# شتم — Mekâyîsü'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AA%D9%85/sozluk/mekayis
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AA%D9%85/entries/mekayis

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AA%D9%85.md)
- Mekâyîsü'l-Luğa: İbn Fâris · 11. yy

## Madde başı: شتم

(باب الشين والتاء وما يثلثهما)
(شتر) الشين والتاء والراء يدلُّ على خرقٍ في شيء. من ذلك الشتَر في العين: انقلابٌ في جفنها الأسفل مع خرقٍ يكون. ويشتقُّ من ذلك قولهم: شَتَّر به، إِذا انتقصَه وعابَه ومزّقه.‏
(شتم) الشين والتاء والميم يدلُّ على كراهةٍ وبِغضة. من ذلك الأسد الشتيم، وهو الكريه الوَجه. وكذلك الحِمار الشتيم. واشتقاقُ الشتم منه، لأنَّه كلامٌ كريه.‏
(شتو) الشين والتاء والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ لزمانٍ من الأزمنة، وهو الشِّتاء: خلافُ الصَّيف. وهي الشَّتْوة، بفتح الشين. والموضع المَشْتاة والمَشْتَى. قال طَرَفة:‏
نَحْنُ في المشتاةِ نَدعُو الجَفَلَى *** لا تَرَى الآدِبَ فينا ينتقِرْ‏
وقال الخليل: الشِّتاء معروف، والواحد الشَّتوة. وهذا قياسٌ جيِّد، وهو مثل شَكوة وشِكاء. ويقال أشتى القوم، إِذا دخَلوا في الشتاء؛ وشَتَوا؛ إذا أصابهم الشِّتاء.‏

ـ

### Türkçe

(Şin, **التاء** ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(**شتر**) **الشين** ve **التاء** ve **الراء**, bir şeyde bir yırtığa delâlet eder. Bundan: gözde **الشتَر**: onun alt kapağında bir dönme ile birlikte bulunan bir yırtık(tır). Ve bundan onların şu sözü türetilir: **شَتَّر به**, onu eksilttiği, ayıpladığı ve parçaladığı zaman.

(**شتم**) **الشين** ve **التاء** ve **الميم**, bir hoşnutsuzluğa ve nefrete delâlet eder. Bundan: **الأسد الشتيم**, ve o çirkin yüzlüdür. Yine **الحِمار الشتيم**. Ve **الشتم**’in türeyişi ondandır; çünkü o, çirkin bir söz(dür).

(**شتو**) **الشين** ve **التاء** ve illetli harf, zamanlardan bir zaman için tek bir asıl(dır); ve o **الشِّتاء**: **الصَّيف**’in zıddı(dır). Ve o **الشَّتْوة**’dir, **الشين**’in fethasıyla. Ve yer: **المَشْتاة** ve **المَشْتَى**. **طَرَفة** dedi ki:
نَحْنُ في المشتاةِ نَدعُو الجَفَلَى *** لا تَرَى الآدِبَ فينا ينتقِرْ
Ve **الخليل** dedi: **الشِّتاء** bilinen(dir), ve tekil(i) **الشَّتوة**’dir. Ve bu iyi bir kıyas(tır), ve o **شَكوة** ve **شِكاء** gibidir. Ve denir: **أشتى القوم**, **الشتاء**’a girdikleri zaman; ve **شَتَوا**: **الشِّتاء** onlara isabet ettiği zaman.
