# شرس — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B3/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D8%B3/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شرس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B3.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شرس

شَرِسَ
1 شَرِسَ ذ , aor. شَرَسَ , (Msb, TA,) inf. n. شَرَسٌ (Msb, TA, TK) and شَرَاسَةٌ and شَرِيسٌ, (TK, the first and second also mentioned and explained, but not said to be inf. ns., in the S and O and K, and the third in like manner in the K,) or the second is a simple subst., (Msb,) or an inf. n. of which the verb is with damm [to the medial radical letter, as shown below], (TA,) He was, or became, evil in disposition, or illnatured, (S, * A, * Msb, K, * TA,) and very perverse or cross or repugnant, (S, * A, * K, * TA,) and averse. (TA.) And شَرِسَتْ نَفْسُهُ, (Msb, TA,) inf. n. شَرَسٌ; (TA;) and شَرُسَتْ, (Msb, TA,) inf. n. شَرَاسَةٌ; (TA;) [His mind was, or became, evil in disposition, &c.:] ISd and others make this distinction [in respect of the inf. ns.] in the usages of the two verbs. (TA.) ― -b2- And شَرِسَ He showed, or manifested, or he made himself an object of, love, or affection, to men. (IAar, O, K.) [Thus it has two contr. meanings.] -A2- Also, شَرِسَ, He kept continually, or constantly, to the pasturing upon the trees called شِرْس. (IAar, O, K.) -A3- And شَرَسَتِ المَاشِيَةُ, (AZ, AHn, O, K, *) aor. ??, (AZ, O, K,) or, as written by El-Umawee and AHn, شَرِسَ , (TA,) inf. n. شَرَاسَةٌ, The cattle ate vehemently: (AZ, AHn, O, K:) thus expl. without the particularizing of the شِرْس [as the pasture eaten]. (TA.) -A4- And شَرَسَهُ, (Ibn-'Abbلd, O,) inf. n. شَرْسٌ, (K,) He pained him, or distressed him, (Ibn-'Abbلd, O, K, *) namely, his companion, (K,) with speech, (Ibn-'Abbلd, O,) [i. e.,] with rough speech. (K.)

شارسهُ
3 شارسهُ ذ , (A, TA,) inf. n. شِرَاسٌ (A, O, K) and مُشَارَسَةٌ, (O, K,) He treated him, or behaved towards him, or dealt with him, with hardness, (A, O, * K, * TA,) or harshness, or illnature. (A, TA.)

تشارسوا
6 تشارسوا ذ They treated one another [with hardness, or harshness, or illnature, (see 3,) or] with enmity, or hostility, (S, O, K,) and contrariety, or perverseness. (TA.)

مَكَانٌ شَرْسٌ
مَكَانٌ شَرْسٌ ذ , (S, O, TA,) and ↓ شَرِسٌ, (S, [both of these forms I find in my two copies of the S, the former in a poetical ex., and therefore it may perhaps be contraction of the latter by poetic license,]) and ↓ شَرَاسٌ, (TA,) A place that is rugged, or rough, (S, O, TA,) and hard: or, as in the M, rough to the fell. (TA.) And أَرْضٌ ↓ شَرْسَآءُ, and ↓ شَرَاسٍ, and ↓ شَرَاسٌ, (O, K, TA, [the last written by Freytag شُرَّاسٌ,]) Land that is rugged, or rough, (O,) or hard, (K,) or hard and rugged or rough. (TA.)

شِرْسٌ
شِرْسٌ ذ Such as are small, of thorny trees; (Mgh, * K;) as also ↓ شَرَسٌ; (K;) the latter word thus expl. by AHn: (O:) or the عِضَاه of the mountain, which are the small kind of thorny trees, (S, O, TA, *) having yellow thorns, or, as some say, such as have slender thorns, growing in depressed tracts, and in the deserts (الصَّحَارَى), but not in the plain, or soft, tracts of valleys; (TA;) such as the شُبْرُم and حَاج (S, O) and شُكَاعَى and قَتَاد. (O. [See عِضٌّ.]) See also أَشْرَسُ.

شَرَسٌ
شَرَسٌ ذ : see next preceding paragraph.

شَرِسَ
شَرِسَ ذ (S, A, O, Msb, K) and ↓ شَرِيسٌ (A, O, K) and ↓ أَشْرَسُ (S, O, K) A man (S, O) evil in disposition, or illnatured, (S, A, O, Msb, K,) and very perverse or cross or repugnant, (S, A, O, K,) and averse: (TA:) and شَرِسَةٌ and ↓ شَرِيسَةٌ [both fem.] abounding in evilness of disposition or illnature, and in excessive perverseness &c. (TA.) One says also ↓ نَفْسٌ شَرِيسَةٌ A mind evil in disposition, &c. (A, TA.) And ↓ نَاقَةٌ شَرِيسٌ, (TA,) or ذَاتُ شَرِيسٍ, (O,) or the latter also, (TA,) i. q. شَرِسَةٌ[A she-camel evil in disposition, &c.]. (O.) See also أَشْرَسُ. ― -b2- شَرِسُ الأَكْلِ, (O, K,) or, accord. to AHn, الأَكْلِ ↓ شَرِيسُ, (TA,) Vehement in respect of eating. (AHn, O, K.) ― -b3- See also شَرْسٌ. -A2- شَرِسَةٌ and ↓ شَرِيسَةٌ [A land (أَرْضٌ)] abounding with شَرَس [or شِرْس, i. e. the trees thus called]; (TA;) [and] ↓ أَرْضٌ مُشْرِسَةٌ a land abounding with شِرْس. (Yaakoob, S.)

شَرَاسٌ
شَرَاسٌ ذ : see شَرْسٌ, in two places.

شَرَاسٍ
شَرَاسٍ ذ : see شَرْسٌ.

شَرِيسٌ
شَرِيسٌ ذ : see شَرِسٌ, in six places: and أَشْرَسُ.

أَشْرَسُ
أَشْرَسُ ذ : see شَرِسٌ. Hence, (O,) الأَشْرَسُ The lion; (O, K;) as also ↓ الشَّرِسُ, (O,) or ↓ الشَّرِيسُ; (K;) because of his evil disposition. (O.) ― -b2- And Bold, or daring, in fight: (O, K:) or this is a mistranscription for أَشْوَسُ, mentioned in the T as having this meaning. (TA.) ― -b3- Also i. q. أَفَظُّ [More, and most, evil in disposition or illnatured &c.]. (TA in art. فظ.) ― -b4- عَثَرَ بِأَشْرَسِ الدَّهْرِ, meaning (assumed tropical:) [He stumbled upon, or chanced to meet with,] hardship, calamity, or adversity: a prov. (O, K. [In Meyd (and so in Freytag's Arab. Prov., ii. 96,) الدَّهْرِ ↓ عَثَرْنَا بِشِرْسِ, and expl. as lit. meaning the trees called شِرْس.]) ― -b5- See also شَرْسٌ.

مُشْرِسٌ
مُشْرِسٌ ذ Whose camels pasture upon the [trees called] شِرْس. (S.) ― -b2- أَرْضٌ مُشْرِسَةٌ: see شَرِسٌ.

### Türkçe

**شَرِسَ**
1 **شَرِسَ** ذ , muzâri‘ **شَرَسَ** , (Msb, TA,) mastar ismi **شَرَسٌ** (Msb, TA, TK) ve **شَرَاسَةٌ** ve **شَرِيسٌ**, (TK, birinci ve ikinci ayrıca S ve O ve K’da zikredilmiş ve açıklanmış, fakat mastar isimleri oldukları söylenmemiştir; üçüncüsü de K’da aynı şekilde;) yahut ikincisi basit bir isimdir, (Msb,) yahut ortadaki kök harfine damme ile olan bir fiilin mastar ismidir, (TA,) O, tabiatça kötü oldu yahut oldu; yahut huysuz, (S, * A, * Msb, K, * TA,) ve çok inatçı yahut aksi yahut itici, (S, * A, * K, * TA,) ve kaçınan. (TA.) Ve **شَرِسَتْ نَفْسُهُ**, (Msb, TA,) mastar ismi **شَرَسٌ**; (TA;) ve **شَرُسَتْ**, (Msb, TA,) mastar ismi **شَرَاسَةٌ**; (TA;) [Onun zihni tabiatça kötü oldu, vb.:] ISd ve başkaları iki fiilin kullanımlarında bu ayırımı [mastar isimleri bakımından] yaparlar. (TA.) ― -b2- Ve **شَرِسَ** O, insanlara sevgi yahut muhabbet gösterdi; yahut onu açığa vurdu; yahut kendisini sevgiye konu yaptı. (IAar, O, K.) [Böylece onun iki zıt manası vardır.] -A2- Yine, **شَرِسَ**, **شِرْس** denilen ağaçlarda otlamaya sürekli yahut devamlı olarak bağlı kaldı. (IAar, O, K.) -A3- Ve **شَرَسَتِ المَاشِيَةُ**, (AZ, AHn, O, K, *) muzâri‘ ??, (AZ, O, K,) yahut El-Umawee ve AHn’nin yazdığı üzere **شَرِسَ** , (TA,) mastar ismi **شَرَاسَةٌ**, Sığırlar şiddetle yedi: (AZ, AHn, O, K:) böylece **شِرْس**’i [yenilen otlak olarak] tahsis etmeksizin açıklanmıştır. (TA.) -A4- Ve **شَرَسَهُ**, (Ibn-'Abbلd, O,) mastar ismi **شَرْسٌ**, (K,) Ona acı verdi yahut onu sıkıntıya soktu, (Ibn-'Abbلd, O, K, *) yani arkadaşını, (K,) söz ile, (Ibn-'Abbلd, O,) [yani] kaba söz ile. (K.)

**شارسهُ**
3 **شارسهُ** ذ , (A, TA,) mastar ismi **شِرَاسٌ** (A, O, K) ve **مُشَارَسَةٌ**, (O, K,) Ona sertlikle muamele etti, (A, O, * K, * TA,) yahut kabalıkla, yahut huysuzlukla. (A, TA.)

**تشارسوا**
6 **تشارسوا** ذ Birbirlerine [sertlikle yahut kabalıkla yahut huysuzlukla (bk. 3) yahut] düşmanlıkla, yahut husumetle, (S, O, K,) ve aykırılıkla, yahut inatçılıkla muamele ettiler. (TA.)

**مَكَانٌ شَرْسٌ**
**مَكَانٌ شَرْسٌ** ذ , (S, O, TA,) ve ↓ **شَرِسٌ**, (S, [bu iki şekli S’nin iki nüshamda buluyorum; birincisi şiirsel bir örnekte, bu sebeple belki şiir zaruretiyle ikincinin kısaltması olabilir,]) ve ↓ **شَرَاسٌ**, (TA,) Engebeli yahut pürüzlü, (S, O, TA,) ve sert bir yer: yahut M’de olduğu üzere, deriye karşı pürüzlü. (TA.) Ve **أَرْضٌ** ↓ **شَرْسَآءُ**, ve ↓ **شَرَاسٍ**, ve ↓ **شَرَاسٌ**, (O, K, TA, [sonuncuyu Freytag **شُرَّاسٌ** diye yazmıştır,]) Engebeli yahut pürüzlü, (O,) yahut sert, (K,) yahut sert ve engebeli yahut pürüzlü bir arazi. (TA.)

**شِرْسٌ**
**شِرْسٌ** ذ Dikenli ağaçların küçük olanları; (Mgh, * K;) ve ayrıca ↓ **شَرَسٌ**; (K;) son kelimeyi AHn böyle açıklamıştır: (O:) yahut dağın **عِضَاه**’ı; bunlar dikenli ağaçların küçük türüdür, (S, O, TA, *) sarı dikenleri olan; yahut bazılarına göre ince dikenleri olan; çukur yerlerde ve çöllerde (**الصَّحَارَى**) yetişen, fakat vadilerin düz yahut yumuşak yerlerinde yetişmeyen; (TA;) **شُبْرُم** ve **حَاج** gibi (S, O) ve **شُكَاعَى** ve **قَتَاد**. (O. [Bk. **عِضٌّ**.]) Ayrıca **أَشْرَسُ**’a da bak.

**شَرَسٌ**
**شَرَسٌ** ذ : bir önceki paragrafı gör.

**شَرِسَ**
**شَرِسَ** ذ (S, A, O, Msb, K) ve ↓ **شَرِيسٌ** (A, O, K) ve ↓ **أَشْرَسُ** (S, O, K) (S, O) tabiatça kötü, yahut huysuz, (S, A, O, Msb, K,) ve çok inatçı yahut aksi yahut itici, (S, A, O, K,) ve kaçınan bir adam: (TA:) ve **شَرِسَةٌ** ve ↓ **شَرِيسَةٌ** [ikisi de müennes] tabiat kötülüğünde yahut huysuzlukta ve aşırı inatçılık vb.de bol olan. (TA.) Yine ↓ **نَفْسٌ شَرِيسَةٌ** denir: tabiatça kötü bir zihin, vb. (A, TA.) Ve ↓ **نَاقَةٌ شَرِيسٌ**, (TA,) yahut **ذَاتُ شَرِيسٍ**, (O,) yahut ikincisi de, (TA,) **شَرِسَةٌ** ile aynı manadadır [tabiatça kötü bir dişi deve, vb.]. (O.) Ayrıca **أَشْرَسُ**’a bak. ― -b2- **شَرِسُ الأَكْلِ**, (O, K,) yahut AHn’ye göre **الأَكْلِ** ↓ **شَرِيسُ**, (TA,) Yeme bakımından şiddetli. (AHn, O, K.) ― -b3- Ayrıca **شَرْسٌ**’a da bak. -A2- **شَرِسَةٌ** ve ↓ **شَرِيسَةٌ** [bir arazi (**أَرْضٌ**)] **شَرَس** [yahut **شِرْس**, yani böyle adlandırılan ağaçlar] bakımından bol olan; (TA;) [ve] ↓ **أَرْضٌ مُشْرِسَةٌ** **شِرْس** bakımından bol olan bir arazi. (Yaakoob, S.)

**شَرَاسٌ**
**شَرَاسٌ** ذ : iki yerde **شَرْسٌ**’e bak.

**شَرَاسٍ**
**شَرَاسٍ** ذ : **شَرْسٌ**’e bak.

**شَرِيسٌ**
**شَرِيسٌ** ذ : altı yerde **شَرِسٌ**’e bak: ve **أَشْرَسُ**.

**أَشْرَسُ**
**أَشْرَسُ** ذ : **شَرِسٌ**’e bak. Buradan, (O,) **الأَشْرَسُ** Aslan; (O, K;) ve ayrıca ↓ **الشَّرِسُ**, (O,) yahut ↓ **الشَّرِيسُ**; (K;) onun tabiatça kötülüğü sebebiyle. (O.) ― -b2- Ve savaşta cesur, yahut atılgan: (O, K:) yahut bu, T’de bu manayla zikredilen **أَشْوَسُ** için bir yanlış yazımdır. (TA.) ― -b3- Yine **أَفَظُّ** ile aynı manadadır [tabiatça kötülükte yahut huysuzlukta vb. daha çok ve en çok olan]. (TA, md. **فظ**.) ― -b4- **عَثَرَ بِأَشْرَسِ الدَّهْرِ**, manası (mecaz kabul edilerek:) [zorluğa, musibete, yahut belaya rastladı]: bir darb-ı meseldir. (O, K. [Meyd’de (ve Freytag’ın Arab. Prov., ii. 96’sında da) **الدَّهْرِ** ↓ **عَثَرْنَا بِشِرْسِ**, ve lafzen **شِرْس** denilen ağaçlar manasında açıklanmıştır.]) ― -b5- Ayrıca **شَرْسٌ**’a da bak.

**مُشْرِسٌ**
**مُشْرِسٌ** ذ Develeri [**شِرْس** denilen] ağaçlarda otlayan. (S.) ― -b2- **أَرْضٌ مُشْرِسَةٌ**: **شَرِسٌ**’e bak.
