# شثن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AB%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AB%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شثن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AB%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شثن

: ( شَثُِنَتْ كَفُّه ) وقَدَمُه ، ( كفَرِحَ وكَرُمَ ، شَثَناً وشُثُونَةً ) : أَي ( خَشُنَتْ وغَلُظَتْ ) ، وهي شَثْنَة .
وفي حدِيثِ المغِيرَة : شَثْنَة الكَفِّ أي غَلِيظَته والشُّثُونَةُ غِلَظُ الكفِّ وجُسُوءُ المَفاصِلِ فهو شَثْنُ الأَصابِع بالفتْح وكذلِكَ العِضْو وفي صفتِه صلّى اللّه تعالى عليه وسلَّم ( كانَ شَثْنَ الكَفَّيْن والقَدَمَيْن ) ، أَي أنَّهما يَمِيلان إلى الغِلَظِ والقِصَرِ ؛ وقيلَ : هو الذي في أَنامِلِه غِلَظٌ بِلا قِصَرٍ ، ويُحْمَدُ ذلِكَ في الرّجالِ ، ويُذَمُّ في النِّساءِ .
وقالَ خالِدُ العِتْرِ يفِيُّ : الشُّثُونَةُ لا تَعِيبُ الرِّجالَ بل هو أَشَدّ لقَبْضِهم وأَصْبَرُ لهم

على المِراسِ ، ولكنَّها تَعِيبُ النِّساء . قالَ خالِد : وأَنا شَثْنٌ .
وقالَ الفرَّاءُ : رجُلٌ مَكْبُونُ الأصابِعِ مِثْل الشَّثْنِ ؛ وقالَ امْرُؤُ القَيْس :
وتَعْطُو برَخْصٍ غير شَثْنٍ كأَنَّهأَسارِيعُ ظَبْيٍ أَو مَساوِيكُ إسْحِلِثم إنَّ تَفْسير الشَّثْن بالخُشُونَةِ نُقِل عن الأصْمعي وغيرِهِ مِن الأَئِمَّةِ ، وتَبِعَه عليه الجَوْهرِيُّ ، ومَن بعْدِه ، للزَّمَخْشَري كَلامٌ حَرَّرَه شُرَّاح الشَّمائِلِ والشّفاء والمَوَاهِب .
( و ) شَثُِنَ ( البعيرُ : غَلُظَتْ مَشافِرُهُ من رَعْيِ الشَّوْكِ ) مِن العِضاهِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
رجُلٌ شَثْنٌ غَلِيظٌ كشَثْلٍ .
وأَسَدٌ شَثْنُ البَراثِنِ : خَشِنُها .

### Türkçe

: (**شَثُِنَتْ كَفُّه**) ve ayağı, (**كفَرِحَ وكَرُمَ ، شَثَناً وشُثُونَةً**) : yani (**خَشُنَتْ وغَلُظَتْ**), ve o **شَثْنَة**’dir.

Muğîre’nin hadîsinde: **شَثْنَة الكَفِّ** yani onun kalınlığı; ve **الشُّثُونَةُ** avucun kalınlığı ve eklemlerin iriliğidir; o hâlde o, fetha ile **شَثْنُ الأَصابِع**’dır; ve aynı şekilde uzuv (da böyledir). Ve onun (Allah Teâlâ’nın salât ve selâmı üzerine olsun) vasfında: (**كانَ شَثْنَ الكَفَّيْن والقَدَمَيْن**) yani ikisi kalınlığa ve kısalığa meyleder; denildi ki: o, parmak uçlarında kısalık olmaksızın kalınlık bulunan kimsedir; bu erkeklerde övülür, kadınlarda yerilir.

Hâlid el-İtrîfiyy dedi: **الشُّثُونَةُ** erkekleri ayıplamaz; bilakis onların kavrayışı için daha şiddetli ve onlara daha sabırlıdır

mücadele üzerinde; fakat o, kadınları ayıplar. Hâlid dedi: ve ben **شَثْنٌ**’üm.

Ferrâ dedi: **رجُلٌ مَكْبُونُ الأصابِعِ** **الشَّثْن** gibidir; ve İmru’ul-Kays dedi:
وتَعْطُو برَخْصٍ غير شَثْنٍ كأَنَّهأَسارِيعُ ظَبْيٍ أَو مَساوِيكُ إسْحِلِ

Sonra, **الشَّثْن**’in **الخُشُونَةِ** ile tefsiri Asma‘î ve imamlardan başkası tarafından nakledildi; Cevherî ve ondan sonrakiler ona tâbi oldu; Zemahşerî’nin, Şemâil, Şifâ ve Mevâhib şârihlerinin tahkik ettiği bir sözü vardır.

(ve) **شَثُِنَ** (deve: diken otlamasından dudakları kalınlaştı) **العِضاهِ**’dan.

Üzerine istidrâk olunanlardandır:
**رجُلٌ شَثْنٌ** kalın, **شَثْلٍ** gibi.
Ve **أَسَدٌ شَثْنُ البَراثِنِ**: onların pürtüklüsü.
