# شحم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AD%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AD%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AD%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: شحم

باب الحاء والشين الميم معهما
ح ش م، ش ح م، ح م ش، م ح ش مستعملات
حشم:
الحَشَمُ: خَدَمُ الرجل ومَن دونَ أهلِه من وَلَدِه وعِياله. والحِشمةُ: الانقباض عن أخيك في المَطْعَم وطَلَب الحاجة، تقول: احتَشَمْتُ، وما الذي حَشَمَكَ وأحشَمَكَ أيضاً. والحُشُومُ: الإِقبال بعدَ الهُزال، حَشَمَ يحشِمُ، ورجلٌ حاشِم، وقد حَشَمتِ الدَّوابُّ في أوَّل الربيع وذلك إذا أصابت شيئاً فحَسُنَتْ بطُونُها وعَظُمَت.
شحم:
رجلٌ شاحِمٌ لاحم: إذا أطعَمَ الناسَ الشَّحْمَ واللَّخْمَ. وقد شَحَمَهُم يَشْحَمُهُم شَحْماً. وشَحْمةُ الرُمّانة: هَنَةٌ في جَوْفها تَفْصِلُ بين حَبّها، وإذا غَلُظَت قلتَ رُمّانة شَحِمةٌ. وعَنِبٌ شَحِمٌ: قليلُ الماء صُلْبُ اللِّحاء. وشَحْمةُ الأُذن: لَحْمةُ مُتَعَلَّق القُرْطِ من أسفَلَ.
حمش:
الحَمْشُ: الدَّقيقُ القوائِمِ. وساقٌ حَمْشةٌ، جزم، وتجمَع على: حُمْش وحِماش، قال الطرماح يصف الدِيَكةَ:
حِماشُ الشَّوَى يَصْدَحْنَ من كُلِّ مَصْدَح
أيْ: من كل وجه. والاستِحماش في الوَتَر أحسَنُ، يقال: أوتارٌ حَمْشةٌ، ووَتَرٌ حَمْشٌ: مُسَتْحِمش، قال:
كأنَّما ضُرِبَت قُـدّامَ أعـيُنِـهـا		قُطْنٌ بِمُسْتَحِمشِ الأوتارِ مَحْلُوجُ
واستَحْمَشَ الرجُلُ: اشتَدَّ غضَبُه.
محش:
المَحْشُ: تناولٌ من لَهَبٍْ يُحرِق الجلدَ ويُبدي العظمَ، يقال مَحَشَتْه النارُ مَحْشاً.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الشين** **الميم** onlarla birlikte

**ح ش م**، **ش ح م**، **ح م ش**، **م ح ش** kullanımdadırlar
**حشم**:
**الحَشَمُ**: erkeğin hizmetkârları ve onun ehlinden aşağıda olan, çocuğundan ve iyâlinden olan kimseler. **الحِشمةُ**: yemek hususunda ve ihtiyaç istemede kardeşinden çekinip büzülme; dersin ki: **احتَشَمْتُ**; “seni ne **حَشَمَكَ** etti?” ve ayrıca “**أحشَمَكَ** (etti)”. **الحُشُومُ**: zayıflıktan sonra yönelme; **حَشَمَ** **يحشِمُ**; ve **حاشِم** bir adam. Ve binek hayvanları ilkbaharın başında **حَشَمتِ**; bu, bir şey isabet edip de karınları güzelleşip büyüdüğü zaman olur.

**شحم**:
**شاحِمٌ** **لاحم** bir adam: insanlara **الشَّحْمَ** ve **اللَّخْمَ** yedirdiği zaman. Ve onları **شَحَمَهُم** **يَشْحَمُهُم** **شَحْماً**. **شَحْمةُ الرُمّانة**: onun iç boşluğunda, taneleri arasını ayıran bir şey; kalınlaştığı zaman “**رُمّانة شَحِمةٌ**” dersin. **عَنِبٌ شَحِمٌ**: suyu az, kabuğu sert. **شَحْمةُ الأُذن**: aşağıdan küpenin asılı olduğu yerin eti.

**حمش**:
**الحَمْشُ**: ince bacaklı olan. **ساقٌ حَمْشةٌ**; **جزم**; ve **حُمْش** ve **حِماش** üzerine cem‘ olunur. **الطرماح** horozları vasfederek dedi ki:
**حِماشُ الشَّوَى يَصْدَحْنَ من كُلِّ مَصْدَح**
yani: her yönden. Kirişte **الاستِحماش** daha iyidir; denir ki: **أوتارٌ حَمْشةٌ**; ve **وَتَرٌ حَمْشٌ**: **مُسَتْحِمش**; dedi ki:
كأنَّما ضُرِبَت قُـدّامَ أعـيُنِـهـا		قُطْنٌ بِمُسْتَحِمشِ الأوتارِ مَحْلُوجُ
Ve **استَحْمَشَ** adam: öfkesi şiddetlendi.

**محش**:
**المَحْشُ**: deriyi yakan ve kemiği ortaya çıkaran bir alevden bir alma; “ateş onu **مَحَشَتْه** **مَحْشاً**” denir.
