# شرجع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%AC%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D8%AC%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شرجع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%AC%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شرجع

الشَّرْجَعُ: السرِيرُ يحمل عليه الميّت. والشَّرْجَعُ: الجَنازة؛ وأَنشد ابن بري لعَبْدة بن الطبيب:
ولقد عَلِمْتُ بأَنَّ قَصْرِي حُفْرةٌ
غَبْراءُ، يَحْمِلُني إِليها شَرْجَعُ
الأَزهري: الشَّرْجَعُُّ النَّعْشُ؛ قال أُمَيّةُ بن أَبي الصلْت يذكر الخالِقَ وملَكُوتَه:
ويُنَفِّدُ الطُّوفانَ نحن فِداؤُه،
واقْتادَ شَرْجَعَه بَداحُ بَدِيدُ
قال شمر: أَي هو الباقي ونحن الهالكُون. واقْتادَ أَي وَسَّع. قال: وشَرْجَعُه سَرِيرُه. وبَداحٌ بَدِيدٌ أَي واسِعٌ. والشَّرْجَعُ: الطويل. وشَرْجَعَ المِطْرقة والخشبة إِذا كانت مُرَبَّعةً فَنُحِتَتْ من حروفها، تقول منه: شَرْجِعْه. والمُشَرْجَعُ: المُطَوَّلُ الذي لا حرف لنواحيه من مطارق الحدّادين؛ قال الشاعر:
كأَنَّ ما بَيْنَ عَيْنَيْها ومَذْبَحِها
مُشَرْجَعٌ من عَلاة القَيْنِ، مَمْطُولُ
ومِطْرقةٌ مُشَرْجَعةٌ أَي مُطَوَّلةٌ لا حروف لنواحيها؛ وأَنشد ابن برّيّ لخُفاف بن ندبة:
جُلْمُود بِصْرٍ إِذا المِنْقارُ صادَفَه،
فَلَّ المُشَرْجَعَ منها كلما يَقَعُ
قال ابن بري: وأَما قول أَعْشى عُكْلٍ:
أُقِيمُ على يَدِي وأُعِينُ رِجْلي،
كأَنِّي شَرْجَعٌ بعد اعْتدالِ
قال: لم يشرحه الشيخ، قال: وأَراد القَوْسَ، والله أَعلم.

### Türkçe

**الشَّرْجَعُ**: üzerine ölü taşınan sedir. Ve **الشَّرْجَعُ**: cenaze;

İbn Berî, ‘Abde b. et-Tabîb için inşâd etti:
Ve gerçekten bildim ki benim kasrım bir çukurdur,
tozlu; beni ona **شَرْجَعُ** taşır.

el-Ezherî: **الشَّرْجَعُُّ** tabuttur; Ümeyye b. Ebî’s-Salt, yaratıcıyı ve onun mülkünü anarak dedi:
Ve tufanı biz onun fidyesiyiz diye geçirir,
ve onun **شَرْجَعَه**’ini **بَداحُ بَدِيدُ** sevk etti.

Şemmer dedi: yani o bâkîdir ve biz helâk olanlarız. Ve **اقْتادَ** yani genişletti. Dedi:
Ve onun **شَرْجَعُه**’i onun sediridir. Ve **بَداحٌ بَدِيدٌ** yani geniştir. Ve **الشَّرْجَعُ**: uzun.

Ve **شَرْجَعَ** (fiili), çekiç ve tahta için, eğer kare idi de kenarlarından yontulmuş ise; ondan şöyle dersin: **شَرْجِعْه**. Ve **المُشَرْجَعُ**: yanlarına (köşelerine) harf (kenar) olmayan, demircilerin çekiçlerinden olan, uzatılmış olandır; şair dedi:
Sanki iki gözü ile boğazlağı arasındaki şey,
demircinin üst kısmından bir **مُشَرْجَعٌ**, uzatılmıştır.

Ve **مِطْرقةٌ مُشَرْجَعةٌ** yani uzatılmış, yanlarına harf (kenar) olmayan; İbn
Berî, Hufâf b. Nudbe için inşâd etti:
Sert bir kaya parçası; gaga ona rastladığında,
ondan **المُشَرْجَعَ**’ı her düştüğünde yarar.

İbn Berî dedi: Ama A‘şâ ‘Ukl’ün sözü:
Elim üzerinde dururum ve ayağıma yardım ederim,
sanki ben doğrulduktan sonra bir **شَرْجَعٌ**’ım,

dedi: şeyh onu açıklamadı; dedi: ve yayı kastetti, Allah daha iyi bilir.
