# شجع — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B9/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AC%D8%B9/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شجع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B9.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: شجع

باب العين و الجيم والشين معهما
)ج ش ع، ش ج ع يستعملان فقط( جشع: الجشع: الحرص الشديد على الأكل وغيره. وقوم جَشِعُون. وجَشِعَ يَجْشَعُ.
شجع: الشَّجَع في الإبل: سُرعة نقْل القوائم. جمل شَجعٌ، وناقةٌ شَجِعَةٌ. ويقال: شَجْعاء. ويقال: هو الذي يعتريه جنون من الإبل، وهو خطأ، إذا لو كان جنونا لما وصف به قوائمها في قوله:
على شَجِعاتٍ لا شِخاتٍ ولا عُصْلِ
يعني بالشجعات: قوائم الإبل، وقال سويد يصف النوق:
بصلاب الأرض فيهنّ شَجَعْ
والشَّجِعَةُ من النساء: الجريئة الجسورة على الرجال في كلامها وسلاطتها واللبؤة الشجعاء الجسورة الجريئة، وكذلك الأشجع من الأسد، والأشجعُ من الرجال الذي كأن به جنونا. قال الأعشى:
بأشجع أخّاذ على الدهر حكمه
ومن قال: الأشجع: الممسوس من الرجال فقد أخطأ. لو كان كذلك ما مدحت به الشعراء.
والأشجع في اليد والرجل: العصب الممدود فوق السُّلامَى ما بين الرُّسغ إلى أصول الأصابع التي يقال لها: أطناب الأصابع، فوق ظهر الكفّ، ويقال: بل هو العظم الذي يصل الإصبَعَ بالرُّسغ، لكلّ إصبّع أشجع، وإنما احتج الذي قال هو العصب بقولهم: للذئب والأسد ونحوه: عارى الشاجع. فمن جعل الأشاجع العصب قال: تللك العظام هي الأسناع. الواحد: سِنْعٌ.
والشجاع: بعض الحيّات، وجمعُه شُجْعانٌ وثلاثة أشْجِعَة، ورجلٌ شُجاعٌ وشُجَعَةً، وشِجَعَةٌ.. وامرأة شُجاعة، ونسوةٌ شُجاعاتٌ وشجائع. وقوم شُجَعاءُ وشُجْعَةٌ وشِجْعَةٌ على تقدير صُحْبة وغِلْمة. ورجلٌ شَجيعٌ، أي: شُجاعٌ، مثل: عَجيب وعُجاب.
والشَّجاعة: شِدَّةُ القلب عند البأس. تقول: تَشَجّعوا فحَمَلوا. ورجل أشجع يرجع معناه إلى الشُّجاع.
أشْجَعُ: حيّ من قيس. بنو شُجَع حيّ من كنانة.

### Türkçe

باب **العين** و **الجيم** و**الشين** معهما
(**ج ش ع**، **ش ج ع** yalnızca kullanılırlar) **جشع**: **الجشع**: yemeğe ve başkasına karşı pek şiddetli hırs. Ve **قوم جَشِعُون**. Ve **جَشِعَ يَجْشَعُ**.

**شجع**: develerde **الشَّجَع**: ayakların (bacakların) hızlı nakli (hızlı hareket ettirilmesi). **جمل شَجعٌ** ve **ناقةٌ شَجِعَةٌ**. Ve denilir: **شَجْعاء**. Ve denilir: develerden kendisine delilik arız olan odur; bu hatadır; eğer delilik olsaydı, şu sözünde onunla ayaklarını vasfetmezdi:
على **شَجِعاتٍ** لا **شِخاتٍ** ولا **عُصْلِ**
**الشجعات** ile kasteder: develerin ayakları; ve Süveyd, dişi develeri vasfederek dedi:
بصلاب الأرض فيهنّ **شَجَعْ**

Ve kadınlardan **الشَّجِعَةُ**: erkeklere karşı sözünde ve dil uzatmasında cesur, yürekli olan. Ve **اللبؤة الشجعاء**: yürekli, cesur. Ve bunun gibi, aslandan **الأشجع**; ve erkeklerden **الأشجعُ**: sanki onda bir delilik varmış gibi olan. A‘şâ dedi:
بأشجع أخّاذ على الدهر حكمه
Ve “**الأشجع**: erkeklerden dokunulmuş (musallat olunmuş) olan” diyen hata etmiştir. Öyle olsaydı şairler onunla övmezdi.

Ve elde ve ayakta **الأشجع**: **السُّلامَى**’nın üstünde, **الرُّسغ** ile “**أطناب الأصابع**” denilen parmak kökleri arasındaki, elin sırtının üstünde uzatılmış sinir; ve denilir: bilakis o, **الإصبَعَ**ı **الرُّسغ**e ulaştıran kemiktir; her parmak için bir **أشجع** vardır. “O sinirdir” diyen ancak onların şu sözünü delil getirdi: kurt ve aslan ve benzeri için: **عارى الشاجع**. Kim **الأشاجع**i sinirler kılarsa dedi ki: şu kemikler **الأسناع**dır. Tekili: **سِنْعٌ**.

Ve **الشجاع**: yılanların bir kısmı; çoğulu **شُجْعانٌ** ve üçü **أشْجِعَة**. Ve **رجلٌ شُجاعٌ** ve **شُجَعَةً** ve **شِجَعَةٌ**.. ve **امرأة شُجاعة**; ve **نسوةٌ شُجاعاتٌ** ve **شجائع**. Ve **قوم شُجَعاءُ** ve **شُجْعَةٌ** ve **شِجْعَةٌ**; **صُحْبة** ve **غِلْمة** takdiri üzere. Ve **رجلٌ شَجيعٌ**; yani: **شُجاعٌ**; **عَجيب** ve **عُجاب** gibi.

Ve **الشَّجاعة**: şiddet anında kalbin sertliği. Dersin ki: **تَشَجّعوا** da hücum ettiler. Ve **رجل أشجع**; manası **الشُّجاع**a döner.

**أشْجَعُ**: Kays’tan bir kabile. **بنو شُجَع**: Kinâne’den bir kabile.
