# شخخ (ش-خ-خ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AE%D8%AE

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - خ - خ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والشين
خ ش، ش خ مستعملان
خش:
خَشَشْتُ البعيرَ: جَعلتُ الخِشاشَ في أنفه، وجَمْعُه: أخِشَّة. قال ذو الرمة:
تشكو الخِشاشَ ومَجْرَى النِّسعتَيْن كما		أنَّ المريضُ إلى عُوّادِه، الوَصِـبُ
والخَشاشُ من الطير: صغارها، وخَشاشُ الأرض: صغار دوابها ورجلٌ خِشاشٌ لطيفُ الرأس، ضربُ الجسم، خفيف. قال:
أنا الرّجل الضَّرْبُ الذي تَعِرفونَهُ		خَشاشٌ كرأسِ الحَيَّةِ المُتَـوَقِـدِ
والخِشْخاشُ: شرُّ الحيّاتِ وأخْبَثُها، وهو الّذي لا يُطْني، أي: لا يلفتُ لديغه.
والخُشَشاوان: عَظْمانِ ناتئتان خلفَ الأذُنَيْنْ.
والخَشْخَشَةُ: صوت السلاح، وصوت ثَمَر اليَنْبوت، والشَّخْشَخَةُ لغة.
والخَشْخاش: نبت منه الأبيض والأسود: فالأبيضُ منه دواء معروفٌ، والأسود من السموم. والخَشْخاشُ: الجماعة.
ورجلٌ مِخَشُّ ومِخْشَفٌ وهو الجريْ على العمل.
شخ: يقال: شخّ الصَّبِيُّ ببوله، إذا أَسْمَعَك صَوْتَه، وكذلك إذا امتدّ كالقضيب. والشَّخْشَخةُ لغة في الخشخشة.

##### Türkçe

باب **الخاء** و**الشين**
**خ ش**، **ش خ** kullanımdadırlar.
**خش**:
**خَشَشْتُ البعيرَ**: devenin burnuna **الخِشاشَ**ı koydum; onun çoğulu: **أخِشَّة**. ذو الرمة dedi ki:
**تشكو الخِشاشَ ومَجْرَى النِّسعتَيْن كما		أنَّ المريضُ إلى عُوّادِه، الوَصِـبُ**
Ve kuşlardan **الخَشاشُ**: onların küçükleridir; yerin **خَشاشُ**u: onun küçük hayvancıklarıdır. Ve **خِشاشٌ** bir adam: başı ince; beden yapısı sıkı; hafif. Dedi ki:
**أنا الرّجل الضَّرْبُ الذي تَعِرفونَهُ		خَشاشٌ كرأسِ الحَيَّةِ المُتَـوَقِـدِ**
Ve **الخِشْخاشُ**: yılanların en şerlisi ve en habisidir; o, **لا يُطْني** olanıdır; yani: soktuğunu çevirmeye (döndürmeye) sevk etmez.
Ve **الخُشَشاوان**: iki kulağın arkasında çıkıntı yapan iki kemiktir.
Ve **الخَشْخَشَةُ**: silahın sesi ve **اليَنْبوت** meyvesinin sesi; **الشَّخْشَخَةُ** ise bir lehçedir.
Ve **الخَشْخاش**: ondan beyaz ve siyah (olan) bir bitkidir; onun beyazı bilinen bir ilaçtır; siyahı ise zehirlerdendir. Ve **الخَشْخاشُ**: topluluktur.
Ve **مِخَشُّ** ve **مِخْشَفٌ** bir adam: o, iş üzerinde koşmadır.
**شخ**: denir ki: **شخّ الصَّبِيُّ ببوله**; eğer sana onun sesini işittirirse; aynı şekilde, eğer çubuk gibi uzarsa. Ve **الشَّخْشَخةُ**, **الخشخشة** hakkında bir lehçedir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش خ خ
شخّ ببوله‏:‏ أرسله بصوت‏.‏

##### Türkçe

ش خ خ
**شخّ ببوله**: Onu (sidikini) ses ile salıverdi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

شَخَّ ببوله يَشُخُّ شَخّاً: مَدّ به وصَوّت؛ وقيل: دَفَع. وشَخَّ الشيخُ ببوله يَشُخُّ شَخّاً: لم يقدر أَن يحبسه فغلبه؛ عن ابن الأَعرابي، وعَمَّ به كُراعٌ فقال: شَخَّ ببوله شَخّاً إذا لم يقدر على حبسه. والشَّخُّ: صوت الشُّخْب إِذا خرج من الضَّرْع.
والشَّخْشَخة: صوت السلاح واليَنْبُوتِ كالخَشْخَشة، وهي لغة ضعيفة. والشَّخْشَخة والخَشْخَشة: حركة القِرْطاسِ والثوب الجديد. وشَخْشَختِ الناقةُ: رفعت صدرها وهي باركة.

##### Türkçe

**شَخَّ** bevliyle **يَشُخُّ** **شَخّاً**: onunla uzattı ve ses çıkardı; ve denildi ki: itti. Ve **شَخَّ**
ihtiyar, bevliyle **يَشُخُّ** **شَخّاً**: onu tutmaya güç yetiremedi de ona galip geldi; İbn
el-A‘râbî’den. Ve Kurâ‘ bununla genelleştirdi de dedi ki: **شَخَّ** bevliyle **شَخّاً**; onu tutmaya güç yetiremediği zaman.

Ve **الشَّخُّ**: **الشُّخْب**’ın memeden çıktığı zaman sesi.

Ve **الشَّخْشَخة**: silahın ve **اليَنْبُوتِ**’un sesi; **الخَشْخَشة** gibi; ve o zayıf bir dildir.

Ve **الشَّخْشَخة** ve **الخَشْخَشة**: kâğıdın ve yeni elbisenin hareketi. Ve **شَخْشَختِ**
dişi deve: çökmüş olduğu hâlde göğsünü kaldırdı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشخ: البول، وصوت الشخب إذا خرج من الضرع. وشخ في نومه، إذا غط وصوت. وشخ ببوله يشخ شخيخا وشخا: لم يقدر أن يحبسه فغلبه، عن ابن الأعرابي، وعم به كراع فقال: شخ ببوله شخا، إذا لم يقدر على حبسه. وشخ ببوله وشخشخ: امتد كالقضيب، أو مد به وصوت. وإنه لشخشاخ بالبول، من ذلك. والشخشخة: صوت السلاح والينبوت. والشخشخة: صوت حركة القرطاس والثوب الجديد، كالخشخشة في الكل، وهي لغة ضعيفة. والشخشخة: رفع الناقة صدرها وهي باركة. وقد شخشخت.

##### Türkçe

**الشخ**: idrar; ve memeden çıktığında **الشخب**’in sesi. Ve uykusunda **شخ** etti; yani horladı ve ses çıkardı. Ve idrarıyla **شخ** eder, **شخيخا** ve **شخا** (olarak): onu tutmaya güç yetiremedi de ona galip geldi; İbnü’l-A‘râbî’den. Kırâ‘ bununla genelleştirdi de şöyle dedi: idrarıyla **شخ** eder, **شخا** (olarak); yani onu tutmaya güç yetiremediğinde. Ve idrarıyla **شخ** etti ve **شخشخ**: kamış gibi uzadı; yahut onunla uzattı ve ses çıkardı. Ve o, idrar ile **لشخشاخ**tır; bundan (dolayı). Ve **الشخشخة**: silahın ve **الينبوت**’un sesi. Ve **الشخشخة**: kâğıdın ve yeni elbisenin hareketinin sesi; hepsinde **الخشخشة** gibi; ve o zayıf bir dildir. Ve **الشخشخة**: devenin, çökmüş olduğu hâlde göğsünü kaldırması. Ve gerçekten **شخشخت**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AE%D8%AE/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَخَّ
شَخَّ U ( n. ac. شَخّ 1 ),
a.  Urinated, made water; pissed; piddled.

شَخَاْخ
شَخَاْخ 22 ,
a.  Urine, piss.

شَخَّاْخ
شَخَّاْخ 28 ,
a.  [ coll. ], Piddler.

##### Türkçe

شَخَّ
**شَخَّ** U (n. ac. **شَخّ** 1),
a. İdrar yaptı, su döktü; işedi; çiş yaptı.

شَخَاْخ
**شَخَاْخ** 22,
a. İdrar, sidik.

شَخَّاْخ
**شَخَّاْخ** 28,
a. [topluluk ismi], çiş yapan.
