# شدن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AF%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%AF%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شدن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AF%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: شدن

باب الشين والدال والنون معهما
ش د ن، د ش ن، ن ش د مستعملات
شدن:
شدن الصبيّ والخِشفُ يشدُنُ شُدُونا، إذا صلح جِسمُه وترعرع. ويقال للمهر: قد شدن، فإذا أفردت الشَّادِن فهو ولد الظَّبية، وظبية مُشدنٌ يتبعها شادنٌ.
وناقة شدنيّة إلى موضع باليمن.
دشن:
داشن معرّب من الدَّشنِ، والدّاجنُ مثله وهو كلامٌ عراقيٌّ ليس من كلام البادية.
نشد:
نَشَدَ يَنشُدُ فلانٌ فلاناً، إذا قال: نشدتُك بالله والرَّحم، أي: سألتك بالله وبالرَّحم.
وناشدتك الله نشدةً ونشداناً، أي: سألتك بالله.. ونشدتُ الضالة، إذا ناديت وسألت عنها.
والناشدون: قومٌ يطلبون الضَّوالّ فيأخذونها ويحبسونها على أربابها. قال ابن عِرس:
عشرون ألفاً هَلكُوا ضيعةً		وأنت منهم دعوةُ النّاشِـدِ
يريد: أنت منهم في القُرب بمكانِ دعوة النّاشد، وهم: النُّشّاد.
والنَّشيدُ: الشِّعرُ المُتناشدُ بين القوم ينشده بعضهم بعضاً إنشاداً.
وأنشدتُ الضّالة: عرَّفتها، ونشدتها: طلبتها.

### Türkçe

باب **الشين** و**الدال** و**النون** معهما
ش د ن، د ش ن، ن ش د kullanımdadırlar.

**شدن**:
**شدن** الصبيّ ve **الخِشفُ** **يشدُنُ** **شُدُونا**; cismi düzeldiği ve serpilip büyüdüğü zaman. Ve tay için denir: “**قد شدن**”; **الشَّادِن**’i tekil yaptığın zaman o, ceylan yavrusudur; ve **ظبية مُشدنٌ** (vardır), ona bir **شادنٌ** tâbi olur.
Ve **ناقة شدنيّة** Yemen’de bir yere (nisbetle).

**دشن**:
**داشن** **الدَّشنِ**’den muarrebdir; **الدّاجنُ** da onun gibidir; ve bu, Iraklı bir sözdür, bedevînin sözünden değildir.

**نشد**:
**نَشَدَ يَنشُدُ** falan, falanı; “**نشدتُك بالله والرَّحم**” dediği zaman; yani: Allah ile ve رحم ile senden istedim.
Ve “**وناشدتك الله نشدةً ونشداناً**”; yani: Allah ile senden istedim.. Ve **نشدتُ الضالة**; seslendiğim ve onu sorduğum zaman.
Ve **الناشدون**: kayıpları isteyen bir kavimdir; onları alırlar ve sahipleri için hapsederler. İbn **عِرس** dedi ki:
عشرون ألفاً هَلكُوا ضيعةً		وأنت منهم دعوةُ النّاشِـدِ
Demek ister: sen onlardan, yakınlıkta, **دعوة النّاشد**’in yeri gibisin; ve onlar: **النُّشّاد**’dır.
Ve **النَّشيدُ**: kavim arasında karşılıklı istenen şiirdir; onların bazısı bazısına onu **إنشاداً** ile okur.
Ve **أنشدتُ الضّالة**: onu tanıttım; ve **نشدتها**: onu istedim.
