طريق شابكٌ**: bir kısmı bir kısmına karışmış. Ve **بعير شابكُ الأنياب**; ve **رجل شابِكُ الرمح**: onu, mızrağıyla bütün yüzlere saplayacak derecedeki maharetinden dolayı gördüğün zaman. Dedi ki:
كمي ترى رمحه شابكاً

Ve **اشتبك الظلام**: yani karıştı. Ve **اشتبكت النجوم**: iç içe girdikleri ve bir kısmı bir kısmına bağlandığı zaman.

**بشك**: yürüyüşte **البَشْكُ**: ayakların naklinin hafifliği; o **يَبْشُكُ** ve **يَبْشِكِ** **بَشْكاً** ve **بَشكاً** ile.

Ve **امرأة بَشَكَى اليدين والعمل**: yani hızlı.

Ve **البَشْكُ**: yalan; **بَشَكَ يَبْشُكُ بَشْكا**: yani yalan söyledi.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشبْكُ: الخلط والتداخُلُ، ومنه تشبيكُ الأصابع. والشُبَّاكَةُ: واحدة الشبابيك، وهي المُشَبَّكَةُ من الحديد. والرَحِمُ مُشْتَبِكَةٌ. وبين الرجُلين شُبْكَةُ نسبٍ، أي قرابةٌ. والشَبَكَةُ: التي يصاد بها، والجمع شِباكٌ. وربَّما سمَّوا الآبار شِباكاً، إذا كثُرت في الأرض وتقارتْ. واشْتَبَكَ الظلام، أي اختلطَ.

##### Türkçe

**الشبْكُ**: karıştırma ve iç içe geçme; ondan (da) parmakların **تشبيكُ الأصابع**’ı (vardır). Ve **الشُبَّاكَةُ**: **الشبابيك**’ten bir tanedir; o, demirden **المُشَبَّكَةُ** olandır. Ve **الرَحِمُ** **مُشْتَبِكَةٌ**’dir. Ve iki adam arasında **شُبْكَةُ نسبٍ** vardır; yani akrabalık. Ve **الشَبَكَةُ**: onunla avlanılan şeydir; çoğulu **شِباكٌ**’tır. Ve bazen, yerde çoğaldığı ve birbirine yaklaştığı zaman, kuyulara **شِباكاً** adını verirler. Ve **اشْتَبَكَ الظلام**; yani karıştı.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ش ب
كشب ، كبش ، شكب ، شبك ، بشك : ( مستعملة ) .
كشب : قال الليث : الكَشْبُ : شدة أَكلِ اللحم ونحوه .
وقال الراجز :
ثمَّ ظَلِلْنَا في شِوَاءٍ رُعْبَبُهْ
مُلَهْوَج مِثْل الكُشَى نُكَشِّبُه
وكشب : اسم جبل في البادية .
كبش : قال الليث : إذا أَثْنَى الحَمَل فقد صار كَبْشاً ، وكَبشُ الكتيبةِ : قائدُها .
وأخبرني المنذري عن الحَرّاني عن ابن السكيت قال : يقال : بلد قِفَارٌ كما يقال : بُرْمة أَعْشارٌ وثوب أكْباشٌ ، وهي ضُرُوب من بُرُودِ اليمن ، وثوب شَمارق ، وشَبَارق إِذا تمزق .
قال الأزهري : هكذا أَقْرَأنيه المنذريُّ : ثوب أكباش بالكاف والشين ، ولست أحفظه لغيره .
وقال ابن بُزُرْجَ : ثوب أكْراشٌ ، وثوب أكباش ، وهذا من برُود اليمن ، وقد صَحَّ الآن أكباشٌ .
وكُبيْشَةُ : اسم امرأة ، كأنه تصغيرُ كبشة ، وكان مشرِكو مكة يقولون للنبي ( صلى الله عليه وسلم ) ابن أبي كَبْشةَ ، وقيل : إن ابن أبي كبشة كان رجلاً من خُزاعةَ خالفَ قرَيشاً في عبادة الأوثان ، وعَبَدَ الشِّعْرَى العَبُورَ ، فشبهوا النبي عليه السلام به ، ومعناه أنه خالفَهم كما خالفهم ابن أبي كبشة .
وقال آخرون : أبو كبشةَ : كنيةُ وَهْبِ بن عبد مناف جدِّ النبي عليه السلام مِن قِبَلِ أمِّه ، فنسب إليه لأنه كان نزعَ إليه في الشَّبَهِ .
شبك : قال الليث : الشَّبْكُ : مصدرُ قولك شَبكتُ أصابعي بعضَها ببعض . فاشتبَكت وشبَّكتها فتشبكتْ على التكثير .
ورُوي عن النبي صلى عليه وَآله أنه قال : ( إذا خرج أحدُكم إلى الصلاة فلا يُشَبِّكْ بين أَصابعه ) ، ويقال لأسنان المِشْطِ : شَبَكٌ ، واشتباكُ الرّحِم وغيرها : اتصال بعضها ببعض .
وقال أبو عبيد : الرّحِمُ المشتَبِكة : المتصلة ، ويقال : بَيني وبينهُ شُبْكَةُ رَحِمٍ .
وقال الليث : الشُّبّاكُ : اسمٌ لكل شيء كالقصَب المحبّكةِ التي تُجعَل على صنعةِ البَواري ، فكلُّ طائفةٍ منها شُبّاكةٌ ، قال : والشَّبَكةُ للرأس ، وجمعُها شبَكٌ ، والشبكةُ : المَصْيَدة في الماء وغيره ، والشِّباكُ من الأرض : مواضعُ ليست بسِباخٍ ولا تنبت كنحو شِبَاك البصْرة .
 ( قلتُ ) : شِباك البصْرة : ركايا كثيرة مفتوحٌ بعضها في بعض . قال طَلْقُ بن عديّ :
في مُسْتَوَى السّهْلِ وفي الدَّكْدَاكِ
وفي صِمَادِ البِيدِ والشِّباكِ
وأَشبَك المكانُ : إذا أكثر الناس احتِفارَ الرَّكايا فيه .
روى ابن شميل عن الهِرْماس بن حبيب عن أبيه عن جده أنه التقط شبكةً بقُلَّةِ الحَزْنِ أيام عمر فأتى عمرَ . وقال : يا أمير المؤمنين : أسقني شبَكةً بقُلة الحَزْن ، فقال عمر : مَن تركْتَ عليها من الشاربة ؟ قال : كذا وكذا فقال الزبير : إنك يا أخا تميم تسأل خيراً قليلاً فقال عمر : لا بل خير كثيرٌ ، قِرْبتانِ ، قربةٌ من ماء ، وقربة من لبَن يغاديِان أهلَ بيت من مُضرَ بقلَّةِ الحَزْن ، قد أسقاكه الله .
قال القُتَيبي : الشبَكةُ : آبارٌ متقاربة قريبةُ الماء ، يُفضي بعضها إلى بعض ، وجمعها شِبَاكٌ .
وقوله : التقطْتُها : أي هجمت عليها وأنا لا أشعر بها ، يقال : وردتُ الماء التقاطاً .
وقوله : أسقِنيها : أي أَقْطِعنيها واجعلها لي سُقْيا ، وأراد بقوله : قربتان : قربة من ماء ، وقربة من لبن أن هذه الشبَكة تَرِدُ عليها إِبلهم وترعى بها غنمهم فيأتيهم اللبنُ والماءُ كل يوم بقلة الحزْنِ .
وقال الليث : طريقٌ شَابكٌ أي مُلتبِسٌ مختلِطٌ شَرَكُه ، بعضُها ببعض ، وبعيرٌ شابك الأنيابِ ، ورجلٌ شابكُ الرُّمح إذا رأيتَه من ثقَافَتِه يطعن به في الوجوه كلها ، وأنشد :
كَمِيٌّ ترَى رُمْحَهُ شابِكا
ويقال : اشتَبَكَ الظلام إذا اختَلط ، واشتبكتِ النجوم إذا تداخلَت واتصل بعضها ببعض ، والشابك مِن أسماء الأسد ، وهو الذي اشتبكتْ أنيابُه واختلفت .
وقال البُرَيقُ الهذليُّ :
وَما إنْ شابِكٌ مِنْ أُسْدِ تَرْجٍ
أَبُو شِبْلَينِ قدْ مَنعَ الخُدَارَا
وقال غيره : يقال للدرُوع : شُبّاكٌ . وقال طفيل :
لهنّ بشُبَّاكِ الدُّرُوع تَقَاذُفُ
والشُّبَّاك : القُنَّاص الذين يحبُلون الشباكَ وهي المصايد للصيد ، وكل شيء جُعِل بعضُه في بعض فهو مُشبَّكٌ .
وقال ابن شميل : الشِّباك : جِحَرَةُ الجِرْذان ، والشِّباك : الرَّكايا الظاهرة .
شكب : روى بعضهم قول وِعَاس الهذلي :
وهنَّ معاً قيام كالشُّكوبِ
قال : وهي الكرَاكيُّ .
ورواه الأصمعي : كالشُّجُوب ، وهي عمدٌ من أعمدة البيت ، الشُّكْبان : شُبَّاك يسوِّيه حَشّاشو البادية مِنَ اللِّيف والخُوْص ،
يُجعل لها عُرًى واسعة يتقلدها الحشاش ، ويجمع فيه الحَشيش الذي يحتش ، والنون في الشكبان : نون جمع ، وكأَنها في الأصل شُبْكانٌ فقُلِبَتِ الشّكْبَانَ .
وفي ( نوادر الأعراب ) : الشُّكْبَانُ : ثوبٌ يُعقد طرفاه من وراء الحَقْوَين ، والطرفان الآخران في الرأس يحشُّ فيه الحشاشُ على الظهر ، ويُسمَّى الحالَ قال أبو سليمان الفَقْعسي :
لما رأيتُ جفوة الأقارب
فقلتُ للشِّقْبَان وهْو راكبي
أنتَ خليلِي فالزَمَنَّ جانبي
وإنما قال : وهو راكبي ، لأنه على ظهره ، ويقال له : الزَّوْالُ ، وقاله بالقاف ، وهما لغتان : شُكبانٌ وشقْبَان ، وسماعي من الأعراب : شكبان .
بشك : قال الليث : البَشْكُ في السَّير : خفَّة نقل القوائم ، إنها لتَبْشُكُ وتَبْشِكُ بشكاً ، ويقال للمرأة : إنها لبَشَكَى اليدين أي عَمُولُ اليدين ، وبَشَكَى العَمَل أي سريعة العمل .
ابن بُزُرْجَ : إِنه بَشَكى الأمر أي يُعَجّلُ صَريمة أمره .
( أبو عبيد عن أبي زيد ) : البَشْكُ : السير الرَّفيق ، وقد بَشَكَ بشكاً .
وأخبرني المنذريُّ عن ثعلب عن ابن الأعرابي ، يقال للخيَّاطِ إذا أساء خياطة الثوب : بَشَكَهُ وشَمْرجَهُ .
قال : والبَشْكُ : الخلط من كل شيءٍ رديءٍ وجَيِّدٍ .
وقال أبو عبيدة : ابْتَشكَ فلانٌ الكلام ابتشاكاً إذا كذب .
وقال أبو زيد : بَشَكَ وابْتَشَكَ إِذا كذب ويقال للرجل إِذا أسرعَ في باطلٍ اختلقَه : لقد ابْتَشَكَهَا في جيبه .

##### Türkçe

ك ش ب
**كشب** ، **كبش** ، **شكب** ، **شبك** ، **بشك** : (kullanılanlar).

**كشب** : Leys dedi: **الكَشْبُ**: et ve benzerini yemenin şiddeti.
Ve recez söyleyen dedi:
ثمَّ ظَلِلْنَا في شِوَاءٍ رُعْبَبُهْ
مُلَهْوَج مِثْل الكُشَى نُكَشِّبُه
Ve **كشب**: çölde bir dağın adıdır.

**كبش** : Leys dedi: kuzu iki yaşına girince artık **كَبْشاً** olmuştur; ve **كَبشُ الكتيبةِ**: onun kumandanıdır.
Münzirî bana Harrânî’den, o da İbnü’s-Sikkît’ten haber verdi; dedi ki: denir: **بلد قِفَارٌ** (ıssız bir belde), denildiği gibi: **بُرْمة أَعْشارٌ** ve **ثوب أكْباشٌ**; ve bunlar Yemen’in **بُرُودِ**’undan türlerdir; ve **ثوب شَمارق**; ve yırtılınca **شَبَارق**.
Ezherî dedi: Münzirî bana böyle okuttu: **ثوب أكباش** kâf ve şîn ile; ve ben onu ondan başkası için ezberlemiyorum.
İbn Büzurc dedi: **ثوب أكْراشٌ** ve **ثوب أكباش**; ve bu Yemen’in **برُود**’undandır; ve şimdi **أكباشٌ** sahih olmuştur.
Ve **كُبيْشَةُ**: bir kadının adıdır; sanki **كبشة**’nin küçültmesidir. Mekke müşrikleri Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem) **ابن أبي كَبْشةَ** derlerdi. Ve denildi ki: İbn Ebî Kabşe, Huzâa’dan bir adam idi; putlara ibadette Kureyş’e muhalefet etti ve **الشِّعْرَى العَبُورَ**’a ibadet etti; böylece Peygamber’i (aleyhi’s-selâm) ona benzettiler; ve manası: onları, İbn Ebî Kabşe’nin onlara muhalefet ettiği gibi, o da onlara muhalefet etti.
Ve başkaları dedi: **أبو كبشةَ**: Peygamber’in (aleyhi’s-selâm) anne tarafından dedesi Abdümenâf oğlu Vehb’in künyesidir; ona nisbet edildi; çünkü benzerlikte ona çekmişti.

**شبك** : Leys dedi: **الشَّبْكُ**: “parmaklarımı birbirine geçirdim” sözünün mastarıdır: **شَبكتُ أصابعي بعضَها ببعض**. Böylece **فاشتبَكت**; ve ben onları **شبَّكتها** yaptım; böylece çokluk ifade etmek üzere **فتشبكتْ**.
Ve Peygamber’den (sallallahu aleyhi ve âlihî) rivayet olundu ki dedi: (**إذا خرج أحدُكم إلى الصلاة فلا يُشَبِّكْ بين أَصابعه**) “Sizden biri namaza çıktığında parmakları arasını birbirine geçirmesin.” Ve tarağın dişlerine denir: **شَبَكٌ**. Ve rahmin ve başkasının **اشتباكُ**’ı: bazısının bazısına bağlanmasıdır.
Ebû Ubeyd dedi: **الرّحِمُ المشتَبِكة**: bitişik olan (rahim). Ve denir: **بَيني وبينهُ شُبْكَةُ رَحِمٍ** “benimle onun arasında bir rahim bağı vardır.”
Leys dedi: **الشُّبّاكُ**: **القصَب المحبّكةِ** gibi, **البَواري** yapımında iş üzerine konulan her şeyin adıdır; onun her bir taifesi **شُبّاكةٌ**’dır. Dedi: ve **الشَّبَكةُ** baş içindir; çoğulu **شبَكٌ**’tir. Ve **الشبكةُ**: suda ve başkasında av tuzağıdır. Ve yerden **الشِّباكُ**: tuzlak olmayan ve bitmeyen yerlerdir; Basra’nın **شِبَاك**’ı gibi.
( Ben dedim ): Basra’nın **شِباك**’ı: çok sayıda kuyulardır; bazısı bazısının içine açık (bağlantılı)dır. Talḳ b. Adiyy dedi:
في مُسْتَوَى السّهْلِ وفي الدَّكْدَاكِ
وفي صِمَادِ البِيدِ والشِّباكِ
Ve **أَشبَك المكانُ**: insanlar orada kuyuları çok kazdığında.
İbn Şümeyl, Hirmâs b. Habîb’den, o da babasından, o da dedesinden rivayet etti: Ömer günlerinde **بقُلَّةِ الحَزْنِ**’de bir **شبكةً** bulup aldı; sonra Ömer’e geldi. Ve dedi: “Ey müminlerin emîri! Bana **شبَكةً**yi **بقُلة الحَزْن**’de sulama olarak ver.” Ömer dedi: “Üzerinde içenlerden kimi bıraktın?” Dedi: “Şöyle şöyle.” Zübeyr dedi: “Sen ey Temîm’in kardeşi, az bir hayır istiyorsun.” Ömer dedi: “Hayır; bilakis çok hayır: iki kırba; bir kırba su, bir kırba süt; **بقُلَّةِ الحَزْن**’de Mudar’dan bir ev halkına sabahleyin gelirler; Allah onu sana sulattı.”
Kuteybî dedi: **الشبَكةُ**: suyu yakın, birbirine yakın kuyulardır; bazısı bazısına ulaşır; çoğulu **شِبَاكٌ**’tır.
Ve onun sözü: **التقطْتُها**: yani ona farkında olmadan ansızın rastladım; denir: **وردتُ الماء التقاطاً**.
Ve onun sözü: **أسقِنيها**: yani onu bana kesip ver ve onu benim için sulama kıl. Ve onun sözüyle muradı: **قربتان**: bir kırba su ve bir kırba süt; yani bu **الشبَكة**’ye develeri gelir ve orada koyunları otlar; böylece her gün **بقلة الحزْنِ**’de onlara süt ve su gelir.
Leys dedi: **طريقٌ شَابكٌ**: yani düğümü birbirine karışmış, birbirine girmiş. Ve **بعيرٌ شابك الأنيابِ**. Ve **رجلٌ شابكُ الرُّمح**: onu, maharetinden dolayı mızrakla bütün yüzlere sapladığını gördüğünde; ve şu beyiti okudu:
كَمِيٌّ ترَى رُمْحَهُ شابِكا
Ve denir: **اشتَبَكَ الظلام** karıştığında; ve yıldızlar iç içe girip bazısı bazısına bağlandığında **اشتبكتِ النجوم**. Ve **الشابك** aslanın adlarındandır; o, dişleri birbirine geçip ayrışmış olandır.
Hüzellî Bureyḳ dedi:
وَما إنْ شابِكٌ مِنْ أُسْدِ تَرْجٍ
أَبُو شِبْلَينِ قدْ مَنعَ الخُدَارَا
Ve başkası dedi: zırhlara **شُبّاكٌ** denir. Tufeyl dedi:
لهنّ بشُبَّاكِ الدُّرُوع تَقَاذُفُ
Ve **الشُّبَّاك**: **الشباكَ** (av tuzakları) ile avlanan avcılardır; ve her şey ki bazısı bazısına yapılmışsa o **مُشبَّكٌ**’tir.
İbn Şümeyl dedi: **الشِّباك**: sıçan delikleridir; ve **الشِّباك**: görünen kuyulardır.

**شكب** : Bazıları, Hüzellî Viʿâs’ın sözünü rivayet etti:
وهنَّ معاً قيام كالشُّكوبِ
Dedi: ve onlar turnalardır.
Asmaʿî onu şöyle rivayet etti: **كالشُّجُوب**; ve onlar evin direklerinden direklerdir. **الشُّكْبان**: çölde ot biçenlerin lif ve hurma yaprağından düzelttikleri bir **شُبَّاك**’tır;
ona geniş halkalar yapılır; ot biçen onu omuzlanır; ve biçtiği otu onda toplar. Ve **الشكبان**’daki nûn: cem‘ nûnudur; sanki aslında **شُبْكانٌ** idi de **الشّكْبَانَ**a çevrildi.
Ve (**نوادر الأعراب**)’da: **الشُّكْبَانُ**: iki ucu belin arkasından bağlanan bir elbisedir; öteki iki uç başta olur; ot biçen onun içine sırt üzerinde ot doldurur; ve ona **الحالَ** denir. Ebû Süleymân el-Faḳʿasî dedi:
لما رأيتُ جفوة الأقارب
فقلتُ للشِّقْبَان وهْو راكبي
أنتَ خليلِي فالزَمَنَّ جانبي
Ve ancak “**وهو راكبي**” dedi; çünkü o onun sırtı üzerindedir. Ve ona **الزَّوْالُ** denir. Ve onu kāf ile söyledi; ve ikisi iki lehçedir: **شُكبانٌ** ve **شقْبَان**. Ve benim bedevîlerden işittiğim: **شكبان**.

**بشك** : Leys dedi: yürüyüşte **البَشْكُ**: ayakların naklinde hafifliktir; “o mutlaka **تَبْشُكُ** ve **تَبْشِكُ**” denir; **بشكاً**. Ve kadına denir: “o mutlaka **بَشَكَى اليدين**” yani elleriyle çok iş gören. Ve **بَشَكَى العَمَل**: işi çabuk yapan.
İbn Büzurc: “o, işi **بَشَكى الأمر**” yani işinin kesinliğini aceleye getirir.
( Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den ): **البَشْكُ**: yumuşak yürüyüş; ve **بَشَكَ** **بشكاً**.
Münzirî bana Saʿleb’den, o da İbnü’l-Aʿrâbî’den haber verdi: terziye, elbisenin dikişini kötü yaptığında denir: **بَشَكَهُ** ve **شَمْرجَهُ**.
Dedi: ve **البَشْكُ**: her şeyden kötü ve iyi olanın karışımıdır.
Ebû Ubeyde dedi: falan, sözü **ابْتَشكَ** **ابتشاكاً** etti; yalan söylediğinde.
Ebû Zeyd dedi: **بَشَكَ** ve **ابْتَشَكَ**: yalan söylediğinde. Ve erkeğe, uydurduğu bir bâtılda acele ettiğinde denir: “mutlaka onu cebinde **ابْتَشَكَهَا**.”

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين والباء وما يثلثهما)
(شبث) الشين والباء والثاء أُصَيلٌ يدل على تعلق الشيءِ بالشيء. من ذلك قولُهم تشبّثْت، أي تعلّقت. ومن ذلك الشَّبَثُ، وهي دويْبَّة من أحْناش الأرضِ، كأنها تشبَّثت بما مرَّت. والجمع شِبْثَانٌ. قال:
* مدارجُ شِبْثانٍ لهنَّ هميمُ([1]) *
أي دبيب.
(شبح) الشين والباء والحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على امتداد الشيء في عِرَض. من ذلك الشَّبَح، وهو الشَّخْص، سمِّي بذلك لأنَّ فيه امتداداً وعِرَضاً. والمشبوح: الرجلُ العُظَام. قال أبوذُؤَيبٍ الهذليّ:
* وذلك مشبوحُ الذِّراعينِ خلجمٌ([2]) *
وشبَحْتُ الشيءَ: مددتُه. و[من] ذلك شَبْحُه ذراعَيه في الدُّعاء وغيرِهِ. ويقال للحرباء إِذا امتدَّ على العود: قد شَبَحَ.
(شبر) الشين والباء والراء أصلان: أحدهما بعض الأعضاء، والآخر  الفَضْل والعطاء.
فالأول: الشِّبر: شِبر الإنسان، وهو مذكر، يقال: شَبَرْتُ الثّوبَ شَبراً. والشِّبر: الذي يُشبَر به. ويقال للرّجُل القصير المتقارِب الخلْق: هو قصير الشَّبر. والمَشَابِر: أنهارٌ تنخفض فيتأدَّى إليها الماء. وكأنَّها إِنما سمِّيت مشابِرَ لأنَّ عَرْضَها قليل.والأصل الثاني الشّبَرُ: الخير والفضل والعطاء. قال عديّ:
* لم أخُنْهُ والذي أَعطَى الشَّبَرْ([3]) *
ويقال : أَشْبَرتُه بكذا، أي خَصَصْتُهُ. ورُويَ عن بعضهم أنَّه قال: الشَّبَر: شيء يعطيه النّصارى بعضُهم بعضاً على معنى القُربان([4]). وليس هذا بشيء. وقياس الشَّبَر ما ذكرناه.
ومن الباب قولُهم: أعطاها شَبْرَها، وذلك في حقِّ النِّكاح إِذا أعطاها حقَّها. وجاء في الحديث أنَّه نهى عن شَبْر الجَمَل، وذلك كِراؤه والذي يُؤخَذ على ضرابه، وذلك كعَسْب الفحل. ويقال من الباب شُبِّرَ، إِذا عُظِّم.
(شبص) الشين والباء والصاد ليس بشيء. وحكى ابنُ دريدٍ([5]): الشَّبَص الخُشونة. وليس هو بشيءٍ. قال: ويقال: تَشَبَّصَ الشجر: دخل بعضُهُ في بعضٍ([6]).
(شبع) الشين والباء والعين أصلٌ صحيح يدلُّ على امتلاءٍ في أكل وغيره. من ذلك شَبِعَ الرجل شِبَعاً وشِبْعاً، ورجلٌ شبعانُ. ثمَّ اشتُقَّ من ذلك أشبعت الثّوبَ صِبْغاً. ويقال امرأة شَبْعَى الخَلخال، أي ممتلئة، وذلك مِنْ كَثْرَة لحمِ ساقها. ومن ذلك قوله صلى الله عليه وآله وسلم: "المتشبِّع بما ليس عنده كلابسِ ثَوْبَيْ زُورٍ"، يريد المتكَثِّر بما ليس عنده، وهذا مَثَلٌ، كأنَّه أرادَ: يُظهر شِبَعاً وهو جائع، وذلك كما تقول العرب: "تَجَشَّأَ لُقْمَانُ من غير شِبَع". ومن الباب قولُهم: [ثوبٌ([7])] شَبِيع الغَزْلِ، أي كثيرُهُ.
ومما يجري مَجرى التّشبيه من هذا الباب: قولهم: شبِعت من هذا الأمر ورَوِيت، وذلك [إِذا] كرهتَه.
(شبق) الشين والباء والقاف كلمةٌ واحدة: الشَّبَق، وهو شهوة النِّكاح.
(شبك) الشين والباء والكاف أصلٌ صحيح يدلُّ على تداخلُ الشيء. يقال شبَّكَ أصابعَهُ تشبيكاً. ويقال: بين القوم شُبْكَةُ نَسَبٍ، أي مُداخَلة. ومن ذلك الشَّبَكة.
(شبل) الشين والباء واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على عطفٍ ووُدٍّ. يقال لكل عاطفٍ على شيء وادّ له: مُشْبِل. ومنه اشتقاق الشِّبْل، وهو ولد الأَسَد. لعطف أَبَوَيْه عليه. ويقال لبؤةٌ مُشْبِلٌ، إِذا كان معها أولادُها. وأشبلتِ المرأةُ، إِذا صَبَرتْ على أولادها فلم تتزوَّجْ. وقال الكميت:
* المُلَبْلِبُ والمُشْبِلُ([8]) *
وحكي عن الكسائيّ: شَبَلْت في بني فلانٍ، إِذا نَشَأتَ فيهم. وقد شَبَل الغلامُ أحْسَنَ الشُّبول، إِذا أدْرَكَ. وهذا على السَّعة والمجاز، لأنَّه يُشبَل عليه أي يُعطَف.
(شبم) الشين والباء والميم كلمتان متباينتان جدّاً. إحداهما الشَّبَم: البَرْد، والشّبِم : البارد. والأخرى الشِّبَام: خشبة تُعَرَّضُ في *فم الجدْي لئَلا يرضع، ثمّ يشبَّه بذلك فيقال الشِّبامان: خيطانِ في البرقع، تشدُّهما المرأةُ في قفاها.
(شبه) الشين والباء والهاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على تشابُه الشّيء وتشاكُلِهِ لوناً وَوَصْفاً. يقال شِبْه وشَبَه وشَبيه. والشّبَهُ([9]) من الجواهر: الذي يشبه الذّهَب. والمُشَبِّهَات([10]) من الأمور: المشكلات. واشتبه الأمرانِ، إذا أَشْكَلاَ.
ومما شذ عن ذلك الشّبَهَانُ([11]).
(شبو) الشين والباء والحرف المعتل أصلان، أحدهما يدل على حَدٍّ وحِدّة، والآخر يدل على نَمَاءٍ([12]) وفضلٍ وكرامة.
فالشّبَاةُ حَدُّ كلِّ شيء شَبَاتُهُ، والجمع الشّبَا والشَّبَوَات. والشَّبْوَةُ([13]): اسم للعقرب، وإِنّما سمِّيت بذلك لِشَبَاةِ إِبْرَتها. قال:
* قد جَعلَتْ شَبْوَةُ تزبَئِرُّ([14]) *
وذكر اللِّحياني أنَّ الجاريةَ الفحّاشة يقال لها شَبْوة. وإِنّما سمِّيت بذلك تشبيهاً لها بالعقرب.
والأصل الآخر الإشباء: الإكرام: يقال أتى فلانٌ فلاناً فأَشْبَاهُ، أي أكرمَه. ويقال أَشَبَيْتُ الرَّجُلَ، إِذا رفعتَه للمجد والشّرف. قال ذو الإصبع:
وهم مَنْ ولدوا أَشبَوْا *** بسِرِّ النّسبِ المَحضِ([15])والمُشْبِي: الذي يُولَد لـه ولدٌ ذكيٌّ، وقد أَشْبَى. وأَشْبَت الشَّجرةُ: طالت. ويقال أَشبَى فلاناً ولدُهُ، إِذا أَشْبهوه. وأنشدوا:
أنا ابنُ الذي لم يُخْزِنِي في حياته  *** قديماً ومن أشَبى أباه فما ظَلَمْ([16])والله أعلم.
--------------ـ
([1]) لساعدة بن جؤية في اللسان (شبث) وديوانه 230، وسيأتي في (هم). وصدره:
* ترى أثره في صفحتيه كأنه *.
([2]) صدر بيت لأبي ذؤيب في ديوانه 30. وعجزه: * خشوف إذا ما الحرب طال مرارها *.
([3]) قبله في اللسان (شبر): * إذا أتاني نبأ من منعمر *.
([4]) ذكر هذا المعنى في القاموس، ولم يذكر في اللسان.
([5]) الجمهرة (1: 291).
([6]) زاد بعده في الجمهرة: "لغة يمانية"، وكذا في اللسان.
([7]) التكملة من المجمل واللسان.
([8]) جزء من بيت له في اللسان (لبب، شبل). وسيأتي في (لب). وهو بتمامه:
ومنا إذا حزبتك الأمور *** عليك المبلب والمشبل
 ([9]) ويقال أيضاً الشبه بالكسر. وتحقيقه أنه ضرب من النحاس يلقى عليه مادة أخرى فيصفر ويشبه الذهب.
([10]) وكذا في المجمل مع هذا الضبط. وفي اللسان "المشتبهات". وفي القاموس: "وأمور مشتبهة ومشبهة، كمعظمة: مشكلة". فهن ثلاث لغات.
([11]) الشبهان: ضرب من العضاه أو من الرياحين.
([12]) في الأصل: "ماء"، تحريف.
([13]) في اللسان: "والنحويون يقولون: شبوة العقرب، معرفة لا تـنصرف، ولا تدخلها الألف واللام".
([14]) بعده في اللسان (شبا):
* تكسو استها لحماً وتقشعر *
([15]) سبق الكلام على هذا البيت في مادة (سر) ص 70.
([16]) في الأصل: "فقد ظلم"، وليس يقولها العرب.

ـ

##### Türkçe

(Şîn, bâ ve bunların üçüncüsü olan harflerin bâbı)
(**شبث**) **الشين** ve **الباء** ve **الثاء**; bir kök-asıl olup bir şeyin bir şeye tutunmasına delâlet eder. Bundan, onların “**تشبّثْت**” sözüdür; yani: tutundum. Bundan **الشَّبَثُ** da vardır; o, yerin küçük yılanlarından bir küçük canlıdır; sanki geçtiği şeye tutunmuş gibidir. Çoğulu **شِبْثَانٌ**’dır. Dedi ki:
* **مدارجُ شِبْثانٍ لهنَّ هميمُ**([1]) *
yani: sürünme.

(**شبح**) **الشين** ve **الباء** ve **الحاء**; sahih bir asıl olup şeyin enine doğru uzamasına delâlet eder. Bundan **الشَّبَح** vardır; o **الشَّخْص**’tır; onda uzama ve en bulunması sebebiyle bununla adlandırılmıştır. **المشبوح**: iri-kemikli adamdır. Ebû Züeyb el-Hüzelî dedi ki:
* **وذلك مشبوحُ الذِّراعينِ خلجمٌ**([2]) *
Ve “**شبَحْتُ** şeyi”: onu uzattım. Ve bundan, duada ve başkasında onun iki kolunu uzatması olan **شَبْحُه ذراعَيه** vardır. Ve bukalemuna, dal üzerinde uzadığı zaman: “**قد شَبَحَ**” denir.

(**شبر**) **الشين** ve **الباء** ve **الراء** iki asıldır: birisi uzuvların bir kısmı, diğeri fazlalık ve bağış.

Birincisi: **الشِّبر**: insanın **شِبر**’i; o müzekkerdir. Denir ki: “**شَبَرْتُ** elbiseyi **شَبراً**.” Ve **الشِّبر**: kendisiyle ölçülen şeydir. Ve yaratılışı kısa ve birbirine yakın olan kısa adama: “o, **قصير الشَّبر**’dir” denir. **المَشَابِر**: alçalan, böylece suyun kendisine ulaştığı nehirlerdir. Sanki onlar ancak **مشابِر** diye adlandırılmıştır; çünkü onların eni azdır. İkinci asıl: **الشّبَرُ**: hayır, fazilet ve bağıştır. Adiyy dedi ki:
* **لم أخُنْهُ والذي أَعطَى الشَّبَرْ**([3]) *
Ve denir ki: “**أَشْبَرتُه** bununla”; yani: onu tahsis ettim. Bazılarından rivayet olundu ki o dedi: **الشَّبَر**: Hristiyanların, kurban([4]) mânâsı üzere birbirlerine verdikleri bir şeydir. Bu bir şey değildir. **الشَّبَر**’in kıyası, bizim zikrettiğimizdir.

Ve bâbdan onların sözü: “ona **شَبْرَها** verdi”; bu, nikâh hakkında, ona hakkını verdiği zaman olur. Ve hadiste geldi ki o, **شَبْر الجَمَل**’den nehyetti; bu, onun kirasıdır ve onun çiftleşmesi üzerine alınandır; bu da aygırın **عَسْب**’i gibidir. Ve bâbdan denir ki: **شُبِّرَ**, büyütüldüğü zaman.

(**شبص**) **الشين** ve **الباء** ve **الصاد** bir şey değildir. İbn Düreyd([5]) nakletti: **الشَّبَص** pürüzlülüktür. O bir şey değildir. Dedi ki: ve denir ki: “**تَشَبَّصَ** ağaç”; onun bir kısmı bir kısmının içine girdi([6]).

(**شبع**) **الشين** ve **الباء** ve **العين**; sahih bir asıl olup yemede ve başkasında bir doluluğa delâlet eder. Bundan: adam **شَبِعَ**; **شِبَعاً** ve **شِبْعاً**; ve **شبعانُ** bir adam. Sonra bundan “elbiseyi boya ile doyurdum” olan “**أشبعتُ** elbiseyi **صِبْغاً**” türetildi. Ve denir: “**امرأة شَبْعَى الخَلخال**”; yani: dolgun; bu, onun baldır etinin çokluğundandır. Ve bundan, sallallahu aleyhi ve âlihî ve sellem’in sözü: “**المتشبِّع بما ليس عنده كلابسِ ثَوْبَيْ زُورٍ**”; elinde olmayanla çokluk taslayanı kasteder; bu bir meseldir; sanki muradı: tok görünür, hâlbuki açtır; bu, Arapların “**تَجَشَّأَ لُقْمَانُ من غير شِبَع**” demesi gibidir. Ve bâbdan onların sözü: [**ثوبٌ**([7])] **شَبِيع الغَزْلِ**; yani: onun çoğu.

Ve bu bâbdan teşbihe benzer tarzda cereyan edenlerden: onların sözü: “bu işten **شبِعت** ve **رَوِيت**”; bu, [eğer] ondan hoşlanmadığın zaman olur.

(**شبق**) **الشين** ve **الباء** ve **القاف** tek bir kelimedir: **الشَّبَق**; o, nikâh şehvetidir.

(**شبك**) **الشين** ve **الباء** ve **الكاف**; sahih bir asıl olup şeyin iç içe girmesine delâlet eder. Denir: “parmaklarını **شبَّكَ**; **تشبيكاً**.” Ve denir: kavim arasında **شُبْكَةُ نَسَبٍ** vardır; yani: iç içelik. Ve bundan **الشَّبَكة** vardır.

(**شبل**) **الشين** ve **الباء** ve **اللام**; sahih bir asıl olup şefkat ve sevgiye delâlet eder. Bir şeye şefkat eden ve ona sevgi besleyen her kimse için: **مُشْبِل** denir. Ve ondan **الشِّبْل**’in iştikakı vardır; o, aslan yavrusudur; anne-babasının ona şefkatinden dolayı. Ve denir: **لبؤةٌ مُشْبِلٌ**, yanında yavruları olduğu zaman. Ve kadın **أشبلتِ**, çocuklarına sabrettiği ve evlenmediği zaman. Kümeyt dedi ki:
* **المُلَبْلِبُ والمُشْبِلُ**([8]) *
Ve Kisâî’den nakledildi: “Falancaların içinde **شَبَلْتُ**”; onların içinde yetiştiğin zaman. Ve oğlan **شَبَل**; **أحْسَنَ الشُّبول**; idrâk ettiği zaman. Bu, genişlik ve mecaz üzeredir; çünkü ona şefkat edilir; yani ona şefkat gösterilir.

(**شبم**) **الشين** ve **الباء** ve **الميم**; birbirinden çok ayrı iki kelimedir. Birisi **الشَّبَم**: soğuk; ve **الشّبِم**: soğuk olan. Diğeri **الشِّبَام**: emmesin diye oğlağın *ağzına enlemesine konulan bir tahta; sonra bununla benzetme yapılır da **الشِّبامان** denir: burka‘da iki ip; kadın onları ensesinde sıkar.

(**شبه**) **الشين** ve **الباء** ve **الهاء**; tek bir asıl olup şeyin renk ve vasıfça benzeşmesine ve şekilce birbirine uymasına delâlet eder. Denir: **شِبْه** ve **شَبَه** ve **شَبيه**. Ve **الشّبَهُ**([9]) cevherlerden: altına benzeyen şeydir. Ve işlerden **المُشَبِّهَات**([10]): müşkiller. Ve iki iş **اشتبه** etti; müşkil oldukları zaman.

Ve bundan şâz olan: **الشّبَهَانُ**([11]).

(**شبو**) **الشين** ve **الباء** ve illetli harf; iki asıldır: birisi sınır ve keskinliğe delâlet eder; diğeri büyümeye([12]) ve fazlalığa ve kerâmete delâlet eder.

Öyleyse **الشّبَاةُ**: her şeyin keskinliği, onun **شَبَاتُهُ**’dur; çoğulu **الشّبَا** ve **الشَّبَوَات**’tır. Ve **الشَّبْوَةُ**([13]): akrep için bir isimdir; ancak iğnesinin keskinliğinden dolayı bununla adlandırılmıştır. Dedi ki:
* **قد جَعلَتْ شَبْوَةُ تزبَئِرُّ**([14]) *
Ve el-Lihyânî zikretti ki: açık saçık cariyeye **شَبْوة** denir. Ancak ona, akrebe benzetilerek bu ad verilmiştir.

Diğer asıl: **الإشباء**: ikramdır. Denir: falan, falana geldi de onu **فأَشْبَاهُ**; yani: ona ikram etti. Ve denir: adamı **أَشَبَيْتُ**, onu yücelik ve şerefe yükselttiğim zaman. Zû’l-İsba‘ dedi ki:
وهم مَنْ ولدوا أَشبَوْا *** بسِرِّ النّسبِ المَحضِ([15])
Ve **المُشْبِي**: kendisine zeki bir çocuk doğurulan kimsedir; ve **أَشْبَى**. Ve ağaç **أَشْبَت**: uzadı. Ve denir: falanı, onun çocuğu **أَشبَى**; onu ona benzettiği zaman. Ve şu beyitleri inşâd ettiler:
أنا ابنُ الذي لم يُخْزِنِي في حياته  *** قديماً ومن أشَبى أباه فما ظَلَمْ([16])
Ve Allah daha iyi bilir.
--------------ـ
([1]) Sa‘ide b. Cüeyye’ye aittir; Lisân’da (شبث) ve divanında 230; (هم)’de gelecektir. Sadrı:
* ترى أثره في صفحتيه كأنه *.
([2]) Ebû Züeyb’in divanında 30’da bir beytin sadrı. Aczü: * خشوف إذا ما الحرب طال مرارها *.
([3]) Ondan önce Lisân’da (شبر): * إذا أتاني نبأ من منعمر *.
([4]) Bu mânâyı Kâmûs’ta zikretti; Lisân’da zikretmedi.
([5]) el-Cemhere (1: 291).
([6]) Cemhere’de ondan sonra artırdı: “لغة يمانية”; Lisân’da da böyledir.
([7]) Tekmile, el-Mücmel ve Lisân’dandır.
([8]) Lisân’da (لبب، شبل) ona ait bir beytin bir parçasıdır. (لب)’de gelecektir. Tamamı:
ومنا إذا حزبتك الأمور *** عليك المبلب والمشبل
([9]) Ayrıca kesre ile **الشبه** de denir. Tahkiki: o, üzerine başka bir madde atılan bir bakır türüdür; sararır ve altına benzer.
([10]) Mücmel’de de bu ضبط ile böyledir. Lisân’da “**المشتبهات**”. Kâmûs’ta: “**وأمور مشتبهة ومشبهة، كمعظمة: مشكلة**”. Öyleyse üç lugattır.
([11]) **الشبهان**: **العضاه**’dan veya reyhanlardan bir türdür.
([12]) Asılda: “ماء”; tahrif.
([13]) Lisân’da: “Ve nahivciler derler: **شبوة العقرب**; marife olup tenvin almaz; ve ona elif-lâm girmez.”
([14]) Ondan sonra Lisân’da (شبا):
* تكسو استها لحماً وتقشعر *
([15]) Bu beyt üzerine söz, (سر) maddesinde s. 70’te geçti.
([16]) Asılda: “فقد ظلم”; Araplar bunu söylemezler.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش ب ك
اشتبكت الرياح واشتبكـت النجـوم‏.‏
وشبـك أصابعـه تشبيكـاً‏.‏
وشبـك الأشيـاء فتشبكـت وشابك بينها فتشابكت‏.‏
وشيء مشبك‏.‏
ورأيته ينظر من الشباك‏.‏
ونصبوا الشبكة والشبك والشباك ورأيت على الماء الشباك وهم الصيادون بالشبك‏.‏
قال الراعي‏:‏ أو رعلة من قطا فيحان حلأها من ماء يثربة الشباك والرصـد ومن المجاز‏:‏ اشتبكت الأرحام وبينهم أرحام مشتبكة ومتشابكة وتقول‏:‏ بينهما شبهة سبب لا شبكة نسب ولحمة شابكة‏.‏
واشتبك الظلام‏.‏
وهجمنا على شبكة وشبـاك وهـي آبـار متقاربة‏.‏
قال جرير‏:‏ سقى ربي شبـاك بنـي كليـب إذا ما المـاء أسكـن فـي البلـاد

##### Türkçe

ش ب ك
Rüzgârlar **اشتبكت** ve yıldızlar **اشتبكـت**.
Parmaklarını **شبـك**; **تشبيكـاً**.
Şeyleri **شبـك**; böylece **فتشبكـت**; aralarında **وشابك**; böylece **فتشابكت**.
Ve **شيء مشبك**.
Onu **الشباك**’tan baktığını gördüm.
**الشبكة**’yi ve **الشبك**’i ve **الشباك**’ı kurdular; su üzerinde **الشباك**’ı gördüm; onlar **بالشبك** ile avlanan balıkçılardır.
Er-Râʿî dedi ki: “Yahut bir grup **قطا**; **فيحان**; onun **حلأها**’sı, **ماء يثربة**’den; **الشباك** ve **الرصـد**”; ve mecazdan: Rahimler **اشتبكت**; ve aralarında **أرحام مشتبكة** ve **متشابكة** vardır; ve dersin ki: İkisi arasında bir şüphe vardır; bir sebep; bir **شبكة نسب** değil; ve bir **لحمة شابكة**.
Karanlık **اشتبك**.
**شبكة** ve **شبـاك** üzerine baskın yaptık; o, birbirine yakın kuyulardır.
Cerîr dedi ki: “Rabbim **شبـاك بنـي كليـب**’i suladı; su beldelerde yerleşik olduğunda.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّبْكُ: من قولك شَبَكْتُ أَصابعي بعضها في بعض فاشْتَبكت وشَبَّكْتُها فتَشَبْكَّتْ على التكثير. والشِّبْكُ: الخلط والتداخل، ومنه تشبيك الأصابع. وفي الحديث: إذا مضى أحدُكم إلى الصلاة فلا يُشَبِّكَنَّ بين أَصابعه فإنه في صلاة، وهو إدخال الأصابع بعضها في بعض؛ قيل: كره ذلك كما كره عَقْصُ الشعر واشْتِمالُ الصَّمَّاء والاخْتِباءُ، وقيل: التشبيك والإحتباء مما يَجْلُبُ النوم فنهى عن التعرُّض لما ينقض الطهارة، وتأوّله بعضهم أن تشبيك اليد كناية عن ملابسة الخصومات والخوض فيها، واحتج بقول، صلى الله عليه وسلم، حين ذكر الفتن: فَشَبَّك بين أصابعه وقال: اختلفوا فكانوا هكذا. ابن سيده: شَبَكَ الشيء يَشْبِكُه شَبْكاً فاشْتَبك وشَبَّكَه فتَشَبَّكَ أَنْشَبَ بعضه في بعض وأَدخله. وتَشَبَّكَتِ الأُمورُ وتَشابَكت واشْتَبكت: التبست واختلطت. واشْتَبك السَّراب: دخل بعضه في بعض. وطريق شابِكٌ: متداخل مُلْتَبس مختلط شَرَكُه بعضها ببعض. والشَّابِكُ: من أسماء الأَسد. وأَسدٌ شَابِكٌ: مُشْتَبِكُ الأَنياب مختلفها؛ قال البُرَيْق الهُذَلِيُّ:
وما إنْ شابِكٌ من أُسْدِ تَرْجٍ،
أَبو شِبْلَيْنِ، قد مَنَع الخُدارا
وبعير شابك الأَنياب: كذلك. وشَبَكَتِ النجومُ واشْتَبكت وتَشابَكَتْ: دخل بعضها في بعض واختلطت، وكذلك الظلام.
التهذيب: والشُّبَّاك القُنَّاصُ الذين يَجْلُبون الشِّباكَ وهي المَصايد للصيد. وكل شيء جعلت بعضه في بعض، فهو مُشْتَبِك. وفي حديث مواقيت الصلاة: إذا اشْتَبكت النجومُ أي ظهرت جميعها واختلط بعضها ببعض لكثرة ما ظهر منها. واشْتبك الظلام إذا اختلط. والشُّبَّاكُ: اسم لكل شيء كالقَصَب المُحَبَّكة التي تجعل على صَنْعة البَواري. والشُّبَّاكةُ: واحدة الشبابيك وهي المُشَبَّكَةُ من الحديد. والشُّبَّاك: ما وضع من القصب ونحوه على صنعة البواري، فكل طائفة منها شُبَّاكةٌ، وكذلك ما بين أَحناء المَحامِل من تَشْبِيك القِدّ.
والشَّبَكَةُ: الرأس، وجمعها شَبْك: والشَّبَكةُ: المِصْيَدة في الماء وغيره. والشَّبَكةُ: شَرَكةُ الصائد التي يصيد بها في البر والماء، والجمع شَبَكٌ وشِبَاك. والشُّبَّاك: كالشَّبَكةِ؛ قال الراعي:
أَو رَعْلَة من قَطا فَيْحان حَلأَها،
من ماءِ يَثْرِبةَ، الشُّبَّاكُ والرَّصَدُ
والشَّبَكُ: أَسنان المُشْطِ. والشَّبَكةُ: الآبار المُتقاربة، وقيل: هي الرَّكايا الظاهرة وهي الشِّبَاك، وقيل: هي الأرض الكثيرة الآبار، وقيل: الشَّبَكة بئر على رأس جبل. والشَّبَكةُ: جُحْرُ الجُرَذ، والجمعِ شِباكٌ. وفي الحديث: أنه وقعت يد بعيره في شَبَكَة جِرذانٍ أَي أَنْقابها وجِحَرتها تكون مُتقاربة بعضها من بعض. والشِّباك من الأرضين: مواضع ليست بسِباخ ولا منبتة كشِباك البصرة، قال: وربما سَمَّوا الآبار شِباكاً إذا كثرت في الأرض وتقاربت. قال الأزهري: شِباكُ البصرة رَكايا كثيرة فُتِح بعضها في بعض؛ قال طَلْقُ بن عَدِيّ:
في مُسْتَوى السَّهْلِ وفي الدَّكْداك،
وفي صِمادِ البِيدِ والشِّبَاكِ
وأَشْبَكَ المكانُ إذا أكثر الناسُ احْتِفار الركايا فيه. وفي حديث الهِرْماس بن حَبيب عن أَبيه عن جده: أَنه الْتَقَط شَبَكَةً بقُلَّةِ الحَزْنِ أَيامَ عمر فأَتى عمَر فقال له: يا أمير المؤمنين، اسْقِني شَبَكةً بقُلَّة الحَزْن، فقال عمر: من ترَكْتَ عليها من الشاربة؟ قال: كذا وكذا، فقال الزبير: إنك يا أخا تميم تسأل خيراً قليلاً، فقال عمر، رضي الله عنه: لا بل خير كثير قِرْبَتانِ قِرْبةٌ من ماء وقربة من لبن تُغادِيانِ أهلَ بيت من مُضَر بقُلَّةِ الحَزْن قد أَسْقاكه الله؛ قال القُتَيبي: الشَّبَكة آبار متقاربة قريبة الماء يفضي بعضها إلى بعض، وقوله التقطتها أي هجمت عليها وأنا لا أشعر بها، يقال: وردتُ الماء التِقاطاً، وقوله اسقنيها أَي أَقْطِعْنيها واجعلها لي سُقْياً، وأَراد بقوله قربتان قربة من ماء وقربة من لبن أَن هذه الشَّبكة ترد عليهم إبلهم وترعى بها غنمهم فيأتيهم اللبن والماء كل يوم بقلة الحزن. وفي حديث عمر: أَن رجلاً من بني تميم الْتَقط شَبَكةً على ظهر جَلاَّلٍ، هو من ذلك، والجمع شِباك ولا واحد لها من لفظها. ورجل شابك الرُّمح إذا رأيته من ثَقافَتِه يَطْعنُ به في جميع الوجوه كلها؛ وأَنشد:
كَمِيٌّ تَرَى رُمْحَة شابِكا
والشُّبْكة: القرابة والرحم، قال: وأَرى كراعاً حكى فيه الشَّبَكَةَ. واشتباكُ الرحم وغيرها: اتصال بعضها ببعض؛ والرَّحِمُ مُشْتَبِكة. وقال أَبو عبيد: الرحم المُشْتَبِكة المتصلة. ويقال: بيني وبينه شُبْكة رحم. وبين الرجلين شُبْكَةُ نسب أَي قرابة. ويقال: دِرْع شُبَّاك؛ قال طفيل: لهن لشُبَّاكِ الدُّروعِ تَقاذُفٌ
وتَشابكت السباغُ: نَزَتْ أَو أَرادت النُّزاءَ؛ عن ابن الأَعرابي. والشِّباك والشُّبَيْكة: موضعان. والشُّبَيْكَةُ: ماء أَو موضع بطريق الحجاز؛ قال مالك بن الرَّيْبِ المازني:
فإنَّ بأَطرافِ الشُّبَيْكةِ نِسْوَةً،
عَزيزٌ عليهن العَشِيَّةَ ما بِيَا
وفي حديث أَبي رُهْمٍ: الذين لهم بشَبَكة جَِرْحٍ، هي موضع بالحجاز في ديار غِفار.
والشُّبَيْك: نبت الدَّلَبُوث إلاَّ أَنه أَعذب منه:؛ عن أَبي حنيفة. وبنو شِبْك: بَطُن.

##### Türkçe

**الشَّبْكُ**: “**شَبَكْتُ** parmaklarımı birbirine geçirdim” sözünden; böylece **فاشْتَبكت** (birbirine geçti).
Ve onları **شَبَّكْتُ**; böylece **فتَشَبْكَّتْ** (çokluk/teksîr üzere: iyice birbirine geçti). **والشِّبْكُ**: karıştırma ve iç içe girme; ondan da parmakların **تشبيك**i (birbirine geçirilmesi)dir. Hadiste: “Sizden biriniz namaza gittiği zaman parmaklarının arasını **يُشَبِّكَنَّ** (birbirine geçirmesin); çünkü o namazdadır”; bu, parmakları birbirinin içine sokmaktır. Denildi ki: bunu, saçın **عَقْصُ**u (toplanıp bükülmesi), **اشْتِمالُ الصَّمَّاء** (صَمَّاء sarınması) ve **الاخْتِباءُ** (ihtibâ) kerih görüldüğü gibi kerih gördü. Ve denildi ki: **التشبيك** ve **الإحتباء** uykuyu celb eden şeylerdendir; bu yüzden, abdesti bozan şeye götüren şeye maruz kalmaktan nehyetti. Bazıları onu şöyle te’vil etti: elin **تشبيك**i, çekişmelere bulaşmanın ve onlara dalmanın kinayesidir. Ve Resûlullah’ın, sallallahu aleyhi ve sellem, fitneleri zikrettiği sırada parmaklarını birbirine geçirip: “İhtilaf ettiler de böyle oldular” sözüyle delil getirdi.

İbn Sîde: **شَبَكَ** şeyi, onu **يَشْبِكُه** **شَبْكاً**; böylece **فاشْتَبك** (birbirine geçti). Ve onu **شَبَّكَه**; böylece **فتَشَبَّكَ**: onun bir kısmını bir kısmına **أَنْشَبَ** (geçirdi/tutturdu) ve onu içeri soktu. İşler **تَشَبَّكَت** ve **تَشابَكت** ve **اشْتَبكت**: karıştı ve birbirine girdi. **واشْتَبك السَّراب**: onun bir kısmı bir kısmının içine girdi. **وطريق شابِكٌ**: iç içe girmiş, karışık, birbirine dolaşmış; onun **شَرَكُه** (düğümleri/örgüsü) birbirinin içine girmiştir.

**والشَّابِكُ**: aslanın adlarındandır. **وأَسدٌ شَابِكٌ**: dişleri birbirine geçmiş, farklı (yönlere) olan; el-Burayk el-Huzelî dedi ki:
وما إنْ شابِكٌ من أُسْدِ تَرْجٍ،
أَبو شِبْلَيْنِ، قد مَنَع الخُدارا

Ve **وبعير شابك الأَنياب**: aynı şekilde. Yıldızlar **شَبَكَت** ve **اشْتَبكت** ve **تَشابَكَتْ**: bir kısmı bir kısmının içine girdi ve karıştı; karanlık da böyledir.

**التهذيب**: **والشُّبَّاك** avcılardır; **الشِّباكَ**ı, yani av için tuzaklar olan **المَصايد**i getirirler. Ve her şey ki onun bir kısmını bir kısmının içine koyarsın, o **مُشْتَبِك**tir. Namaz vakitleri hadîsinde: “Yıldızlar **اشْتَبكت**” yani hepsi göründü ve onlardan görünenin çokluğundan bir kısmı bir kısmına karıştı. Karanlık **واشْتبك**: karıştığı zaman. **والشُّبَّاكُ**: kamış gibi her şeyin adı; **المُحَبَّكة** (örgülenmiş) kamış ki **صَنْعة البَواري** üzerine konulur. **والشُّبَّاكةُ**: **الشبابيك**in bir tanesidir; o, demirden **المُشَبَّكَة**dir. **والشُّبَّاك**: kamıştan ve benzerinden, hasırların yapımı üzerine konulan şeydir; onun her bir taifesi **شُبَّاكةٌ**dır. Ve aynı şekilde, **المَحامِل**in eğrileri arasında, **القِدّ**in **تَشْبِيك**inden olan şey.

**والشَّبَكَةُ**: baş; çoğulu **شَبْك**tır. **والشَّبَكةُ**: suda ve başkasında tuzak. **والشَّبَكةُ**: avcının, karada ve suda onunla avladığı **شَرَكةُ**sı; çoğulu **شَبَكٌ** ve **شِبَاك**tır. **والشُّبَّاك**: **الشَّبَكةِ** gibi; er-Râ‘î dedi ki:
أَو رَعْلَة من قَطا فَيْحان حَلأَها،
من ماءِ يَثْرِبةَ، الشُّبَّاكُ والرَّصَدُ

**والشَّبَكُ**: tarağın dişleri. **والشَّبَكةُ**: birbirine yakın kuyular; ve denildi ki: o, görünen kuyulardır; onlar **الشِّبَاك**tır. Ve denildi ki: o, kuyusu çok olan arazidir. Ve denildi ki: **الشَّبَكة** dağın başında bir kuyudur. **والشَّبَكةُ**: sıçanın deliği; çoğulu **شِباكٌ**tur. Hadiste: “Devesinin eli (ayağı) sıçanların **شَبَكَة**sine düştü” yani onların delikleri ve oyukları; birbirine yakın olur, bir kısmı bir kısmına yakındır.

**والشِّباك من الأرضين**: tuzlu-çorak olmayan ve bitkili de olmayan yerler; Basra’nın **شِباك**ı gibi. Dedi ki: bazen, arazide çok olup birbirine yaklaştığı zaman kuyulara **شِباكاً** adını verirler. el-Ezherî dedi ki: Basra’nın **شِباك**ı, bir kısmı bir kısmına açılmış çok sayıda kuyulardır; Talq b. ‘Adiyy dedi ki:
في مُسْتَوى السَّهْلِ وفي الدَّكْداك،
وفي صِمادِ البِيدِ والشِّبَاكِ

Yer **أَشْبَكَ** olur; insanlar orada kuyuları çok kazdıkları zaman. Hirmâs b. Habîb’in, babasından, dedesinden rivayet ettiği hadiste: Ömer zamanında **قُلَّةِ الحَزْنِ**de günlerde bir **شَبَكَةً** buldu; Ömer’e geldi ve ona dedi ki: “Ey müminlerin emîri, bana **قُلَّة الحَزْن**de bir **شَبَكةً** ver (beni onunla sula).” Ömer dedi ki: “Onun üzerinde içenlerden kimi bıraktın?” Dedi ki: şöyle şöyle. Zübeyr dedi ki: “Ey Temîm’in kardeşi, az bir hayır istiyorsun.” Ömer, radıyallahu anh, dedi ki: “Hayır; bilakis çok hayır: iki kırba; bir kırba su ve bir kırba süt; **قُلَّةِ الحَزْن**de Mudar’dan bir ev halkına sabahleyin gelir; Allah onu sana sulattı.” el-Kuteybî dedi ki: **الشَّبَكة** suyu yakın, birbirine yakın kuyulardır; bir kısmı bir kısmına ulaşır. “Onu **التقطتها**” sözü: ona farkında olmadan ansızın rastladım demektir; “**وردتُ الماء التِقاطاً**” denir. “Bana onu **اسقنيها**” sözü: “onu bana kes (tahsis et) ve onu benim için bir sulama hakkı yap” demektir. “İki kırba; bir kırba su ve bir kırba süt” sözüyle şunu kastetti: bu **الشَّبكة**ye develeri gelir ve onunla koyunları otlar; böylece her gün **قُلَّة الحزن**de onlara süt ve su gelir. Ömer hadîsinde: Temîm oğullarından bir adam, bir **جَلاَّلٍ** sırtında bir **شَبَكةً** **الْتَقط** etti; bu ondandır. Çoğulu **شِباك**tır; onun lafzından tekili yoktur.

**ورجل شابك الرُّمح**: onu, mızrağının **ثَقافَتِه** (ustalığı) sebebiyle bütün yönlerin hepsine onunla saplarken gördüğün zaman; ve şu beyit okundu:
كَمِيٌّ تَرَى رُمْحَة شابِكا

**والشُّبْكة**: akrabalık ve rahim; dedi ki: Kura‘ın, onda **الشَّبَكَةَ**yı naklettiğini görüyorum. Rahmin ve başkasının **واشتباكُ**ı: bir kısmının bir kısmına bağlanmasıdır; rahim **مُشْتَبِكة**dir. Ebû ‘Ubeyd dedi ki: **الرحم المُشْتَبِكة** bitişik olan (rahim)dir. “Benimle onun arasında **شُبْكة رحم** vardır” denir. İki adam arasında **شُبْكَةُ نسب** vardır; yani akrabalık. “**دِرْع شُبَّاك**” denir; Tufeyl dedi ki:
لهن لشُبَّاكِ الدُّروعِ تَقاذُفٌ

**وتَشابكت السباغُ**: sıçradı yahut sıçramayı istedi; İbnü’l-A‘râbî’den. **والشِّباك** ve **الشُّبَيْكة**: iki yerdir. **والشُّبَيْكَةُ**: Hicaz yolunda bir su yahut bir yer; Mâlik b. er-Reyb el-Mâzenî dedi ki:
فإنَّ بأَطرافِ الشُّبَيْكةِ نِسْوَةً،
عَزيزٌ عليهن العَشِيَّةَ ما بِيَا

Ebû Ruhm hadîsinde: “Onların **شَبَكة جَِرْحٍ**da (hakkı) olanlar”; o, Hicaz’da, Gıfâr diyarında bir yerdir.

**والشُّبَيْك**: **الدَّلَبُوث** bitkisidir; ancak ondan daha tatlıdır; Ebû Hanîfe’den. **وبنو شِبْك**: bir batındır (kabile kolu).

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش ب ك * * الشَّبْكُ * الخلط والتداخل ومنه * تَشْبِيكُ * الأصابع و * الشُّبَّاكَةُ * واحدة * الشَّبَابِيكِ * المُشبكة من الحديد و * الشَّبَكةُ * التي يُصاد بها وجمعها * شِبَاكٌ * و * اشْتَبَك * الظلام اختلط

##### Türkçe

* ش ب ك * * **الشَّبْكُ** * karıştırma ve iç içe geçirme; bundan da **تَشْبِيكُ** parmaklar ve **الشُّبَّاكَةُ** demirden örülmüş **الشَّبَابِيكِ**’in bir tanesi; ve **الشَّبَكةُ** kendisiyle avlanılan (şey); onun çoğulu **شِبَاكٌ**; ve **اشْتَبَك** karanlık karıştı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

شبكه يشبكه شبكا فاشتبك، وشبكه تشبيكا فتشبك: أنشب بعضه في بعض وأدخله فنشب، كذا في المحكم، والتشبك على التكثير. وأصل الشبك هو الخلط والتداخل، ومنه تشبيك الأصابع، وهو إدخال الأصابع بعضها في بعض، وقد نهي عنه في الصلاة كما نهي عن عقص الشعر واشتمال الصماء والاحتباء؛ فإن هؤلاء مما يجلب النوم، وتأوله بعضهم أن تشبيك اليد كناية عن ملابسة الخصومات والخوض فيها. وشبكت الأمور، واشتبكت، وتشابكت وتشبكت: اختلطت والتبست ودخل بعضها في بعض. وطريق شابك: متداخل ملتبس مختلط. وأسد شابك: مشتبك الأنياب مختلفها، قال البريق الهذلي:
  وما إن شابك من أسد ترج                      أبو شبلين قد منع الخدارا وبعير شابك الأنياب كذلك.
 والشباك، كزنار: نبت قال أبو حنيفة: هو كالدلبوث إلا أنه أعظم منه، كما في العباب. ونقل ابن بري عن أبي حنيفة: الشبيك: نبت كالدلبوث إلا أنه أعذب منه. والشباك: ما وضع من القصب ونحوه على صنعة البواري يحبك بعضه في بعض وكل طائفة منه شباكة. والذي في كتاب العين: الشباك، ككتاب، وكل طائفة منه شباكة، فتأمل ذلك. وكذلك ما بين أحناء المحامل من تشبيك القد وهذا أيضا ضبطه الليث بالكسر، ومثله في اللسان والعباب، ففي سياق المصنف وهم ظاهر. وشباك: جد إسماعيل بن المبارك عن أحمد بن الأشقر. وأيضا: جد والد علي بن أحمد بن العز: المحدثين الأخير عن عبد الحق ويحيى. وفاته: محمد بن محمد بن أنجب بن الشباك، عن ذاكر بن كامل نقله الحافظ. وكشداد: شباك بن عائذ بن المنخل الأزدي، روى عن هشام الدستوائي كما في التبصير وفي سياق المصنف خطأ. وشباك بن عمرو عن أبي أحمد الزبيري، وعنه الباغندي: محدثان. وشباك الضبي، ككتاب عن إبراهيم النخعي، له ذكر في صحيح مسلم، وكان يدلس، وهو كوفي أعمى. وشباك بن عبد العزيز، وعثمان بن شباك: محدثون. والشباك: ثلاثة مواضع أحدها في بلاد غني بن أعصر، بين أبرق العزاف والمدينة، والاثنان على سبعة أميال من البصرة طريق الحاج. والشبكة، محركة: شركة الصياد التي يصيد بها في البر، ومنهم من خصه بمصيدة الماء شبك وشباك بالكسر كالشباك، كزنار قال الراعي:
  أو رعلة من قطا فيحان حلأها                      من ماء يثربة الشباك والرصد شبابيك.
 والشبكة: الآبار المتقاربة القريبة الماء يفضي بعضها إلى بعض، عن القتيبي. وقيل: هي الركايا الظاهرة تحفر في المكان الغليظ - القامة والقامتين والثلاث - يحتبس فيها ماء السماء، وهي الشباك، سميت لتجاورها وتشابكها، قال الليث: ولا يقال للواحد منها شبكة، وإنما هي اسم للماء، وتجمع الجمل منها في مواضع شتى شباكا، قال جرير:
  سقى ربي شباك بني كليبإذا ما الماء أسكن في البلاد وقال طلق بن عدي:
  في مـسـتـوى الــســـهـــل وفـــي الـــدكـــداك
  وفـــي صـــمـــاد الـــبـــيد والـــشـــبـــاك

  وفي الحديث: التقط شبكة بقلة الحزن وهو من ذلك. وأشبكوا: حفروها نقله الصاغاني. والشبكة أيضا: الأرض الكثيرة الآبار ليست بسباخ ولا منبتة، وكان الأصمعي يقول: إذا كثرت فيها الحفائر من آبار وغيرها سميت شبكة، والجمع شباك. والشبكة: جحر الجرذ ومنه الحديث: أنه وقعت يد بعيره في شبكة جرذان أي: أنقابها، وجحرتها تكون متقاربة بعضها من بعض، والجمع شباك. وشبكة ياطب: ماء بأجأ. والشبكة: ماءة شرقي سميراء لأسد، وماءة لبني قشير. والشبكة: ثلاثة مياه كلها لبني نمير بالشريف، منها: شبكة ابن دخن. والشبكة: بئر على رأس جبل. والشبكة: ماء آخر في بلادهم. ومن المجاز: بينهما شبكة، بالضم: أي: نسب قرابة ورحم، وقال ابن فارس: بين القوم شبكة نسب: أي مداخلة؛ ومن سجعات الأساس: بينهما شبهة سبب، لا شبكة نسب. وشبيك كزبير: ببلاد بني مازن نقله الصاغاني. والشبيكة كجهينة: واد قرب العرجاء. وقال ابن دريد: الشباك والشبيكة: موضعان بين البصرة والبحرين، وقال نصر في كتابه: الشبيكة من منازل حاج البصرة على أميال من وجرة قليلة. والشبيكة: بين مكة والزهراء. والشبيكة: بئر هناك مما يلي التنعيم بين زاهر والبلد. والشبيكة: ماءة لبني سلول بطريق الحجاز، قال مالك بن الريب المازني:
  فإن بأطراف الشبيكة نسوة                      عزيز عليهن العشية مابيا وبنو شبك، بالكسر: بطن من العرب عن ابن دريد. قلت: وهم من حمير، من ولد الشبك بن ثابت الحميري، وقد ضبطه الهمداني في أنسابه بالسين المهملة، وتقدمت الإشارة إليه. وذو شبك، محركة: ماء بالحجاز ببلاد بني نصر بن معاوية من بني هوازن. والشبك أيضا: أسنان المشط لتقاربها. وتشابكت السباع: نزت أو أرادت النزاء، عن ابن الأعرابي. والشابابك وقد تزاد الهاء فيقال: الشاه بابك: نبات يعرف بمصر بالبرنوف وتقدم التعريف به هناك، وهي لفظة أعجمية.
 ومما يستدرك عليه: اشتبك السراب: دخل بعضه في بعض. والشابك: من أسماء الأسد. وشبكت النجوم، واشتبكت، وتشابكت: دخل بعضها في بعض، واختلطت، وكذلك الظلام، وهو مجاز. وقيل: اشتباك النجوم: ظهور جميعها. وشابك بينهما فتشابكا، ومنه حديث المشابكة. ورأيته ينظر من الشباك، واحد الشبابيك، وهو المشبك من نحو حديد وغيره، وبه كني أبو الحسن علي بن عبد الرحيم الرفاعي أبا الشباك المدفون بمصر؛ لكونه وقف على شباك الحضرة الشريفة فصافح يد النبي صلى الله عليه وسلم معاينة، فيما يقال.
 ورأيت على الماء الشباك، وهم الصيادون بالشبك، نقله الأزهري والزمخشري. والمشبك، كمعظم: ضرب من الطعام. وأشبك المكان: إذا أكثر الناس احتفار الركايا فيه.
 ورجل شابك الرمح: إذا رأيته من ثقافته يطعن به في الوجوه كلها، قال:
  كمي ترى رمحه شابكا واشتباك الرحم: اتصال بعضها ببعض، وقال أبو عبيد: الرحم المشتبكة المتصلة. ويقال: بينهما أرحام متشابكة، ولحمة شابكة، وهو مجاز. واشتبكت العروق: اشتجرت. ودرع شباك، كرمان: محبوكة، قال طفيل:
  لهن لشباك الدروع تقاذف وشبكة حرج موضع بالحجاز في ديار غفار. وشبوكة: مدينة بفارس. والشبكة: قرية بمصر، وهي التل الأحمر.

  وشابك، كصاحب: موضع من ديار قضاعة بالشام، ذكره نصر. والشبائك: الخصومات. وشبكه عنه شبكا: شغله.
 وشوبك بن مالك بن عمرو أخو شريك بن مالك: بطن. والشوبك: قرية بمصر من أعمال إطفيح، وقد رأيتها.
 وأخرى بالشام يضاف إليها كرك. وأخرى من أعمال بلبيس. وأخرى بها تعرف بشوبك أكراس. والشباك، ككتان: من يعمل الشباك الوطيئات، وبه عرف أبو بكر أحمد بن محمد النهروي، ومحمد بن حبيب، نقله الحافظ.

##### Türkçe

**شبكه** onu **يشبكه** **شبكا**; böylece **فاشتبك**; ve **شبكه** onu **تشبيكا**; böylece **فتشبك**: onun bir kısmını bir kısmına çengelledi ve onu içine soktu da çengel oldu; **المحكم**’de böyledir; ve **التشبك** çokluk üzerinedir. Ve **الشبك**’in aslı karıştırma ve iç içe geçmedir; ondan **تشبيك الأصابع** (parmakları birbirine geçirme)dir; o, parmakları birbirinin içine sokmaktır; ve namazda ondan nehyedilmiştir; saçın düğümlenmesinden, **اشتمال الصماء**’dan ve **الاحتباء**’dan nehyedildiği gibi; çünkü bunlar uykuyu celbeden şeylerdendir. Ve onların bazısı, elin **تشبيك**’ini, husumetlere bulaşmanın ve onlara dalmanın kinayesi diye te’vil etti. Ve işler **شبكت**; ve **اشتبكت**; ve **تشابكت** ve **تشبكت**: karıştı, karışıklaştı ve bir kısmı bir kısmının içine girdi. Ve **طريق شابك**: iç içe girmiş, karışıklaşmış, karışmış. Ve **أسد شابك**: azı dişleri birbirine geçmiş, onların farklı olanı; **البريق الهذلي** dedi:
  Ve (o) aslandan **شابك** olan yoktur ki (onu) korkutsun;
  İki yavrunun babası, perdeyi men etmiş (korumuş) iken.
Ve **بعير شابك الأنياب** da böyledir.

Ve **الشباك** ( **زنار** vezninde): bir bitkidir; **أبو حنيفة** dedi: o, **الدلبوث** gibidir; ancak o, ondan daha büyüktür; **العباب**’da olduğu gibi. Ve **ابن بري** **أبو حنيفة**’den nakletti: **الشبيك**: **الدلبوث** gibi bir bitkidir; ancak o, ondan daha tatlıdır. Ve **الشباك**: kamıştan ve benzerinden hasırların yapımı üzere konulan şeydir; onun bir kısmı bir kısmına örülür; ve ondan her taife bir **شباكة**dır. Ve **كتاب العين**’de olan: **الشباك** ( **كتاب** vezninde)dir; ve ondan her taife bir **شباكة**dır; öyleyse bunu düşün. Ve yine mahmillerin eğrileri arasındaki, derinin **تشبيك**’inden olan şey; ve bunu da **الليث** kesre ile ضبط etti; ve onun benzeri **اللسان** ve **العباب**’dadır; öyleyse musannifin سياقında açık bir vehim vardır. Ve **شباك**: **أحمد بن الأشقر**’dan, **إسماعيل بن المبارك**’ın dedesi. Ve ayrıca: **عبد الحق** ve **يحيى**’dan, son muhaddislerden **علي بن أحمد بن العز**’ın babasının dedesi. Ve vefatı: **محمد بن محمد بن أنجب بن الشباك**; **ذاكر بن كامل**’den; onu **الحافظ** nakletti. Ve ( **شداد** vezninde): **شباك بن عائذ بن المنخل الأزدي**; **هشام الدستوائي**’den rivayet etti; **التبصير**’de olduğu gibi; ve musannifin سياقında hata vardır. Ve **شباك بن عمرو** **أبي أحمد الزبيري**’den; ve ondan **الباغندي**: iki muhaddis. Ve **شباك الضبي** ( **كتاب** vezninde) **إبراهيم النخعي**’den; onun **صحيح مسلم**’de zikri vardır; ve tedlis yapardı; ve o, Kûfeli kördür. Ve **شباك بن عبد العزيز** ve **عثمان بن شباك**: muhaddislerdir. Ve **الشباك**: üç yerdir; birincisi **غني بن أعصر** beldelerindedir; **أبرق العزاف** ile Medine arasındadır; ve ikisi, Basra’dan hac yolu üzerinde yedi mil üzerindedir. Ve **الشبكة** (harekeli): avcının karada avladığı av aletidir; ve onlardan kimi onu su avlağına tahsis etti; **شبك** ve **شباك** kesre ile, **الشباك** gibi ( **زنار** vezninde); **الراعي** dedi:
  Yahut **قطا**’dan bir sürü; onun otlağı,
  **يثربة** suyundan; **الشباك** ve **الرصد**: **شبابيك**.

Ve **الشبكة**: birbirine ulaştıran, suyu yakın, birbirine yakın kuyulardır; **القتيبي**’den. Ve denildi: o, görünen **الركايا**dır; kalın yerde kazılır—bir boy, iki boy ve üç (boy)—gök suyu onda tutulur; ve o, **الشباك**tır; komşuluğu ve birbirine geçmesi sebebiyle adlandırıldı. **الليث** dedi: onun bir tanesine **شبكة** denilmez; ancak o, su için bir isimdir; ve ondan bir deve yükü, çeşitli yerlerde **شباكا** olarak toplanır. **جرير** dedi:
  Rabbim **شباك بني كليب**’i suladı,
  Su beldelerde yerleştiği vakit.
Ve **طلق بن عدي** dedi:
  Düz ovada ve tümseklerde,
  Ve çölün **صماد**’ında ve **الشباك**’ta.

Ve hadiste: “**شبكة** (bir) **بقلة الحزن** topladı” vardır; ve o, bundandır. Ve **أشبكوا**: onu kazdılar; **الصاغاني** nakletti. Ve **الشبكة** ayrıca: çok kuyulu topraktır; ne tuzlu-çorak ne de bitkili; ve **الأصمعي** derdi ki: onda kuyulardan ve başkasından kazılar çoğalınca ona **شبكة** denilir; cem‘i **شباك**tır. Ve **الشبكة**: sıçanın deliğidir; ve ondan hadis: “devesinin eli **شبكة جرذان**’a düştü” yani: onun delikleri; ve onun delikleri birbirine yakın olur; bir kısmı bir kısmına (yakın); cem‘i **شباك**tır. Ve **شبكة ياطب**: **أجأ**’da bir sudur. Ve **الشبكة**: **سميراء**’nın doğusunda **أسد** için bir su; ve **بني قشير** için bir su. Ve **الشبكة**: **الشريف**’te, hepsi **بني نمير**’e ait üç sudur; onlardan: **شبكة ابن دخن**. Ve **الشبكة**: bir dağın başında bir kuyudur. Ve **الشبكة**: onların beldelerinde başka bir sudur. Ve mecazdan: aralarında **شبكة** (damme ile) vardır; yani: yakınlık ve rahim (akrabalık) nesebi. Ve **ابن فارس** dedi: kavim arasında **شبكة نسب** vardır; yani: iç içelik. Ve **الأساس**’ın secilerinden: aralarında sebep şüphesi vardır; nesep **شبكة**si yoktur. Ve **شبيك** ( **زبير** vezninde): **بني مازن** beldelerinde; **الصاغاني** nakletti. Ve **الشبيكة** ( **جهينة** vezninde): **العرجاء** yakınında bir vadidir. Ve **ابن دريد** dedi: **الشباك** ve **الشبيكة**: Basra ile Bahreyn arasında iki yerdir. Ve **نصر** kitabında dedi: **الشبيكة**, Basra hacısının menzillerindendir; **وجرة**’den az miller üzerindedir. Ve **الشبيكة**: Mekke ile **الزهراء** arasındadır. Ve **الشبيكة**: orada bir kuyudur; **التنعيم** tarafındandır; **زاهر** ile belde arasındadır. Ve **الشبيكة**: Hicaz yolu üzerinde **بني سلول** için bir sudur; **مالك بن الريب المازني** dedi:
  Şüphesiz **الشبيكة**’nin uçlarında kadınlar vardır;
  Akşamleyin benim (oradan) ayrılışım onlara ağırdır.
Ve **بنو شبك** (kesre ile): Araplardan bir batındır; **ابن دريد**’den. Dedim: onlar **حمير**’dendir; **الشبك بن ثابت الحميري**’nin evladındandır; ve **الهمداني** onu neseblerinde **السين** المهملة ile ضبط etti; ve ona işaret geçmişti. Ve **ذو شبك** (harekeli): Hicaz’da, **بني نصر بن معاوية**’nin beldelerinde, **بني هوازن**’dandır, bir sudur. Ve **الشبك** ayrıca: tarağın dişleridir; yakınlıkları sebebiyle. Ve **تشابكت السباع**: sıçradı yahut sıçramayı istedi; **ابن الأعرابي**’den. Ve **الشابابك**; ve bazen **الهاء** artırılır da **الشاه بابك** denilir: Mısır’da **البرنوف** diye bilinen bir bitkidir; onunla orada tanıtım geçmişti; ve o, acemî bir lafızdır.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **اشتبك السراب**: onun bir kısmı bir kısmının içine girdi. Ve **الشابك**: aslanın isimlerindendir. Ve yıldızlar **شبكت**; ve **اشتبكت**; ve **تشابكت**: bir kısmı bir kısmının içine girdi ve karıştı; ve karanlık da böyledir; ve o, mecazdır. Ve denildi: yıldızların **اشتباك**’ı: hepsinin görünmesidir. Ve aralarında **شابك** etti de **فتشابكا**; ve ondan **حديث المشابكة**. Ve onu **الشباك**’tan bakar gördüm; **الشبابيك**’in bir tanesi; ve o, demir ve başkası gibi şeyden olan **المشبك**tir. Ve onunla, Mısır’da gömülü **أبو الحسن علي بن عبد الرحيم الرفاعي** **أبا الشباك** diye künyelendi; şerefli hazretin **شباك**’ı üzerinde durduğu için; rivayet olunduğuna göre, Peygamber’in (Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun) elini gözle görerek musafaha etti.

Ve su üzerinde **الشباك** gördüm; ve onlar, **الشبك** ile (avlanan) balıkçılardır; **الأزهري** ve **الزمخشري** nakletti. Ve **المشبك** ( **معظم** vezninde): yiyecekten bir türdür. Ve **أشبك المكان**: insanlar onda **الركايا** kazmayı çoğalttığı zaman.

Ve **رجل شابك الرمح**: onu, mızrağının maharetinden, onunla bütün yüzlere saplar görürsen; dedi ki:
  Nice yiğit görürsün; mızrağı **شابكا**.
Ve **اشتباك الرحم**: bir kısmının bir kısmına bitişmesidir. Ve **أبو عبيد** dedi: **الرحم المشتبكة** bitişik olandır. Ve denilir: aralarında **أرحام متشابكة** vardır; ve **لحمة شابكة**; ve o, mecazdır. Ve damarlar **اشتبكت**: dallanıp budaklandı. Ve **درع شباك** ( **رمان** vezninde): örülmüş; **طفيل** dedi:
  Onlar için, zırhların **شباك**’ına atışma vardır.
Ve **شبكة حرج**: Hicaz’da, **غفار** diyarında bir yerdir. Ve **شبوكة**: Fars’ta bir şehirdir. Ve **الشبكة**: Mısır’da bir köydür; ve o, **التل الأحمر**’dır.

Ve **شابك** ( **صاحب** vezninde): Şam’da **قضاعة** diyarından bir yerdir; **نصر** onu zikretti. Ve **الشبائك**: husumetlerdir. Ve onu ondan **شبكه** **شبكا**: onu meşgul etti.

Ve **شوبك بن مالك بن عمرو**; **شريك بن مالك**’in kardeşi: bir batındır. Ve **الشوبك**: Mısır’da **إطفيح** amellerinden bir köydür; onu görmüşümdür.

Ve Şam’da bir başkası; ona **كرك** izafe olunur. Ve **بلبيس** amellerinden bir başkası. Ve onda **شوبك أكراس** diye bilinen bir başkası. Ve **الشباك** ( **كتان** vezninde): alçak **الشباك**ları yapan kimsedir; ve onunla **أبو بكر أحمد بن محمد النهروي** ve **محمد بن حبيب** tanındı; **الحافظ** nakletti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شَبَكَهُ
1 شَبَكَهُ ذ , aor. شَبِكَ , (K, TA,) inf. n. شَبْكٌ; (TA;) and ↓ شبّكهُ, inf. n. تَشْبِيكٌ; He infixed, (K, TA,) and inserted, (TA,) one part thereof into another, or parts thereof into others: (K, TA:) so in the M: (TA:) [but the latter more usually signifies he infixed, and inserted, many parts thereof into others: (see 8, first sentence, respecting its quasipass.:) and hence, he made it reticulated, retiform, like a net; and like a lattice, or trellis, or grating, or cage: and both signify also he made it commingled in its several parts, intricate, complicated, perplexed, or confused; either properly, as when the object is a fabric, or anything made by art, or created; or tropically, as when the object is ideal:] primarily, (TA,) الشَّبْكُ signifies الخَلْطُ [i. e. the mixing together a thing or things]; and [implies] التَّدَاخُلُ [i. e. the entering of one part of a thing into another part, or of parts of a thing or things into other parts; or the being intermixed, or intermingled]. (S, TA.) Hence, الأَصَابِعِ ↓ تَشْبِيكُ, (S, TA,) meaning The inserting of some of the fingers [i. e. those of one hand] amid the other fingers; (Msb, TA;) which it is forbidden to do in prayer: (TA:) one says, [شبّك أَصَابِعَهُ, or] شبّك بَيْنَ أَصَابِعِهِ, He inserted, or interserted, his fingers together [so as to conjoin his two hands]: (MA:) or, as some interpret it, تَشْبِيكُ الأَصَابِعِ which is forbidden in prayer is (assumed tropical:) the mixing, and entering, into contentions, or altercations. (TA.) [Hence also,] ↓ كَانَتِ الرِّيحُ شَبَّكَتْهُمْ, a saying of Mohammad Ibn-Zekereeyà, meaning (assumed tropical:) The wind had made them like the شَبَكَة [or net], in the interkniting and contraction of the limbs. (Mgh.) ― -b2- شَبَكَهُ عَنْهُ, inf. n. as above, means (assumed tropical:) He, or it, diverted him, or occupied him so as to divert him, from him, or it. (TA.)

2 شَبَّكَ see above, in three places: -A2- and see also 8, in two places.

شابك بَيْنَهُمَا
3 شابك بَيْنَهُمَا ذ , inf. n. مُشَابَكَةٌ, [app. (assumed tropical:) He caused an embroilment between them two,] occurring in a tradition, (TA.)

اشبكوا
4 اشبكوا ذ They dug wells (O, K) such as are called شِبَاكٌ (O) or such as are called شَبَكَةٌ. (K.) ― -b2- And أَشْبَكَ It (a place) had [such] wells dug in it by many persons. (TA.)

5 تَشَبَّكَ see 8, in four places.

6 تَشَاْبَكَ see 8, in three places, ― -b2- تشابكت السِّبَاعُ The beasts of prey leaped [the females]; syn. نَزَتْ: (K:) or desired to do so (أَرَادَتِ النِّزَآءِ). (IAar, TA.) ― -b3- تَشَابَكَا [app. (assumed tropical:) They became embroiled, each with the other;] quasi-pass. of شَابَكَ بَيْنَهُمَا. (TA.)

اشتبك
8 اشتبك ذ , quasi-pass. of شَبَكَهُ, It had one part thereof infixed, (K, TA,) and inserted, (TA,) into another, or parts thereof into others; as also ↓ تشبّك, quasi-pass. of شبّكهُ: (K, TA:) so in the M: but ↓ the latter imports muchness, or multiplicity: (TA:) [i. e. it signifies it had many parts thereof infixed, and inserted, into others: and hence, it was reticulated, retiform, like a net; and like a lattice, or trellis, or grating, or cage: and both signify also it was, or became, commingled in its several parts, intricate, complicated, perplexed, or confused; either properly, as when said of a fabric, or anything made by art, or created; or tropically, as when said of what is ideal.] One says, اشتبكت النُّجُومُ, and ↓ تشابكت, and ↓ شَبَّكَت, [or the last may be a mistranscription for ↓ تشبّكت,] The stars were intermixed among themselves, and confused: (TA:) [or were clustered together:] or اِشْتِبَاكُ النُّجُومِ signifies the stars' being numerous, and being intermixed among themselves; from شَبَكَةُ الصَّائِدِ [“the net of the fisherman” or “sportsman”]: (Mgh:) or their being numerous, and [as though] gathered [or clustered] together: (Msb:) or, as some say, the appearing of all the stars [which causes them to appear confused]. (TA.) And اشتبكت العُرُوقُ The veins were knit together, commingled, or intricately intermixed or intermingled; syn. اِشْتَجَرَت. (O, TA.) And اشتبك السَّرَابُ The mirage became intermixed, or confused. (TA.) And اشتبك الظَّلَامُ (tropical:) The darkness became confused. (S, O, TA.) And اشتكبت الأُمُورُ, and ↓ تشابكت, and ↓ شبّكت, (K, TA,) and ↓ تشبّكت, (TA,) (assumed tropical:) The affairs became intricate, complicated, perplexed, or confused. (K, TA.) And اشتكبت الحَرْبُ بَيْنَهُمْ (assumed tropical:) The war, or fight, became intricate, and entangled between them; syn. نَشِبَت. (TA in art. نشب.) And اشتبكت أَنْيَابُهُ وَاخْتَلَفَتْ [His canine teeth locked together, and were dissimilar]; referring to a lion. (O. [See also شَابِكٌ.]) اِشْتِبَاكُ الرَّحِمِ means (tropical:) The close [or intimate] connexion of relationship by birth: (TA:) [and in like manner, الأَرْحَامِ ↓ تَشَابُكُ such connexion of relationships by birth: see an ex. of its part. n., voce مُشْتَبِكٌ.]

شَبَكٌ
شَبَكٌ ذ : see شَبَكَةٌ. ― -b2- Also The teeth of a comb; (O, K;) because of their nearness together. (TA.)

بَيْنَهُمَا شُبْكَةٌ
بَيْنَهُمَا شُبْكَةٌ ذ , (K,) or شُبْكَةٌ نَسَب ٍ, (S, Msb,) (tropical:) Between them two is [a close or an intimate connexion of] relationship by birth: (S, K, TA:) and بَيْنَ القَوْمِ شُبْكَةُ نَسَب ٍ (tropical:) Between the people, or party, is an intermingling [of relationship]. (O, TA.)

شَبَكَةٌ
شَبَكَةٌ ذ The شَرَكَة [meaning net] of the صَيَّاد [i. e. fisherman, and fowler or sportsman]; (K;) the مِصْيَدَة, (Lth, O, TA,) or instrument of الصَّيْد, (S,) that is used in the water [i. e. for catching fish] and on the land [i. e. for catching fowls or wild animals]; (Lth, O, * TA;) applied by some peculiarly to the مِصْيَدَة of the water; (TA;) and ↓ شُبَّاكٌ signifies the same: (K:) pl. of the former شِبَاكٌ (S, Msb, K) and شَبَكَاتٌ (Msb) and [coll. gen. n.] ↓ شَبَكٌ: (Msb, K:) and the pl. of ↓ شُبَّاكٌ is شَبَابِيكُ (K.) ― -b2- And A certain thing for the head; (Lth, O;) [a small net, for the head, a veil of net-work, in order that the face may not be known. (Golius, on the authority of Meyd.)] -A2- Also Wells near together, (K, TA,) of which the water is near [to the mouths], communicating [app. by filtration] one with another: so accord. to El-Kutabee: (TA:) or wells separate, one from another: (M and L in art. مأد:) and, (K,) or as some say, (TA,) wells (O, K, TA) that are open to view, (K, TA,) dug in a rugged place, of the depth of the stature of a man, and twice and thrice that measure, in which the rain-water becomes retained: so called because of their mutual proximity, and confusedness: a single one of them is not called شَبَكَةٌ; for this is only a name for a plural number; but the pl. شِبَاكٌ is applied to aggregates thereof in sundry places: (O, TA:) or شِبَاكٌ, (S,) or شَبَكَةٌ, (Msb,) signifies wells that are numerous and near together in a [tract of] land; (S, Msb;) form اِشْتِبَاكُ النُّجُومِ: (Msb:) or, accord. to As, شَبَكَةٌ signifies wells, or other pits or hollows dug in the ground, that are numerous; and the pl. is شِبَاكٌ. (IDrd, O.) ― -b2- And A [tract of] land in which are many wells, (K, TA,) not tracts that exude water and produce salt, nor such as give growth to plants, or herbage: (TA:) or [the pl.] شِبَاكٌ signifies places, of the earth, that are not such as exude water and produce salt, nor such as give growth to plants, or herbage; such as the شِبَاك of El-Basrah. (Lth, O.) ― -b3- And The burrow of the [field-rat called] جُرَذ: (K, TA:) or the burrows thereof, which are near together: pl. شِبَاكٌ. (TA.)

شِبَاكٌ
شِبَاكٌ ذ , (thus in the 'Eyn and O and L and TA,) or ↓ شُبَّاكٌ, (thus in the K, there said to be like زُنَّارٌ,) but [SM says that] the latter is a manifest mistake, (TA,) A thing, (K, TA,) or anything, (Lth, O,) composed of canes, or reeds, (K, TA,) or such as canes, or reeds, (Lth, O,) firmly bound together, (Lth, O, TA,) in the manner of the manufacture of mats: (Lth, O, K, TA:) a single piece whereof is termed ↓ شِبَاكَةٌ, (Lth, O, TA,) or ↓ شُبَّاكَةٌ. (So in the K.) ― -b2- And likewise, (i. e. شِبَاكٌ, as in the 'Eyn and O and L, but in the K ↓ شُبَّاكٌ, TA,) What is between the curved pieces of wood of the [vehicles called] مَحَامِل, [pl. of مَحْمِل, q. v., composed] of net-work of thongs (مِنْ تَشْبِيكِ القِدِّ [القِدّ being here used as a coll. gen. n.: see art. قد]). (K, TA.)

شِبَاكَةٌ
شِبَاكَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

شَبَائِكُ
شَبَائِكُ ذ [a pl. of which the sing. is not mentioned,] Contentions, or altercations. (TA.)

شَبَّاكٌ
شَبَّاكٌ ذ means مَنْ يَعْمَلُ الشِّبَاكَ الوَطِيَّاتِ [app. A maker of soft netted fabrics of thongs for مَحَامِل; (see شِبَاكٌ, latter sentence;) supposing الوَطِيَّاتِ to be for الوَطِيْئَاتِ, agreeably with a well-known license]. (TA.)

شُبَّاكٌ
شُبَّاكٌ ذ : see شَبَكَةٌ, in two places: ― -b2- and شِبَاكٌ, likewise in two places: ― -b3- and شُبَّاكَةٌ, also in two places. ― -b4- Applied to a دِرْع i. q. مَحْبُوكَةٌ [app. as signifying Woven well, or well and compactly; in which sense this epithet seems to be more properly applicable to a woman's “shift” than to “a coat of mail;” but دِرْعٌ in the former of these senses is seldom, if ever, fem.; and in the latter sense, seldom, if ever, masc.]. (TA.) -A2- [It is also a pl., of which the sing., if used, is probably ↓ شَابِكٌ, accord. to analogy; as a possessive epithet, meaning ذُو شَبَكَة ٍ, like لَابِنٌ meaning ذُو لَبَن ٍ, &c.:] one says, رَأَيْتُ عَلَى المَآءِ الشُّبَّاكَ I saw, upon the water, the fishermen with the nets. (Az, Z, TA.)

شُبَّاكَةٌ
شُبَّاكَةٌ ذ , (S, O, KL,) or ↓ شُبَّاكٌ, (Msb, TA,) A thing formed of grating, or lattice-work, (↓ مَشْبَكَةٌ, S, O, or مُشَبَّكٌ, KL, TA,) or iron, (S, O, Msb, K, TA,) and of other material [i. e. of wood &c.]: (TA:) and [particularly] a window so formed: (KL:) pl. شَبَابِيكُ. (S, O, TA.) One says, رَأَيْتُهُ ↓ يَنْظُرُ مِنَ الشُّبَّاكِ [I saw him looking from the grated, or latticed, window]. (TA.) ― -b2- See also شِبَاكٌ.

شَابِكٌ
شَابِكٌ ذ [app. a possessive epithet, meaning ذُو شَبَكَة ٍ]: see شُبَّاكٌ. ― -b2- [Also meaning ذُو اشْتِبَاك ٍ.] One says طَرِيقٌ شَابِكٌ A road, or way, that is confused and intricate. (O, K.) ― -b3- [Hence,] أُمُّ النُّجُومِ الشَّوَابِكِ may mean The sun; as being the chief of the [confused] stars: or the milky way; [as being composed of confused stars;] الشَّوَابِك [pl. of الشَّابِكَة] meaning ↓ المُشْتَبِكَة. (Ham pp. 43 and 44.) ― -b4- And لُحْمَةٌ شَابِكَةٌ: see مُشْتَبِكٌ. ― -b5- And شَابِكٌ applied to a lion, Having the canine teeth locking together, (الأَنْيَابِ ↓ مُشْتَبِكُ, K, TA, [see 8, near the end, in the CK مُتَشَبِّكُ الاَنْيَابِ,]) dissimilar: (TA:) and شابِكُ الأَنْيَابِ is applied to a camel, (O, TA,) in like manner. (TA.) [Hence,] الشَّابِكُ is one of the names for The lion. (TA.) ― -b6- And one says رَجُلٌ شَابِكُ الرُّمْحِ, meaning A man whom one sees, by reason of his skill, thrusting with the spear [indiscriminately] in all the faces. (O, TA.)

مُشَبَّكٌ
مُشَبَّكٌ ذ : see شُبَّاكَةٌ. ― -b2- المُشَبَّكُ is A certain sort of food. (TA.)

مُشْتَبِكٌ
مُشْتَبِكٌ ذ : see شَابِكٌ, in two places. ― -b2- رَحِمٌ مُشْتَبِكَةٌ (A'Obeyd, S, TA) means (tropical:) [Relationship by birth] closely, or intimately, connected. (A'Obeyd, TA.) And one says also, ↓ بَيْنَهُمَا أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ (tropical:) [Between them two are relationships by birth closely, or intimately, connected]: and ↓ لُحْمَةٌ شَابِكَةٌ [which means the like]. (TA.)

أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ
أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ ذ : see what next precedes.

##### Türkçe

**شَبَكَهُ**
1 **شَبَكَهُ** **ذ** , muzârîsi **شَبِكَ** , (K, TA,) mastarı **شَبْكٌ**; (TA;) ve ↓ **شبّكهُ**, mastarı **تَشْبِيكٌ**; O, onun bir parçasını diğer bir parçasının içine, yahut parçalarını diğer parçaların içine geçirdi, (K, TA,) ve soktu: (K, TA:) M’de de böyledir: (TA:) [lâkin ikincisi daha ziyade, onun birçok parçasını diğerlerine geçirdi ve soktu mânâsına gelir: (onun meçhul-vari’si hakkında 8’in ilk cümlesine bak:) ve bundan dolayı, onu ağ gibi göz göz, ağ biçimli yaptı; ve kafes, yahut çardak/ızgara, yahut parmaklık, yahut kafes gibi yaptı: ve ikisi de ayrıca, onun çeşitli parçalarında karışık, girift, karmaşık, müşkil, yahut karışık hâle getirdi mânâsına gelir; ya hakikaten, nesne bir kumaş yahut sanatla yapılmış herhangi bir şey yahut yaratılmış bir şey olduğunda; yahut mecazen, nesne zihnî olduğunda:] aslî olarak, (TA,) **الشَّبْكُ** **الخَلْطُ**’u [yani bir şeyi yahut şeyleri birbirine karıştırmayı] ifade eder; ve [şunu gerektirir:] **التَّدَاخُلُ** [yani bir şeyin bir parçasının başka bir parçasının içine girmesi; yahut bir şeyin yahut şeylerin parçalarının başka parçalara girmesi; yahut iç içe karışmış, birbirine girmiş olması]. (S, TA.) Bundan dolayı, **الأَصَابِعِ** ↓ **تَشْبِيكُ**, (S, TA,) “parmakların bazısını [yani bir elin parmaklarını] diğer parmakların arasına sokmak” demektir; (Msb, TA;) ki namazda bunu yapmak yasaklanmıştır: (TA:) şöyle denir: [**شبّك أَصَابِعَهُ**, yahut] **شبّك بَيْنَ أَصَابِعِهِ**, O, parmaklarını birbirinin içine soktu, yahut birbirine geçirdi [iki elini birleştirecek şekilde]: (MA:) yahut bazıları şöyle te’vil eder: namazda yasaklanan **تَشْبِيكُ الأَصَابِعِ**, (mecaz farz edilerek:) çekişmelere yahut münakaşalara karışmak ve girmek demektir. (TA.) [Bundan ayrıca,] ↓ **كَانَتِ الرِّيحُ شَبَّكَتْهُمْ**, Muhammed İbn-Zekereyyâ’nın bir sözü; mânâsı (mecaz farz edilerek:) rüzgâr, uzuvların birbirine örülmesi ve büzülmesi içinde onları **شَبَكَة** [yahut ağ] gibi yapmıştı. (Mgh.) ― -b2- **شَبَكَهُ عَنْهُ**, mastarı yukarıdaki gibi, (mecaz farz edilerek:) O, yahut o (şey), onu ondan, yahut ondan (şeyden), çevirdi; yahut onu, ondan çevirecek şekilde meşgul etti, demektir. (TA.)

2 **شَبَّكَ**: yukarıda, üç yerde bak: -A2- ve ayrıca 8’e, iki yerde bak.

**شابك بَيْنَهُمَا**
3 **شابك بَيْنَهُمَا** **ذ** , mastarı **مُشَابَكَةٌ**, [görünüşe göre (mecaz farz edilerek:) ikisi arasında bir dolaşıklık/karışıklık meydana getirdi,] bir rivayette vârid olmuştur, (TA.)

**اشبكوا**
4 **اشبكوا** **ذ** Onlar, **شِبَاكٌ** (O) diye adlandırılan, yahut **شَبَكَةٌ** diye adlandırılan kuyular kazdılar. (O, K.) ― -b2- Ve **أَشْبَكَ**: O (bir yer), içinde birçok kimse tarafından [böyle] kuyular kazılmıştı. (TA.)

5 **تَشَبَّكَ**: 8’e, dört yerde bak.

6 **تَشَاْبَكَ**: 8’e, üç yerde bak, ― -b2- **تشابكت السِّبَاعُ** Yırtıcı hayvanlar [dişilerin üzerine] sıçradı; eş anlamlısı **نَزَتْ**: (K:) yahut bunu yapmayı istedi (**أَرَادَتِ النِّزَآءِ**). (IAar, TA.) ― -b3- **تَشَابَكَا** [görünüşe göre (mecaz farz edilerek:) birbirleriyle dolaştılar/boğuşur gibi birbirine karıştılar;] **شَابَكَ بَيْنَهُمَا**’nın meçhul-vari’sidir. (TA.)

**اشتبك**
8 **اشتبك** **ذ** , **شَبَكَهُ**’nın meçhul-vari’si: Onun bir parçası diğer bir parçasının içine geçirilmişti, (K, TA,) ve sokulmuştu, (TA,) yahut parçaları diğer parçaların içine; ve ayrıca ↓ **تشبّك**, **شبّكهُ**’nın meçhul-vari’si: (K, TA:) M’de de böyledir: fakat ↓ ikincisi çokluk yahut çok parçalı olmayı ifade eder: (TA:) [yani, onun birçok parçası diğerlerine geçirilmiş ve sokulmuştu mânâsına gelir: ve bundan dolayı, ağ gibi göz göz, ağ biçimli olmuştu; ve kafes, yahut çardak/ızgara, yahut parmaklık, yahut kafes gibi olmuştu: ve ikisi de ayrıca, onun çeşitli parçalarında karışık, girift, karmaşık, müşkil, yahut karışık olmuş yahut hâle gelmişti mânâsına gelir; ya hakikaten, bir kumaş yahut sanatla yapılmış herhangi bir şey yahut yaratılmış bir şey hakkında söylendiğinde; yahut mecazen, zihnî olan hakkında söylendiğinde.] Şöyle denir: **اشتبكت النُّجُومُ**, ve ↓ **تشابكت**, ve ↓ **شَبَّكَت**, [yahut sonuncusu ↓ **تشبّكت** için bir yanlış yazım olabilir,] Yıldızlar kendi aralarında birbirine karıştı ve karışık göründü: (TA:) [yahut kümelendi:] yahut **اِشْتِبَاكُ النُّجُومِ**, yıldızların çok olması ve kendi aralarında birbirine karışmış olması demektir; **شَبَكَةُ الصَّائِدِ**’den [“avcının ağı”] alınmıştır: (Mgh:) yahut onların çok olması ve [sanki] toplanmış [yahut kümelenmiş] olması: (Msb:) yahut bazılarına göre, bütün yıldızların görünmesi [ki onları karışık gösterir]. (TA.) Ve **اشتبكت العُرُوقُ** Damarlar birbirine örüldü, karıştı, yahut girift biçimde birbirine karıştı; eş anlamlısı **اِشْتَجَرَت**. (O, TA.) Ve **اشتبك السَّرَابُ** Serap birbirine karıştı, yahut karışık hâle geldi. (TA.) Ve **اشتبك الظَّلَامُ** (mecaz:) Karanlık karışık hâle geldi. (S, O, TA.) Ve **اشتكبت الأُمُورُ**, ve ↓ **تشابكت**, ve ↓ **شبّكت**, (K, TA,) ve ↓ **تشبّكت**, (TA,) (mecaz farz edilerek:) İşler giriftleşti, karmaşıklaştı, müşkil oldu, yahut karıştı. (K, TA.) Ve **اشتكبت الحَرْبُ بَيْنَهُمْ** (mecaz farz edilerek:) Savaş yahut çarpışma aralarında giriftleşti ve dolaştı; eş anlamlısı **نَشِبَت**. (TA, md. **نشب**’de.) Ve **اشتبكت أَنْيَابُهُ وَاخْتَلَفَتْ** [Onun köpek dişleri birbirine kilitlendi ve farklı oldu]; aslana dair. (O. [Ayrıca **شَابِكٌ**’e bak.]) **اِشْتِبَاكُ الرَّحِمِ** (mecaz:) doğumdan gelen akrabalığın sıkı [yahut yakın] bağlantısı demektir: (TA:) [ve aynı şekilde, **الأَرْحَامِ** ↓ **تَشَابُكُ** doğumdan gelen akrabalıkların böyle bir bağlantısı: onun ism-i fâilinin bir örneği için **مُشْتَبِكٌ** maddesine bak.]

**شَبَكٌ**
**شَبَكٌ** **ذ** : **شَبَكَةٌ**’ye bak. ― -b2- Ayrıca, tarağın dişleri; (O, K;) birbirine yakın olmalarından dolayı. (TA.)

**بَيْنَهُمَا شُبْكَةٌ**
**بَيْنَهُمَا شُبْكَةٌ** **ذ** , (K,) yahut **شُبْكَةٌ نَسَب ٍ**, (S, Msb,) (mecaz:) İkisi arasında doğumdan gelen [sıkı yahut yakın] bir akrabalık bağı vardır: (S, K, TA:) ve **بَيْنَ القَوْمِ شُبْكَةُ نَسَب ٍ** (mecaz:) kavim yahut topluluk arasında [akrabalığın] birbirine karışması vardır. (O, TA.)

**شَبَكَةٌ**
**شَبَكَةٌ** **ذ** **صَيَّاد**’ın **شَرَكَة**’si [ağ mânâsında]; (K;) **مِصْيَدَة**’dir, (Lth, O, TA,) yahut **الصَّيْد** âleti, (S,) suda [yani balık yakalamak için] ve karada [yani kuş yahut yaban hayvanı yakalamak için] kullanılan; (Lth, O, * TA;) bazılarınca özellikle suyun **مِصْيَدَة**’sine uygulanır; (TA;) ve ↓ **شُبَّاكٌ** da aynı mânâyı ifade eder: (K:) birincinin çoğulu **شِبَاكٌ** (S, Msb, K) ve **شَبَكَاتٌ** (Msb) ve [cins isim] ↓ **شَبَكٌ**: (Msb, K:) ve ↓ **شُبَّاكٌ**’ın çoğulu **شَبَابِيكُ**’tir. (K.) ― -b2- Ve baş için belirli bir şey; (Lth, O;) [baş için küçük bir ağ; yüzün tanınmaması için ağ işi bir örtü.] -A2- Ayrıca, birbirine yakın kuyular, (K, TA,) suyu [ağızlara] yakın olan, birbirine [görünüşe göre sızma yoluyla] bağlantılı: El-Kutabî’ye göre böyledir: (TA:) yahut birbirinden ayrı kuyular: (M ve L, md. **مأد**’de:) ve, (K,) yahut bazılarına göre, (TA,) görülebilir açıkta olan kuyular (O, K, TA), (K, TA,) sarp bir yerde kazılmış, bir adam boyu derinliğinde ve bunun iki ve üç katı ölçüde, içinde yağmur suyunun tutulduğu: birbirlerine yakınlıkları ve karışıklıkları sebebiyle böyle adlandırılmıştır: bunların tekine **شَبَكَةٌ** denmez; çünkü bu ancak çoğul bir sayı için bir addır; fakat çoğul **شِبَاكٌ**, çeşitli yerlerdeki kümelerine uygulanır: (O, TA:) yahut **شِبَاكٌ**, (S,) yahut **شَبَكَةٌ**, (Msb,) bir arazide çok ve birbirine yakın kuyular demektir; (S, Msb;) **اِشْتِبَاكُ النُّجُومِ** veznindedir: (Msb:) yahut As’a göre, **شَبَكَةٌ** çok olan kuyular, yahut yerde kazılmış diğer çukurlar yahut oyuklar demektir; çoğulu **شِبَاكٌ**’tır. (IDrd, O.) ― -b2- Ve içinde birçok kuyu bulunan bir arazi; (K, TA,) su sızdırıp tuz çıkaran arazilerden değil, ne de bitki yahut ot bitirenlerden: (TA:) yahut [çoğul] **شِبَاكٌ**, su sızdırıp tuz çıkaranlardan olmayan, ne de bitki yahut ot bitiren yerler demektir; Basra’nın **شِبَاك**’ı gibi. (Lth, O.) ― -b3- Ve **جُرَذ**’ın yuvası: (K, TA:) yahut birbirine yakın olan yuvaları: çoğulu **شِبَاكٌ**. (TA.)

**شِبَاكٌ**
**شِبَاكٌ** **ذ** , (‘Eyn’de ve O ve L ve TA’da böyle,) yahut ↓ **شُبَّاكٌ**, (K’da böyle; orada **زُنَّارٌ** gibi olduğu söylenir,) fakat [SM der ki] ikincisi apaçık bir hatadır, (TA,) bir şey, (K, TA,) yahut herhangi bir şey, (Lth, O,) kamışlardan yahut sazlardan, (K, TA,) yahut kamışlar yahut sazlar gibi şeylerden, (Lth, O,) hasır yapımı tarzında sağlamca bağlanmış, (Lth, O, TA,) yapılmış: (Lth, O, K, TA:) bunun tek parçasına ↓ **شِبَاكَةٌ**, (Lth, O, TA,) yahut ↓ **شُبَّاكَةٌ** denir. (K’da böyle.) ― -b2- Ve aynı şekilde, (yani **شِبَاكٌ**, ‘Eyn’de ve O ve L’de böyle; fakat K’da ↓ **شُبَّاكٌ**, TA,) [taşıtlar denilen] **مَحَامِل**’in eğri ağaç parçaları arasındaki şey; kayışların ağ gibi örülmesinden ( **مِنْ تَشْبِيكِ القِدِّ** [burada **القِدّ** cins isim olarak kullanılmıştır: md. **قد**’a bak]) oluşan. (K, TA.)

**شِبَاكَةٌ**
**شِبَاكَةٌ** **ذ** : bir önceki paragrafa bak.

**شَبَائِكُ**
**شَبَائِكُ** **ذ** [tekili zikredilmeyen bir çoğul,] çekişmeler yahut münakaşalar. (TA.)

**شَبَّاكٌ**
**شَبَّاكٌ** **ذ** **مَنْ يَعْمَلُ الشِّبَاكَ الوَطِيَّاتِ** demektir [görünüşe göre **مَحَامِل** için kayışlardan yumuşak ağlı dokumalar yapan kimse; (**شِبَاكٌ**’un son cümlesine bak;) **الوَطِيَّاتِ**’in, meşhur bir ruhsata uygun olarak, **الوَطِيْئَاتِ** yerine olduğu varsayılarak]. (TA.)

**شُبَّاكٌ**
**شُبَّاكٌ** **ذ** : **شَبَكَةٌ**’ye, iki yerde bak: ― -b2- ve **شِبَاكٌ**’a, yine iki yerde: ― -b3- ve **شُبَّاكَةٌ**’ye, ayrıca iki yerde. ― -b4- Bir **دِرْع**’a uygulanır; **مَحْبُوكَةٌ** ile aynı mânâda [görünüşe göre iyi dokunmuş, yahut iyi ve sıkı dokunmuş mânâsında; bu mânâda bu sıfatın “zırh”tan ziyade kadının “gömleği”ne daha uygun olduğu görülür; fakat **دِرْعٌ** birinci mânâda nadiren, hatta hiç, müennes; ikinci mânâda da nadiren, hatta hiç, müzekker olur]. (TA.) -A2- [Ayrıca, tekili kullanılırsa muhtemelen kıyasa göre ↓ **شَابِكٌ** olan bir çoğuldur; izâfet sıfatı olarak, **ذُو شَبَكَة ٍ** mânâsında; **لَابِنٌ**’in **ذُو لَبَن ٍ** mânâsında olması gibi, vb.:] şöyle denir: **رَأَيْتُ عَلَى المَآءِ الشُّبَّاكَ** Ben su üzerinde ağlarla balıkçıları gördüm. (Az, Z, TA.)

**شُبَّاكَةٌ**
**شُبَّاكَةٌ** **ذ** , (S, O, KL,) yahut ↓ **شُبَّاكٌ**, (Msb, TA,) parmaklık yahut kafes işi bir şey, (↓ **مَشْبَكَةٌ**, S, O, yahut **مُشَبَّكٌ**, KL, TA,) yahut demirden, (S, O, Msb, K, TA,) ve başka maddeden [yani ağaç vb.]: (TA:) ve [özellikle] böyle yapılmış bir pencere: (KL:) çoğulu **شَبَابِيكُ**. (S, O, TA.) Şöyle denir: **رَأَيْتُهُ** ↓ **يَنْظُرُ مِنَ الشُّبَّاكِ** Ben onu parmaklıklı yahut kafesli pencereden bakarken gördüm. (TA.) ― -b2- Ayrıca **شِبَاكٌ**’a bak.

**شَابِكٌ**
**شَابِكٌ** **ذ** [görünüşe göre izâfet sıfatı, **ذُو شَبَكَة ٍ** mânâsında]: **شُبَّاكٌ**’a bak. ― -b2- [Ayrıca **ذُو اشْتِبَاك ٍ** mânâsında.] Şöyle denir: **طَرِيقٌ شَابِكٌ** Karışık ve girift bir yol. (O, K.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **أُمُّ النُّجُومِ الشَّوَابِكِ** güneş mânâsına gelebilir; [karışık] yıldızların reisi olması bakımından: yahut samanyolu; [karışık yıldızlardan oluşması bakımından;] **الشَّوَابِك** [**الشَّابِكَة**’nin çoğulu] ↓ **المُشْتَبِكَة** demektir. (Ham s. 43 ve 44.) ― -b4- Ve **لُحْمَةٌ شَابِكَةٌ**: **مُشْتَبِكٌ**’e bak. ― -b5- Ve **شَابِكٌ** aslana uygulanınca, köpek dişleri birbirine kilitlenen, (**الأَنْيَابِ** ↓ **مُشْتَبِكُ**, K, TA, [8’in sonlarına yakın bak; CK’de **مُتَشَبِّكُ الاَنْيَابِ**]) farklı olan: (TA:) ve **شابِكُ الأَنْيَابِ** deveye de uygulanır, (O, TA,) aynı şekilde. (TA.) [Bundan dolayı,] **الشَّابِكُ** aslanın adlarından biridir. (TA.) ― -b6- Ve şöyle denir: **رَجُلٌ شَابِكُ الرُّمْحِ**, mânâsı: mızrakla dürtmedeki mahareti sebebiyle, her yüze [ayırt etmeksizin] mızrak saplar görülen bir adam. (O, TA.)

**مُشَبَّكٌ**
**مُشَبَّكٌ** **ذ** : **شُبَّاكَةٌ**’ye bak. ― -b2- **المُشَبَّكُ** belirli bir tür yiyecektir. (TA.)

**مُشْتَبِكٌ**
**مُشْتَبِكٌ** **ذ** : **شَابِكٌ**’e, iki yerde bak. ― -b2- **رَحِمٌ مُشْتَبِكَةٌ** (A'Obeyd, S, TA) (mecaz:) [doğumdan gelen akrabalık] sıkı, yahut yakın, bağlı demektir. (A'Obeyd, TA.) Ve ayrıca şöyle denir: ↓ **بَيْنَهُمَا أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ** (mecaz:) [ikisi arasında doğumdan gelen akrabalıklar sıkı, yahut yakın, bağlıdır]: ve ↓ **لُحْمَةٌ شَابِكَةٌ** [ki aynı mânâyı ifade eder]. (TA.)

**أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ**
**أَرْحَامٌ مُتَشَابِكَةٌ** **ذ** : bir öncekinin hemen üstünde olana bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A8%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَبَكَ
شَبَكَ I ( n. ac. شَبْك 1 ),
a.  Became intermingled, entwined, interlaced, entangled; was locked or knit together; was intricate, complicated, involved.

b.  see II .

شَبَّكَ
شَبَّكَ II ,
a.  Intermingled, entwined &c.; locked together; interwove, knit together; complicated, rendered intricate.

أَشْبَكَ
أَشْبَكَ IV ,
a.  Dug wells close together.

تَشَبَّكَ
تَشَبَّكَ V ,  تَشَاْبَكَ VI ,  اِشْتَبَكَ VIII ,
a.  see I (a) .

شَبَكَة
شَبَكَة 4t , ( pl. شَبَك 4 ,  شِبَاْك 23 ),
a.  Net; network.

b.  Wells dug close together; country abounding in wells.

شَاْبِك
شَاْبِك 21 , ( pl. شَوَاْبِكُ 41 ),
a.  Interlaced, entangled; complicated, intricate. - شُبَّاْك 29 ,  شُبَّاْكَة 29t , ( pl. شَبَاْبِيْكُ 70 ), Net, net-work; reed-mat; trellis, lattice-work; lattice, window; grating.

شَوْبَك
شَوْبَك P. , ( pl. شَوَاْبِكُ 41 ),
a.  Baker's rolling-pin.

##### Türkçe

**شَبَكَ**
**شَبَكَ** I ( i. ac. **شَبْك** 1 ),
a. Birbirine karıştı, dolandı, iç içe geçti, dolaştı; birbirine kilitlendi veya örüldü; girift, karmaşık, iç içe olmuş oldu.

b. II’ye bak.

**شَبَّكَ**
**شَبَّكَ** II ,
a. Birbirine karıştırdı, doladı vb.; birbirine kilitledi; birbirine dokudu, birbirine ördü; karmaşıklaştırdı, girift kıldı.

**أَشْبَكَ**
**أَشْبَكَ** IV ,
a. Kuyuları birbirine yakın kazdı.

**تَشَبَّكَ**
**تَشَبَّكَ** V ,  **تَشَاْبَكَ** VI ,  **اِشْتَبَكَ** VIII ,
a. I (a)’ya bak.

**شَبَكَة**
**شَبَكَة** 4t , ( pl. **شَبَك** 4 ,  **شِبَاْك** 23 ),
a. Ağ; ağ-örgü.

b. Birbirine yakın kazılmış kuyular; kuyuları bol ülke.

**شَاْبِك**
**شَاْبِك** 21 , ( pl. **شَوَاْبِكُ** 41 ),
a. İç içe geçmiş, dolaşmış; karmaşık, girift. - **شُبَّاْك** 29 ,  **شُبَّاْكَة** 29t , ( pl. **شَبَاْبِيْكُ** 70 ), Ağ, ağ-örgü; kamış hasır; kafes, kafes-işi; kafes, pencere; parmaklık.

**شَوْبَك**
**شَوْبَك** P. , ( pl. **شَوَاْبِكُ** 41 ),
a. Fırıncının oklavası.
