# شجر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AC%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شجر

الشَجَرُ والشَجَرَةُ. ما كان على ساقٍ من نبات الأرض. وأرضٌ شَجيرَةٌ وشَجْراءُ، أي كثيرة الأَشْجارِ. ووادٍ شَجيرٌ، ولا يقال وادٍ أَشْجَرُ. وواحد الشَجْراءِ شَجَرَةٌ. وقال سيبويه: الشَجْراءُ واحدٌ وجمعٌ، وكذلك القَصْباءُ، والطَرْفاءُ والحَلْفاءُ. والمَشْجَرَةُ: موضعُ الأَشْجارِ. وأرضٌ مَشْجَرَةٌ. وهذه الأَرْضُ أَشْجَرُ من هذه، أي أكثر شَجَراً. والمِشْجَرُ بكسر الميم: المِشْجَبُ. قال الأصمعيّ: المَشاجِرُ: عيدان الهودجِ. وقال أبو عمرو: مراكبُ دونَ الهودج مكشوفةُ الرُءوسِ. قال: ويقال لها الشُجُر أيضاً، الواحد شِجارٌ. قال: والشِجارُ أيضاً الخشبة التي تُوضَع خلف الباب، ويقال لها بالفارسية مَتَرْسْ. وكذلك الخشبة التي يُضَبَّبُ بها السريرُ من تَحْتُ. والشِجارُ أيضاً: خشب البئر. والشِجارُ: سمةٌ من سماتِ الإبلِ. أبو عمرو: الشَجيرُ: الغريبُ من الناس والإبل. وربَّما سمَّوا القِدْحَ شَجيراً، إذا ألقَوه في القِداحِ التي ليست من شجرها. والشَجْرُ بالفتح: ما بين اللَحْيَيْنِ. والشَجْرُ: الصَرْفُ. يقال: ما شَجَرك عنه، أي ما صَرَفك. وقد شَجَرَتْني عنه الشَواجِرُ. وشَجَرَهُ بالرمح، أي طعَنَه. وشَجَرَ بيتَه، أي عَمَدَهُ بعمودٍ. وشِجَرَ بين القوم، إذا اختلف الأمرُ بينهم. وشَجَرْتُ الشيءَ: طرحته على المِشْجَرِ، وهو المِشْجَبُ. واشْتَجَرَ القومُ وتَشاجَروا، أي تنازعوا. والمُشاجَرَةُ: المنازَعةُ. وتَشاجَروا بالرماح: تطاعَنوا. واشْتَجَرَ الرجُل، إذا وضع يده تحت شَجْرِهِ على حَنَكِهِ. قال أبو ذؤيب:
نامَ الخَلِيّ وبِتُّ الليلَ مُشْتَجِراًكأنَّ عَيْنيَ فيه الصابُ مَذْبوحُ
ابن السكيت: يقال شاجَرَ المالُ، إذا رعى العُشبَ والبقلَ فلم يَبْقَ منهما شيء، فصار إلى الشَجَرِ يرعاه.

### Türkçe

**الشَجَرُ** ve **الشَجَرَةُ**. Yeryüzü bitkisinden, bir gövde üzerinde olan şey. Ve **شَجيرَةٌ** ve **شَجْراءُ** bir yer; yani **الأَشْجارِ**ı çok olan. Ve **شَجيرٌ** bir vadi; ve **أَشْجَرُ** bir vadi denilmez. Ve **الشَجْراءِ**ın teki **شَجَرَةٌ**dır. Sîbeveyh dedi: **الشَجْراءُ** tek ve çoğuldur; aynı şekilde **القَصْباءُ** ve **الطَرْفاءُ** ve **الحَلْفاءُ**. Ve **المَشْجَرَةُ**: **الأَشْجارِ**ın yeri. Ve **مَشْجَرَةٌ** bir yer. Ve bu yer, bundan daha **أَشْجَرُ**dur; yani daha çok **شَجَراً**. Ve **المِشْجَرُ** (mîm’in kesresiyle): **المِشْجَبُ**. Asma‘î dedi: **المَشاجِرُ**: hevdicin değnekleri. Ebû ‘Amr dedi: hevdicin altında, başları açık binekler. Dedi: ve ona **الشُجُر** da denir; teki **شِجارٌ**dır. Dedi: ve **الشِجارُ** ayrıca kapının arkasına konulan tahtadır; ve ona Farsça **مَتَرْسْ** denir. Ve aynı şekilde, altından sedirin onunla perçinlendiği tahta. Ve **الشِجارُ** ayrıca: kuyunun odunu. Ve **الشِجارُ**: develerin damgalarından bir damga. Ebû ‘Amr: **الشَجيرُ**: insanlardan ve develerden yabancı olan. Ve bazen **القِدْحَ**a **شَجيراً** adını verirler; onu, kendi ağacından olmayan **القِداحِ** içine attıkları zaman. Ve fetha ile **الشَجْرُ**: iki çene arasındaki şey. Ve **الشَجْرُ**: **الصَرْفُ**. Denir: seni ondan ne **شَجَرك** etti; yani seni ne çevirdi. Ve **الشَواجِرُ** beni ondan **شَجَرَتْ**. Ve onu mızrakla **شَجَرَهُ**; yani onu mızrakladı. Ve evini **شَجَرَ**; yani onu bir direkle direkledi. Ve kavim arasında **شِجَرَ**, iş onların arasında ihtilaf ettiği zaman. Ve ben şeyi **شَجَرْتُ**: onu **المِشْجَرِ** üzerine attım; o da **المِشْجَبُ**dur. Ve kavim **اشْتَجَرَ** ve **تَشاجَروا**; yani çekiştiler. Ve **المُشاجَرَةُ**: çekişme. Ve mızraklarla **تَشاجَروا**: birbirlerini mızrakladılar. Ve adam **اشْتَجَرَ**, elini çenesindeki **شَجْرِ**inin altına koyduğu zaman. Ebû Züeyb dedi:
نامَ الخَلِيّ وبِتُّ الليلَ مُشْتَجِراًكأنَّ عَيْنيَ فيه الصابُ مَذْبوحُ
İbnü’s-Sikkît: Denir: mal **شاجَرَ**, otu ve baklayı otlayıp onlardan hiçbir şey bırakmadığı zaman; sonra **الشَجَرِ**e yönelip onu otlar.
