# شحم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AD%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AD%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AD%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شحم

الأَزهري: الشَّحَمُ البَطَرُ. ابن سيده: الشَّحْمُ جوهر
السِّمَنِ، والجمع شُحُوم، والقطعة منه شَحْمةٌ، وشَحُمَ الإِنسانُ وغيرُهُ. وفي الحديث: لعنَ اللهُ اليهودَ حُرِّمَتْ عليهم الشُّحُومُ فباعوها وأَكلوا أَثمانَها؛ الشَّحْمُ المحرّم عليهم: هو شَحْمُ الكُلى والكرش والأَمعاء، وأَما شَحْم الأَلْيَةِ والظُّهور فلا. وشَحُمَ فهو شَحِيمٌ: صار ذا شَحْم في بدنه. وقد شَحُم، بالضم، وشَحِمَ شَحَماً، فهو شَحِمٌ: اشْتَهى الشَّحْم، وقيل: أَكل منه كثيراً. وأَشْحَمَ: كثر عنده الشَّحْمُ. ابن السكيت: رجل شَحِيمٌ لحيم أَي سمين. ورجل شَحِمٌ لَحِمٌ إِذا كان قَرِماً إِلى الشَّحْمِ واللَّحْم وهو يشتهيهما. ورجل شاحِمٌ لاحِمٌ: ذو شَحْمٍ ولَحْمٍ على النَّسب كما قالوا لابِنٌ وتامِرٌ. وشَحَم القومَ يَشْحَمُهم شَحْماً وأَشْحَمَهم: أَطْعَمهم الشَّحْم. ورجل شاحِمٌ لاحِمٌ إِذا أَطْعم الناسَ الشَّحْمَ واللحم. ورجل شَحَّامٌ: يبيع الشَّحْمَ. والشَّحَّامُ: الذي يُكْثِرُ إِطْعامَ الناس الشَّحْمَ. وأَشْحَم الرجلُ، فهو مُشْحِم إِذا كَثُرَ عنده الشَّحْم، وكذلك أَلْحَم، فهو مُلْحِمٌ. وشَحِمَتِ الناقة وشَحُمَتْ شُحُوماً: سَمِنَت بعد هُزالٍ، والعرب تسمي سَنام البعير شَحْماً، وبياضَ البطن شَحْماً. وشَحْمَةُ الأُذُن: ما لانَ من أَسفلها وهو مُعَلَّقُ القُرْطِ. وفي الحديث: وفيهم من يَبْلُغُ العَرَقُ إِلى شَحْمة أُذنه، هو من ذلك، قال: هو موضع خَرْقِ القُرْطِ، وفي حديث ربيعة في الرجل: يرفع يديه إِلى شَحْمة أُذنيه. وشَحْمَةُ العين: مُقْلَتُها، وفي الأَزهري: حَدَقَتُها؛ ويقال: هي الشحمة التي تحت الحَدَقة. وطعام مَشْحوم وخُبزٌ مَشْحُوم: قد جُعِلَ فيه الشَّحْمُ. وشَحْمة الأَرض: دودة بيضاء، وقيل: هي عَظاءَةٌ بيْضاء غيرُ ضَخْمةٍ، وقيل: ليست من العَظاء هي أَطْيَبُ وأَحْسَنُ، وقالوا: شَحْمةُ النَّقا، كما قالوا: بناتُ النَّقا. وفي الصحاح: شَحْمَةُ الأَرض الكَمْأَةُ البيضاءُ. ابن سيده: وشَحْمَة النخلة الجُمَّارةُ، وشَحْمَةُ الرُّمَّانة الهَنَةُ التي تَفصِلُ بين حَبِّها. ورُمَّانة شَحِمةٌ: غليظة الشَّحْمَةِ. وفي حديث علي، كرم الله وجهه: كُلُوا الرُّمان بشَحْمِه فإِنه دِباغُ المَعِدَة؛ قيل: هو ما في جوفه سوى الحب، وشَحْمُ الرمانة الأَصفر بين ظَهْرانَيِ الحَبِّ. وعِنَبٌ شَحِمٌ: قليل الماء غَلِيظُ اللِّحاء. وشَحْمَةُ الحَنْظَل: معروفة. وشَحْمُ الحَنْظَل: ما في جوفه سوى حبه. وأَبو شَحْمَةَ: رجل.

### Türkçe

الأَزهري: **الشَّحَمُ**: batar. İbn Sîde: **الشَّحْمُ** semizliğin cevheridir; çoğulu **شُحُوم**dur; ondan bir parça **شَحْمةٌ**dir; **شَحُمَ** insan ve başkası. Ve hadiste: “Allah Yahudilere lânet etti; onlara **الشُّحُومُ** haram kılındı da onu sattılar ve bedellerini yediler”; onlara haram kılınan **الشَّحْمُ**: böbreğin, işkembenin ve bağırsakların **شَحْمُ**udur; fakat **شَحْم** **الأَلْيَةِ** ve sırtların değil. Ve **شَحُمَ**; o hâlde o **شَحِيمٌ**dir: bedeninde **شَحْم** sahibi oldu. Ve (o) **شَحُم** (ḍamme ile) olmuştur; ve **شَحِمَ** **شَحَماً**; o hâlde o **شَحِمٌ**dir: **الشَّحْم**ı arzuladı; ve denildi ki: ondan çok yedi. Ve **أَشْحَمَ**: onun yanında **الشَّحْمُ** çoğaldı. İbn es-Sikkît: **شَحِيمٌ** **لحيم** adam: yani semiz. Ve **شَحِمٌ** **لَحِمٌ** adam: **الشَّحْمِ**a ve **اللَّحْم**a düşkün olduğu ve ikisini arzuladığı zaman. Ve **شاحِمٌ** **لاحِمٌ** adam: nisbet üzere **شَحْمٍ** ve **لَحْمٍ** sahibi; “**لابِنٌ**” ve “**تامِرٌ**” dedikleri gibi. Ve **شَحَم** kavmi, onları **يَشْحَمُهم** **شَحْماً**; ve **أَشْحَمَهم**: onlara **الشَّحْم** yedirdi. Ve **شاحِمٌ** **لاحِمٌ** adam: insanlara **الشَّحْمَ** ve eti yedirdiği zaman. Ve **شَحَّامٌ** adam: **الشَّحْمَ** satar. Ve **الشَّحَّامُ**: insanlara **الشَّحْمَ** yedirmeyi çoğaltan kimse. Ve adam **أَشْحَم** etti; o hâlde o **مُشْحِم**dir: onun yanında **الشَّحْم** çoğaldığı zaman; bunun gibi **أَلْحَم**; o hâlde o **مُلْحِمٌ**dir. Ve dişi deve **شَحِمَتِ** ve **شَحُمَتْ** **شُحُوماً**: zayıflıktan sonra semirdi; Araplar devenin hörgücünü **شَحْماً** diye adlandırır, karnın beyazını da **شَحْماً** (diye adlandırır). Ve **شَحْمَةُ الأُذُن**: onun altından yumuşayan şeydir; ve o, küpenin asıldığı yerdir. Ve hadiste: “Onların içinde terin **شَحْمة** kulağına ulaştığı kimse vardır”; o, bundandır; dedi ki: o, küpenin delinme yeridir. Ve Rebîa’nın erkek hakkındaki hadisinde: ellerini iki kulağının **شَحْمة**sine kadar kaldırır. Ve **شَحْمَةُ العين**: onun gözbebeğidir; ve el-Ezherî’de: onun **حَدَقَتُها**sı; ve denilir: o, **الحَدَقة**nın altındaki şehmedir. Ve **مَشْحوم** yiyecek ve **مَشْحُوم** ekmek: içine **الشَّحْمُ** konulmuş olandır. Ve **شَحْمة الأَرض**: beyaz bir kurtçuktur; ve denildi ki: o, iri olmayan beyaz bir kertenkeledir; ve denildi ki: kertenkeleden değildir; o daha hoş ve daha güzeldir; ve “**شَحْمةُ النَّقا**” dediler; “**بناتُ النَّقا**” dedikleri gibi. Ve **الصحاح**’ta: **شَحْمَةُ الأَرض** beyaz **الكَمْأَةُ**dır. İbn Sîde: ve **شَحْمَة النخلة** **الجُمَّارةُ**dır; ve **شَحْمَةُ الرُّمَّانة** onun taneleri arasını ayıran şeydir. Ve **رُمَّانة شَحِمةٌ**: **الشَّحْمَةِ**si kalın. Ve Ali’nin hadîsinde, Allah yüzünü keremli kılsın: “Nar’ı **شَحْمِه** ile yiyin; çünkü o midenin tabaklanmasıdır”; denildi ki: o, içindeki taneden başka olan şeydir; ve narın **شَحْمُ**u, tanelerin iki sırtı arasındaki sarıdır. Ve **عِنَبٌ شَحِمٌ**: suyu az, kabuğu kalın. Ve **شَحْمَةُ الحَنْظَل**: bilinen (şey)dir. Ve **شَحْمُ الحَنْظَل**: içindeki tanesinden başka olan şeydir. Ve **أَبو شَحْمَةَ**: bir adamdır.
