# شرك (ش-ر-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Tasma kayış demektir

- Harfler: ش - ر - ك
- Kur'an'da: 168 geçiş · 143 ayet · 62 sîga
- 13 sözlük

## Sîgalar (62)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [الْمُشْرِكِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | الْمُفْعِلِينَ | Ortak edenler | 24 | 24 | [2:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:105.md) |
| [يُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | يُفْعِلُونَ | Ortak ederler | 19 | 19 | [7:190](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:190.md) |
| [أَشْرَكُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | أَفْعَلُوا | Ortak ettiler | 12 | 12 | [2:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:96.md) |
| [تُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | تُفْعِلُونَ | Ortak edersiniz | 7 | 7 | [6:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:19.md) |
| [شُرَكَاءَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E.md) | فُعَلَاءَ | Ortaklar | 7 | 7 | [6:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:100.md) |
| [شُرَكَاءُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8F.md) | فُعَلَاءُ | Ortaklar | 6 | 6 | [4:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:12.md) |
| [يُشْرِكْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92.md) | يُفْعِلْ | Ortak eder | 5 | 5 | [4:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:48.md) |
| [شُرَكَائِيَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%8A%D9%8E.md) | فُعَلَائِيَ | Ortaklarım | 4 | 4 | [16:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:27.md) |
| [لِلْمُشْرِكِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%84%D9%90%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | لِلْمُفْعِلِينَ | Ortak edenler için | 4 | 4 | [9:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:7.md) |
| [مُشْرِكِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | مُفْعِلِينَ | Ortak edenler | 4 | 4 | [6:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:23.md) |
| [وَالْمُشْرِكِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | وَالْمُفْعِلِينَ | Ve ortak edenler | 4 | 4 | [33:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/33:73.md) |
| [الْمُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | الْمُفْعِلُونَ | Ortak edenler | 3 | 3 | [9:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:28.md) |
| [تُشْرِكُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | تُفْعِلُوا | Ortak etmeyin; Ortak edersiniz | 3 | 3 | [4:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:36.md) |
| [شُرَكَائِكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فُعَلَائِكُمْ | Ortaklarınız | 3 | 3 | [10:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:34.md) |
| [نُشْرِكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%86%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E.md) | نُفْعِلَ | Ortak ederiz | 3 | 3 | [3:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:64.md) |
| [أَشْرَكْتُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَلْتُمْ | Ortak ettiniz | 2 | 1 | [6:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:81.md) |
| [أُشْرِكُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F.md) | أُفْعِلُ | Ortak ederim | 2 | 2 | [18:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:38.md) |
| [بِشُرَكَائِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A8%D9%90%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | بِفُعَلَائِهِمْ | Onların ortaklarını | 2 | 2 | [30:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:13.md) |
| [تُشْرِكْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92.md) | تُفْعِلْ | Ortak edersin; Ortak etme | 2 | 2 | [22:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/22:26.md) |
| [شَرِيكٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8E%D8%B1%D9%90%D9%8A%D9%83%D9%8C.md) | فَعِيلٌ | Ortak | 2 | 2 | [17:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/17:111.md) |
| [شُرَكَاءَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فُعَلَاءَكُمْ | Ortaklarınız | 2 | 2 | [7:195](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:195.md) |
| [شُرَكَاؤُهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A4%D9%8F%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فُعَلَاؤُهُمْ | Onların ortakları | 2 | 2 | [6:137](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:137.md) |
| [شُرَكَائِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | فُعَلَائِهِمْ | Onların ortakları | 2 | 2 | [6:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:136.md) |
| [شِرْكٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%90%D8%B1%D9%92%D9%83%D9%8C.md) | فِعْلٌ | Şirk | 2 | 2 | [35:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/35:40.md) |
| [مُشْتَرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | مُفْتَعِلُونَ | Ortak olanlar | 2 | 2 | [37:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/37:33.md) |
| [مُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | مُفْعِلُونَ | Ortak edenler | 2 | 2 | [12:106](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/12:106.md) |
| [وَالْمُشْرِكَاتِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%AA%D9%90.md) | وَالْمُفْعِلَاتِ | Ve ortak edenler | 2 | 2 | [33:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/33:73.md) |
| [يُشْرَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | يُفْعَلَ | Ortak edilir | 2 | 2 | [4:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:48.md) |
| [أَشْرَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | أَفْعَلَ | Ortak etti | 1 | 1 | [7:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:173.md) |
| [أَشْرَكْتَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%92%D8%AA%D9%8E.md) | أَفْعَلْتَ | Ortak ettin | 1 | 1 | [39:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/39:65.md) |
| [أَشْرَكْتُمُونِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%90.md) | أَفْعَلْتُمُونِ | Beni ortak ettiniz | 1 | 1 | [14:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/14:22.md) |
| [أَشْرَكْنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%92%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | أَفْعَلْنَا | Ortak ettik | 1 | 1 | [6:148](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:148.md) |
| [أَيُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | أَيُفْعِلُونَ | Ortak ediyorlar mı? | 1 | 1 | [7:191](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:191.md) |
| [أُشْرِكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E.md) | أُفْعِلَ | Ortak ederim | 1 | 1 | [13:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/13:36.md) |
| [أُشْرِكْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A3%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92.md) | أُفْعِلْ | Ortak ederim | 1 | 1 | [18:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:42.md) |
| [الشِّرْكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%90%D9%91%D8%B1%D9%92%D9%83%D9%8E.md) | الْفَعْلَ | Şirk | 1 | 1 | [31:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/31:13.md) |
| [الْمُشْرِكَاتِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%AA%D9%90.md) | الْمُفْعِلَاتِ | Ortak edenler | 1 | 1 | [2:221](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:221.md) |
| [بِشِرْكِكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%A8%D9%90%D8%B4%D9%90%D8%B1%D9%92%D9%83%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | بِفِعْلِكُمْ | Sizin şirkiniz | 1 | 1 | [35:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/35:14.md) |
| [تُشْرِكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E.md) | تُفْعِلَ | Ortak edersin | 1 | 1 | [31:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/31:15.md) |
| [شَرِيكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8E%D8%B1%D9%90%D9%8A%D9%83%D9%8E.md) | فَعِيلَ | Ortak | 1 | 1 | [6:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:163.md) |
| [شُرَكَاءَكُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | فُعَلَاءَكُمُ | Ortaklarınız | 1 | 1 | [35:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/35:40.md) |
| [شُرَكَاءَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فُعَلَاءَهُمْ | Onların ortakları | 1 | 1 | [16:86](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:86.md) |
| [شُرَكَاؤُكُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A4%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | فُعَلَاؤُكُمُ | Ortaklarınız | 1 | 1 | [6:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:22.md) |
| [شُرَكَاؤُنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A4%D9%8F%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | فُعَلَاؤُنَا | Ortaklarımız | 1 | 1 | [16:86](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:86.md) |
| [شُرَكَائِي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%8A.md) | فُعَلَائِي | Ortaklarım | 1 | 1 | [41:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/41:47.md) |
| [شِرْكٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D8%B4%D9%90%D8%B1%D9%92%D9%83%D9%8D.md) | فِعْلٍ | Şirk | 1 | 1 | [34:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/34:22.md) |
| [لَمُشْرِكُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | لَمُفْعِلُونَ | Ortak edenler | 1 | 1 | [6:121](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:121.md) |
| [لِتُشْرِكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%84%D9%90%D8%AA%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E.md) | لِتُفْعِلَ | Ortak etmen için | 1 | 1 | [29:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/29:8.md) |
| [لِشُرَكَائِنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%84%D9%90%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | لِفُعَلَائِنَا | Ortaklarımız için | 1 | 1 | [6:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:136.md) |
| [لِشُرَكَائِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%84%D9%90%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | لِفُعَلَائِهِمْ | Onların ortakları için | 1 | 1 | [6:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:136.md) |
| [مُشْرِكٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8C.md) | مُفْعِلٌ | Ortak eden | 1 | 1 | [24:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/24:3.md) |
| [مُشْرِكٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8D.md) | مُفْعِلٍ | Ortak eden | 1 | 1 | [2:221](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:221.md) |
| [مُشْرِكَةً](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E%D8%A9%D9%8B.md) | مُفْعِلَةً | Ortak eden | 1 | 1 | [24:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/24:3.md) |
| [مُشْرِكَةٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E%D8%A9%D9%8D.md) | مُفْعِلَةٍ | Ortak eden | 1 | 1 | [2:221](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:221.md) |
| [وَأَشْرِكْهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92%D9%87%D9%8F.md) | وَأَفْعِلْهُ | Ve onu ortak et | 1 | 1 | [20:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/20:32.md) |
| [وَأُشْرِكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E.md) | وَأُفْعِلَ | Ve ortak ederim | 1 | 1 | [40:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:42.md) |
| [وَشَارِكْهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%B4%D9%8E%D8%A7%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَفَاعِلْهُمْ | Ve onlara ortak ol | 1 | 1 | [17:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/17:64.md) |
| [وَشُرَكَاءَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَفُعَلَاءَكُمْ | Ve ortaklarınız | 1 | 1 | [10:71](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:71.md) |
| [وَشُرَكَاؤُكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%88%D9%8E%D8%B4%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%8E%D8%A7%D8%A4%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَفُعَلَاؤُكُمْ | Ve ortaklarınız | 1 | 1 | [10:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:28.md) |
| [يُشْرَكْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%83%D9%92.md) | يُفْعَلْ | Ortak edilir | 1 | 1 | [40:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:12.md) |
| [يُشْرِكُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8F.md) | يُفْعِلُ | Ortak eder | 1 | 1 | [18:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:26.md) |
| [يُشْرِكْنَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%92%D9%86%D9%8E.md) | يُفْعِلْنَ | Ortak ederler | 1 | 1 | [60:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/60:12.md) |

## Mücavir kökler — 168 mücavir (418 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [حنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D9%81.md) — 9 ortak ayet · G² 55 · Hanif eğildiği zaman kırılmayan yaş çalıdır
2. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 85 ortak ayet · G² 54 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
3. [دعو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) — 21 ortak ayet · G² 38 · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
4. [علو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%88.md) — 13 ortak ayet · G² 35 · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır
5. [زعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B9%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 32 · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…
6. [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) — 16 ortak ayet · G² 27 · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…
7. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 11 ortak ayet · G² 25 · Hiram keçe demektir
8. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 27 ortak ayet · G² 22 · Şey
9. [إبراهيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%8A%D9%85.md) — 9 ortak ayet · G² 19 · İbrahim
10. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 48 ortak ayet · G² 19 · Kevn, tepe demektir
11. [ملل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 19 · İnanç
12. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 54 ortak ayet · G² 18 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
13. [دون](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md) — 13 ortak ayet · G² 18 · Dane, inek yavrusuna denir
14. [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 11 ortak ayet · G² 18 · Dane, inek yavrusuna denir
15. [سبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AD.md) — 10 ortak ayet · G² 17 · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…
16. [برأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%A3.md) — 6 ortak ayet · G² 17 · Berr kara parçası demektir
17. [ظهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%87%D8%B1.md) — 8 ortak ayet · G² 17 · Arka demektir
18. [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) — 9 ortak ayet · G² 15 · “Yavru” demektir
19. [وحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%8A.md) — 8 ortak ayet · G² 14 · İşaretleşmek için yakılan ateştir
20. [سلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%B7.md) — 6 ortak ayet · G² 14 · Salata, doğranmış sebze demektir
21. [نوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 12 · Nöbet kelimesinden gelmiştir
22. [وصي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 11 · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…
23. [خرص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%B5.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Hars (hı, sad) : Meyvelerin devşirilmesinde veya balın…
24. [زني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%86%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
25. [شرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Hayvanların su içmek için kullandıkları yol demektir
26. [هود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · “Hidayet”in değişik söylenişidir
27. [حبط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B7.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · Habte suyu kurumuş kuyu demektir
28. [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) — 12 ortak ayet · G² 8 · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
29. [عبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%AF.md) — 13 ortak ayet · G² 7 · Ana kapının önündeki bekçidir
30. [كبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) — 9 ortak ayet · G² 6 · Yaşlı adamdır
31. [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) — 14 ortak ayet · G² 6 · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
32. [تبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B9.md) — 9 ortak ayet · G² 6 · İnek yavrusu, dana demektir
33. [خيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Heyl (hı) : At demektir
34. [جوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 6 · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir
35. [جور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Civar yerleşik bir yerin çevresi demektir
36. [بطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%86.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Batın karın demektir
37. [رجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · Rical ayak demektir
38. [شفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · “Şefeve” dudak demektir
39. [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
40. [ودد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AF%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır
41. [رهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%87%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Cübbe demektir
42. [مسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Mesih
43. [مكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Kevn tepe demektir
44. [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) — 12 ortak ayet · G² 5 · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
45. [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) — 7 ortak ayet · G² 5 · Petekteki baldır
46. [نبأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) — 8 ortak ayet · G² 5 · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
47. [ندو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Nedve halkın toplandığı yerdir
48. [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 4 · “Süllem” merdiven demektir
49. [كفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D9%81.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Avuç demektir
50. [وصف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%81.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Vasıflandırırlar
51. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 10 ortak ayet · G² 4 · Murar acı bir ağacın adıdır
52. [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Söz
53. [شهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
54. [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) — 9 ortak ayet · G² 3 · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
55. [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Suhk : Eskimiş, yıpranmış elbise demektir
56. [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) — 16 ortak ayet · G² 3 · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
57. [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 3 · Ğayr, Ğayr dışında demektir
58. [أذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%86.md) — 5 ortak ayet · G² 3 · Kulak demektir
59. [فطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Fıtr ; “Futr” mantar demektir
60. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Nikah

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | شرك |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [خلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B7.md), [قسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%85.md), [حزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D8%A8.md) |
| Zıt Kök | [فرد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AF.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İki veya daha çok unsurun tek bir hat, bağ, mülk veya tasarruf alanında birleşerek teklik ve bağımsızlığı ortadan kaldırması, av bağı veya pabuç şeridi gibi bağlayıcı hat |
| Çekirdek Özet 2 | Allah’a ait mutlak egemenlik, yaratma, hüküm koyma ve ibadet alanına başka varlıkları paydaş kılarak tevhid bütünlüğünü parçalama |
| Çekirdek Özet 3 | Yetki, mülkiyet ve ontolojik aidiyetin bölünmesi; meşru sivil alanda adil sözleşme ve ortaklık iken, aşkın ilahi alanda varoluşsal sapma ve en büyük zulüm |
| Kritik Hata Riski | Şirk kavramını yalnızca putlara tapınma gibi ilkel bir tarihsel ritüele indirgeyip, yetki, itaat, hüküm ve sevgi ortaklığını kökün anlam çerçevesi dışında bırakmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| شر | Yayılma, ayrılma, yarılma, boylu boyunca uzanma ve açığa çıkma; nitekim [شرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%AD.md) yarmak ve açmak, [شرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B9.md) yolu açmak ve suya giden açık yol belirlemek, [شرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%82.md) ışığın yayılması, [شري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%8A.md) yayılma ve satım akdi köklerinde bu hareket görülür. | ك | Harfin temsil ettiği tutma, bağlama ve kavrama işleviyle, yayılan ve uzanan doğrusal hattı bir şerit, bağ veya hisse haline getirerek iki tarafı birbirine raptetmiş, bölünmüş payları tek bir nesne üzerinde müşterek kılmıştır. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ش | Diş | Isırma, kesme, parçalama, nesneyi bölümlere veya paylara ayırma işlevi |
| ر | İnsan başı | Baş, yöneliş, öncelik, belirleyici ilke ve hiyerarşik tepe noktası |
| ك | Avuç içi | Kavrama, tutma, içine alma, mülkiyet ve tasarruf altına alma |
| شرك | Paylara ayrılan tasarruf alanının kavranarak bağlanması | Bağımsız olan bir alanın başat otoritesini bölerek, birden çok elin veya unsurun aynı tasarruf alanını kavraması ve birbirine düğümlenmesi hareketini betimler. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Pabuç bağı veya tasması anlamına gelen şirak, avcının hayvanı yakalamak için yere yaydığı uzatılmış tuzak ipleri ve çöl yolunda ayak izlerinin üst üste binmesiyle oluşan belirgin iz hattı |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lebîd bin Rebîa divanında av veya miras paylaşımındaki ortakların hisselerini anlatırken bu kökü çoğul olarak kullanmıştır: تَطيرُ عَدائدُ الأشْراكِ شَفْعاً / ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem hukuki ve idari metinlerde bir mal veya arazide birden fazla kişinin pay sahibi olması durumu ile nalinlerin şeritlerinin onarılması anlamında şerrekte’n-na‘l şeklinde kullanılmıştır. |

Kaynak: Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīsü’l-Luğa.

### Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde شرك kökü, özellikle Güney-Batı Sami kolunda ve klasik Arapçada mülkiyet, eylem veya yetkide ortaklık kurma, birbirine bağlanma ve bir nesneyi paydaşlar arasında bölüştürme ekseninde zengin bir semantik çekirdek oluşturur. Erken Batı Sami ve İbranice katmanında doğrudan kök denkliği sınırlı olmakla birlikte, kavramsal açıdan bağlanma, ağ kurma ve tuzak anlamları semantik ağda kendini gösterir. Arapçada kökün sergilediği çift veçhe (fiziksel bağ/şerit ve soyut hisse ortaklığı), kökün ilksel olarak nesneleri birbirine rapteden bir bağlama aracından tasarruf yetkisinin birden fazla özneye paylaştırılmasına doğru evrildiğini belgeler.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lane's Lexicon.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Şirâk (pabuç bağı) ve şerek (tuzak ipi) somut adlarından fiil türetimi | Fiziksel olarak birleştiren ve bağlayan şeritten, iki veya daha çok kişinin hakta birbirine bağlanmasına geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Arapça ve Güney Sami lehçelerinde ortaklık ve müşterek mülkiyet | Kuzey-Batı Sami dillerinde tuzak ve bağ anlam alanıyla kesişen tematik paralellikler | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afroasyatik dış bağ tespit edilmedi | Veri bulunamadı |

Kaynak: Maqāyīsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| شرك | Anlamlı | Ortaklık, bağ, paydaşlık | İki veya daha çok unsurun tek bir şeyde pay sahibi olması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) | Anlamlı | Nimeti açığa vurma, karşılık verme | Verilen iyiliği itiraf edip dolup taşma, övgüyle mukabele etme | Kur'an'da geçer; ortaklığı reddeden tevhidi şükürle ilişkilidir |
| [رشك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%83.md) | Anlamlı | Hafiflik, zarafet, okun tüyleri | Okun arkasına takılan tüy ve bedenin çevik olması | Kur'an'da geçmez |
| ركش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız anlamlı bir kullanımı kayıtlı değildir | Kur'an'da geçmez |
| [كشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D8%B1.md) | Anlamlı | Diş gösterme, sırıtma | Tebessüm ederken veya tehdit amacıyla dişleri açığa çıkarma | Kur'an'da geçmez |
| كرş | Anlamlı | Toplanma, büzülme, mide | İşkembeyi ve dağınık unsurların bir yere yığılıp toplanmasını ifade eder | Kur'an'da geçmez |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| شرك | Merkez | Ortaklık ve paydaşlık | Yetki veya mülkte teklik durumunu bozarak birden çok özneye hisse tanıma | Bir şeyin bütününde pay sahibi olma |
| [خلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B7.md) | Komşu | Karışım ve iç içe geçme | Maddi veya manevi unsurların ayırt edilemeyecek şekilde birleşmesi | Birbirine geçme esastır, hisse tayini zorunlu değildir |
| [قسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%85.md) | Komşu | Paylaştırma ve taksim | Bir bütünü parçalara ayırarak taraflara bağımsız paylar verme | Şirkte mülkiyet müşterektir, kısmette ise paylar ayrışır |
| [حزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D8%A8.md) | Komşu | Kümelenme ve taraftarlık | Ortak bir fikir veya menfaat etrafında toplanan kapalı grup | Toplumsal dayanışma ve hizipleşme boyutu öne çıkar |
| [فرد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AF.md) | Zıt | Teklik, yalnızlık ve benzersizlik | Herhangi bir ortak, denk veya paydaştan tamamen arınmış olma | Mutlak bağımsızlık ve bölünmez teklik hali |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | شرك | Ortaklık, bağ, paydaşlık | Mülk veya yetkide tekliği ortadan kaldıran katılım | Kesin |
| Latince | Societas, participatio | Paydaşlık, katılma | Hukuki ve toplumsal ortaklığı karşılar, teolojik sapma boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | Association, partnership, polytheism | Ortaklık, şirk, çoktanrıcılık | Hukuki ortaklığı ve teolojik çoktanrıcılığı ayrı ayrı karşılar, kökün semantik birliğini tek kelimede veremez | Güçlü |
| Almanca | Teilhabe, Partnerschaft, Götzendienst | Pay alma, ortaklık, putperestlik | Sosyal ve hukuki iştiraki iyi verir, teolojik şirk boyutunu putperestliğe indirgeme riski taşır | Güçlü |
| Fransızca | Association, partage, polythéisme | Birliktelik, paylaşım, şirk | Sözleşmeli iştirak ve paydaşlığı kapsar, ilahi egemenliğin bölünmesi nüansını dolaylı içerir | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| شُرَكَاءَ / الْمُشْرِكِينَ | Uluhiyette, rububiyette ve ibadette Allah’a denk tutulan varlıklar | Tevhid mücadelesi ve sahte ilahların yetkisizliğinin açıklandığı bağlamlar (En'âm [6:137](https://lisan.digital/tr/ayet/6:137.md), A'râf [7:190](https://lisan.digital/tr/ayet/7:190.md)) |
| أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي | Görevde, risalette ve idari sorumlulukta meşru yardımlaşma ve paydaşlık | Hz. Musa'nın Hz. Harun için risalet yüküne ortak kılınması talebi (Tâhâ [20:32](https://lisan.digital/tr/ayet/20:32.md)) |
| فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِ | Miras hukukunda mali paydaşlık ve hak sahipliği | Kelale durumunda anne bir kardeşlerin mirasta eşit hak sahibi olması (Nisâ [4:12](https://lisan.digital/tr/ayet/4:12.md)) |
| شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ | İnsanlar arası çatışmalı kölelik ve otorite bölünmesi | Çoklu otoritenin insan psikolojisi ve düzen üzerindeki yıkıcı etkisini gösteren temsil (Zümer [39:29](https://lisan.digital/tr/ayet/39:29.md)) |
| مُشْتَرِكُونَ | Cezada ve akıbette müştereklik | Ahirette zalimlerin ve saptırıcıların azapta eşit şekilde pay sahibi olması (Zuhruf [43:39](https://lisan.digital/tr/ayet/43:39.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Uluhiyet ve sıfatlar bahsi | Şirkin mahiyeti, zatında, sıfatlarında ve fiillerinde Allah'a denk koşmanın imkansızlığı, büyük ve küçük şirk ayrımı | Tevhidin mutlak zıddı, bağışlanmayan en temel ontolojik inkar |
| Fıkıh | Muamelat ve miras hukuku | Şirket akitleri (inan, müfâvada, vücûh), mülkiyet paydaşlığı, kurban ve mirasta hisse ortaklığının sınırları | Mülkiyetin ve kâr-zarar sorumluluğunun meşru şekilde bölüşülmesi |
| Tefsir | Mekkî ve Medenî ayetlerin mukayesesi | Müşriklerin Allah'ı inkar etmeyip aracı varlıkları şefaatçi ve ortak saymaları gerçeği | Aracılık kurumu yoluyla ilahi yetkilerin gasp edilmesi |
| Hadis | Ahlak ve niyet bahisleri | Riyânın küçük şirk olarak tanımlanması ve ibadete Allah rızası dışında niyet katılması tartışması | Amelin ihlasını bozan gizli ortaklık ve niyet parçalanması |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid inancı | Uluhiyette ortak tanıma | İlahlık vasıflarını parçalama | Yaratma, dua ve mutlak itaatte Allah'tan başkasına pay çıkarma sapması | Kesin |
| İlmi | Hakikat araştırması | Çoklu ve çelişkili nedensellik | Sistematik bütünlüğü bozma | Olguları tek ve tutarlı bir kanun yerine birbiriyle çatışan güçlere bağlama yanılgısı | Güçlü |
| Siyasi | Egemenlik ve otorite | Parçalı otorite ve tiranlık | Hukuk düzenini dağıtma | Meşru anayasal sınırları aşarak nihai egemenlikte ilahi buyruğa rakip otorite üretme | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve üretim | Meşru ortaklık ve adil bölüşüm | Sermaye ve emeği birleştirme | Tekelciliği engelleyerek zenginliğin adil sözleşmelerle toplum tabanına yayılması | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kümeler teorisinde kesişim kümesi veya çoklu vektör bileşkesi | Birden çok bağımsız girdinin tek bir çıktı uzayında pay sahibi olması; sistem dinamiğinde tekli otoriter kaynak yerine dağıtık düğümlerin bulunması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Dağıtık hisseli mülkiyet ve çok merkezli güç ayrımı | Tekil otoritenin veya tekelci sermayenin sözleşmeye dayalı olarak çoklu aktörler arasında rasyonel ve hakkaniyetli dağılımı | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Şirki sadece taştan ve tahtadan yapılmış putlara tapınmaktan ibaret görmek; modern dünyadaki ideolojik, siyasal ve seküler bağlılıkları bu kavramın kapsamı dışında bırakmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da şirk, Allah'ın yaratıcılığını inkar etmekten ziyade, O'nun hükümranlığına, şeriatına, sevgisine ve nihai itaat alanına aracıları ve beşeri otoriteleri ortak kılmaktır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Şirkin sadece tarihsel bir kalıntı olduğu zannıyla, çağdaş insanın kendi hevasını, kurumlarını veya yöneticilerini mutlaklaştırmasını görememek ve tevhid bilincini salt bir soyutlamaya indirgemek |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın ana davası olan tevhidi tanımlayan negatif sınırı çizer; neyin tevhid olduğunu kavramak, neyin şirk olduğunun netleşmesine bağlıdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbadetin ve duanın yalnızca Allah'a hasredilmesini emreden ayetlerde, Mekkeli muhatapların itirazlarının ele alındığı bölümlerde ve miras gibi somut paylaşımları düzenleyen ahkam ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Müşriklerin ateist olduğu yanılgısını kökten düzeltir; onların Allah'ı kabul eden fakat araya şefaatçiler ve yetki ortakları koyan kimseler olduğunu gösterir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Ayak bağı, pabuç tasması veya av tuzak ipi gibi iki nesneyi birbirine rapteden hat; bir nesne veya mülk üzerinde birden çok tarafın birleşmesi.
- Soyut anlam: Tek bir otoriteye, kaynağa veya varlığa ait olan alanda başka unsurlara hak, pay, paydaşlık ve belirleyicilik tanıma.
- Sistematik karşılık: Muvahhid bir sistemde tekil egemenliğin meşru kılınması; sosyal ve iktisadi boyutta ise adil sözleşmelerle hakların bölünerek paylaşılması.
- LaTeX modeli: $$S = \sum_{i=1}^{n} w_i \cdot x_i \quad \text{ile} \quad \Omega = 1, \quad \sum_{i=1}^{n} w_i > 1 \implies \Delta$$
- LaTeX açıklaması: Modelde tekil ve mutlak egemenlik alanı birim büyüklük olan $\Omega = 1$ ile temsil edilir. Sisteme dahil edilen paydaş unsurlar $x_i$ ve bu unsurlara atfedilen yetki ağırlıkları $w_i$ simgeleriyle gösterilmiştir. Eğer yetki paylarının toplamı tekil birimi aşarsa veya bölünürse sistemde tevhidi bütünlüğün kırılması ve ontolojik sapma durumu olan $\Delta$ ortaya çıkar.

## Geçtiği ayetler (143 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:96.md) — أَشْرَكُوا

وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): And olsun ki; onları, insanlardan şirk koşanlardan daha çok hayata düşkün bulacaksın. Onlardan herbiri bin yıl ömür verilmesini ister. Halbuki çok yaşatılması onu azabtan uzaklaştıracak değildir. Allah onların ne yaptığını hakkıyla görendir.

### [Bakara 2:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:105.md) — الْمُشْرِكِينَ

مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

Meal (IK): Ehl-i Kitab’dan kafir olanlar da, müşrikler de Rabbınızdan size hiç bir hayır indirilmesini istemezler. Allah, rahmetini dilediğine tahsis eder. Allah, büyük lütuf ve ihsan sahibidir.

### [Bakara 2:135](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:135.md) — الْمُشْرِكِينَ

وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Yahudi veya Hristiyan olun ki hidayete eresiniz, dediler. De ki: Hayır, biz Hanif olan İbrahim’in dinine uyarız. O, müşriklerden değildi.

### [Bakara 2:221](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/2:221.md) — الْمُشْرِكَاتِ · مُشْرِكَةٍ · الْمُشْرِكِينَ · مُشْرِكٍ

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَلَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

Meal (IK): İman edinceye kadar putperest kadınları nikahlamayın. İman eden bir cariye puta tapan bir kadındano hoşunuza gitse dedaha iyidir. İman edinceye kadar onları puta tapan erkeklerle de nikah ettirmeyin. İman eden bir köle, -hoşunuza gitse deputa tapan erkekten daha iyidir. Onlar sizi cehenneme çağırırlar. Allah ise cennete ve mağfirete çağırır ve öğüt alsınlar diye insanlara ayetlerini açıkça bildirir.

### [Ali İmran 3:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:64.md) — نُشْرِكَ

قُلْ يَاأَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ

Meal (IK): De ki: Ey Ehl-i Kitab; hepiniz, sizinle bizim aramızda eşit olan bir kelimeye gelin: Allah’dan başkasına kulluk etmeyelim. O’na hiçbir şeyi eş koşmayalım. Ve Allah’ı bırakıp da kimimiz, kimimizi Rab edinmesin. Eğer yüz çevirirlerse; o vakit şahid olun ki biz, müslümanız, deyin.

### [Ali İmran 3:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:67.md) — الْمُشْرِكِينَ

مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَكِنْ كَانَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): İbrahim; ne Yahudi, ne de Hristiyan idi. Fakat o, Allah’ı bir tanıyan, gerçek bir müslüman idi. Ve müşriklerden değildi.

### [Ali İmran 3:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:95.md) — الْمُشْرِكِينَ

قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Allah doğru buyurmuştur. O halde Hanif olarak İbrahim’in dinine uyun. O, müşriklerden değildi.

### [Ali İmran 3:151](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:151.md) — أَشْرَكُوا

سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَا أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Hakkında hiçbir delil indirilmediği şeyi Allah’a eş tuttuklarından dolayı küfredenlerin kalblerine korku salacağız. Onların varacağı yer, ateştir. Ne kötüdür o zalimlerin varacağı yer.

### [Ali İmran 3:186](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/3:186.md) — أَشْرَكُوا

لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ

Meal (IK): And olsun ki; mallarınız ve nefisleriniz konusunda deneneceksiniz. Sizden önce kendilerine kitab verilenlerden ve Allah’a şirk koşanlardan birçok incitici şeyler işiteceksiniz. Eğer sabreder ve sakınırsanız işte bu, azme değer işlerdendir.

### [Nisa 4:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:12.md) — شُرَكَاءُ

وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَإِنْ كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): Çocukları yoksa; eşlerinizin geriye bıraktıklarının yarısı, sizindir. Çocukları varsa; bıraktıklarının dörtte biri, sizindir. Bunlar; yaptıkları vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Çocuğunuz yoksa; sizin bıraktıklarınızın dörtte biri, eşlerinizindir. Şayet çocuğunuz varsa; bıraktıklarınızın sekizde biri, onlarındır. Ancak bu; yaptığınız vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Eğer miras bırakan erkek veya kadın çocuğu ve ana-babası olmayan bir kimse olur da bir erkek veya bir kız kardeşi bulunursa; bunlardan herbirine, altıda bir düşer. Eğer onlar bundan çoksalar; zarara uğratılmaksızın üçte birine ortak olurlar. Bunlar; yaptıkları vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Allah’tan bir vasiyyet olarak, Allah; Alim’dir, Halim’dir.

### [Nisa 4:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:36.md) — تُشْرِكُوا

وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا

Meal (IK): Allah’a ibadet edin. O’na hiç bir şeyi ortak koşmayın. Ana-babaya da iyilik. Yakınlara, yetimlere, düşkünlere, yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya ve sağ elinizin sahib olduklarına da. Allah, kendini beğenip böbürlenenleri elbette sevmez.

### [Nisa 4:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:48.md) — يُشْرَكَ · يُشْرِكْ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا

Meal (IK): Allah; kendisine ortak koşmayı bağışlamaz. Bundan başkasını dilediğine bağışlar. Allah’a ortak koşan kimse, hiç şüphesiz pek büyük bir günahla iftira etmiş olur.

### [Nisa 4:116](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/4:116.md) — يُشْرَكَ · يُشْرِكْ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا

Meal (IK): Elbette Allah; kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz. Bundan başkasını dilediğine bağışlar. Kim, Allah’a şirk koşarsa; çok uzak bir dalalete düşmüş olur.

### [Maide 5:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/5:72.md) — يُشْرِكْ

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقَالَ الْمَسِيحُ يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

Meal (IK): Meryem oğlu Mesih; gerçekten Allah’ın kendisidir, diyenler andolsun ki; kafir olmuşlardır. Halbuki Mesih demiştir ki: Ey İsrailoğulları; benim de Rabbım, sizin de Rabbınız olan Allah’a kulluk edin. Zira her kim ki, Allah’a şirk koşarsa; muhakkak Allah, ona cenneti haram eder ve onun varacağı yer, ateştir. Zalimlerin hiç yardımcıları yoktur.

### [Maide 5:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/5:82.md) — أَشْرَكُوا

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى ذَلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ

Meal (IK): Andolsun ki, insanlardan, iman edenlere en şiddetli düşman olarak, yahudileri ve Allah’a şirk koşanları bulacaksın. Andolsun ki, onlardan iman edenlere sevgide en yakını da; Biz hristiyanlarız, diyenleri bulacaksın. Bunun sebebi: Onların içinde keşişler ve rahibler bulunmasından ve onların gerçekten büyüklük taslamamalarındandır.

### [En'am 6:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:14.md) — الْمُشْرِكِينَ

قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Ben Allah’tan başka bir dost mu edinirim? Gökleri ve yeri yoktan var eden O’dur. Ve O yedirir, ama yedirilmez. De ki: Doğrusu ben, müslüman olanların ilki olmakla emrolundum. Sakın müşriklerden olma.

### [En'am 6:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:19.md) — تُشْرِكُونَ

قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُلْ لَا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

Meal (IK): De ki: Şahid olarak hangi şey daha büyüktür? De ki: Benimle sizin aranızda Allah şahiddir. Bu Kur’an; bana sizi de, ulaştığı kimseleri de, uyarmam için vahyolundu. Allah ile beraber başka tanrılar olduğuna siz mi şahidlik ediyorsunuz? De ki: Ben şehadet etmem. De ki: O, ancak bir tanrıdır. Ve ben, gerçekten sizin şirk koştuklarınızdan uzağım.

### [En'am 6:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:22.md) — أَشْرَكُوا · شُرَكَاؤُكُمُ

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ

Meal (IK): Ve onların hepsini toplayıp sonra da şirk koşanlara: Nerede iddia ettiğiniz ortaklarınız? diyeceğimiz gün.

### [En'am 6:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:23.md) — مُشْرِكِينَ

ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ

Meal (IK): Sonra onların sadece: Andolsun Allah’a ki, ey Rabbımız; bizler müşriklerden değildik, demelerinden başka çareleri kalmaz.

### [En'am 6:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:41.md) — تُشْرِكُونَ

بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ

Meal (IK): Hayır, ancak O’nu çağırırsınız da; isterse çağırdığınız şeyi giderir ve siz de şirk koştuğunuz eşleri unutursunuz.

### [En'am 6:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:64.md) — تُشْرِكُونَ

قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ

Meal (IK): De ki: Allah kurtarır sizi ondan da, her sıkıntıdan da. Sonra da siz şirk koşarsınız.

### [En'am 6:78](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:78.md) — تُشْرِكُونَ

فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَاقَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

Meal (IK): Sonra güneşi doğarken görünce: Bu mu benim Rabbım? Bu daha büyük demiş. Ama batınca: Ey kavmim, ben sizin şirk koştuğunuz şeylerden uzağım, demişti.

### [En'am 6:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:79.md) — الْمُشْرِكِينَ

إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Doğrusu ben, gerçekten yüzümü bir muvahhid olarak gökleri ve yeri yaratana çevirdim ve ben, müşriklerden değilim.

### [En'am 6:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:80.md) — تُشْرِكُونَ

وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ

Meal (IK): Kavmi, onunla tartoşmaya girişti. Demişti ki: Beni doğru yola iletmişken; Allah hakkında mı benimle tartışıyorsunuz? O’na şirk koştuklarınızdan korkmam. Meğer ki, Rabbım bir şey dilemiş olsun. Rabbım, ilimce herşeyi kuşatmıştır. Hala düşünüp öğüt almayacak mısınız?

### [En'am 6:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:81.md) — أَشْرَكْتُمْ

وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Hem siz; Allah’ın size hiçbir delil ve bürhan indirmediği şeyleri O’na şirk koşmaktan korkmazken; kendisine şirk koştuğunuz şeylerden ben nasıl korkarım? Şimdi, bu iki zümreden hangisi emin olmaya daha layıktır? Eğer biliyorsanız.

### [En'am 6:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:88.md) — أَشْرَكُوا

ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): İşte bu; Allah’ın, hidayetidir ki kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir. Eğer onlar da şirk koşsalardı yapageldikleri şeyler boşa çıkardı.

### [En'am 6:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:94.md) — شُرَكَاءُ

وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ مَا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ وَمَا نَرَى مَعَكُمْ شُفَعَاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ

Meal (IK): Andolsun ki siz; ilk defa yarattığımız gibi, yapayalnız ve teker teker huzurumuza geldiniz. Ve size verdiğimiz şeyleri ardınızda bıraktınız. Hani, ortaklarınız olduğunu sandığınız şefaatçılarınızı da beraberinizde görmüyoruz. Andolsun ki; aranızdaki bağlar artık kopmuştur. Ortak sandıklarınız da sizden kaybolup gitmiştir.

### [En'am 6:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:100.md) — شُرَكَاءَ

وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ

Meal (IK): Cinnleri, Allah’a ortak koştılar. Halbuki onları, O yaratmıştır. Bilmeden O’na oğullar ve kızlar uydurdular. Haşa O, onların vasıflandırdıklarından yüce ve münezzehtir.

### [En'am 6:106](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:106.md) — الْمُشْرِكِينَ

اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Rabbından sana vahyolunana uy. O’ndan başka tanrı yoktur. Müşriklerden yüz çevir.

### [En'am 6:107](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:107.md) — أَشْرَكُوا

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا وَمَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ

Meal (IK): Eğer Allah dileseydi; onlar şirk koşmazlardı. Hem Biz, seni onların başına bir bekçi yapmadık. Sen, onların üzerine bir vekil de değilsin.

### [En'am 6:121](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:121.md) — لَمُشْرِكُونَ

وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ

Meal (IK): Üzerine Allah’ın adı anılmayanlardan yemeyin. Çünkü bu; bir fısktır. Doğrusu, şeytanlar sizinle mücadele etmeleri için kendi dostlarına telkinde bulunurlar. Şayet onlara itaat ederseniz; şüphesiz ki siz de müşrikler olursunuz.

### [En'am 6:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:136.md) — لِشُرَكَائِنَا · لِشُرَكَائِهِمْ · شُرَكَائِهِمْ

وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِيبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَكَائِنَا فَمَا كَانَ لِشُرَكَائِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى اللَّهِ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَى شُرَكَائِهِمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ

Meal (IK): Onlar; Allah için, O’nun yarattığı ekin ve davarlardan bir pay ayırdılar ve kendi zanlarına göre; bu, Allah’ındır, bu da koştuğumuz ortaklarımızındır, dediler. Ortaklarına ait olanlar Allah’a ulaşamaz dı da, Allah’a ait olanlar ortaklarına giderdi. Ne kötüdür hükmedegeldikleri şeyler.

### [En'am 6:137](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:137.md) — الْمُشْرِكِينَ · شُرَكَاؤُهُمْ

وَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): Ve böylece onların ortakları; ortak koşanlardan bir çoğunu helake sürüklemek, dinlerini karmakarışık etmek için; çocuklarını öldürmelerini hoş göstermiştir. Şayet Allah, dilemiş olsaydı; bunu yapamazlardı. Artık sen, onları uydurdukları o yalanları ile başbaşa bırak.

### [En'am 6:139](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:139.md) — شُرَكَاءُ

وَقَالُوا مَا فِي بُطُونِ هَذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَى أَزْوَاجِنَا وَإِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاءُ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Bir de dediler ki: Şu davarların karınlarında bulunanlar, yalnız erkeklerimiz içindir, kadınlarımıza haram kılınmıştır. Ölü doğacak olursa; hepsi ona ortaktırlar. Allah, onların bu vasıflandırmalarının cezasını verecektir. Muhakkak ki O; Hakim’dir, Alim’dir.

### [En'am 6:148](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:148.md) — أَشْرَكُوا · أَشْرَكْنَا

سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّى ذَاقُوا بَأْسَنَا قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ

Meal (IK): Şirk koşanlar diyecekler ki: Eğer Allah dileseydi; biz de, atalarımız da şirk koşmazdık. Hiçbir şeyi haram da kılmazdık. Onlardan öncekiler de, Bizim gücümüzü tadana kadar böyle dediler. De ki: Bize karşı yanınızda ortaya koyabileceğiniz bir bilgi var mı? Siz, ancak zanna uyuyorsunuz ve siz, sadece yalanlar atıyorsunuz.

### [En'am 6:151](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:151.md) — تُشْرِكُوا

قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Meal (IK): De ki: Gelin, Rabbınızın size neleri haram kıldığını ben söyleyeyim; O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın, anaya-babaya iyilik edin. Fakirlik korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin. Sizin de onların da rızkını veren Biziz. Kötülüğün gizlisine de, açığına da yaklaşmayın. Hak ile olmadıkça, Allah’ın haram kıldığı bir cana kıymayın. İşte aklınızı başınıza alasınız diye size, bunları emretti.

### [En'am 6:161](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:161.md) — الْمُشْرِكِينَ

قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Şüphesiz Rabbım, beni dosdoğru yola iletti. Hanif olan İbrahim’in dinine. Ve o, müşriklerden olmadı.

### [En'am 6:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/6:163.md) — شَرِيكَ

لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ

Meal (IK): O’nun hiçbir ortağı yoktur. Ben, böylece emrolundum. Ve ben, müslümanların ilki.

### [Araf 7:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:33.md) — تُشْرِكُوا

قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَنْ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): De ki: Rabbım, açığıyla, gizlisiyle tüm hayasızlıkları, günahı, Allah’a şirk koşmanızı ve Allah’a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır.

### [Araf 7:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:173.md) — أَشْرَكَ

أَوْ تَقُولُوا إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ

Meal (IK): Veya daha önce sadece atalarımız şirk koşmuştu, biz ise onların ardından gelen bir nesiliz, bizi batıl işleyenlerin yaptıkları yüzünden helak eder misin? demeyesiniz.

### [Araf 7:190](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:190.md) — شُرَكَاءَ · يُشْرِكُونَ

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Allah onlara salih bir çocuk verince; kendilerine verdiği şey hakkında Allah’a ortaklar koştular. Allah, onların ortak koştukları şeyden münezzeh tir.

### [Araf 7:191](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:191.md) — أَيُشْرِكُونَ

أَيُشْرِكُونَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ

Meal (IK): Kendileri-yaratılmışken-Bir şey yaratamayan şeyleri mi ortak koşuyorlar?

### [Araf 7:195](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/7:195.md) — شُرَكَاءَكُمْ

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُوا شُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنْظِرُونِ

Meal (IK): Onların ayakları var mıdır ki onunla yürüsünler? Elleri var mıdır ki onunla tutsunlar? Gözleri var mıdır ki onunla görsünler? Kulakları var mıdır ki onunla işitsinler? De ki: Çağırın ortaklarınızı da, elinizden gelirse, bana tuzak kurun ve göz açtırmayın.

### [Tevbe 9:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:1.md) — الْمُشْرِكِينَ

بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Müşriklerden muahede yaptıklarınıza; Allah ve Rasulünden bir ihtardır:

### [Tevbe 9:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:3.md) — الْمُشْرِكِينَ

وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

Meal (IK): Büyük hacc günü, insanlara Allah ve Rasulünden bir ilandır. Muhakkak ki Allah ve Rasulü, artık müşriklerden uzaktır. Eğer tevbe ederseniz; bu, sizin için daha hayırlıdır. Yok eğer yüz çevirirseniz; bilin ki; siz, Allah’ı aciz bırakacak değilsiniz. Küfredenlere elem verici bir azabı müjdele.

### [Tevbe 9:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:4.md) — الْمُشْرِكِينَ

إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Yalnız muahede yaptığınız müşriklerden, muahede hükümlerinde size karşı bir eksiklik yapmayan ve aleyhinizde kimseye yardım etmeyenler, müstesnadır. O halde anlaşmayı, sonuna kadar tamamlayın. Muhakkak ki Allah, müttakileri sever.

### [Tevbe 9:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:5.md) — الْمُشْرِكِينَ

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Haram aylar çıkınca; artık müşrikleri bulduğunuz yerde öldürün. Onları yakalayın ve hapsedin. Her gözetleme yerinde onları bekleyin. Eğer tevbe ederler; namaz kılar, zekat verirlerse; yollarını serbest bırakın. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Tevbe 9:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:6.md) — الْمُشْرِكِينَ

وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Eğer müşriklerden birisi senden aman dilerse; ona aman ver. Ta ki Allah’ın kelamını dinlesin. Sonra onu emin olacağı yere kadar ulaştır. Bu; onların bilmez bir kavim olmaları sebebiyledir.

### [Tevbe 9:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:7.md) — لِلْمُشْرِكِينَ

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Mescid-i Haram’ın yanında muahede yaptıklarınız müstesna, müşriklerin Allah yanında ve Rasulünün yanında nasıl bir ahdi olabilir ki? Onlar, size doğru davrandıkça siz de onlara karşı doğru davranın. Muhakkak ki Allah; müttakileri sever.

### [Tevbe 9:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:17.md) — لِلْمُشْرِكِينَ

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللَّهِ شَاهِدِينَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ أُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ وَفِي النَّارِ هُمْ خَالِدُونَ

Meal (IK): Müşriklerin, kendi küfürlerine kendileri şahid iken; Allah’ın mescidlerini tamir etme hakları yoktur. İşte onların bütün yaptıkları boşa gitmiştir. Ve onlar, ateşte ebedi kalıcıdırlar.

### [Tevbe 9:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:28.md) — الْمُشْرِكُونَ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شَاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; doğrusu müşrikler ancak necistir. Onun için bu yıllarından sonra Mescid-i Haram’a yaklaşmasınlar. Eğer fakirlikten korkarsanız, Allah dilerse sizi yakında kendi lütfu ile zenginleştirir. Muhakkak ki Allah; Alim’dir, Hakim’dir.

### [Tevbe 9:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:31.md) — يُشْرِكُونَ

اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا إِلَهًا وَاحِدًا لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onlar Allah’tan ayrı hahamlarını, rahiblerini rabblar edindiler. Meryem Oğlu Mesih’i de. Halbuki tek tanrıdan başkasına ibadet etmemekle emrolunmuşlardır. O’ndan başka ilah yoktur. O; bunların şirk koştukları şeylerden münezzehtir.

### [Tevbe 9:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:33.md) — الْمُشْرِكُونَ

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ

Meal (IK): Dinini bütün dinlere üstün kılmak için; Rasulünü hidayet ve hak din ile gönderen O’dur. İsterse müşrikler hoşlanmasınlar.

### [Tevbe 9:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:36.md) — الْمُشْرِكِينَ

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Doğrusu ayların sayısı; gökleri ve yeri yarattığı günden beri Allah’ın kitabında oniki aydır. Bunlardan dördü haram olanlardır. İşte doğru din budur. O halde bunlardan nefislerinize zulmetmeyin. Müşrikler sizinle nasıl toplu olarak savaşıyorlarsa, siz de onlarla tolu olarak savaşın. Ve bilin ki; muhakkak Allah, müttakilerle beraberdir.

### [Tevbe 9:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/9:113.md) — لِلْمُشْرِكِينَ

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

Meal (IK): Cehennem ashabı oldukları muhakkak meydana çıktıktan sonra, akraba bile olsalar, müşrikler için mağfiret dilemek peygambere ve mü’minlere yaraşmaz.

### [Yunus 10:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:18.md) — يُشْرِكُونَ

وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onlar Allah’ı bırakarak; kendilerine fayda da, zarar da vermeyen şeylere taparlar. Bunlar, Allah katında bizim şefaatçılarımızdır, derler. De ki: Siz, Allah’a göklerde ve yerde bilmediği bir şey mi bildiriyorsunuz? Allah, onların ortak koşmalarından münezzeh ve yücedir.

### [Yunus 10:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:28.md) — أَشْرَكُوا · وَشُرَكَاؤُكُمْ · شُرَكَاؤُهُمْ

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكَانَكُمْ أَنْتُمْ وَشُرَكَاؤُكُمْ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاؤُهُمْ مَا كُنْتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ

Meal (IK): O gün hepsini toplarız. Şirk koşanlara; Siz ve koştuğunuz ortaklar yerlerinize, deriz. Artık onların arasını açmışızdır. Ortakları derler ki: Bize tapmıyordunuz.

### [Yunus 10:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:34.md) — شُرَكَائِكُمْ

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ

Meal (IK): De ki: Ortaklarınız içinde önce yaratan, sonra bunu tekrar eden var mıdır? De ki: Allah önce yaratır, sonra bunu tekrar eder. Nasıl da döndürülüyorsunuz?

### [Yunus 10:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:35.md) — شُرَكَائِكُمْ

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لَا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ

Meal (IK): De ki: Sizin ortaklarınız içinde; hakka ileten var mıdır? De ki: Allah hakka eriştirir. Hakka eriştiren mi, yoksa götürülmeden gidemeyen mi uyulmaya daha layıktır. Ne oluyor size, nasıl hükmediyorsunuz?

### [Yunus 10:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:66.md) — شُرَكَاءَ

أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ شُرَكَاءَ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

Meal (IK): Dikkat edin; göklerde kim varsa ve yerde kim varsa, hepsi Allah’ındır. Allah’tan başkasına tapanlar, gerçekte Allah’a koştukları ortaklara tabi olmuyorlar, onlar bir takım zannlara uyuyor ve ancak yalan söylüyorlar.

### [Yunus 10:71](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:71.md) — وَشُرَكَاءَكُمْ

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُونِ

Meal (IK): Onlara Nuh’un haberini oku. Hani Nuh, kavmine demişti ki: Ey kavmim; aranızda kalmam, Allah’ın ayetlerini hatırlatmam, onlarla öğüt vermem size ağır geliyorsa; ben, Allah’a tevekkül ettim. Siz ve ortaklarınız toplanıp ne yapacağınızı kararlaştırın, içinizde ne tasarlıyorsanız açığa çıkarın, sonra bana mühlet de vermeyerek yapacağınızı yapın.

### [Yunus 10:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/10:105.md) — الْمُشْرِكِينَ

وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Ve yüzünü tevhid dinine döndür, sakın müşriklerden olma diye.

### [Hud 11:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/11:54.md) — تُشْرِكُونَ

إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آلِهَتِنَا بِسُوءٍ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

Meal (IK): İlahlarımızdan biri seni fena çarpmış, demekten başka bir şey de söylemeyiz. Dedi ki: Doğrusu ben, Allah’ı şahid tutuyorum. Siz de şahid olun ki; sizin Allah’tan başka şirk koştuğunuz şeylerden, ben uzağım.

### [Yusuf 12:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/12:38.md) — نُشْرِكَ

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Atalarım İbrahim, İshak ve Ya’kub’un dinine uydum. Herhangi bir şeyi Allah’a şirk koşmamız bize yaraşmaz. Bu, Allah’ın bize ve insanlara olan lütfundandır. Fakat insanların çoğu şükretmezler.

### [Yusuf 12:106](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/12:106.md) — مُشْرِكُونَ

وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onların çoğu; Allah’a iman etmezler, ille de şirk koşanlardır onlar.

### [Yusuf 12:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/12:108.md) — الْمُشْرِكِينَ

قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Benim yolum işte budur. Allah’a basiretle davet ediyorum, ben de bana uyanlar da, Allah’ı tenzih ederiz. Ben, asla müşriklerden değilim.

### [Rad 13:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/13:16.md) — شُرَكَاءَ

قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

Meal (IK): De ki: Göklerin ve yerin Rabbı kimdir? Allah’tır de. Yoksa O’nu bırakıp kendilerine bir fayda ve zararı olmayan veliler mi edindiniz? de. De ki: Hiç körle gören bir olur mu? Yahut karanlık ile aydınlık bir midir? Yoksa, Allah gibi yaratması olan ortaklar buldular da yaratmaları birbirine mi benzettiler? De ki: Her şeyi yaratan, Allah’tır. Ve O; Vahid ve Kahhar’dır.

### [Rad 13:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/13:33.md) — شُرَكَاءَ

أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَى كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ

Meal (IK): Herkesin yaptığını gözeten Allah; böyle olmayanla bir olur mu hiç? Oysa onlar Allah’a ortak koştular. De ki: Onlara bir ad bulun bakalım. Yeryüzünde bilmediği bir şeyi mi Allah’a haber veriyorsunuz? Yoksa kuru sözlere mi aldanıyorsunuz? Küfredenlere kurdukları düzenler güzel gösterildi. Ve doğru yoldan alıkonuldular. Allah kimi saptırırsa, ona doğru yolu gösteren bulunmaz.

### [Rad 13:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/13:36.md) — أُشْرِكَ

وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَفْرَحُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمِنَ الْأَحْزَابِ مَنْ يُنْكِرُ بَعْضَهُ قُلْ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا أُشْرِكَ بِهِ إِلَيْهِ أَدْعُو وَإِلَيْهِ مَآبِ

Meal (IK): Kendilerine kitab verdiklerimiz, sana indirilenden memnun olurlar. Karşı gruplar içinde de onun bir kısmını inkar edenler vardır. De ki: Ben, ancak Allah’a ibadet etmek ve O’na şirk koşmamakla emrolundum. Ben, hepinizi O’na çağırıyorum ve dönüşüm de O’nadır.

### [İbrahim 14:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/14:22.md) — أَشْرَكْتُمُونِ

وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلَا تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ مَا أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): İş olup bitince; şeytan dedi ki: Gerçekten Allah, size sözün doğrusunu söylemişti. Ben de size söz verdim, ama caydım. Sizi zorlayacak hiç bir gücüm de yoktu. Yalnız ben sizi çağırdım, siz de geldiniz. O halde beni kınamayın, kendinizi kınayın. Artık ben sizi kurtaramam, siz de beni kurtaramazsınız. Esasen daha önce, beni Allah’a ortak koşmanızı kabul etmemiştim. Doğrusu zalimlere elim bir azab vardır.

### [Hicr 15:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/15:94.md) — الْمُشْرِكِينَ

فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Sen; emrolunduğun şeyi açıkça söyle ve müşriklere aldırış etme.

### [Nahl 16:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:1.md) — يُشْرِكُونَ

أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Allah’ın emri geldi. Artık onu acele istemeyin. O; ortak koşmakta oldukları şeylerden münezzehtir, yücedir.

### [Nahl 16:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:3.md) — يُشْرِكُونَ

خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Gökleri ve yeri hak ile yaratmıştır. Onların ortak koştukları şeyden münezzehtir.

### [Nahl 16:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:27.md) — شُرَكَائِيَ

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُخْزِيهِمْ وَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ قَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Sonra da kıyamet gününde onları rezil eder ve der ki: Haklarında tartıştığınız Benim ortaklarım nerede? Kendilerine bilgi verilmiş olanlar derler ki: Doğrusu bugün, rezillik ve zillet kafirleredir.

### [Nahl 16:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:35.md) — أَشْرَكُوا

وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Meal (IK): Şirk koşanlar dediler ki: Allah dileseydi; ne biz ne de babalarımız O’ ndan başka bir şeye tapınırdık. O’nun emri dışında hiç bir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de şöyle yapmışlardı. Peygambere apaçık tebliğden başka ne düşer?

### [Nahl 16:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:54.md) — يُشْرِكُونَ

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Sonra sıkıntınızı giderince de içinizden bir grup; Rabblarına şirk koşarlar.

### [Nahl 16:86](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:86.md) — أَشْرَكُوا · شُرَكَاءَهُمْ · شُرَكَاؤُنَا

وَإِذَا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكَاءَهُمْ قَالُوا رَبَّنَا هَؤُلَاءِ شُرَكَاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُو مِنْ دُونِكَ فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكَاذِبُونَ

Meal (IK): Allah’a şirk koşanlar; şirk koştuklarını gördüklerinde derler ki: Rabbımız; işte şunlar, seni bırakıp da kendilerine yalvardığımız şeriklerimizdir. Bunlar da onlara: Doğrusu siz yalancılarsınız, diyerek söz atarlar.

### [Nahl 16:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:100.md) — مُشْرِكُونَ

إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onun nüfuzu; sadece onu dost edinenler ve Allah’a şirk koşanlar üzerindedir.

### [Nahl 16:120](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:120.md) — الْمُشْرِكِينَ

إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki İbrahim; başlı başına bir ümmetti. Allah’a itaat ederdi ve bir Hanif idi. Hiç bir zaman müşriklerden olmamıştır.

### [Nahl 16:123](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/16:123.md) — الْمُشْرِكِينَ

ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Sonra sana: Hanif olarak İbrahim’in dinine uy; o, hiç bir zaman müşriklerden olmadı, diye vahyettik.

### [İsra 17:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/17:64.md) — وَشَارِكْهُمْ

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا

Meal (IK): Sesinle onlardan gücünün yettiğini yerinden oynat. Atlılarınla ve yayalarınla onlara karşı haykırarak yürü. Mallarda ve çocuklarda onlara ortak ol. Ve vaadde bulun kendilerine. Şeytan ancak aldatmak için vaad eder onlara.

### [İsra 17:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/17:111.md) — شَرِيكٌ

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا

Meal (IK): Ve de ki: Hamd, O Allah’a mahsustur ki; bir çocuk edinmemiş ve O’nun mülkünde bir ortak bulunmamıştır. Düşkünlükten dolayı O’nun bir yardımcısı olmamıştır. Ve O’nu tekbir et.

### [Kehf 18:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:26.md) — يُشْرِكُ

قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا لَهُ غَيْبُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ أَبْصِرْ بِهِ وَأَسْمِعْ مَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَدًا

Meal (IK): Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir, de. Göklerin ve yerin bilinmezlikleri O’na aittir. O ne güzel görendir. O ne güzel işitendir. Bunların O’ndan başka yardımcısı yoktur. O, hiç kimseyi hükmüne ortak yapmaz.

### [Kehf 18:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:38.md) — أُشْرِكُ

لَكِنَّ هُوَ اللَّهُ رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِرَبِّي أَحَدًا

Meal (IK): İşte O; benim Rabbım olan Allah’tır ve ben, kimseyi Rabbıma ortak koşmam.

### [Kehf 18:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:42.md) — أُشْرِكْ

وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلَى مَا أَنْفَقَ فِيهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَالَيْتَنِي لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّي أَحَدًا

Meal (IK): Nitekim ürünleri yok edildi. Sarfettiği emeğe içi yanarak avuçlarını oğuşturuyordu. Çardakları hep yere düşmüştü. Ve diyordu ki: Ne olaydım, Rabbıma hiç kimseyi ortak koşmasaydım.

### [Kehf 18:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:52.md) — شُرَكَائِيَ

وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُوا شُرَكَائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَوْبِقًا

Meal (IK): Bana ortak kabul ettiklerinize seslenin, dediği gün; onları çağırırlar ama hiç birisi cevab vermez. Aralarına bir uçurum koyarız.

### [Kehf 18:110](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/18:110.md) — يُشْرِكْ

قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَنْ كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا

Meal (IK): De ki: Ben de ancak sizin gibi bir beşerim. Yalnız bana tanrınızın tek bir tanrı olduğu vahyediliyor. Artık kim, Rabbına kavuşmayı arzu ediyorsa salih bir amel işlesin. Ve Rabbına ibadette hiç kimseyi ortak koşmasın.

### [Taha 20:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/20:32.md) — وَأَشْرِكْهُ

وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي

Meal (IK): Onu işimizde ortak yap,

### [Hac 22:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/22:17.md) — أَشْرَكُوا

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Meal (IK): Muhakkak ki Allah; iman edenler, yahudiler, sabiiler, hıristiyanlar, mecusiler ve puta tapanlar arasında kıyamet günü kesin hükmünü verecektir. Doğrusu Allah; her şeye şahiddir.

### [Hac 22:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/22:26.md) — تُشْرِكْ

وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِي شَيْئًا وَطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْقَائِمِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ

Meal (IK): Hani İbrahim’e: Bana hiç bir şeyi ortak koşma, tavaf edenler, kıyama duranlar, rüku edenler ve secdeye varanlar için evimi temiz tut, diye Kabe’ nin yerini hazırlamıştık.

### [Hac 22:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/22:31.md) — مُشْرِكِينَ · يُشْرِكْ

حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ

Meal (IK): Allah’a şirk koşmaksızın, hanifler olarak. Kim Allah’a şirk koşarsa; gökten düşüp de kuşların kaptığı veya rüzgarın uçuruma attığı bir şeye benzer.

### [Müminun 23:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/23:59.md) — يُشْرِكُونَ

وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Ve Rabblarına şirk koşmayanlar,

### [Müminun 23:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/23:92.md) — يُشْرِكُونَ

عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): O, görüleni de, görülmeyeni de bilir. Onların koştukları ortaklardan çok yücedir.

### [Nur 24:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/24:3.md) — مُشْرِكَةً · مُشْرِكٌ

الزَّانِي لَا يَنْكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَحُرِّمَ ذَلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Zina eden erkek; zina eden veya müşrik olan bir kadından başkasını nikah layamaz. Zina eden kadınla da zina eden veya müşrik olan bir erkekten başkası nikahlanamaz. Bu, mü’minlere haram kılınmıştır.

### [Nur 24:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/24:55.md) — يُشْرِكُونَ

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Allah; içinizden iman edip salih amel işleyenlere vaad etti ki: Onlardan öncekileri nasıl halef kıldı ise onları da yeryüzüne halef kılacak ve on lar için beğendiği dini temelli yerleştirecek, korkularını emniyete çevirecektir. Çünkü onlar, Bana kulluk eder ve hiç bir şeyi Bana şirk koşmazlar. Kim de bundan sonra inkar ederse; işte onlar fasıkların kendileridir.

### [Furkan 25:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/25:2.md) — شَرِيكٌ

الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا

Meal (IK): O ki; göklerin ve yerin mülkü O’nundur. Çocuk edinmemiştir, mülkte ortağı yoktur. Her şeyi yaratmış, ona bir düzen vermiş ve bir ölçüyle takdir etmiştir.

### [Neml 27:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/27:59.md) — يُشْرِكُونَ

قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): De ki: Hamdolsun Allah’a, selam olsun O’nun beğenip seçtiği kullarına. Allah mı daha iyidir, yoksa O’na koştukları ortaklar mı?

### [Neml 27:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/27:63.md) — يُشْرِكُونَ

أَمَّنْ يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ أَئِلَهٌ مَعَ اللَّهِ تَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Yoksa, karanın ve denizin karanlıklarında size yol bolduran ve rahmetinin önünde rüzgarları müjdeci olarak gönderen mi? Allah’ın yanında başka bir ilah mı? Allah; onların koştukları ortaklardan münezzehtir.

### [Kasas 28:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/28:62.md) — شُرَكَائِيَ

وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ فَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ

Meal (IK): O gün Allah; onlara seslenip: Benim ortağım olduklarını ileri sürdükleriniz nerededirler? der.

### [Kasas 28:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/28:64.md) — شُرَكَاءَكُمْ

وَقِيلَ ادْعُوا شُرَكَاءَكُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَرَأَوُا الْعَذَابَ لَوْ أَنَّهُمْ كَانُوا يَهْتَدُونَ

Meal (IK): Denir ki: Koştuğunuz ortaklarınızı çağırın. Onlar çağırırlar, ama kendilerine cevap veremezler. Cehennem azabını görünce de doğru yolda olmadıklarına yanarlar.

### [Kasas 28:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/28:68.md) — يُشْرِكُونَ

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Rabbın; dilediğini yaratır ve seçer. Onlar için seçim hakkı yoktur. Onların koştukları ortaklardan Allah münezzehtir ve yücedir.

### [Kasas 28:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/28:74.md) — شُرَكَائِيَ

وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ فَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ

Meal (IK): O gün onlara seslenip: Nerededir Bana ortak olduklarını iddia ettikleriniz? der.

### [Kasas 28:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/28:87.md) — الْمُشْرِكِينَ

وَلَا يَصُدُّنَّكَ عَنْ آيَاتِ اللَّهِ بَعْدَ إِذْ أُنْزِلَتْ إِلَيْكَ وَادْعُ إِلَى رَبِّكَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Allah’ın ayetleri sana indirildikten sonra, sakın seni onlardan alıkoymasınlar. Rabbına davet et ve sakın müşriklerden olma.

### [Ankebut 29:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/29:8.md) — لِتُشْرِكَ

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Biz, insana; anne ve babasına iyi davranmasını tavsiye ettik. Eğer onlar, hakkında bilgin olmayan şeyi Bana ortak koşman için seni zorlarlarsa, kendilerine itaat etme. Dönüşünüz Bana’dır. Yaptıklarınızı size bildiririm.

### [Ankebut 29:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/29:65.md) — يُشْرِكُونَ

فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Gemiye bindiklerinde; dini yalnız Allah’a tahsis ederek O’na yalvarırlar. Ama onları karaya çıkararak kurtarınca, hemen Allah’a şirk koşarlar.

### [Rum 30:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:13.md) — شُرَكَائِهِمْ · بِشُرَكَائِهِمْ

وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ مِنْ شُرَكَائِهِمْ شُفَعَاءُ وَكَانُوا بِشُرَكَائِهِمْ كَافِرِينَ

Meal (IK): Ortaklarından da kendilerine hiçbir şefaatçı olmayacaktır. Onlar ortaklarını da inkar edeceklerdir.

### [Rum 30:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:28.md) — شُرَكَاءَ

ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ هَلْ لَكُمْ مِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنْتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Meal (IK): O, size kendi nefislerinizden bir misal verdi: Size verdiğimiz rızıklarda sağ ellerinizin malik olduklarından ortaklarınız olmasını ister de onlarla, eşit olur ve birbirinizi saydığınız gibi bunları da sayar mısınız? İşte Biz, akleden bir kavim için ayetleri böyle açıklarız.

### [Rum 30:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:31.md) — الْمُشْرِكِينَ

مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Hepiniz O’na dönün, O’ndan korkun. Namaz kılın ve müşriklerden olmayın.

### [Rum 30:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:33.md) — يُشْرِكُونَ

وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): İnsanlara bir zarar dokununca; Rabblarına dönerek O’na yalvarırlar. Sonra onlara katından bir rahmet tattırınca; bakarsınız ki, içlerinden bir grup Rabblarına şirk koşup durmaktadırlar.

### [Rum 30:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:35.md) — يُشْرِكُونَ

أَمْ أَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوا بِهِ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Yoksa onlara ortak koşmalarını söyleyen bir delil mi indirdik?

### [Rum 30:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:40.md) — شُرَكَائِكُمْ · يُشْرِكُونَ

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Sizi yaratan, sonra rızıklandıran, sonra öldüren ve daha sonra dirilten de Allah’tır. O’na koştuğunuz ortaklarınızdan böyle bir şey yapan var mıdır? Allah, onların koştukları ortaklardan münezzehtir, yücedir.

### [Rum 30:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/30:42.md) — مُشْرِكِينَ

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Yeryüzünde gezip dolaşın da daha önce geçenlerin akıbetinin nasıl olduğunu görün. Onların çoğu müşrik idiler.

### [Lokman 31:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/31:13.md) — تُشْرِكْ · الشِّرْكَ

وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَابُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Hani Lokman; oğluna öğüt vererek demişti ki: Oğulcuğum; Allah’a şirk koşma, doğrusu şirk, büyük bir zulümdür.

### [Lokman 31:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/31:15.md) — تُشْرِكَ

وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Şayet onlar seni körü körüne Bana şirk koşman için zorlarsa; onlara itaat etme ve dünya işlerinde onlarla iyi geçin Bana dönenlerin yoluna uy. Sonra dönüşünüz yine Bana’dır. O zaman Ben, size yaptıklarınızı bildiririm.

### [Ahzab 33:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/33:73.md) — وَالْمُشْرِكِينَ · وَالْمُشْرِكَاتِ

لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ وَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Meal (IK): Ta ki Allah; münafık erkekleri ve münafık kadınları, müşrik erkekleri ve müşrik kadınları azaba uğratsın. Mü’min erkeklerle, mü’min kadınların da tevbelerini kabul buyursun. Ve Allah; Gafur, Rahim olandır.

### [Sebe 34:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/34:22.md) — شِرْكٍ

قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمَوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَمَا لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِيرٍ

Meal (IK): De ki: Allah’tan başka, taptıklarınızı çağıran. Onlar ne göklerde, ne de yerde zerre kadar bir şeye sahib değildirler. Ve onların bu ikisinde ortaklığı da yoktur. O’nun bunlardan hiçbir yardımcısı da yoktur.

### [Sebe 34:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/34:27.md) — شُرَكَاءَ

قُلْ أَرُونِيَ الَّذِينَ أَلْحَقْتُمْ بِهِ شُرَكَاءَ كَلَّا بَلْ هُوَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Meal (IK): De ki: O’na, haşa ortaklar olarak iliştirdiklerinizi gösterin bana. Hayır, O; Allah’tır, Aziz’dir, Hakim’dir.

### [Fatır 35:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/35:14.md) — بِشِرْكِكُمْ

إِنْ تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا دُعَاءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَكُمْ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ

Meal (IK): Onları çağırsanız; çağrınızı işitmezler. İşitseler dahi size cevap veremezler. Kıyamet günü de şirk koşmanızı inkar ederler. Haberdar olan gibi, kimse sana haber veremez.

### [Fatır 35:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/35:40.md) — شُرَكَاءَكُمُ · شِرْكٌ

قُلْ أَرَأَيْتُمْ شُرَكَاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمَوَاتِ أَمْ آتَيْنَاهُمْ كِتَابًا فَهُمْ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْهُ بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا إِلَّا غُرُورًا

Meal (IK): De ki: Allah’tan başka taptığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Yeryüzünde ne yaratmışlardır gösterin bana. Yoksa onların ortaklığı göklerde midir? Yoksa onlara bir kitab verdik de onlar bundan bir delile mi dayanıyorlar? Hayır, o zalimler; birbirine ancak aldatıcı şeyler vaad ederler.

### [Saffat 37:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/37:33.md) — مُشْتَرِكُونَ

فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ

Meal (IK): Artık o gün onlar, muhakkak ki azabda ortaktırlar.

### [Zümer 39:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/39:29.md) — شُرَكَاءُ

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah, bir misal verir: Bir adamın, huysuz ve birbirleriyle ortak birkaç efendisi var. Bir adamın da tek bir efendisi var. Bu ikisi bir olur mu hiç? Hamd; Allah’a mahsustur; ama onların çoğu bilmezler.

### [Zümer 39:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/39:65.md) — أَشْرَكْتَ

وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Andolsun; sana da, senden öncekilere de vahyolunmuştur ki: Eğer Allah’a ortak koşarsan, şüphesiz amellerin boşa gider ve muhakkak hüsrana uğrayanlardan olursun.

### [Zümer 39:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/39:67.md) — يُشْرِكُونَ

وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onlar Allah’ı şanına yaraşır şekilde takdir edemediler. Halbuki kıyamet günü bütün yeryüzü O’nun avucundadır. Gökler de O’nun sağ eliyle dürülmüştür. O; koştukları ortaklardan münezzehtir, yücedir.

### [Mü'min 40:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:12.md) — يُشْرَكْ

ذَلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ

Meal (IK): Bunun sebebi şudur: Yalnız Allah’a dua edildiği zaman inkar ederdiniz de, O’na şirk koşulunca inanırdınız. Artık hüküm; Aliyy, Kebir Allah’ındır.

### [Mü'min 40:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:42.md) — وَأُشْرِكَ

تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَأَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ

Meal (IK): Siz, beni; Allah’a küfretmem, hiç tanımadığım nesneleri O’na ortak tutmam için çağırıyorsunuz. Ben ise, sizi Aziz ve Gaffar’a çağırıyorum.

### [Mü'min 40:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:73.md) — تُشْرِكُونَ

ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَمَا كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ

Meal (IK): Sonra onlara denilir ki: Nerede şirk koştuklarınız,

### [Mü'min 40:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/40:84.md) — مُشْرِكِينَ

فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ

Meal (IK): Baskınımızı görünce: Yalnız Allah’a inandık ve O’na şirk koştuğumuz şeyleri inkar ettik, dediler.

### [Fussilet 41:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/41:6.md) — لِلْمُشْرِكِينَ

قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَاسْتَقِيمُوا إِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوهُ وَوَيْلٌ لِلْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Ben de ancak sizin gibi bir beşerim. Yalnız bana tanrınızın tek bir tanrı olduğu vahyediliyor. Artık O’na yönelin ve O’ndan mağfiret dileyin. Müşriklerin vay haline.

### [Fussilet 41:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/41:47.md) — شُرَكَائِي

إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ وَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرَاتٍ مِنْ أَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنْثَى وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكَائِي قَالُوا آذَنَّاكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ

Meal (IK): Kıyamet saatının bilgisi, ancak O’na aittir. O’nun ilmi olmadıkça hiç bir meyve tomurcuklarından çıkmaz. Hiç bir dişi gebe kalmaz ve doğurmaz. Onlara: Nerede Benim ortaklarım? diye seslendiği gün derler ki: Bizden hiç bir şahid olmadığını Sana arzederiz.

### [Şura 42:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/42:13.md) — الْمُشْرِكِينَ

شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ

Meal (IK): Dine bağlı kalın ve onda tefrikaya düşmeyin, diye dinden Nuh’a buyurduğunu, size de teşri buyurdu. Sana vahyettiğimizi ve İbrahim’e, Musa’ya, İsa’ya buyurduğumuzu. Kendilerini çağırdığın bu şey; müşriklere ağır geldi. Allah; dilediğini kendisine seçer. Kendisine yöneleni de hidayete iletir.

### [Şura 42:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/42:21.md) — شُرَكَاءُ

أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ وَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Yoksa Allah’ın izin vermediği bir şeyi, dinde onlara şeriat kılacak ortakları mı var? Şayet kesin söz bulunmayacak olsaydı; aralarında derhal hüküm verilirdi. Doğrusu zalimlere elim bir azab vardır.

### [Zuhruf 43:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/43:39.md) — مُشْتَرِكُونَ

وَلَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ

Meal (IK): Zulmettiğiniz için, bugün pişmanlığın hiç bir faydası yoktur. Muhakkak ki azabda ortaksınız.

### [Ahkaf 46:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/46:4.md) — شِرْكٌ

قُلْ أَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمَوَاتِ ائْتُونِي بِكِتَابٍ مِنْ قَبْلِ هَذَا أَوْ أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Meal (IK): De ki: Allah’tan başka taptığınız şeyleri gördünüz mü? Yeryüzünde ne yaratmışlardır gösteriniz bana? Yoksa onların ortakları göklerde midir? Eğer doğru söyleyenlerden iseniz; size indirilmiş bir kitab veya size intikal etmiş bir bilgi kalıntısı varsa, getirin bana.

### [Fetih 48:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/48:6.md) — وَالْمُشْرِكِينَ · وَالْمُشْرِكَاتِ

وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا

Meal (IK): Ve Allah hakkındaki kötü zan besleyen münafık erkeklerle münafık kadınlara, müşrik erkeklerle müşrik kadınlara azab etsin. Kötülük onların başlarına dönsün. Allah; onlara gazabetmiş, la’netlemiş ve cehennemi kendileri için hazırlamıştır.

### [Tur 52:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/52:43.md) — يُشْرِكُونَ

أَمْ لَهُمْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Yoksa, onların Allah’tan başka bir tanrısı mı var? Allah; onların koşmakta oldukları ortaklardan münezzehtir.

### [Haşr 59:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/59:23.md) — يُشْرِكُونَ

هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): O, öyle Allah’tır ki; O’ndan başka ilah yoktur. Melik, Kuddüs, Selam, Mü’min, Müheymin, Aziz, Cebbar, Mütekebbir’dir. Allah, onların koştukları eşlerden münezzehtir.

### [Mümtehine 60:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/60:12.md) — يُشْرِكْنَ

يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Ey Peygamber; inanmış kadınlar; Allah’a hiç bir şeyi ortak koşmamak, hırsızlık yapmamak, zina etmemek, çocuklarını öldürmemek, elleriyle ayakları arasından bir iftira düzüp getirmemek, ma’rufu işlemekte sana karşı gelmemek üzere biat etmeye geldikleri zaman, biatlarını kabul et. Ve onlar için Allah’tan mağfiret dile. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Saff 61:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/61:9.md) — الْمُشْرِكُونَ

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ

Meal (IK): Müşrikler istemeseler de; dinini bütün dinlere üstün kılmak için peygamberlerini hidayet ve hak din ile gönderen O’dur.

### [Kalem 68:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/68:41.md) — شُرَكَاءُ · بِشُرَكَائِهِمْ

أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ فَلْيَأْتُوا بِشُرَكَائِهِمْ إِنْ كَانُوا صَادِقِينَ

Meal (IK): Yoksa onların ortakları mı var? Öyleyse ortaklarını da getirsinler. Eğer sadıklardan iseler.

### [Cin 72:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/72:2.md) — نُشْرِكَ

يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا

Meal (IK): O, doğru yola iletiyor. Biz de ona iman ettik. Ve Rabbımıza hiç bir şeyi şirk koşmayacağız.

### [Cin 72:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/72:20.md) — أُشْرِكُ

قُلْ إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِهِ أَحَدًا

Meal (IK): De ki: Ben; ancak Rabbıma yalvarırım. Ve O’na hiç kimseyi ortak koşmam.

### [Beyyine 98:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/98:1.md) — وَالْمُشْرِكِينَ

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ

Meal (IK): Kitab ehlinden ve müşriklerden küfredenler, kendilerine apaçık bir huccet gelinceye kadar vazgeçecek değillerdi.

### [Beyyine 98:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/ayet/98:6.md) — وَالْمُشْرِكِينَ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ

Meal (IK): Şüphesiz ki kitab ehlinden ve müşriklerden küfredenler, cehennem ateşindedirler. Onlar, orada temelli kalacaklardır. Yaratıkların en kötüsü de işte bunlardır.

## Sözlükler (13)

### ★ Akevler Sözlüğü

Tasma kayış demektir. Ortak olmak birbirine bağlanmak manasi taşıdığı için ortaklığa şirk denmektedir. İşrak ise birini başka birine ortak saymak demektir.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والشين والراء معهما
ك ش ر، ك ر ش، ش ك ر، ش ر ك، ر ش ك مستعملات كشر: الكَشْرُ: بدو الأسنان عند التبسم، ويقال في غير ضحك، كَشَرَ عن أسنانه إذا أبداها. قال المتلمس:
إن شر الناس من يَكْشِرُ لي		حين ألقاه وإن غبت شتـم
وقال:
وإن من الإخوان إخوان كِشْرةٍ		وإخوان كيف الحال والبال كله
الكِشْرة في هذا البيت خلف من المكاشرة، لأن الفِعلةَ تجيء في مصدر فاعل، تقول: هاجر هِجرةً، وعاشر عِشرةً، وإنما يكون هذا التأسيس فيما يكون من الافتعال على تفاعلا جميعا.
والكاشرُ: ضرب من البضع، يقال: باضعتها بضعاً كاشراً، لا يشتق منه فعل عن أبي الدقيش.
كرش: يقال لكل مجتمع: كَرِش حتى لجماعة الناس.
واستكرش الجدي: عظم بطنه. وكل سخل يَسْتكرش حتى يعظم بطنه، ويشتد أكله.
ويقال للصبي إذا عظم بطنه، وأخذ في الأكل: استكرش، وأنكر عامتهم ذلك، وقالوا للصبي: استجفر، وفي الأشياء كلها جائز، وهو اتساع البطن وخروج الجنبين.
وكَرِشُ الرجل: عياله من صغار ولده. يقال: كرِشٌ منثور، أي: صبيان صغار.
وتزوج فلان فلانة فنثرت له بطنها وكَرِشَها، أي، كثر ولدها.
وأتان كرشاء: ضخمة الخاصرتين والبطن. حتى يقال للدلو المنتفخة النواحي: إنها لكرشاء.
وإذا تقبض جلد الوجه قيل: تكرّش فلان، وفي كل جلد كذلك.
والكَرْشاء: ضرب من النبات.
وكان رجل يُكْنَى أبا كرشاء، قال:
وإن أبا كَرْشاء ليس بسارق		ولكن مما يسرق القوم يأكل
شكر: الشُّكر: عرفان الإحسان ونشره وحمد موليه، وهو الشُّكُورُ أيضاً، قال الله عز وجل: "لا نريد منكم جزاء ولا شُكُوراً".
والشَّكور من الدواب: ما يسمن بالعلف اليسير ويكفيه.
والشَّكِرةُ من الحلوبات التي تصيب حظاً من بقل أو مرعى، فتغزر عليه بعد قلة اللبن، فإذا نزل القوم منزلاً وأصاب نعمهم شيئاً من بقل فدرت قيل: أَشْكَرَ القوم، وإنهم ليحتلبون شكْرة جزم. وشكِرتِ الحلوبة شكَراً، قال:
نضرب دراتها إذا شكِرَتْ		بأقطها، والرخاف نسلؤها
الرخفة: الزبدة.
والشَّكير من الشعر: ما ينبت بين الضفائر، ومن النبات ما ينبت من ساق الشجر، قضبان غضة تخرج بين القضبان القاسية، والجميع: الشكر، قال:
وبينا الفتي يهتز بالعيش ناضراً		كعسلوجة يهتز منها شَكيرُها
والشَّكْرُ: الفرج في قول الأعشى:
وبيضاء المعاصم إلف لهو		خلوت بشكرها ليلاً تماما
يَشْكُر: قبيلة من ربيعة. وشاكر: قبيلة من اليمن من همدان.
شرك: الشِّرْك: ظلم عظيم. والشِّرْكةُ: مخالطة الشريكين.
واشْتَرَكْنا بمعنى تشاركْنا، وجمع شريك: شُرَكاءُ وأشراكُ. قال لبيد:
تطير عدائد الأشْراك شفعا		ووتراً والزعامة للغـلام
وتقول لأم المرأة: هذه شريكتي، وفي المصاهرة تقول: رغبنا في شِرْكِكُمْ وصِهْرِكم.
والشِّراك: سير النعل. شرّكت النعل تَشريكاً.
والشَّرَكُ: أخاديد الطريق الواضح الذي تَلْحَبُه الأقدام والقوائم، قال:
عمى شَرَك الأقطار بيني وبينه		مراري مخشي به الموت ناضد
والطريق مُشْتَرَكٌ، أي، الناس فيه شُرَكاء، وكل شيء كان فيه القوم سواء فهو مُشْتَرَكٌ، كالفريضة المُشترَكة التي قضى فيها عمر فأَشْرَك بين الإخوة للأب والأم، والإخوة للأم.
والشَّرَك: حبالة يرتبك فيها الصيد، الواحدة: شَرَكَةٌ، والذي ينصب للحمام أيضاً، قال:
يا قانص الحب قد ظفرت بنا		فحل عنا الشباك والشركـا
رشك: الرَّشْكُ: اسم رجل على عهد الحسن، وكان الحسن إذا سئل عن فريضة قال: علينا بيان السهام وعلى يزيد الرِّشْكِ الحساب. كان أحسب أهل زمانه.
ويقال: كان معه حبالة يذرع بها الأرضين فغلب عليه الرِّشك، والرِّشْك: الذراع.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الشين** ve **الراء** onlarla birlikte

ك ش ر، ك ر ش، ش ك ر، ش ر ك، ر ش ك kullanımdadırlar. **كشر**: **الكَشْرُ**: tebessüm sırasında dişlerin görünmesi; ve gülme olmaksızın da söylenir. **كَشَرَ** عن أسنانه: onları (dişlerini) ortaya çıkardıysa. **المتلمس** dedi ki:
إن شر الناس من **يَكْشِرُ** لي		حين ألقاه وإن غبت شتـم

Ve dedi ki:
وإن من الإخوان إخوان **كِشْرةٍ**		وإخوان كيف الحال والبال كله

Bu beyitteki **الكِشْرة**، **المكاشرة**’den bir خلف’tır; çünkü **الفِعلةَ**، فاعل’in masdarında gelir; dersin ki: هاجر **هِجرةً**، وعاشر **عِشرةً**. Bu تأسيس ancak **الافتعال**’dan **تفاعلا**’ya hepsinde olan şeyde olur.

Ve **الكاشرُ**: **البضع**’dan bir türdür; denir ki: باضعتها بضعاً **كاشراً**. Ondan fiil türetilmez; **أبي الدقيش**’ten (rivayetle).

**كرش**: her toplanmış olana denir: **كَرِش**; hatta insanların topluluğuna bile.

Ve **استكرش** الجدي: karnı büyüdü. Ve her **سخل** **يَسْتكرش**; ta ki karnı büyüsün ve yemesi şiddetlensin.

Ve çocuğa, karnı büyüdüğünde ve yemeye başladığında denir: **استكرش**. Onların çoğu bunu inkâr etti ve çocuğa: **استجفر** dediler. Ve bütün şeylerde caizdir; o, karnın genişlemesi ve iki yanın dışarı çıkmasıdır.

Ve **كَرِشُ** الرجل: küçük çocuklarından olan iyalidir. Denir ki: **كرِشٌ** منثور، yani: küçük çocuklar.

Ve falan, falancayla evlendi; ona karnını ve **كَرِشَها**’sını saçtı; yani, çocuğu çoğaldı.

Ve **أتان كرشاء**: böğürleri ve karnı iri olan. Hatta yanları şişkin kovaya da denir: muhakkak o **لكرشـاء**’dır.

Ve yüz derisi büzüldüğünde denir: falan **تكرّش**; ve her deride de böyledir.

Ve **الكَرْشاء**: bitkiden bir türdür.

Ve bir adam vardı, künyesi **أبا كرشاء** idi; dedi ki:
وإن أبا **كَرْشاء** ليس بسارق		ولكن مما يسرق القوم يأكل

**شكر**: **الشُّكر**: iyiliği bilmek, onu yaymak ve onu yapanı hamdetmektir; ve o, **الشُّكُورُ** da olur. Allah عز وجل dedi ki: "لا نريد منكم جزاء ولا **شُكُوراً**".

Ve binek hayvanlarından **الشَّكور**: az yemle semiren ve ona yeten.

Ve sağmal hayvanlardan **الشَّكِرةُ**: bir miktar ot veya mera nasibi bulan; sonra sütün azlığından sonra onun üzerine (sütü) bolca akar. Kavim bir menzile indiğinde ve hayvanları ottan bir şey bulup da süt akıttığında denir: kavim **أَشْكَرَ**. Ve muhakkak onlar kesin bir **شكْرة** sağarlar. Ve sağmal **شكِرتِ** **شكَراً**. Dedi ki:
نضرب دراتها إذا **شكِرَتْ**		بأقطها، والرخاف نسلؤها

**الرخفة**: tereyağıdır.

Ve saçtan **الشَّكير**: örgüler arasında biten şeydir; ve bitkiden, ağacın gövdesinden biten şeydir: sert çubuklar arasında çıkan taze dallar; hepsi: **الشكر**. Dedi ki:
وبينا الفتي يهتز بالعيش ناضراً		كعسلوجة يهتز منها **شَكيرُها**

Ve **الشَّكْرُ**: **الأعشى**’nın sözünde ferçtir:
وبيضاء المعاصم إلف لهو		خلوت **بشكرها** ليلاً تماما

**يَشْكُر**: **ربيعة**’den bir kabiledir. Ve **شاكر**: **همدان**’dan Yemen’den bir kabiledir.

**شرك**: **الشِّرْك**: büyük bir zulümdür. Ve **الشِّرْكةُ**: iki ortağın karışmasıdır.

Ve **اشْتَرَكْنا**، **تشاركْنا** manasınadır. Ve **شريك**’in cemi: **شُرَكاءُ** ve **أشراكُ**. **لبيد** dedi ki:
تطير عدائد **الأشْراك** شفعا		ووتراً والزعامة للغـلام

Ve kadının annesine dersin: bu benim **شريكتي**’mdir. Ve sıhriyette dersin: sizin **شِرْكِكُمْ**’ünüze ve **صِهْرِكم**’ünüze rağbet ettik.

Ve **الشِّراك**: nalın kayışı. **شرّكت** النعل **تَشريكاً**.

Ve **الشَّرَكُ**: ayakların ve ayakların (hayvan ayaklarının) onu aşındırdığı açık yolun yarıklarıdır. Dedi ki:
عمى **شَرَك** الأقطار بيني وبينه		مراري مخشي به الموت ناضد

Ve yol **مُشْتَرَكٌ**’tır; yani, insanlar onda **شُرَكاء**’dır. Ve kavmin onda eşit olduğu her şey **مُشْتَرَكٌ**’tır; **الفريضة المُشترَكة** gibi; **عمر** onda hükmetti de baba ve anne bir kardeşlerle, anne bir kardeşler arasında **فأَشْرَك** etti.

Ve **الشَّرَك**: avın dolaşıp kaldığı tuzaktır; tekili: **شَرَكَةٌ**. Ve güvercin için de kurulan (tuzak)tır. Dedi ki:
يا قانص الحب قد ظفرت بنا		فحل عنا الشباك و**الشركـا**

**رشك**: **الرَّشْكُ**: **الحسن** zamanında bir adamın adıdır. Ve **الحسن**’e bir farîza sorulduğunda derdi ki: bize hisseleri beyan etmek düşer; ve **يزيد الرِّشْكِ**’e hesap (düşer). O, zamanının en iyi hesap bileniydi.

Ve denir ki: onunla birlikte, yerleri ölçtüğü bir tuzak ipi vardı; böylece **الرِّشك** ona galip geldi. Ve **الرِّشْك**: arşındır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشَريكُ يجمع على شُرَكاءَ وأَشْراكٍ والمرأةُ شَريكَةٌ، والنساءُ شَرائِكٌ. وشارَكتُ فلاناً: صرتُ شَريكَهُ. واشْتَرَكْنا وتَشارَكْنا في كذا. وشَرِكْتُهُ في البيع والميراثِ أَشْرَكُهُ شِرْكَةً، والاسم الشِرْكُ. قال الجعدي:
وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاهـاوفي أَحْسابِها شِرْكَ العِنانِ
والجمع أَشْراكٌ. قال لبيد:
تطيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعاًووِتْراً والزَعامَةُ لِلْغُـلامِ
قال الأصمعي: يقال رأيت فلاناً مشتَرَكاً، إذا كان يحدِّث نفسَه كالمهموم. والشِرْكُ أيضاً: الكفرُ. وقد أَشْرَكَ فلان بالله، فهو مُشْرِكٌ ومُشْرِكِيٌّ، بمعنىً واحد. وقوله تعالى: "وأَشْرِكْهُ في أمري"، أي اجْعَلْهُ شَريكِي فيه. وأَشْرَكْتُ نعلي: جعلتُ لها شِراكاً. والتَشْرِيكُ مثله. والشَرَكُ، بالتحريك: حِبالة الصائد، الواحدة شَرَكَةٌ. والشَرَكَةُ أيضاً: معظم الطريق ووسَطُه، والجمع شَرَكٌ. وقوهم: الكلأ في بني فلان شُرُكٌ، أي طرائق، الواحد شِراكٌ. ويقال: لطمه لطماً شُرَكِيَّاً، أي سريعاً متتابعاً، كلطم المُنْتَقِش من البعير. قال أوس بن حجر:
وما أنا إلاَّ مُسْتَعِدٌّ كما تـرىأخو شُرَكِيِّ الوِرْدِ غيرِ مُعَتِّمِ
أي وِرْد بعد وِرْدٍ متتابعٌ. يقول: أغشاك بما تكره غيرَ مبطئٍ بذلك.

##### Türkçe

**الشَريكُ** **شُرَكاءَ** ve **أَشْراكٍ** üzere cem‘ olunur; kadın **شَريكَةٌ**’dir, kadınlar ise **شَرائِكٌ**’dir. Ve “**شارَكتُ** falancayı”: onun **شَريكَهُ**’i oldum. Ve **اشْتَرَكْنا** ve **تَشارَكْنا** filân şeyde. Ve onu satışta ve mirasta **شَرِكْتُهُ**; onu **أَشْرَكُهُ** **شِرْكَةً** (ortak ederim); isim **الشِرْكُ**’tür. el-Ca‘dî dedi:
وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاهـاوفي أَحْسابِها شِرْكَ العِنانِ
Ve cem‘i **أَشْراكٌ**’tır. Lebîd dedi:
تطيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعاًووِتْراً والزَعامَةُ لِلْغُـلامِ
el-Asma‘î dedi: “Falancayı **مشتَرَكاً** gördüm” denir; kendisiyle, kederli gibi, konuşuyor olduğu zaman. Ve **الشِرْكُ** dahi: küfürdür. Ve falanca Allah’a **أَشْرَكَ** etmiştir; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْرِكِيٌّ**’dir; tek bir mânâ ile. Ve Yüce’nin sözü: “**وأَشْرِكْهُ في أمري**”, yani: onu onda benim **شَريكِي**’m kıl. Ve “**أَشْرَكْتُ** nalımı”: ona **شِراكاً** yaptım. Ve **التَشْرِيكُ** onun gibidir. Ve **الشَرَكُ**, harekeli olarak: avcının tuzağıdır; teki **شَرَكَةٌ**’dir. Ve **الشَرَكَةُ** dahi: yolun çoğu ve ortasıdır; cem‘i **شَرَكٌ**’tir. Ve onların sözü: “Ot, falanca oğulları içinde **شُرُكٌ**’tur”, yani yollar; teki **شِراكٌ**’tır. Ve denir: “Ona **شُرَكِيَّاً** bir tokat vurdu”, yani hızlı, peş peşe; devenin **المُنْتَقِش**’inin tokadı gibi. Evs b. Hacer dedi:
وما أنا إلاَّ مُسْتَعِدٌّ كما تـرىأخو شُرَكِيِّ الوِرْدِ غيرِ مُعَتِّمِ
Yani: bir **وِرْد**’den sonra bir **وِرْد** peş peşe (olan). Diyor ki: sana, ondan gecikmeksizin, hoşlanmadığın şeyi getiririm.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ش ر
كشر ، كرش ، شكر ، شرك ، رشك : مستعملة .
كشر : قال الليثُ : الكَشْرُ : بُدوُّ الأسنَان عند التَّبسُّم ، وأنشد :
إِنَّ منَ الإخوَانِ إخوَانَ كِشْرَةٍ
واخوانَ كيفَ الحالُ والحال كلُّهُ
قال : والفِعْلةُ تجيءُ في مصدرِ فاعل . تقول : هاجرَ هِجرةً وعاشر عِشرةً .
قال : وإنما يكونُ هذا التأسيسِ فيما يدخل الإفتعالُ على تفاعلا جميعاً .
قال : وزعمَ أَبو الدُّقيشِ : أن الكَاشِرَ ضربٌ من البُضْع .
يقال : باضَعَها بُضعاً كاشِراً ، ولا يُشتَقُّ منهُ فعلٌ .
ورُوِي عن أَبي الدَّرداءِ أنَّه قال : ( إنَّا لنَكْشِرُ في وجوهِ أَقوامٍ وإنَّ قلوبنَا لتَقْلِيَهُم ) أي نتبسَّمُ في وجوههم .
ويقال : كَشَرَ السَّبُعُ عن نابِه إذا هَرَّ للخِرَاشِ ، وكَشرَ فلانٌ لفلانٍ إذا تنّمرَ له وأَوْعدَه ، كأَنهُ سبعٌ .
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) قال : العُنْقودُ إِذا أُكِل ما عليه وأُلْقي ، فهو الكَشَرُ ، قال : والكشَرُ : الخُبزُ اليابسُ .
قال ويقال : كَشِرَ إذا هَرَبَ ، وكشَرَ إِذا افترَّ .
كرش : رُوِي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( الأنصارُ كَرِشي وعَيبَتِي ) .
قال أبو عبيد : قال أبو زيد يقال : عليه كرشٌ من النَّاس أي جماعةٌ ، فكأنه أرادَ أنهُم جماعتي وصحابتي الذين أَثقُ بهم وأعتمدُ عليهم .
قال ، وقال الأحمرُ : همْ كَرِشٌ منثورةٌ .
وقال الليث : كَرِش الرجُل : عيالُه من صغار وَلدِه .
ويقال : كَرشٌ منثورةٌ أَي صبيان صغارٌ ، وتزوَّجَ فلانٌ فُلانةَ فَنَثرَتْ لهُ ذا بَطِنها وكَرِشها أي كَثُرَ ولدها ، وأَتانٌ كَرْشاءُ : ضخمةُ الخاصرَتينِ .
ويقال للدَّلْو المُنتفخةِ النّوَاحي : كرشاءُ ، وتكَرَّشَ جلدُ وجهِ الرجُل إِذا تَقبَّضَ ، ويقال ذلك في كل جلدٍ .
ويقال للصبيِّ إذا عظُمَ بطنُه وأخذَ في الأكلِ : قد اسْتكرَش .
قال : وأنكر بعضهُم ذلك في الصبيّ ، فقال يقال للصبيّ : قد اسْتَجفرَ ، إنما يقال : استكرَش الجَديُ ، وكلُّ سَخلٍ يَسْتكرشُ حين يعظمُ بطنُه ، ويشتدُّ أكله .
قال : والكَرشُ لكلّ مُجْترَ ، تؤنثُه العرب بمنزلة المعدة للإنسان ، ولليربوع كرشٌ وللأرنب كرشٌ . قال رؤبة :
طَلْقٌ إِذا استكرشَ ذو التكريش
أَبلجُ صَدَّافٌ عن التّحريش
قال شمر : استكرشَ : تقبض ، وقطّب ، وعبس .
ابن بُزُرْجَ : ثوبٌ أكْراشٌ وثوبٌ أكْباشٌ ، وهو من برود اليمن ، وبينهم رحم كرشاءُ أي بعيدةٌ .
وقال غيرُه : ما وجَدتُ إلى ذلك الأمر فا كَرِشٍ أي لم أجِد إِليه سبيلاً .
وامرأةٌ كَرْشاءُ : واسعةُ البطن .
ويقال : كَرِشَ الجِلد يَكْرَشُ كَرشاً إذا مسَّتْه النارُ فانْزَوَى ، والمُكرَّشةُ مِن طعام البادِين : أَنْ يُؤخذ اللحم الأشْمَط فيهَرَّم تهرِيماً صِغاراً ويُقَطَّع عليه شحمٌ ثم تُقوَّر قطعةُ كَرِشٍ من كرِش البعير ويُغسل ويُنظَّف وجهُه الأملس الذي لا فَرْثَ فيه ويُجعل فيه اللحمُ المُهَرَّم ويُجمَع أطرافُه ويُخَلّ عليه بخلالٍ وتُحفَر له إِرَةٌ ويُطْرَح فيها الرِّضافُ ويوقَد عليها حتى تَحمَى وتَحْمَرَّ فتصيرَ كالنار ثم يُنَحَّى الجمرُ عنها وتُدْفَن المُكرَّشةُ فيها ويُجعل فوقها مَلَّةٌ حاميةٌ ثم يوقَد فوقها بحطبٍ جزْلٍ ثم يُترك حتى يَنْضَج فتَخرج وقد طابت وصارت كالقطعة الواحدة فتُؤكل طيِّبة . يقال : كَرّشوا لنا تَكْرِيشاً .
والكَرِشُ من نبات الرِّياض والقِيعانِ أَنْجَعُ مَرتعٍ وأمرؤه تَسْمَنُ عليه الإبل وتغزُرُ ، وكذلك الخيلُ تَسمنُ عليه يَنْبُتُ في الشتاء ويَهِيجُ في الصَّيف .
شكر : قال الليث : الشُّكْرُ : عِرفانُ الإحسانِ ونَشرُه ، وحَمْدُ مُوليهِ ، وهو الشُّكور أيضاً ، والشُّكُورُ من الدَّوابِّ : ما يكفيهِ للسِّمَنِ العلفُ القليلُ ، والشَّكِرَةُ من الحَلائِبِ : التي تصيبُ حظّاً من بقلٍ أو مرعًى فتغْزُرُ عليه بعد قلةِ لبنٍ . وإِذا نزلَ القومُ منزلاً فأصابتْ نَعَمُهُمْ شيئاً من البُقول فَدَرَّتْ ، قيل : أَشْكَرَ القومُ ، وإِنهم ليحتلِبُونَ شَكْرَةً جَزْم ، وقد شَكِرَتِ الحَلُوبَةُ شَكَراً ، وأنشد :
نَضْرِبُ دِرَّاتِهَا إِذا شَكِرَتْ
بأَقْطِهَا والرِّخَاَف نسلؤها
والرَّخْفَةُ : الزُّبْدَةُ ، والشَّكِيرُ من الشَّعرِ والنباتِ : ما يَنْبُت من الشَّعر بين الضفائرِ ، والجميعُ : الشُّكُرُ . وأنشد :
وبيْنَا الفتى يَهْتَزُّ للعَين نَاضِراً
كَعُسْلُوجَةٍ يَهْتزُّ منها شَكِيرُها
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الشَّكِيرُ : ما ينبتُ في أصلِ الشجرِ من الورقِ ليس بالكِبار ، والشكيرُ من الفَرْخِ : الزَّغَبُ .
( سلمة عن الفراء ) : يقال : شَكِرَتِ الشجرةُ وأَشْكَرَت إذا خرج فيها الشيء .
وحدثنا محمد بنُ إسحاق ، قال : حدثنا يعقوبُ الدَّوْرَقِيُّ ، قال : حدثنا الحارثُ بن مُرَارَةَ الحنفيُّ ، قال : حدثنا المأثور بن سِرَاج بن مَجَّاعَةَ ، وطريفُ بن سلاَمة بن نوحِ بن مَجَّاعَةَ والأَفْوَاقُ بنت الأغرِّ أن مَجَّاعَةَ أتى رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) فقال قائلهم :
ومَجَّاعُ اليَمَامَةِ قد أَتَانَا
يُخَبِّرُنَا بما قال الرَّسُولُ
فأعطينا المَقَادَة واستقمنا
وكانَ المَرْء يسْمَعُ ما يقولُ
فأَقْطَعَهُ رسولُ الله ( صلى الله عليه وسلم ) وكتبَ له بذلك كتاباً :
بسم الله الرحمن الرحيم
هذا كتابٌ كتبه محمدٌ رسولُ الله لمَجَّاعَة بن مُرارةَ بن سُلمى : أَنِّي أقطعْتُكَ الفَوْرَة وعَوَانةَ من العَرَمَةِ والحُبَلِ فمن حاجَّك فإِليَّ .
قال : فلما قُبِضَ رسولُ الله ( صلى الله عليه وسلم ) وفَدَ على أبي بكرٍ فأَقطعهِ الخِضْرِمَة ثمَّ وفدَ على عمر فأقطعهُ الريا بِالحَجْرِ . ثم إن هلالَ بن سراجِ بن مَجَّاعة وفد إلى عُمر بن عبد العزيز بكتاب رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) بعدَما استُخلف فأَخذهُ عمر فقبَّله ووضعه على عينيه ومَسَحَ به وجههُ رجاءَ أن يصيبَ وجههُ موضِعَ يَدِ رسولِ الله ( صلى الله عليه وسلم ) فَسَمَرَ عنده هِلالٌ ليلةً فقال له : يا هلالُ ، أَبَقِيَ من كهُولِ بني مَجَّاعَةَ أَحَدٌ ؟ قال : نعمْ وشَكِيرٌ كثيرٌ . فضحك عمر ، وقال : كلِمَةٌ عربيةٌ ، قال ، فقال جُلَساؤهُ : وما الشَّكِيرُ يا أمير المؤمنين ؟ قال : أَلمْ ترَ إلى الزَّرْعِ إِذا زَكا فأَخرجَ فنبتَ في أصوله فذلكم الشّكِيرُ ، ثم أجازهُ وأعطاه وأكرمه وأعطاه في فرائضِ العِيَال ، والمُقَاتِلَة .
( قلت ) : أراد بقوله : وشكِيرٌ كثيرٌ أي ذريةٌ صغارٌ شبههم بشكِيرِ الزَّرْع وهو ما نبتَ منه صغاراً في أصوله .
( أبو عبيد عن الأصمعي ) قال : الشّكِرَةُ : الممتلئةُ الضّرْع من النُّوقِ .
وقال الحُطَيْئَةُ يصف إبلاً غزاراً :
إذا لم يكن إلاّ الأمالِيسُ أصبحتْ
لها حُلَّقٌ ضَرَّاتُها شَكِرَات
قال العجاج يصف رِكاباً أَجْهضت أولادَها :
والشّدَ نِيّاتُ يُسَاقِطْنَ النُّعَرْ
حُوصَ العيونِ مُجْهِضَاتٍ ما استَطَرْ
منهنَّ إتمامُ شكيرٍ فاشْتَكَرْ
ما استطرَّ من الطر يقال طرَّ شعره أي نبت ، وطر شاربه مثله يقول : ما استطر منهم إتمام يعني بلوغ التمام والشكير : ما نبت صغيراً فأشكر صار شكيراً .
بِحَاجِبٍ ولا قَفَاً ولا أَزْبَأَرّ
منهن سيساء ولا استغشى الوبر
( أبو عبيد عن الأصمعي ) : اشْتَكَرَتِ السَّماءُ وحَفَلتْ واغْبَرَّت ، كل ذلك من حين يجدُّ وقعُ مطرِها ويشتدُّ . وأنشد غيره لامرىء القيس :
فترى الوَدَّ إذا ما أشْجَذَتْ
وتُوَاريه إذا ما تَشْتَكِر
واشتكرت الريحُ إذا اشتدَّ هُبُوبُها . وقال ابن أحمر :
المُطْعِمُونَ إِذا ريحُ الشِّتَا اشتكرت
والطّاعِنُون إذا ما استلحمَ البطلُ
واشتكَرَ الحرُّ والبردُ كذلك . وقال الشاعر :
غَداةَ الخِمْسِ واشْتكرَتْ حَرُورٌ
كأنّ أَجيجَها وهَجُ الصِّلاءِ
وشَكْرُ المرأة : فرجُها .
ومنه قول يحيى بن يعمَرَ لرجلٍ خاصَمته إِليه امرأتُهُ في مالها مَهْرِها ( أَإِنْ سأَلَتْك ثَمنَ شكرِها وشَبْرِكَ أَنشأَتَ تَطُلُّها وتَضْهَلُهَا ) .
وقال الشاعر يصف امرأة أنشده ابن السكيت :
صَنَاعٌ بإشفَاها حَصانٌ بشكرها
جوادٌ بزادِ الرّكب والعِرقُ زاخرُ
ويقال للفِدْرة من اللحم إذا كانت سمينةً : شَكْرَى . قال الرَّاعي :
تَبيتُ المحالُ الغُرُّفى حَجَراتها
شكارَى مَرَاها ماؤُها وحديدها
أراد بحديدها مِغْرَفَةً من الحديد تُساط القدرُ بها وتُغْتَرَفُ بها إِهالتها .
وقال أبو سعيد يقال : فاتحْتُ فلاناً الحديثَ وكاشرتُهُ بمعنى واحد .
قال : وشاكرتُه : أريتُه أنِّي لهُ شاكرٌ .
وقال الليث : يَشْكُرُ : قبيلةٌ من رَبيعةَ . وشاكر : قبيلةٌ من هَمْدَانَ في اليمن .
( عمرو عن أبيه ) : الشِّكارُ : فروجُ النساءٍ واحدها : شَكْرٌ .
والشَّكورُ من أسماءِ الله جلّ وعزّ معناه أنه يزكو عنده القليلُ من أعمال العباد فيُضَاعفُ لهم به الجزاء . قال ذلك أبو إسحاقَ الزَّجاجُ .
وأما الشكورُ من عباد الله فهو الذي يجتهدُ في شكر ربِّه بطاعته وأدائه ما وُظِّفَ عليه من عبادته .
قال الله جلّ وعزّ : ( وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُو ( صلى الله عليه وسلم )
1764 اْ ءَالَ دَاوُودَ شُكْراً وَقَلِيلٌ مِّنْ ) ( سبأ : 13 ) نُصِبَ قوله شكراً لأنه مفعولٌ له كأنه قال : اعملوا للَّهِ شكراً ، وإن شئت كان منصوباً على أنه مصدرٌ مؤكدٌ . وعشبٌ مَشْكَرَةٌ : مَغْزَرةٌ للبن .
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : المِشكارُ من النُّوقِ : التي تغزُرُ في الصَّيف وتنقطعُ في الشِّتاء والتي يدوم لَبَنها سنتها كلها ، يقال لها : رَفُودٌ ، ومَكودٌ ، ووَشولٌ ، وصفيٌّ .
شرك : قال الله جلّ وعزّ مُخْبِراً عن عبده لُقمانَ الحكيم أنهُ قال لابنه : ( وَهُوَ يَعِظُهُ ياَبُنَىَّ لاَ تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ ) ( لقمان : 13 ) والشرك : أن تجعل لله شريكاً في رُبُوبيَّته ، تعالى الله عن الشُّركاءِ والأنداد ، وإنما دخلت الباءُ في قوله : ( يَعِظُهُ ياَبُنَىَّ لاَ ( لأن معناه لا تعدل به غيره فتجعلَه شريكاً له ، وكذلك قولُهُ :
) بِمَآ أَشْرَكُواْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً ) ( آل عمران : 151 ) لأن معناه عدلوا به ، ومن عدل بالله شيئاً من خلقه فهو مشركٌ لأن الله واحدٌ لا شريكَ له ولا ندَّ ولا نديد .
وقال الليث : الشِّرْكةُ : مُخالطة الشَّرِيكين . يقالُ : اشْتَركْنَا بمعنى تَشاركنا وجمع الشَّرِيكِ : شُرَكاءُ ، وأشراكٌ . وقال لبيد :
تَطِيرُ عَدَائِدُ الأشْرَاكِ شَفْعاً
وَوِتراً والزَّعامةُ لِلْغُلامِ
يقال : شَرِيكٌ وأشْرَاكٌ كما قالوا : يتيمٌ وأيتامٌ ، ونصيرٌ وأنصارٌ ، والأشراكُ أيضاً جمع الشِّرْكِ ، وهو النصيبُ كما يقال : قِسمٌ وأقسامٌ ، فإن شئت جعلت الأشْرَاكَ في بيت لبيد جمع شريكٍ ، وإن شئت جعلته جمع شِرْكٍ وهو النصيبُ .
وقال الليث : يقال : هذه شَرِيكَتِي ، ويقال في المصاهرة : رَغِبنا في شِرْكِكُم ، أي في مصاهرتكُم .
قلتُ : وسمعتُ بعض العرب يقول : فلانٌ شَرِيك فلانٍ إذا تزوَّج بابنتِه أو بأخته ، وهو الذي يُسَمِّيه الناسُ : الخَتَنَ .
قلت : وامرأة الرجلِ : شريكتُه ؛ وهي جارَتُه ، وزوجها جارُها وهذا يدلُّ على أنَّ الشَّرِيكَ جارٌ وأنه أقرب الجيران .
وقال الليث الشِّرَاكُ : سَيْرُ النَّعْل .
( أبو عبيد عن أبي زيد ) : يقال مِنَ الشِّرَاكِ : شرَّكْت النَّعْلَ وأشْرَكْتها إذا جعلتَ لها شِرَاكاً .
وقال ابن بُزُرْجَ : شَرِكَتِ النَّعّلُ وشَسِعَتْ وزَمَّت إذا انقطع كلُّ ذلك منها .
( أبو عبيد عن الأصمعي ) : الْزَمْ شَرَكَ الطريق ، الواحدةُ : شَرَكةٌ ، وهي أَنْسَاعُ الطريق .
وقال غيره : هي أخاديدُ الطريق ، ومعناهما واحدٌ ، وهي ما حَفرت الدَّوابُّ بقوائمها في مَتْنِ الطريق ، شَرَكةٌ هاهُنا ، وأخرى بِجَنْبِها .
وقال شمر : أُمُّ الطريق ، مُعظمُه وبُنَيَّاتُه : أشْرَاكٌ صغارٌ تتشعَّبُ عنه ثم تنقطع .
( الأصمعي ) : يقال : لطَمهُ لطْماً شُرَكِيّاً أي متتابعاً ، ولطمهُ لطمَ المُتَنَقِّشِ وهو البعير تدخلُ في يده الشَّوْكةُ فيضرِبُ بها الأرض ضرباً شديداً ، فهو حينئذ مُتَنَقشٌ .
وقال : وماءٌ ليس فيه أشْرَاكٌ أي ليس فيه شُرَكاءُ ، واحدها شِرْكٌ .
قال : ورأيت فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يُحَدِّث نفسه أي أن رأيه مُشترَكٌ ليس بواحدٍ .
ويقال : الكلأُ في بني فلانٍ شُرُكٌ أي طرائقُ ، واحدها شِرَاكٌ ، ويقال : شَرَكهُ في الأمر يَشْرَكُهُ : إذا دخل معه فيه ، وأشْرَكَ فلانٌ فلاناً في البيع إذا أدخله مع نفسه فيه .
وقال الليث : شَرَكُ الصَّائدِ : حِبالته يرتبكُ
فيها الصَّيد ، والواحدة شَرَكةٌ .
ورُوي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( الناس شُرَكاءُ في ثلاثٍ : الكَلأِ والماءِ والنّارِ ) .
قلت : ومعنى النار : الحطبُ الذي يُسْتَوْقَدُ به ، ويؤخذ من عَفْوِ البلادِ ، وكذلك الماءُ الذي يَنْبُعُ من منبعٍ غير مملوكٍ ، والكلأ الذي منبته غير مملوك والناس فيه مُسْتَوُون ، والفريضة التي تسَمَّى المُشْتَرَكةَ ، وهي زوجٌ وأمٌ وأخوانِ لأُمَ وأخوانِ لأبٍ وأُمٍ ، للزوج النصف ، وللأُم السدس ، وللأَخوين للأُم الثلث ويَشْرَكُهُم بنو الأب والأم ، لأن الأب لمَّا سَقَط سَقَطَ حُكْمه ، وكان كمن لم يكن ، وصاروا بني أُمَ معاً ، وهذا قول زيد بن ثابت ، وكان عمرُ حَكَم فيها بأن جعل الثلث للإخوة للأم ولم يجعل للإخوة للأَب والأم شيئاً فراجعه في ذلك الإِخوة للأَب والأم ، وقالوا له : هَبْ أبانا كان حِماراً فأشركنا بقرابة أُمِّنا ، فأَشرك بينهم فسمِّيت الفريضة مُشَرَّكةً .
وقال الليث : هي المُشْتَرَكةُ .
وقال أبو العباس في قول الله جلَّ وعزَّ : ( وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ ) ( النحل : 100 ) معناه : الذين صاروا مشركين بطاعتهم للشيطان وليس المعنى أنهم آمنوا بالله وأشركوا بالشيطان ، ولكن عَبدوا الله وعبدوا معه الشيطان فصاروا بذلك مُشركين ليس أنهم أشركوا بالشيطان وآمنوا بالله وحده ، رواه عنه أبو عمرَ الزاهد .
قال : وعرضتُه على المُبَرّد : فقال : مُتْلَئِبٌّ صحيحٌ .
رشك : قال الليث : الرّشْكُ اسم رجلٍ يقال له يزيدُ الرِّشْك ، وكان أحسبَ أهلِ زمانه ، فكان الحسنُ البصريُّ إذا سُئِل عن حساب فريضة قال : علينا بيانُ السِّهام وعَلَى يزيدَ الرِّشْكِ الحسابُ .
قلت : ما أرى الرِّشْكَ عربياً وأراه لقباً لا أصل له في العربيَّة .

##### Türkçe

ك ش ر
**كشر** ، **كرش** ، **شكر** ، **شرك** ، **رشك** : kullanımdadır.

**كشر** : **الليث** dedi ki: **الكَشْرُ**: tebessüm sırasında dişlerin görünmesidir. Ve şu beyiti okudu:
İnne mine’l-ihvâni ihvâne kişratin
ve ihvâne keyfe’l-hâlu ve’l-hâlu kulluhu

Dedi ki: ve **الفِعْلةُ** , **فاعل**’in masdarında gelir. Dersin ki: **هاجرَ** **هِجرةً** ve **عاشر** **عِشرةً**.
Dedi ki: bu kuruluş ancak, **الإفتعالُ**’ın **تفاعلا**’nın tamamına girdiği şeyde olur.
Ve **أَبو الدُّقيشِ** iddia etti: **الكَاشِرَ** , **البُضْع**’dan bir türdür.
Denir: **باضَعَها** **بُضعاً كاشِراً**; ve ondan bir fiil türetilmez.

Ve **أَبي الدَّرداءِ**’dan rivayet edildi ki o dedi: “Biz, birtakım kimselerin yüzlerine karşı mutlaka **نَكْشِرُ** ederiz; hâlbuki kalplerimiz onları mutlaka **تَقْلِيَهُم**.” Yani: yüzlerine karşı tebessüm ederiz.

Ve denir: **كَشَرَ** yırtıcı hayvan, dişini gösterdiğinde; eğer **هَرَّ** ettiyse **للخِرَاشِ**. Ve **كَشرَ** falan, falana karşı; eğer ona karşı **تنّمرَ** etti ve onu **أَوْعدَه** ettiyse; sanki o bir yırtıcı hayvandır.

( **ثعلب**’den, **ابن الأعرابي**’den ) dedi ki: **العُنْقودُ** üstündeki şey yenilip atıldığında, o **الكَشَرُ**’dur. Dedi ki: ve **الكشَرُ**: kuru ekmektir.
Dedi: ve denir: **كَشِرَ**; eğer kaçtıysa. Ve **كشَرَ**; eğer dişlerini göstererek güldüyse.

**كرش** : Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet edildi ki o dedi: “**الأنصارُ** benim **كَرِشي** ve **عَيبَتِي**’dir.”
**أبو عبيد** dedi: **أبو زيد** dedi: denir: onun üzerinde insanlardan bir **كرشٌ** vardır; yani bir topluluk. Sanki o, “onlar benim topluluğum ve güvendiğim ve dayandığım arkadaşlarımdır” demek istedi.
Dedi; ve **الأحمرُ** dedi: onlar dağınık bir **كَرِشٌ**’tir.
Ve **الليث** dedi: **كَرِش** adamın: küçük çocuklarından olan ailesidir.

Ve denir: dağınık bir **كَرشٌ**; yani küçük çocuklar. Ve falan, falanca ile evlendi de ona karnını ve **كَرِشها**’sını saçtı; yani çocuğu çoğaldı. Ve **أَتانٌ كَرْشاءُ**: iki böğrü iri olan.
Ve şişkin yanlı kovaya **كرشاءُ** denir. Ve adamın yüz derisi **تكَرَّشَ** eder; eğer büzüşürse; bu her deri için söylenir.
Ve çocuğa, karnı büyüyüp yemeye başladığında denir: “**اسْتكرَش** etti.”

Dedi: ve bazısı bunu çocuk hakkında inkâr etti; dedi ki: çocuğa denir: “**اسْتَجفرَ** etti.” Ancak denir: **استكرَش** oğlak; ve her yavru, karnı büyüyüp yemesi şiddetlendiğinde **يَسْتكرشُ** eder.
Dedi: ve **الكَرشُ** her geviş getiren içindir; Araplar onu, insan için mide konumunda müennes yaparlar. Ve jerboa için bir **كرشٌ** vardır; ve tavşan için bir **كرشٌ** vardır. **رؤبة** dedi:
Talqun izâ istakraşa ذو التكريش
ablacu saddâfun ani’t-tahrîş

**شمر** dedi: **استكرشَ**: büzüştü, kaşlarını çattı ve surat astı.
**ابن بُزُرْجَ**: **ثوبٌ أكْراشٌ** ve **ثوبٌ أكْباشٌ**; o Yemen’in çizgili kumaşlarındandır. Ve aralarında uzak bir akrabalık vardır; yani **كرشاءُ**.
Ve başkası dedi: o işe bir **كَرشٍ** kadar bile yol bulmadım; yani ona bir yol bulmadım.
Ve **امرأةٌ كَرْشاءُ**: karnı geniş olan.

Ve denir: **كَرشَ** deri, **يَكْرَشُ** **كَرشاً**; eğer ateş ona dokunur da büzüşürse. Ve **المُكرَّشةُ** , **طعام البادِين**’dendir: alacalı et alınır da küçük küçük doğranır; üzerine iç yağ doğranır; sonra devenin **كرِش**’inden bir **كَرِشٍ** parçası oyulur; yıkanır; içinde pislik olmayan düz yüzü temizlenir; içine doğranmış et konur; uçları bir araya getirilir; şişlerle üzerine şiş geçirilir; onun için bir çukur kazılır; içine kızgın taşlar atılır; üzerine ateş yakılır; ısınır ve kızarır da ateş gibi olur; sonra köz ondan uzaklaştırılır; **المُكرَّشةُ** onun içine gömülür; üstüne kızgın bir kül örtüsü konur; sonra üstünde iri odunla ateş yakılır; sonra pişinceye kadar bırakılır; çıkar, güzel kokmuş ve tek parça gibi olmuş olur; güzelce yenir. Denir: bize bir **تَكْرِيشاً** **كَرّشوا**.

Ve **الكَرِشُ**; çayır ve düzlük bitkilerindendir: en faydalı otlak ve en hoş olanıdır; develer onun üzerinde semirir ve sütü çoğalır; atlar da onun üzerinde semirir. Kışın biter, yazın kurur.

**شكر** : **الليث** dedi: **الشُّكْرُ**: iyiliği bilmek ve onu yaymaktır; onu yapanı övmektir; o aynı zamanda **الشُّكور**’dur. Ve binek hayvanlarından **الشُّكُورُ**: az yem ona semirmeye yeten. Ve sağmal hayvanlardan **الشَّكِرَةُ**: bir miktar ot veya otlak bulup, az sütten sonra onunla sütü çoğalan. Ve kavim bir yere konup hayvanları otlardan bir şey bulup sütü akıttığında denir: kavim **أَشْكَرَ** etti. Ve onlar kesinlikle kesin bir **شَكْرَةً** sağarlar. Ve sağmal hayvan **شَكَراً** **شَكِرَت**. Ve şu beyiti okudu:
Nadribu dirrâtihâ izâ şakirat
bi-aqti-hâ wa’r-rikhâf nasla’uhâ

Ve **الرَّخْفَةُ**: tereyağıdır. Ve saçtan ve bitkiden **الشَّكِيرُ**: örgüler arasında saçtan biten şeydir; çoğulu: **الشُّكُرُ**. Ve şu beyiti okudu:
Wa-baynâ’l-fatâ yahtazzu li’l-‘ayn nâdiran
ka-‘uslûjatin yahtazzu minhâ shakîruhâ

( **ثعلب**’den, **ابن الأعرابي**’den ): **الشَّكِيرُ**: ağacın dibinde büyük olmayan yapraktan biten şeydir. Ve civcivden **الشكيرُ**: ince tüylerdir.
( **سلمة**’den, **الفراء**’dan ): denir: ağaç **شَكِرَت** ve **أَشْكَرَت**; eğer onda bir şey çıktıysa.

Bize **محمد بنُ إسحاق** haber verdi; dedi: bize **يعقوبُ الدَّوْرَقِيُّ** haber verdi; dedi: bize **الحارثُ بن مُرَارَةَ الحنفيُّ** haber verdi; dedi: bize **المأثور بن سِرَاج بن مَجَّاعَةَ** ve **طريفُ بن سلاَمة بن نوحِ بن مَجَّاعَةَ** ve **الأَفْوَاقُ بنت الأغرِّ** haber verdi ki: **مَجَّاعَةَ** Allah’ın Elçisi’ne ( صلى الله عليه وسلم ) geldi; onların bir söyleyeni dedi ki:
Wa-Majjâ‘u’l-yamâmati qad atânâ
yukhabbirunâ bimâ qâla’r-rasûlu
fa-a‘ṭaynâ’l-maqâdata wa’staqamnâ
wa-kâna’l-mar’u yasma‘u mâ yaqûlu

Bunun üzerine Allah’ın Elçisi ( صلى الله عليه وسلم ) ona bir yer verdi ve bununla ilgili ona bir yazı yazdı:
Bismillâhi’r-Rahmâni’r-Rahîm
Bu, Muhammed Allah’ın Elçisi’nin, **مَجَّاعَة بن مُرارةَ بن سُلمى** için yazdığı kitaptır: sana **الفَوْرَة**’yi ve **عَوَانةَ**’yi, **العَرَمَة** ve **الحُبَل**’den verdim; kim seninle çekişirse, bana gelsin.

Dedi: Allah’ın Elçisi ( صلى الله عليه وسلم ) vefat edince, **أبي بكرٍ**’e heyet olarak geldi; o da ona **الخِضْرِمَة**’yi verdi. Sonra **عمر**’e heyet olarak geldi; o da ona **الريا بِالحَجْرِ**’i verdi. Sonra **هلالَ بن سراجِ بن مَجَّاعة** , halife olduktan sonra Allah’ın Elçisi’nin ( صلى الله عليه وسلم ) kitabıyla **عُمر بن عبد العزيز**’e heyet olarak geldi; **عمر** onu aldı, öptü, iki gözü üzerine koydu ve onunla yüzünü meshetti; Allah’ın Elçisi’nin ( صلى الله عليه وسلم ) elinin yeri yüzüne isabet etsin diye. **هِلالٌ** onun yanında bir gece sohbet etti; ona dedi ki: “Ey **هلالُ** , **بني مَجَّاعَةَ**’nin yaşlılarından biri kaldı mı?” Dedi: “Evet; ve çok **وشَكِيرٌ**.” **عمر** güldü ve dedi: “Arapça bir kelime.” Dedi; meclisindekiler dedi ki: “Ey müminlerin emiri, **الشَّكِيرُ** nedir?” Dedi: “Ekin olgunlaşıp da köklerinde çıkıp bittiğini görmedin mi? İşte o **الشّكِيرُ**’dir.” Sonra ona geçiş izni verdi, ona verdi, onu ikram etti; ona, ailelerin ve savaşçıların farz paylarında verdi.

( Dedim ): “ve çok **وشكِيرٌ**” sözüyle, küçük çocuklar zürriyeti kastetti; onları, ekinin **شكِير**’ine benzetti; o da köklerinde küçük olarak biten şeydir.

( **أبو عبيد**’den, **الأصمعي**’den ) dedi: **الشّكِرَةُ**: develerden memesi dolu olan.
Ve **الحُطَيْئَةُ** bol sütlü develeri vasfederek dedi:
Idhâ lam yakun illâ’l-amâlîsu aṣbaḥat
lahâ ḥullaqun ḍarrâtuhâ shakirât

**العجاج** yavrularını düşürmüş binekleri vasfederek dedi:
Wa’sh-shadda niyyâtun yusâqiṭna’n-nu‘ar
ḥûṣa’l-‘uyûni mujhiḍâtin mâ’staṭar
minhunna itmâmu shakîrin fa’shtakar

**ما استطرَّ**: **الطر**’dan; denir: **طرَّ** saçı; yani bitti. Ve **طر** bıyığı da böyledir. Diyor ki: onlardan **إتمام**’dan **ما استطر**; yani tamamlığa erişme. Ve **الشكير**: küçük olarak biten şeydir; sonra **أشكر** edince **شكيراً** olur.

Biḥâjibin wa-lâ qafâ wa-lâ azba’arّ
minhun sîsâ’u wa-lâ’staghshâ’l-wabar

( **أبو عبيد**’den, **الأصمعي**’den ): **اشْتَكَرَتِ السَّماءُ**; doldu ve tozlandı; bunların hepsi, yağmurunun düşüşü yenilenip şiddetlendiği zamandan itibaren. Ve başkası **امرئ القيس** için okudu:
Fatarâ’l-wudda idhâ mâ ashjadhat
wa-tuwârîhi idhâ mâ tashtakir

Ve rüzgâr **اشتكرت** eder; eğer esişi şiddetlenirse. Ve **ابن أحمر** dedi:
Al-muṭ‘imûna idhâ rîḥu’sh-shitâ’ishtakarat
wa’ṭ-ṭâ‘inûna idhâ mâ’stalaḥama’l-baṭalu

Ve sıcak ve soğuk da böyle **اشتكَرَ** eder. Ve şair dedi:
Ghadâta’l-khamsi wa’shtakarat ḥarûrun
ka-anna ajîjahâ wahju’ṣ-ṣilâ’i

Ve **شَكْرُ** kadının: ferci.
Bundan, **يحيى بن يعمَرَ**’in, karısı mehr malı hakkında ona davacı olarak gelen bir adama sözü: “Eğer senden onun **شكرِها**’sının ve senin bir karışının bedelini isterse, onu uzatıp geciktirmeye ve onu şaşırtmaya mı başlarsın?”

Ve şair, **ابن السكيت**’in okuduğu üzere bir kadını vasfederek dedi:
Ṣanâ‘un bi-ishfâhâ ḥaṣânun bi-shakrihâ
jawâdun bi-zâdi’r-rakbi wa’l-‘irqu zâkhiru

Ve etten bir parça semiz olduğunda ona denir: **شَكْرَى**. **الرَّاعي** dedi:
Tabîtu’l-maḥâlu’l-ghurrufâ ḥajarâtuhâ
shakârâ marâhâ mâ’uhâ wa-ḥadîduhâ

**حديدها** ile, demirden bir kepçeyi kastetti; onunla tencere karıştırılır ve onunla yağı alınır.

**أبو سعيد** dedi: denir: falanla sözü açtım ve ona **كاشرتُهُ**; ikisi aynı anlamdadır.
Dedi: ve ona **شاكرتُه**: ona, ona şükreden olduğumu gösterdim.
Ve **الليث** dedi: **يَشْكُرُ**: **رَبيعةَ**’dan bir kabiledir. Ve **شاكر**: Yemen’de **هَمْدَانَ**’dan bir kabiledir.
( **عمرو**’dan, babasından ): **الشِّكارُ**: kadınların ferçleri; tekili: **شَكْرٌ**.

Ve **الشَّكورُ** , Allah’ın (azze ve celle) isimlerindendir; manası: kulların amellerinden az olan, onun yanında artar; bununla onlara karşılığı katlar. Bunu **أبو إسحاقَ الزَّجاجُ** söyledi.
Allah’ın kullarından **الشكورُ** ise, Rabbine itaatle ve üzerine vazife kılınan ibadetini eda etmekle şükretmede gayret edendir.

Allah (azze ve celle) dedi: “( وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُو ( صلى الله عليه وسلم )
1764 اْ ءَالَ دَاوُودَ شُكْراً وَقَلِيلٌ مِّنْ ) ( سبأ : 13 )” **شكراً** sözü mansub kılındı; çünkü o, onun için mef’uldür; sanki dedi ki: Allah için şükür olarak amel edin. İstersen, onu, pekiştiren masdar olduğu için mansub kılarsın. Ve **عشبٌ مَشْكَرَةٌ**: süt için bol verimli.
( **ثعلب**’den, **ابن الأعرابي**’den ): develerden **المِشكارُ**: yazın sütü çoğalan ve kışın kesilen; ve sütü bütün yılı devam eden; ona denir: **رَفُودٌ** , **مَكودٌ** , **وَشولٌ** , **وصفيٌّ**.

**شرك** : Allah (azze ve celle), hikmet sahibi kulu **لُقمانَ**’dan haber vererek, onun oğluna dediğini söyledi: “( وَهُوَ يَعِظُهُ ياَبُنَىَّ لاَ تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ ) ( لقمان : 13 )”. Ve **الشرك**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmandır. Allah, ortaklardan ve benzerlerden yücedir. Ve “( يَعِظُهُ ياَبُنَىَّ لاَ )” sözünde **الباءُ** ancak, manası “onunla başkasını denk tutma da onu ona ortak kılma” olduğu için girdi. Ve bunun gibi onun sözü:
“( بِمَآ أَشْرَكُواْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً ) ( آل عمران : 151 )” çünkü manası: onunla denk tuttular. Ve Allah’a, yaratıklarından bir şeyi denk tutan kimse müşriktir; çünkü Allah birdir; onun ortağı yoktur, dengi yoktur, benzeri yoktur.

Ve **الليث** dedi: **الشِّرْكةُ**: iki ortağın karışmasıdır. Denir: **اشْتَركْنَا**; **تَشاركنا** manasında. Ve **الشَّرِيكِ**’in çoğulu: **شُرَكاءُ** ve **أشراكٌ**. Ve **لبيد** dedi:
Taṭîru ‘adâ’idu’l-ashrâki shaf‘an
wa-witran wa’z-za‘âmatu li’l-ghulâmi

Denir: **شَرِيكٌ** ve **أشْرَاكٌ**; onların “**يتيمٌ** ve **أيتامٌ**; **نصيرٌ** ve **أنصارٌ**” dedikleri gibi. Ve **الأشراكُ** ayrıca **الشِّرْكِ**’in çoğuludur; o da paydır; “**قِسمٌ** ve **أقسامٌ**” denildiği gibi. İstersen, **لبيد**’in beytindeki **الأشْرَاكَ**’ı **شريكٍ**’in çoğulu yaparsın; istersen onu, pay olan **شِرْكٍ**’in çoğulu yaparsın.

Ve **الليث** dedi: denir: “bu benim **شَرِيكَتِي**’mdir.” Ve dünürlükte denir: “sizin **شِرْكِكُم**’a rağbet ettik”; yani sizinle dünür olmaya.
Dedim: bazı Araplardan işittim: falan, falanın **شَرِيك**’idir; eğer onun kızıyla veya kız kardeşiyle evlenmişse; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır.
Dedim: adamın karısı: onun **شريكتُه**’dur; o, onun komşusudur; ve kocası onun komşusudur. Bu, **الشَّرِيكَ**’in komşu olduğuna ve onun en yakın komşu olduğuna delalet eder.

Ve **الليث** dedi: **الشِّرَاكُ**: ayakkabının kayışı.
( **أبو عبيد**’den, **أبي زيد**’den ): **الشِّرَاكِ**’tan denir: ayakkabıyı **شرَّكْت** ettim ve onu **أشْرَكْتها** ettim; eğer ona bir **شِرَاكاً** yaptıysan.
Ve **ابن بُزُرْجَ** dedi: ayakkabı **شَرِكَت** etti, **شَسِعَتْ** etti ve **زَمَّت** etti; eğer bunların hepsi ondan kopmuşsa.

( **أبو عبيد**’den, **الأصمعي**’den ): “yolun **شَرَكَ**’ına yapış”; tekili: **شَرَكةٌ**; o, yolun kayışlarıdır.
Ve başkası dedi: o, yolun hendekleridir; ikisinin manası birdir. O, hayvanların ayaklarıyla yolun sırtında kazdığı şeydir: burada bir **شَرَكةٌ** ve yanında bir başkası.
Ve **شمر** dedi: yolun anası, büyüğü; ve onun küçük yolları: ondan dallanıp sonra kesilen küçük **أشْرَاكٌ**’tır.

( **الأصمعي** ): denir: onu **لطْماً شُرَكِيّاً** tokatladı; yani peş peşe. Ve onu, **المُتَنَقِّشِ**’in tokatlaması gibi tokatladı; o, eline diken giren devedir; onunla yere şiddetli vurur; o sırada o **مُتَنَقشٌ**’tur.
Ve dedi: ve içinde **أشْرَاكٌ** olmayan su; yani içinde ortaklar olmayan; tekili: **شِرْكٌ**.
Dedi: falanı **مُشْتَرَكاً** gördüm; eğer kendi kendine konuşuyorsa; yani onun görüşü **مُشترَكٌ**’tır, tek değildir.

Ve denir: falan oğullarında ot **شُرُكٌ**’tur; yani yollar; tekili: **شِرَاكٌ**. Ve denir: onu işte **شَرَكهُ** eder, **يَشْرَكُهُ**; eğer onunla birlikte ona girdiyse. Ve falan, falanı satışta **أشْرَكَ** etti; eğer onu kendisiyle birlikte ona dahil ettiyse.
Ve **الليث** dedi: avcının **شَرَكُ**’u: avın dolaşıp kaldığı tuzağıdır; tekili **شَرَكةٌ**’dır.

Ve Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet edildi ki o dedi: “İnsanlar üç şeyde **شُرَكاءُ**’dır: **الكَلأِ** , su ve ateş.”
Dedim: ateşin manası: yakılan odun; ülkelerin sahipsiz yerlerinden alınır. Su da böyledir: sahip olunmayan bir kaynaktan fışkıran. Ve **الكلأ**: bitiş yeri sahip olunmayan; insanlar onda eşittir. Ve **المُشْتَرَكةَ** diye adlandırılan farîza: o, bir koca, bir anne, anne bir kardeşler ve baba-anne bir kardeşlerdir. Kocaya yarı; anneye altıda bir; anne bir iki kardeşe üçte bir; baba-anne kardeşleri onlara ortak olur; çünkü baba düştüğünde hükmü düşmüştür; sanki yokmuş gibi olur; hepsi birlikte anne oğulları olur. Bu, **زيد بن ثابت**’in sözüdür. **عمر** onda, üçte biri anne bir kardeşlere verip baba-anne kardeşlere bir şey vermeyerek hükmetmişti; baba-anne kardeşler onu bunda geri çevirdiler ve ona dediler ki: “Babamız bir eşek olsaydı bile, annemizin yakınlığıyla bizi ortak et.” Böylece aralarında ortak etti; farîza **مُشَرَّكةً** diye adlandırıldı.
Ve **الليث** dedi: o, **المُشْتَرَكةُ**’dir.

Ve **أبو العباس** , Allah’ın (azze ve celle) “( وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ ) ( النحل : 100 )” sözü hakkında dedi ki: manası: şeytana itaatleriyle müşrik olan kimselerdir; mana, “Allah’a iman ettiler ve şeytanı ortak koştular” değildir; fakat Allah’a kulluk ettiler ve onunla birlikte şeytana kulluk ettiler; bununla müşrik oldular; “şeytanı ortak koştular ve yalnız Allah’a iman ettiler” değildir. Bunu ondan **أبو عمرَ الزاهد** rivayet etti.
Dedi: onu **المُبَرّد**’e arz ettim; dedi ki: “**مُتْلَئِبٌّ** doğrudur.”

**رشك** : **الليث** dedi: **الرّشْكُ** bir adam adıdır; ona **يزيدُ الرِّشْك** denir; o, zamanının en iyi hesap bileniydi. **الحسنُ البصريُّ** farîza hesabı hakkında sorulduğunda derdi ki: payları açıklamak bize; hesap ise **يزيدَ الرِّشْكِ**’e.
Dedim: **الرِّشْكَ**’ın Arapça olduğunu sanmıyorum; onu, Arapçada aslı olmayan bir lakap görüyorum.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين والراء وما يثلثهما)
(شرز) الشين والراء والزّاء أصلٌ يدلُّ على خلافِ الخَير، في جميع فروعهِ: من هلاك، ومنازَعة وغير ذلك. ومن ذلك قول العرب للعدوّ: أَشْرزَه الله، أي أهلكَه. ورماه بِشَرْزةٍ، أي مَهلكة. ويقال إنَّ المشارَزة كالمصاحبة والمنازعة. والمشارِز: الرجل السيِّئ الخلُق، الشَّديد الخَلْق.
ومن الباب : أَشْرزت [الشيء([1])]، إِذا قطعتَه فلم تصلْه.
(شرس) الشين والراء والسين أصلٌ قريبٌ من الذي قبله. من ذلك الشَّرْس: شِدّة الدَّعْكِ للشّيء. يقال شرَسْتُهُ شَرساً. والشَّريس: الشَّكِس الكثير الخِلاف([2]). ويقال تَشَارَسَ القومُ، إِذا تَعَادَوا([3]). ويقال إنَّ الشِّرْس نبتٌ بَشِع الطّعم. والأشرس: الرَّجُل الجريء على القتال. ويقال إن الشِّراس الرِّباق([4]).
(شرص) الشين والراء والصاد ما أحسب فيه شيئاً * صحيحاً، لأنِّي لا أرى قياسَهَ مطّرِداً. على أنَّهم يقولون إن الشِّرْصَتَيْن([5]): ناحيتا النّاصية مما رقَّ فيه الشَّعَر. ويقال لكلِّ ضخمٍ رِخْو: شِرْواص([6]). ويقال إنَّ الشَّرَص الغَلْظَ من الأرض.
(شرط) الشين والراء والطاء أصلٌ يدلُّ على عَلَمٍ وعلامة، وما قارب ذلك من عَلَم. من ذلك الشَّرَط العَلاَمة. وأشراط الساعة: علاماتُها. ومن ذلك الحديث حين ذكر أشراط الساعة، وهي علاماتها. وسمِّي الشُّرَط لأنّهم جعلوا لأنفسهم عَلامةً يُعرَفون بها. ويقولون: أَشرَطَ فلاَنٌ نفسَه للهَلكة، إِذا جعلَها عَلَمَاً للهلاك. ويقال أَشْرَطَ من إِبله وغنمه، إِذا أعدَّ منها شيئاً للبيع. قال الشاعر:([7])
فأَشْرَطَ فيها نفسَه وهو مُعْصِمٌ *** وألقى بأسبابٍ لـه وتوكُّلا
ومن الباب شَرْط الحاجم، وهو معلومٌ، لأنَّ ذلك علامةٌ وأَثَر. ويقال إنَّ أشراطَ السّاعة أوائِلُها. ومن الباب الشّريط، وهو خَيط يُرْبَق به البَهْم. وإِنّما سمِّي بذلك لأنَّها إذا رُبِطَتْ به صار لذلك أَثَر. ومن الباب الشَّرَط، وهو المَسِيل الصَّغير يجيء من قدر عشر أذرع، وسمِّي بذلك لأنَّه أثّر في الأرض كَشَرْط الحاجم.
ومن الباب الشَّرَطانِ : نجمانِ يقال إنَّهما قرنا الحَمَل، وهما مَعْلَمانِ مُشْتَهِران. ويقال جملٌ شِرواطٌ، أي ضَخْم. وإِنّما سُمِّيَ شِرواطاً لأنَّه إِذا كان مع إِبل تبيَّن كأنَّه عَلَم. قال حسّانٌ:
في نَدَامَى بيضِ الوجوهِ كرامٍ  *** نُبِّهُوا بعد هَجْعَةِ الأَشراطِ([8])ففيه أقوال: قال قوم: أراد به الشّرَطينِ والثالثَ بين يديهما، ويكون على هذا قول من سمّى الثلاثة أشراطاً([9]). قال العجاج:
* من باكِرِ الأشراطِ أشْرَاطِيُّ([10]) *
وقال قوم: أراد بالأشراط الحَرَس. ويقال: الأشراط سِفْلة القوم. قال الشاعر:
أشاريط من أَشْراطِ أشراطِ طَيِّئٍ *** وكانَ أبوهُم أَشْرَطاً وابنَ أَشْرَطا([11])ومن ذلك شَرَط المِعْزَى، وهي رُذَالُها، في قول جرير:
ترى شَرَطَ المِعْزَى  مُهورَ نسائِهمْ *** وفي شَرَط المِعزَى لهُنَّ مُهورُ([12])وقال قوم: اشتقاق الشُّرَط من هذا لأنَّهم رُذَال. وقال آخرون: إِنَّما سُمُّوا شرَطاً لأنَّهم جَعَلوا لأنفسهم علامةً يُعرَفون بها، فأمَّا الشَّرَط التي هي الرُّذَال فإنّ وجهَ القياس فيها أنَّها تُشْرَط، أي تقدّم أبداً للنّوائب قبل الجُبار، فهي كالذي قُلْنَاهُ في قوله: "فأشرط فيها نَفْسَه"، أي جعلها عَلَماً للهلاك.
(شرع) الشين والراء والعين أصلٌ واحدٌ، وهو شيءٌ يُفتَح في امتدادٍ يكون فيه. من ذلك الشّريعة، وهي مورد الشَّارِبة الماء. واشتُقّ من ذلك الشِّرْعة في الدِّين، والشَّريعة. قال الله تعالى: ﴿لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجَاً﴾  [المائدة 48]، وقال سبحانه: ﴿ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ الأَمْرِ﴾  [الجاثية 18]. وقال الشَّاعر في شريعة الماء:
ولمَّا رأتْ أنَّ الشَّرِيعة همُّها *** وأنَّ البياضَ من فرائِصها دامِي([13])
ومن الباب: أشرعت الرُّمَح نحوه إشراعاً. ورَّبما قالوا في هذا شَرَعْت. والإبْل الشُّرُوع: التي شَرَعَت ورَوِيَت. ويُقال أشرعْتُ طريقاً، إِذا أنفذتَه وفتحتَه، وشرعت أيضاً. وحِيتانٌ شُرَّع: تَخفِض رؤوسَها تشرب([14]). وشَرَعْت الإِبلَ، إِذا أمكنتَها من الشّريعة. هذا هو الأصل ثم حُمِل عليه كلُّ شيءٍ يُمدُّ في رفعةٍ وغير رفعة. من ذلك الشِّرَع، وهي الأوتار، واحدتها شِرْعة، والشراع جمع الجمع. قال الشاعر:
* كما ازدهرت قَينةٌ بالشِّراع([15]) *
ومن ذلك شِرَاع السَّفينة، وهو ممدودٌ في علوٍّ،  وشُبّه بذلك عنقُ البعير فقيل شرَعَ البعيرُ عنقَه. وقد مَدَّ شِراعَه إذا رفَعَ عُنقَه. وقيل في التَّفسير في قولـه تعالى: ﴿إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً﴾ [الأعراف 163]: إِنّها الرافعةُ رؤوسَها، ومنه قولهم: رُمْحٌ شُرَاعيٌّ، أي طويل، في قول الهُذَليّ([16]). ومن الفتح الذي ذكرناه أوّلاً روايةُ ابنِ السِّكّيت: شرعت الإهاب، إِذا شقَقتَ ما بين رِجلَيه.
(شرف) الشين والراء والفاء أصلٌ يدلُّ على علوٍّ وارتفاع. فالشَّرَف: *العُلُّوّ. والشريف([17]): الرجل العالي. ورجلٌ شريفٌ من قوم أشراف، يقال إِنَّه جمعٌ نادر، كحبيب وأحباب، ويتيم وأيتام. ويقال للذي غَلَبَهُ غيرُه بالشَّرَف مشروف. ويقال استشرفتُ الشّيءَ، إِذا رفعتَ بصرك تنظرُ إليه. ويقال للأنوف الأشراف، الواحدُ شرف. والمَشْرَف([18]): المكان تُشرِف عليه وتعلوه. ومشارف الأرض: أعاليها. والمشرفيّة: منسوبة إلى مَشَارف الشام. ويقال إنَّ الشُّرْفَة: خِيار المال، واشتقاقه من الشُّرْفة التي تُشَرَّفُ بها القصور، والجمع شُرَف. والمُستشرِف من الخيل: العظيم الطَّويل. قال الخليل: سهمٌ شارف: دقيق طويل، وأُذُنٌ شَرْفاءُ: طويلةُ القُوف([19]). ومَنْكِبٌ أشرفُ:عالٍ. فأَمَّا النّاقة الشَّارفُ فهي المُسِنَّة الهَرِمَة من الإِبل، وهذا ممكنٌ  أن يكون من العلوّ في السّنّ. وذُكِر عن الخليل أنَّ السَّهْم الشارف من هذا، وهو الذي طال [عهدُهُ] بالصِّيان([20]) فانتكث عَقَبُهُ وريشُهُ. قال أوس:
يُقلِّبُ سَهماً راشَهُ بمناكِبٍ  *** ظُهَارٍ لُؤامٍ فهو أعجفُ  شارفُ([21])ويزعمون أن شُرَيْفَاً أطولُ جَبَلٍ في الأرض.
(شرق) الشين والراء والقاف أصلٌ واحدٌ يدلُّ على إضاءةٍ وفتحٍ. من ذلك شَرَقَت الشّمسُ، إذا طلعت. وأشرقت، إذا أضاءت. والشُّرُوق: طُلوعها. ويقولون: لا أفعل ذلك ما ذرَّ شارقٌ، أي طَلَعَ، يُرَاد بذلك طُلُوع الشمس. وأيّام التَّشْريق سمِّيت بذلك لأنَّ لحوم الأضاحِي تُشرَّق فيها للشَّمس. وناسٌ يقولون: سمِّيت بذلك لقولهم: "أشرِقْ ثَبِير، لكيما نُغير". والمَشْرِقَانِ: مَشْرِقَا الصَّيفِ والشِّتاء. والشَّرْق: المَشْرِق. وقال قوم: إنَّ اللحمَ الأحمرَ يُسمَّى شَرْقاً.  فإنْ كان صحيحاً فلأنَّه من حُمرته كأنه مُشْرِق.
ومن قياس هذا الباب: الشّاةُ الشّرقاء: المشقوقة الأُذُن، وهو من الفَتح الذي وصفناه.
ومما شذَّ عن هذا الباب قولهم: شَرِقَ بالماء، إِذا غَصَّ به شَرَقَاً. قال عديّ:
لو بِغَيْرِ الماءِ حَلْقِي شَرِقٌ *** كنتُ كالغَصَّانِ بالماء اعتصارِي([22])(شرك) الشين والراء والكاف أصلانِ، أحدُهما يدلُّ على مقارنَة وخِلاَفِ انفراد، والآخر يدلُّ على امتدادٍ واستقامة.
فالأول الشِّرْكة، وهو أن يكون الشيءُ بين اثنين لا ينفردُ به أحدهما. ويقال شاركتُ فلاناً في الشيء، إذا صِرْتَ شريكه. وأشركْتُ فلاناً، إذا جعلتَه شريكاً لك. قال الله جلَّ ثناؤهُ في قِصَّةِ موسى: ﴿وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي﴾ [طه 32]. ويقال في الدُّعاء: اللهم أشرِكْنا في دعاء المؤمنين، أي اجعلنا لهم شركاءَ في ذلك، وشَرِكتُ الرَّجُلَ في الأمرِ أشْرَكُه.
وأمّا الأصل الآخر فالشرَك: لَقَم الطّريق، وهو شِرَاكُه أيضاً. وشِرَاك النَّعْل مشبَّه بهذا. ومنه شَرَكُ الصّائِدِ، سمِّي بذلك لامتداده.
(شرم) الشين والراء والميم أصلٌ واحدٌ لا يُخْلف، وهو يدلُّ على خَرْقٍ في الشيء ومَزْق. من ذلك قولُهم: تشرّم الشيء، إذا تمزّق. ومنه الحديث: "أَنَّهُ أُتِيَ بِمُصْحَفٍ قد تَشَرَّمتْ حواشيه". ومن الباب الشّرِيم، وهي المرأة المُفْضاة. والشَّرْم: قَطْعٌ من الأرنبة، وقَطْعٌ من ثَفْر النَّاقة([23]). والشَّارم: السهم الذي يَشرِمُ جانبَ الغَرَض. ويقال شَرَم له من ماله، إِذا قَطَع له من ماله قطعةً قليلة. والشَّرْم يقال إِنّه لُجَّة في البحر. وسَمِعت مَن يقول إِن الشَّرْمَ كالخَرْق في جانب البحر، كالمدخَل إلى البحر. وهذا أقيَسُ من القول الأوّل. قال:
تَمنّيتُ مِنْ حُبِّي بُثينَة أنّنا  *** على رَمَثٍ في الشَّرْمِ ليس لنا وَفْرُ([24])ويقال عُشْب شَرْمٌ، إِذا شُرِمَ أعلاه، أي أُكِل.
(شري) الشين والراء والحرف المعتل أصولٌ ثلاثة: أحدها يدلُّ على تعارضٍ من الاثنين في أمرين أخذاً وإِعطاءً مُمَاثَلةً، والآخر نبتٌ، و*الثالث هَيْجٌ في الشيء وعلُوّ.
فالأوّل قولهم: شَرَيت الشيء واشتريتُه، إِذا أخذتَه من صاحبه بثَمنه. وربما قالوا: شَريتُ: إِذا بعتَ. قال الله تعالى: ﴿وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ﴾ [يوسف 20]. ومما يدلُّ على المماثلة قولهم: هذا شَرْوَى هذا، أي مِثْلُهُ. وفُلاَنٌ شَروَى فلانٍ. ومنه حديث شريح في قوسٍ كَسَرَها رجلٌ لرجُل فقال شُريح: "شَرواها" أي مثلُها. وأشراء الشيء: نواحيه، الواحد شَرىً، وسمِّي بذلك لأنَّه كالنّاحية الأخرى. والشِّرَى مقصور، يقال شَرَى الشيءَ شِرىً. وأمَّا النَّبْت فالشّرْيُ، يقال إِنّه الحنظل. ويقولون الشَّرْية: النَّخْلة التي تنبُت من النَّواة. قال رُؤبة:
* وشرية في قرية *
والشَّرَى : موضع كثير الدّغَل والأُسْدِ. قال:
أسودُ شَرَى لاقت أُسودَ خفِيَّةٍ *** تَسَاقَوْا على حَرْدٍ دِماءَ الأساوِدِ([25]) والشِّريان من شجر القِسِيّ.
والأصل الثالث: قولهم شَرِيَ الرّجلُ شَرَىً، إِذا استُطِيرَ غَضَبَاً، ويقال شَرِيَ البعيرُ في سيرهِ شَرىً، إِذا أسرع. وشَرِي البرقُ، إِذا استطار. قال الشاعر:
أصاحِ تَرَى البرقَ لم يغتمضْ *** يموتُ فُواقاً ويَشْرَى فُواقا([26])ويقال استشرى الرجُل، إِذا لجَّ في الأمر. ويقال شَرِي زِمامُ النّاقة يَشْرى شَرىً، إِذا كثُر اضطرابُهُ. ويقولون: "كلُّ مُجْرٍ في الخَلاءِ يَشْرَى"([27]).
(شرب) الشين والراء والباء أصلٌ واحد منقاسٌ مطّرد، وهو الشُّرب المعروف، ثمّ يُحمل عليه ما يقاربُه مجازاً وتشبيهاً. تقول: شربت الماءَ أشرَبُهُ شَرْباً، وهو المصدر. والشُّرْب الاسم. والشَّرب: القوم الذين يَشْرَبون. والشِّرب: الحظُّ من الماء. قال الشاعر([28]) في الشَّرْب:
فقلتُ للشَّرب في درنا وقد ثَمِلُوا  *** شِيمُوا وكيف يَشِيم الشارب الثملُ
والشَّرَبَة: ماءٌ يجمع حول النَّخلة يكون منها شُربها، والجمع شَرَبٌ. والمَشْرَبة: الموضع الذي يَشْرب منه النّاس، وفي الحديث: "ملعونٌ من أَحاطَ على مَشْرَبةٍ". والمَشْرَب: الوجه الذي يُشرب منه، ويكون موضعاً ويكون مصدراً. والشَّريب: الذي يُشارِبُكَ. ويقال أَشْرَبتَنِي ما لم أَشْرَبْ، أي ادَّعيتَ عليَّ شُربَه، وهذا مَثَلٌ، وذلك إِذا ادَّعَى عليه ما لم يفعَلْه. وماء شَروبٌ وشَريبٌ، إذا صلَح أن يُشْرَبَ وفيه بعضُ الكراهة. والإشراب: لونٌ قد أُشْرِبَ من لَون، يقال: [فيه([29])] شُرْبَةُ حُمْرةٍ. ويقال أُشْرِبَ فلانٌ حبَّ فلانٍ، إِذا خالطَ قلبه. قال الله جلَّ ثناؤه: ﴿وَأُشْرِبُوا في قُلُوبِهِمُ العِجْلَ﴾  [البقرة 93]، قال المفسرون حُبَّ العِجْل. قال الشيباني: الشَّرْب الفَهْم، يقال شَربَ يَشْرُب شَرْباً، إِذا فَهِم. ويقال اسْمَع ثم اشْرُبْ([30]). والشاربة: القوم يكونون على ضَفّةِ نهر، ولهم ماؤُه. وشارب الإنسان معروف، ويجمع على شواربَ. والشَّوارب أيضاً: عروقٌ مُحدقةٌ بالحُلْقوم. وحمارٌ صَخِب الشَّوارب من هذا، إِذا كان شديدَ النَّهيقِ. والشارب في السيف([31]).
وأمّا اشرأبَّ فليس ببعيدٍ أن يكون من هذا القياس كأنّه كالمتهيِّئ للشُّرب، فيمدُّ عنقَه لـه. ثم يقاس على ذلك فيقال اشرأبّ لينظر شُرَأْبِيبَةً. وإنمّا زيدت الهمزةُ فرقاً بين المعنيين. وشَرَبَّةُ: مكان.
(شرث) الشين والراء والثاء أصلٌ واحدٌ، وهو الشَّرَث، وهو غِلظ الأصابع والكَفّيْن.
(شرج) الشين والراء والجيم أصلٌ منقاس يدُلُّ على اختلاطٍ ومُداخَلة. من ذلك الشَّرَجُ وهي العُرَى، سُمِّيت بذلك لأنّها تتداخل. ويقال شَرَجْتُ اللَّبنَ ، إِذا نضَدْته. ويقال شَرَّجْتُ الشرابَ، إِذا مَزَجْتَه. ويقال: إنَّ الشَّريجة القوسُ يكون عودُها لونَين. ويقال تَشَرَّجَ اللّحمُ باللّحمِ، إِذا تداخَلاَ. هذا هو الأصل. قولهم: أصبَحَ الناسُ في هذا الأمر شَرْجَيْنِ، فيُظَنُّ  أنّهم أصبحوا فِرْقَين. وهذا كذا يقال، وهو يرجع إلى المعنى الذي ذكرناه؛  لأنهم إذا اختلفوا اختلَطَ * الرّأيُ  والكلامُ وصارت مراجعاتٌ، كما قال زُهير:
رَدَّ القِيانُ جِمَالَ الحيِّ فاحتملوا  *** إلى الظهيرة أمرٌ بينَهمْ لَبِكُ([32])وأمّا شَرَج الوادي فمنفَسَحُه، والجمع أشراج.
(شرح) الشين والراء والحاء أُصَيْلٌ يدلُّ على الفتح والبيان. من ذلك شرحت الكلام وغيرَهُ شَرْحاً، إِذا بيَّنتَه. واشتقاقهُ من تشريح اللحم.
(شرخ) الشين والراء والخاء أصلان: أحدهما رَيْعان الشيء، وذلك يكون في النّتاج في غالب الأمر. والآخَر يدلُّ على تساوٍ في شيئين متقابلين.
فالأوّل شَرخ الشّباب: أوّلُه ورَيْعانه. وشَرخُ كلِّ سنةٍ: نِتاجها من أولاد الأنعام. وقد شَرَخَ نابُ البعيرِ، إذا شقَّ البَضْعة وخرج. وقال الشاعر([33]):
إنَّ شَرخَ الشَّبابِ والشَّعَرَ الأسـ *** ـودَ ما لم يُعَاصَ كان جُنونا
والأصل الآخر: الشَّرْخانِ، يقال لآخِرةِ الرّحْل وواسطتِه شَرخانِ. وَشَرْخَتَا السَّهمِ: زَنَمَتَا فُوقِه([34])،  و[هو([35])] موضِعُ الوتر بينهما.
(شرد) الشين والراء والدال أصلٌ واحدٌ، وهو يدلُّ على تنفيرٍ وإِبعاد، وعلى نِفَارٍ وبُعدٍ، في انتشار. وقد يقال للواحد([36]). من ذلك شَرَد البعيرُ شُرودا. وشَرّدْتُ الإبلَ تشريداً أُشرِّدُهَا. ومنه قوله جلَّ ثناؤه:﴿فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ﴾  [الأنفال 57]، يريد نكِّل بهم وسَمِّع. وهو ذلك المعنى، أنَّ المُذْنِب إذا أَذْنَبَ وعُوقِبَ عليه، فقد شُرِّدَ بتلك العقوبة غيرُهُ، لأنَّه يحذرُ مثلَ ما وقع بالمذْنِبِ فَيَشْرُد عن الذَّنْبِ وَينْكُلُ. والله أعلم.
--------------ــ
([1]) التكملة من المجمل. وقبلها في الأصل: "شرزت"، صوابه من المجمل.
([2]) ويقال: "شرس" و"أشرس" أيضاً.
([3]) في الأصل:" تهادوا"، صوابه من المجمل واللسان.
([4]) كذا وردت الكلمة بضبطها في الأصل. فإن صحت كانت جمع ربق، بالكسر، وهو الحبل والحلقة  يشد بها الغنم الصغار.
([5]) في الأصل:" الصرشصتين"، صوابه في المجمل واللسان.
([6]) ذكرت في القاموس، ولم تذكر في اللسان.
([7]) هو أوس بن حجر. ديوانه 21 واللسان (شرط، عصم).
([8]) ديوان حسان 235 واللسان (شرط). وفي الديوان: "خفقة الأشراط".
([9]) في المجمل: "وعلى ذلك تأويل من يسمي تلك الثلاثة أشراطاً".
([10]) ديوان العجاج 69 واللسان (شرط).
([11]) أنشده في اللسان (شرط).
([12]) ديوان جرير 266 واللسان (شرط).
([13]) البيت لامرئ القيس، وليس في ديوانه، هو في معجم البلدان، في رسم (ضارج) مع قصة تتعلق به.
([14]) في المجمل: "والحيتان الشرع: الرافعة رؤوسها، ويقال بل الخافضة".
([15]) سبقت قطعة منه في (زهر)، وتمام إنشاده في الحواشي.
([16]) هو قول ساعدة بن جُؤَيَّة:
أنحى عليها شُرَاعيَّاً فغادرها  *** لدى المزاحِفِ تلَّى في نضوخ دمِ
 ([17]) في الأصل: "والشرف"، صوابه في المجمل.
([18]) ضبطت في اللسان بضم الميم، من أشرف. وضبطت في المجمل بفتحها.
([19]) قوف الأذن، بضم القاف، أعلاها، أو مستدار سمها. وفي الأصل: "الفوق"، تحريف. وفي المجمل: "طويلة" فقط.
([20]) الصيان والصيانة والصون والحفظ بمعنى. وفي الأصل: "بالصبيان"، صوابه في المجمل. وفي اللسان:
(11: 74): "بالصيانة". وكلمة "عهده" من المجمل.
([21]) ديوان أوس بن حجر 16 واللسان (شرف).
([22]) اللسان (عصر، شرق)، والحيوان ( 5: 138، 593)،  والأغاني (2: 24).
 ([23]) في الأصل: "من فقر الناقة"، تحريف. وفي المجمل: "قطع الأرنبة وثفر الناقة".
([24]) البيت لأبي صخر الهذلي من قصيدة في بقية أشعار الهذليين 93، وأمالي القالي (1: 148). ويروى: "على رمث في البحر".
([25]) هو الأشهب بن رميلة، كما في البيان (2: 242)، والكامل 33، 348 والعقد (1: 53)، واللسان (حرد). وانظر الحيوان (4: 245).
([26]) البيت في اللسان (شرى).
([27]) المعروف: "كل مجر في الخلاء يسر". انظر الحيوان (1: 88/ 4: 207).
([28]) هو الأعشى، ديوانه 43، وشرح القصائد العشر للتبريزي 283، وقد سبق في (شيم).
([29])  التكملة من المجمل. وفي اللسان (1: 473): "وفيه شربة من حمرة، أي إشراب".
([30]) في اللسان: "ويقال للبليد: احلب ثم اشرب، أي ابرك ثم افهم. وحلب، إذا برك".
([31]) في اللسان: "الشاربان في السيف أسفل القائم، أنفان طويلان، أحدهما من هذا الجانب والآخر من هذا الجانب".
([32]) ديوان زهير  164 واللسان (لبك). واللبك: المختلط.
([33]) هو حسان بن ثابت. ديوانه 413 واللسان (شرخ)، والحيوان: (3: 108 / 6: 244).
([34]) في الأصل: "وشرختا السهم زينا فوقه". صوابه من المجمل، ونحوه في اللسان.
([35]) التكملة من المجمل.
([36]) كذا وردت هذه الجملة، وأراها مقحمة.

ـ

##### Türkçe

(**باب الشين والراء وما يثلثهما**)
(**شرز**) **الشين** ve **الراء** ve **الزّاء**, bütün dallarında hayrın zıddına delâlet eden bir asıldır: helâkten, münâzaadan ve başka şeylerden. Bundan: Arapların düşman için sözü: **أَشْرزَه الله**, yani onu helâk etti. Ve onu **بِشَرْزةٍ** ile attı, yani bir helâk edici şey ile. Ve denilir ki **المشارَزة** **المصاحبة** ve **المنازعة** gibidir. Ve **المشارِز**: kötü huylu, yaratılışı sert adamdır.
Ve babdandır: **أَشْرزت [الشيء]**; onu kestiğin zaman, sonra onu birleştirmediğin zaman.

(**شرس**) **الشين** ve **الراء** ve **السين**, kendinden öncekinin yakını bir asıldır. Bundan: **الشَّرْس**: bir şeyin ovulmasının şiddeti. Denilir: **شرَسْتُهُ شَرساً**. Ve **الشَّريس**: çok muhalefet eden, inatçı (**الشَّكِس**)tir. Ve denilir: **تَشَارَسَ القومُ**, düşmanlaştıkları zaman. Ve denilir ki **الشِّرْس** çirkin tatlı bir bitkidir. Ve **الأشرس**: savaşmaya cüretkâr adamdır. Ve denilir ki **الشِّراس** **الرِّباق**tır.

(**شرص**) **الشين** ve **الراء** ve **الصاد** hakkında, onda sahih bir şey bulunduğunu sanmıyorum; çünkü onun kıyasını düzenli görmüyorum. Şu var ki onlar derler ki **الشِّرْصَتَيْن**: saçın inceldiği yerden, perçemin iki yanı. Ve her iri yumuşak için denilir: **شِرْواص**. Ve denilir ki **الشَّرَص** yerin kalın (sert) olanıdır.

(**شرط**) **الشين** ve **الراء** ve **الطاء**, bir alâmete ve işarete, ve alâmetten ona yakın olana delâlet eden bir asıldır. Bundan: **الشَّرَط** işarettir. Ve **أشراط الساعة**: onun alâmetleridir. Ve bundan hadis: kıyametin alâmetlerini zikrettiği vakit; o, onun işaretleridir. Ve **الشُّرَط** diye adlandırıldı; çünkü kendileri için, onunla tanınacakları bir alâmet yaptılar. Ve derler: **أَشرَطَ** falan kimse nefsini helâke; onu helâk için bir alâmet kıldığı zaman. Ve denilir: **أَشْرَطَ** develerinden ve koyunlarından; onlardan bir şeyi satış için hazırladığı zaman. Şair dedi ki:
فأَشْرَطَ فيها نفسَه وهو مُعْصِمٌ *** وألقى بأسبابٍ لـه وتوكُّلا

Ve babdandır: **شَرْط الحاجم**, o bilinen şeydir; çünkü bu bir işaret ve izdir. Ve denilir ki **أشراطَ السّاعة** onun evvelleridir. Ve babdandır **الشّريط**; o, kuzuların bağlandığı iptir. Ancak bununla adlandırıldı; çünkü onunla bağlandıkları zaman bunun bir izi olur. Ve babdandır **الشَّرَط**; o, yaklaşık on arşın miktarından gelen küçük su yoludur; ve bununla adlandırıldı; çünkü yerde, hacamatçının şartı gibi iz bırakmıştır.

Ve babdandır **الشَّرَطانِ**: iki yıldızdır; denilir ki onlar koçun iki boynuzudur; ve onlar meşhur iki alâmettir. Ve denilir: **جملٌ شِرواطٌ**, yani iri. Ancak **شِرواطاً** diye adlandırıldı; çünkü develerle beraber olduğu zaman, sanki bir alâmetmiş gibi belirgin olur. Hassân dedi ki:
في نَدَامَى بيضِ الوجوهِ كرامٍ  *** نُبِّهُوا بعد هَجْعَةِ الأَشراطِ
Bunda sözler vardır: Bir kavim dedi: bununla **الشّرَطينِ**i ve ikisinin önünde üçüncüyü kastetti; buna göre, üçünü **أشراطاً** diye adlandıranın sözü olur. Accecc dedi ki:
* من باكِرِ الأشراطِ أشْرَاطِيُّ *
Bir kavim dedi: **الأشراط** ile **الحَرَس**ı kastetti. Ve denilir: **الأشراط** kavmin aşağı tabakasıdır. Şair dedi ki:
أشاريط من أَشْراطِ أشراطِ طَيِّئٍ *** وكانَ أبوهُم أَشْرَطاً وابنَ أَشْرَطا
Bundan: Cerîr’in sözünde **شَرَط المِعْزَى**; o, onun rezilleridir:
ترى شَرَطَ المِعْزَى  مُهورَ نسائِهمْ *** وفي شَرَط المِعزَى لهُنَّ مُهورُ
Bir kavim dedi: **الشُّرَط**ın اشتقاقı bundandır; çünkü onlar rezildir. Başkaları dedi: ancak **شرَطاً** diye adlandırıldılar; çünkü kendileri için, onunla tanınacakları bir alâmet yaptılar. Ama reziller olan **الشَّرَط**a gelince, onda kıyasın yönü şudur: o **تُشْرَط** edilir, yani daima musibetler için zorbanın önüne geçirilir; bu, “**فأشرط فيها نَفْسَه**” sözünde dediğimiz gibidir; yani onu helâk için bir alâmet kıldı.

(**شرع**) **الشين** ve **الراء** ve **العين** tek bir asıldır; o, içinde bir uzanma bulunan bir açılmadır. Bundan **الشّريعة**; o, su içenlerin suya varma yeridir. Ve bundan dinde **الشِّرْعة** ve **الشَّريعة** türetildi. Allah تعالى dedi ki: ﴿لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجَاً﴾ [المائدة 48] ve سبحانه dedi ki: ﴿ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ الأَمْرِ﴾ [الجاثية 18]. Şair su şeriatı hakkında dedi ki:
ولمَّا رأتْ أنَّ الشَّرِيعة همُّها *** وأنَّ البياضَ من فرائِصها دامِي

Ve babdandır: **أشرعت الرُّمَح نحوه إشراعاً**. Ve bazen bu hususta **شَرَعْت** derler. Ve **الإبْل الشُّرُوع**: **شَرَعَت** ve kandı (suya doydu) olanlardır. Ve denilir: **أشرعْتُ طريقاً**; onu delip geçirdiğin ve açtığın zaman; ve **شرعت** da. Ve **حِيتانٌ شُرَّع**: başlarını indirir, içerler. Ve **شَرَعْت الإِبلَ**; onları şeriaya (su yoluna) imkânlı kıldığın zaman. Bu asıldır; sonra bunun üzerine, yükseklikte ve yükseklik dışında uzatılan her şey taşındı. Bundan **الشِّرَع**; o, kirişlerdir; bir tanesi **شِرْعة**dır; ve **الشراع** cem‘u’l-cem‘dir. Şair dedi ki:
* كما ازدهرت قَينةٌ بالشِّراع *

Ve bundan **شِرَاع السَّفينة**; o, yüksekte uzatılmıştır; ve bununla devenin boynu benzetildi, böylece “deve boynunu uzattı” denilerek **شرَعَ البعيرُ عنقَه** dendi. Ve boynunu kaldırdığı zaman **قد مَدَّ شِراعَه**. Ve tefsirde, Allah تعالى’nın sözü hakkında denildi: ﴿إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً﴾ [الأعراف 163]: o, başlarını kaldıranlardır. Ve bundan onların sözü: **رُمْحٌ شُرَاعيٌّ**, yani uzun; **الهُذَليّ**in sözünde. Ve ilk zikrettiğimiz açmadan: İbnü’s-Sikkît’in rivayeti: **شرعت الإهاب**; iki bacağı arasını yardığın zaman.

(**شرف**) **الشين** ve **الراء** ve **الفاء** yücelik ve yükselmeye delâlet eden bir asıldır. Öyleyse **الشَّرَف**: yüceliktir. Ve **الشريف**: yüce adamdır. Ve **رجلٌ شريفٌ** “**قوم أشراف**”tan; denilir ki bu nadir bir cem‘dir; **حبيب** ve **أحباب** gibi, ve **يتيم** ve **أيتام** gibi. Ve bir başkası onu şerefte yendiği kimseye **مشروف** denilir. Ve denilir: **استشرفتُ الشّيءَ**; ona bakmak için gözünü kaldırdığın zaman. Ve burunlara **الأشراف** denilir; tekili **شرف**. Ve **المَشْرَف**: üzerine nazar ettiğin ve üstüne çıktığın yer. Ve **مشارف الأرض**: onun yüksekleridir. Ve **المشرفيّة**: Şam’ın **مَشَارف**ına nisbetlidir. Ve denilir ki **الشُّرْفَة**: malın seçkinleridir; ve onun اشتقاقı, sarayların onunla yükseltildiği **الشُّرْفة**dendir; cem‘i **شُرَف**tir. Ve atlardan **المُستشرِف**: büyük, uzun olandır. Halîl dedi: **سهمٌ شارف**: ince uzun; ve **أُذُنٌ شَرْفاءُ**: **القُوف**u uzun. Ve **مَنْكِبٌ أشرفُ**: yüksek. Ama **النّاقة الشَّارفُ**: develerden yaşlı, ihtiyar olan dişi devedir; bu, yaşta yücelikten olabilir. Ve Halîl’den zikredildi ki **السَّهْم الشارف** bundandır; o, **[عهدُهُ]** **بالصِّيان** ile uzamış olandır; böylece onun topuğu ve tüyü bozulmuştur. Evs dedi ki:
يُقلِّبُ سَهماً راشَهُ بمناكِبٍ  *** ظُهَارٍ لُؤامٍ فهو أعجفُ  شارفُ
Ve iddia ederler ki **شُرَيْفَاً** yeryüzündeki en uzun dağdır.

(**شرق**) **الشين** ve **الراء** ve **القاف** aydınlanmaya ve açılmaya delâlet eden tek bir asıldır. Bundan: **شَرَقَت الشّمسُ**; doğduğu zaman. Ve **أشرقت**; aydınlattığı zaman. Ve **الشُّرُوق**: onun doğuşudur. Ve derler: “**لا أفعل ذلك ما ذرَّ شارقٌ**”, yani doğduğu müddetçe; bununla güneşin doğuşu kastedilir. Ve **أيّام التَّشْريق** bununla adlandırıldı; çünkü kurban etleri onda güneşe karşı **تُشرَّق** edilir. Ve bir topluluk der: “**أشرِقْ ثَبِير، لكيما نُغير**” sözünden dolayı bununla adlandırıldı. Ve **المَشْرِقَانِ**: yazın ve kışın iki doğuş yeri. Ve **الشَّرْق**: doğu. Bir kavim dedi: kırmızı et **شَرْقاً** diye adlandırılır. Eğer sahih ise, kızıllığından dolayı, sanki aydınlanmış (**مُشْرِق**) gibidir.

Bu babın kıyasından: **الشّاةُ الشّرقاء**: kulağı yarık olan; bu, tarif ettiğimiz açmadandır.

Bu babdan şâz olan: onların sözü **شَرِقَ بالماء**; onunla boğazına takıldığı zaman, **شَرَقَاً** olarak. Adî dedi ki:
لو بِغَيْرِ الماءِ حَلْقِي شَرِقٌ *** كنتُ كالغَصَّانِ بالماء اعتصارِي

(**شرك**) **الشين** ve **الراء** ve **الكاف** iki asıldır: birisi, tek başına olmamanın zıddı olarak eşlik etmeye delâlet eder; diğeri uzamaya ve doğruluğa delâlet eder.

Birincisi **الشِّرْكة**dir; o, şeyin iki kişi arasında olmasıdır; ikisinden biri onunla tek başına olmaz. Ve denilir: **شاركتُ فلاناً في الشيء**; onun ortağı olduğun zaman. Ve **أشركْتُ فلاناً**; onu kendine ortak kıldığın zaman. Allah جلَّ ثناؤه Musa kıssasında dedi ki: ﴿وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي﴾ [طه 32]. Ve duada denilir: “Allah’ım, bizi müminlerin duasına **أشرِكْنا**”; yani bizi bunda onlara ortaklar kıl. Ve **شَرِكتُ الرَّجُلَ في الأمرِ أشْرَكُه**.

Diğer asıl ise **الشرَك**: yolun kıvrımıdır; ve onun **شِرَاكُه** da. Ve **شِرَاك النَّعْل** buna benzetilmiştir. Ve ondan **شَرَكُ الصّائِدِ**; uzamasından dolayı bununla adlandırıldı.

(**شرم**) **الشين** ve **الراء** ve **الميم** değişmeyen tek bir asıldır; o, şeyde yırtığa ve parçalamaya delâlet eder. Bundan onların sözü: **تشرّم الشيء**; parçalandığı zaman. Ve ondan hadis: “Ona, kenarları **تَشَرَّمتْ** olmuş bir mushaf getirildi.” Ve babdandır **الشّرِيم**; o, **المُفْضاة** kadındır. Ve **الشَّرْم**: burun ucundan bir kesiktir; ve dişi devenin **ثَفْر**inden bir kesiktir. Ve **الشَّارم**: hedefin yanını kesen oktur. Ve denilir: **شَرَم له من ماله**; malından ona az bir parça kestiği zaman. Ve **الشَّرْم** denilir ki denizde bir girdaptır. Ve “**الشَّرْم** denizin yanında bir yırtık gibidir; denize giriş gibi” diyen kimseyi işittim. Bu, birinci sözden daha kıyasîdir. Dedi ki:
تَمنّيتُ مِنْ حُبِّي بُثينَة أنّنا  *** على رَمَثٍ في الشَّرْمِ ليس لنا وَفْرُ
Ve denilir: **عُشْب شَرْمٌ**; üstü **شُرِمَ** olduğu zaman, yani yenildi.

(**شري**) **الشين** ve **الراء** ve illetli harf, üç asıldır: birisi, iki kişinin iki işte, alma ve verme olarak, benzerlik üzere karşı karşıya gelmesine delâlet eder; diğeri bitkidir; üçüncüsü ise şeyde coşma ve yükselmedir.

Birincisi onların sözü: **شَرَيت الشيء واشتريتُه**; onu sahibinden bedeliyle aldığın zaman. Ve bazen **شَريتُ** derler: sattığın zaman. Allah تعالى dedi ki: ﴿وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ﴾ [يوسف 20]. Ve benzerliğe delâlet eden şeylerden onların sözü: “bu, bunun **شَرْوَى**sıdır”, yani onun mislidir. Ve “falan, falanın **شَروَى**sıdır.” Ve ondan, Şurayh’ın bir adamın bir adam için kırdığı yay hakkında hadisi: Şurayh dedi: “**شَرواها**”, yani onun misli. Ve **أشراء** الشيء: onun yanlarıdır; tekili **شَرىً**; ve bununla adlandırıldı; çünkü o, öteki yan gibi. Ve **الشِّرَى** maksûrdur; denilir: **شَرَى الشيءَ شِرىً**. Bitkiye gelince: **الشّرْيُ**; denilir ki o, **الحنظل**dır. Ve derler: **الشَّرْية**: çekirdekten biten hurma fidanı. Ru’be dedi ki:
* وشرية في قرية *
Ve **الشَّرَى**: çalılığı ve aslanı çok bir yerdir. Dedi ki:
أسودُ شَرَى لاقت أُسودَ خفِيَّةٍ *** تَسَاقَوْا على حَرْدٍ دِماءَ الأساوِدِ
Ve **الشِّريان** yay ağaçlarındandır.

Üçüncü asıl: onların sözü **شَرِيَ الرّجلُ شَرَىً**; öfkeden savrulduğu zaman. Ve denilir: **شَرِيَ البعيرُ في سيرهِ شَرىً**; hızlandığı zaman. Ve **شَرِي البرقُ**; savrulduğu zaman. Şair dedi ki:
أصاحِ تَرَى البرقَ لم يغتمضْ *** يموتُ فُواقاً ويَشْرَى فُواقا
Ve denilir: **استشرى الرجُل**; işte inatla ısrar ettiği zaman. Ve denilir: **شَرِي زِمامُ النّاقة يَشْرى شَرىً**; onun çalkantısı çoğaldığı zaman. Ve derler: “**كلُّ مُجْرٍ في الخَلاءِ يَشْرَى**”.

(**شرب**) **الشين** ve **الراء** ve **الباء**, ölçülü ve düzenli tek bir asıldır; o, bilinen içmedir; sonra mecaz ve teşbih olarak ona yakın olan üzerine taşınır. Dersin: **شربت الماءَ أشرَبُهُ شَرْباً**; o, masdardır. Ve **الشُّرْب** isimdir. Ve **الشَّرب**: içen kavimdir. Ve **الشِّرب**: sudan paydır. Şair, **الشَّرْب** hakkında dedi ki:
فقلتُ للشَّرب في درنا وقد ثَمِلُوا  *** شِيمُوا وكيف يَشِيم الشارب الثملُ
Ve **الشَّرَبَة**: hurma ağacının etrafında toplanan sudur; ondan onun içmesi olur; cem‘i **شَرَبٌ**. Ve **المَشْرَبة**: insanların içtiği yerdir; hadiste: “**ملعونٌ من أَحاطَ على مَشْرَبةٍ**.” Ve **المَشْرَب**: içilen yön; yer de olur, masdar da olur. Ve **الشَّريب**: seninle içişen kimsedir. Ve denilir: **أَشْرَبتَنِي ما لم أَشْرَبْ**; yani içmediğim şeyi bana isnat ettin; bu bir meseldir; bu, yapmadığı şeyi ona iddia ettiği zamandır. Ve **ماء شَروبٌ** ve **شَريبٌ**; içilmeye elverişli olduğu zaman, içinde biraz hoşnutsuzluk olmakla beraber. Ve **الإشراب**: bir renkten içirilmiş bir renktir; denilir: **[فيه] شُرْبَةُ حُمْرةٍ**. Ve denilir: **أُشْرِبَ فلانٌ حبَّ فلانٍ**; onun sevgisi kalbine karıştığı zaman. Allah جلَّ ثناؤه dedi ki: ﴿وَأُشْرِبُوا في قُلُوبِهِمُ العِجْلَ﴾ [البقرة 93]; müfessirler: buzağı sevgisini, dediler. Şeybânî dedi: **الشَّرْب** anlayıştır; denilir: **شَربَ يَشْرُب شَرْباً**; anladığı zaman. Ve denilir: **اسْمَع ثم اشْرُبْ**. Ve **الشاربة**: bir nehrin kıyısında olan kavimdir; suyu onlarındır. Ve insanın **شارب**ı bilinir; **شواربَ** üzerine cem‘ olunur. Ve **الشَّوارب** da: boğazın etrafını kuşatan damarlar. Ve eşeğin **صَخِب الشَّوارب**ı bundandır; anırması şiddetli olduğu zaman. Ve kılıçta **الشارب**.

Ama **اشرأبَّ** uzak değildir ki bu kıyastan olsun; sanki içmeye hazırlanır gibi; onun için boynunu uzatır. Sonra bunun üzerine kıyas edilir; böylece “bakmak için **اشرأبّ** etti, **شُرَأْبِيبَةً**” denilir. Ancak hemze, iki mânâ arasında ayırım için artırıldı. Ve **شَرَبَّةُ**: bir yerdir.

(**شرث**) **الشين** ve **الراء** ve **الثاء** tek bir asıldır; o, **الشَّرَث**tır; o da parmakların ve iki avucun kalınlığıdır.

(**شرج**) **الشين** ve **الراء** ve **الجيم**, karışmaya ve iç içe girmeye delâlet eden ölçülü bir asıldır. Bundan **الشَّرَجُ**; o, halkalardır; iç içe girdikleri için bununla adlandırıldı. Ve denilir: **شَرَجْتُ اللَّبنَ**; onu üst üste dizdiğin zaman. Ve denilir: **شَرَّجْتُ الشرابَ**; onu karıştırdığın zaman. Ve denilir: **الشَّريجة** iki renkli odunu olan yaydır. Ve denilir: **تَشَرَّجَ اللّحمُ باللّحمِ**; birbirine girdiği zaman. Bu asıldır. Onların sözü: “insanlar bu işte **شَرْجَيْنِ** olarak sabahladı”; böylece onların iki fırka olarak sabahladıkları sanılır. Bu böyle söylenir; ve zikrettiğimiz mânâya döner; çünkü ihtilaf ettikleri zaman görüş ve söz karışır, ve karşılıklı dönüp konuşmalar olur; Züheyr’in dediği gibi:
رَدَّ القِيانُ جِمَالَ الحيِّ فاحتملوا  *** إلى الظهيرة أمرٌ بينَهمْ لَبِكُ
Ama **شَرَج الوادي**: onun genişlemiş yeridir; cem‘i **أشراج**.

(**شرح**) **الشين** ve **الراء** ve **الحاء**, açmaya ve açıklamaya delâlet eden küçük bir asıldır. Bundan: **شرحت الكلام وغيرَهُ شَرْحاً**; onu açıkladığın zaman. Ve onun اشتقاقı etin **تشريح**indendir.

(**شرخ**) **الشين** ve **الراء** ve **الخاء** iki asıldır: birisi şeyin tazeliği (reyanı); bu, çoğu kez doğumda olur. Diğeri, karşılıklı iki şeyde eşitliğe delâlet eder.

Birincisi **شَرخ الشّباب**: onun evveli ve tazeliği. Ve her senenin **شَرخُ**u: davarların yavrularından olan doğumudur. Ve devenin azı dişi **شَرَخَ** etti; eti yardığı ve çıktığı zaman. Şair dedi ki:
إنَّ شَرخَ الشَّبابِ والشَّعَرَ الأسـ *** ـودَ ما لم يُعَاصَ كان جُنونا
Diğer asıl: **الشَّرْخانِ**; devenin semerinin sonuna ve ortasına **شَرخانِ** denilir. Ve okun **شَرْخَتَا**sı: **فُوق**unun iki çıkıntısı (**زَنَمَتَا**)dır; ve **[هو]** ikisi arasındaki kiriş yeridir.

(**شرد**) **الشين** ve **الراء** ve **الدال** tek bir asıldır; o, ürkütmeye ve uzaklaştırmaya, ve yayılma içinde kaçışa ve uzaklığa delâlet eder. Ve tekil için de denilir. Bundan: deve **شَرَد** etti, **شُرودا**. Ve develeri **شَرّدْتُ**; **تشريداً** olarak, onları dağıtırım. Ve ondan, O’nun جلَّ ثناؤه sözü: ﴿فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ﴾ [الأنفال 57]; yani onlarla ibret ver ve duyur, ister. O, o mânâdır: çünkü suçlu suç işlediği ve onun üzerine cezalandırıldığı zaman, o ceza ile başkası **شُرِّدَ** edilmiş olur; çünkü suçluya olanın benzerinden sakınır; böylece günahtan kaçar (**يَشْرُد**) ve vazgeçer (**وَينْكُلُ**). Ve Allah daha iyi bilir.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- الشركة والمشاركة: خلط الملكين، وقيل: هو أن يوجد شيء لاثنين فصاعدا؛ عينا كان ذلك الشيء، أو معنى، كمشاركة الإنسان والفرس في الحيوانية، ومشاركة فرس وفرس في الكمتة، والدهمة، يقال: شركته، وشاركته، وتشاركوا، واشتركوا، وأشركته في كذا. قال تعالى: ﴿وأشركه في أمري﴾ [طه/32]، وفي الحديث: (اللهم أشركنا في دعاء الصالحين) (جاء بمعناه عند الترمذي: (اللهم ما قصر عنه رأيي، ولم تبلغه نيتي، ولم تبلغه مسألتي من خير وعدته أحدا من خلقك، أو خير أنت معطيه أحدا من عبادك فإني أرغب إليك فيه، وأسألكه برحمتك رب العالمين) أخرجه في الدعاء، انظر: عارضة الأحوذي 12/302). وروي أن الله تعالى قال لنبيه عليه السلام: (إني شرفتك وفضلتك على جميع خلقي وأشركتك في أمري) (لم أجده) أي: جعلتك بحيث تذكر معي، وأمرت بطاعتك مع طاعتي في نحو: ﴿أطيعوا الله وأطيعوا الرسول﴾ [محمد/33]، وقال تعالى: ﴿أنكم في العذاب مشتركون﴾ [الزخرف/39]. وجمع الشريك شركاء. قال تعالى: ﴿ولم يكن له شريك في الملك﴾ [الإسراء/111]، وقال: ﴿شركاء متشاكسون﴾ [الزمر/29]، ﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين﴾ [الشورى/21]، ﴿ويقول أين شركائي﴾ [النحل/27].
وشرك الإنسان في الدين ضربان:
أحدهما: الشرك العظيم، وهو: إثبات شريك لله تعالى. يقال: أشرك فلان بالله، وذلك أعظم كفر. قال تعالى: ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به﴾ [النساء/ 48]، وقال: ﴿ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا﴾ [النساء/116]، و ﴿من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة﴾ [المائدة/72]، ﴿يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا﴾ [الممتحنة/12]، وقال: ﴿سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا﴾ [الأنعام/148].
والثاني: الشرك الصغير، وهو مراعاة غير الله معه في بعض الأمور، وهو الرياء والنفاق المشار إليه بقوله: ﴿جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون﴾ [الأعراف/190]، ﴿وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون﴾ [يوسف/106]، وقال بعضهم: معنى قوله: ﴿إلا وهم مشركون﴾ أي: واقعون في شرك الدنيا، أي: حبالتها، قال: ومن هذا ما قال عليه السلام: (الشرك في هذه الأمة أخفى من دبيب النمل على الصفا) (الحديث عن أبي موسى الأشعري قال: خطبنا رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات يوم، يا أيها الناس، اتقوا هذا الشرك، فإنه أخفى من دبيب النمل، فقال له من شاء الله أن يقول: وكيف نتقيه وهو أخفى من دبيب النمل يا رسول الله؟ قال: قولوا: (اللهم إنا نعوذ بك من أن نشرك بك شيئا نعلمه، ونستغفرك لما لا نعلم) أخرجه أحمد والطبراني، قال المنذري وفيه أبو علي رجل من بني كاهل، وثقه ابن حبان، ولم أر أحدا جرحه وباقي رواته ثقات. انظر: المسند 4/403؛ والترغيب والترهيب 1/39) قال: ولفظ الشرك من الألفاظ المشتركة، وقوله تعالى: ﴿فمن كان يرجو لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا﴾ [الكهف/110]، محمول على الشركين، وقوله: ﴿اقتلوا المشركين﴾ [التوبة/5]، فأكثر الفقهاء يحملونه على الكفار جميعا كقوله: ﴿وقالت اليهود عزير ابن الله...﴾ الآية [التوبة/30]، وقيل: هم من عدا أهل الكتاب؛ لقوله: ﴿إن الذين آمنوا والذين هادوا والصائبين والنصارى والمجوس والذين أشركوا﴾ [الحج/17]، أفرد المشركين عن اليهود والنصارى.

##### Türkçe

- **الشركة** ve **المشاركة**: iki mülkiyetin karıştırılmasıdır; ve denildi ki: o, iki ve daha fazlası için bir şeyin bulunmasıdır; o şey ister ayn olsun, ister mana olsun; insanın ve atın hayvanlıkta ortaklığı gibi, ve bir at ile bir atın **الكمتة**’de ve **الدهمة**’de ortaklığı gibi. Denilir: **شركته**, ve **شاركته**, ve **تشاركوا**, ve **اشتركوا**, ve **أشركته في كذا**. Yüce Allah dedi ki: ﴿Ve onu işimde ortak kıl﴾ [طه/32]; ve hadiste: (Allah’ım, bizi salihlerin duasına ortak kıl) (Tirmizî’de manasıyla geldi: (Allah’ım, görüşümün eksik kaldığı, niyetimin ulaşmadığı, isteğimin ulaşmadığı; kullarından birine vaad ettiğin bir hayırdan, yahut kullarından birine vereceğin bir hayırdan her ne ise, ben onu Sana rağbet ederim ve âlemlerin Rabbi, rahmetinle onu Senden isterim) onu dua bölümünde çıkardı; bkz.: عارضة الأحوذي 12/302). Ve rivayet olundu ki Yüce Allah, peygamberine -aleyhi’s-selâm- dedi: (Şüphesiz ben seni şereflendirdim ve seni bütün mahlûkatım üzerine üstün kıldım ve seni işimde ortak kıldım) (onu bulmadım); yani: seni benimle birlikte anılır bir halde kıldım; ve senin itaatini benim itaatimle birlikte emrettim; şu gibi: ﴿Allah’a itaat edin ve Resule itaat edin﴾ [محمد/33]. Ve Yüce Allah dedi ki: ﴿Şüphesiz siz azapta ortaksınız﴾ [الزخرف/39]. **الشريك**’in çoğulu **شركاء**’dır. Yüce Allah dedi ki: ﴿Mülkte onun için bir ortak olmadı﴾ [الإسراء/111]; ve dedi ki: ﴿Birbiriyle çekişen ortaklar﴾ [الزمر/29]; ﴿Yoksa onların, dinden kendileri için şeriat koyan ortakları mı var?﴾ [الشورى/21]; ﴿Ve der: ortaklarım nerede?﴾ [النحل/27].

Ve insanın dinde **شرك**’i iki kısımdır:
Birincisi: büyük **الشرك**; o da: Yüce Allah’a bir ortak ispat etmektir. Denilir: falan Allah’a **أشرك** etti; ve bu en büyük küfürdür. Yüce Allah dedi ki: ﴿Şüphesiz Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz﴾ [النساء/ 48]; ve dedi ki: ﴿Kim Allah’a ortak koşarsa, gerçekten uzak bir sapıklıkla sapmıştır﴾ [النساء/116]; ve ﴿Kim Allah’a ortak koşarsa, Allah ona cenneti haram kılmıştır﴾ [المائدة/72]; ﴿Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamaları üzere sana biat etsinler﴾ [الممتحنة/12]; ve dedi ki: ﴿Ortak koşanlar diyecekler: Allah dileseydi biz ortak koşmazdık﴾ [الأنعام/148].

İkincisi: küçük **الشرك**; o da: bazı işlerde onunla birlikte Allah’tan başkasını gözetmektir; ve o, şu sözüyle işaret olunan riyâ ve nifaktır: ﴿İkisine verdiği şeyde ona ortaklar kıldılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir﴾ [الأعراف/190]; ﴿Onların çoğu Allah’a iman etmez, ancak onlar ortak koşuculardır﴾ [يوسف/106]. Ve bazısı dedi ki: onun sözü ﴿ancak onlar ortak koşuculardır﴾’ın manası: yani dünya **شرك**’ine düşenlerdir; yani: onun tuzaklarına. Dedi ki: ve bundan, -aleyhi’s-selâm-’ın söylediği şudur: (**الشرك** bu ümmette, kayadaki karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir) (hadis, Ebû Mûsâ el-Eş’arî’den: dedi ki: Resûlullah صلى الله عليه وسلم bir gün bize hutbe verdi: Ey insanlar, bu **الشرك**’ten sakının; çünkü o, karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir. Allah’ın dilediği kimselerden biri ona dedi: O, karıncanın yürüyüşünden daha gizli iken ondan nasıl sakınırız, ey Allah’ın Resûlü? Dedi ki: deyin: (Allah’ım, bildiğimiz bir şeyi Sana ortak koşmaktan Sana sığınırız; bilmediğimiz şey için de Senden bağışlanma dileriz). Ahmed ve Taberânî onu çıkardı. Münzirî dedi ki: onda Benî Kâhil’den Ebû Ali diye bir adam vardır; İbn Hibbân onu sika saydı; onu cerheden birini görmedim; geri kalan râvileri sikadır. Bkz.: المسند 4/403; والترغيب والترهيب 1/39). Dedi ki: **الشرك** lafzı müşterek lafızlardandır. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak koşmasın﴾ [الكهف/110], iki **الشرك** üzerine hamledilmiştir. Ve onun sözü: ﴿Müşrikleri öldürün﴾ [التوبة/5]; fakihlerin çoğu onu, şu sözü gibi bütün kâfirler üzerine hamleder: ﴿Yahudiler Uzeyr Allah’ın oğludur...﴾ ayet [التوبة/30]. Ve denildi ki: onlar, ehl-i kitaptan başkalarıdır; şu sözü sebebiyle: ﴿Şüphesiz iman edenler, yahudiler, sabiîler, hristiyanlar, mecûsîler ve ortak koşanlar﴾ [الحج/17]; müşrikleri yahudilerden ve hristiyanlardan ayrı kıldı.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش ر ك
شركتـه فيـه أشركـه وشاركتـه واشتركـوا وتشاركـوا وهـو شريكي وهم شركائي ولي فيه شركة وشرك وأشركه في الأمر‏.‏
وأشرك بالله تعالى وهو من أهل الشرك‏.‏
وطريق مشترك‏.‏
مـا إن يكـاد يخليهم لوجهتهم تخالـج الأمـر إن الأمـر مشترك ورأيت فلاناً مشتركاً إذا كان يحدث نفسه كالموسوس‏.‏
ونصب الصائد الشركة والشرك والأشراك‏.‏
وشرك النعل وأصلحوا شكر نعالكم‏.‏
ومن المجاز‏:‏ مضوا على شراك واضح‏.‏
وقال السمهري العكليّ‏:‏ طواها اعتقال الرجل في مدلهمة إذا شرك الموماة أودى نظامهـا هو وضع الرجل قدّام الواسطة كالوروك‏.‏

##### Türkçe

ش ر ك
Onu onda ortak etti: onu ona ortak eder; ve onunla ortak oldum; ve ortak oldular; ve karşılıklı ortak oldular; ve o benim ortağımdır; ve onlar benim ortaklarımdır; ve benim onda bir ortaklığım ve ortaklık vardır; ve onu işte ortak etti.‏
Ve Allah Teâlâ’ya ortak koştu; ve o, şirk ehlindendir.‏
Ve ortak yol.‏
Neredeyse onları hedeflerine bırakmaz; işi çekiştirir: iş, ortaktır. Ve falanı **مشتركاً** gördüm; eğer kendi kendine, vesveseli gibi konuşuyorsa.‏
Ve avcı **الشركة**’yi ve **الشرك**’i ve **الأشراك**’ı dikti (kurdu).‏
Ve **شرك النعل**; ve ayakkabılarınızın **شكر**’ını ıslah ettiler.‏
Mecazdandır: Açık bir **شراك** üzere gittiler.‏
Ve **السمهري العكليّ** dedi: Onu, karanlık bir (gecede) adamın ayağını bağlaması dürdü; eğer çöl düzlüklerini **شرك** ederse, onun düzeni helâk olur. O, adamın ayağını, **الواسطة**’nın önüne, **كالوروك** gibi koymasıdır.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا بمعنى تَشارَكنا، وقد اشترك الرجلان وتَشارَكا وشارَك أَحدُهما الآخر؛ فأَما قوله:
عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ
وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا
فمعناه أَنه يغزو على فرسه ولا يدفعه إلى غيره، ويُشارَك يعني يشاركه في الغنيمة. والشَّريكُ: المُشارِك. والشِّرْكُ: كالشَّريك؛ قال المُسَيِّب أَو غيره:
شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ
في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ
والجمع أَشْراك وشُرَكاء؛ قال لبيد:
تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً
ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ
قال الأَزهري: يقال شَريك وأَشْراك كما يقال يتيم وأَيتام ونصير وأَنصار، وهو مثل شريف وأَشراف وشُرفاء. والمرأة شَريكة والنساء شَرائك. وشاركت فلاناً: صرت شريكه. واشْتركنا وتَشاركنا في كذا وشَرِكْتُه في البيع والميراث أَشْرَكُه شَرِكةً، والإسم الشِّرْك؛ قال الجعدي: وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،
وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان
والجمع أَشْراك مثل شِبْر وأَشبار، وأَنشد بيت لبيد. وفي الحديث: من أَعتق شِرْكاً له في عبد أَي حصة ونصيباً. وفي حديث معاذ: أَنه أَجاز بين أَهل اليمن الشِّرْكَ أَي الإشتراكَ في الأرض، وهو أن يدفعها صاحبها إلى آخر بالنصف أو الثلث أو نحو ذلك. وفي حديث عمر بن عبد العزيز: إن الشِّركَ جائز، هو من ذلك؛ قال: والأشْراكُ أَيضاً جمع الشِّرْك وهو النصيب كما يقال قِسْمٌ وأقسام، فإن شئت جعلت الأَشْراك في بيت لبيد جمع شريك، وإن شئت جعلته جمع شِرْك، وهو النصيب. ويقال: هذه شَرِيكَتي، وماء ليس فيه أَشْراك أَي ليس فيه شُركاء، واحدهما شِرْك، قال: ورأَيت فلاناً مُشتركاً إذا كان يُحَدِّث نفسه أن رأيه مُشْتَرَك ليس بواحد. وفي الصحاح: رأيت فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يحدِّث نفسه كالمهموم. وروي عن النبي، صلى الله عليه وسلم، أَنه قال: الناسُ شُرَكاء في ثلاث: الكَلإ والماء والنار؛ قال أَبو منصور: ومعنى النار الحَطَبُ الذي يُستوقد به فيقلع من عَفْوِ البلاد، وكذلك الماء الذي يَنْبُع والكلأُ الذي مَنْبته غير مملوك والناس فيه مُسْتَوُون؛ قال ابن الأثير: أَراد بالماء ماء السماء والعيون والأَنهار الذي لا مالك له، وأراد بالكلإِ المباحَ الذي لا يُخَصُّ به أَحد، وأَراد بالنار الشجَر الذي يحتطبه الناس من المباح فيوقدونه؛ وذهب قوم إلى أن الماء لا يملك ولا يصح بيعه مطلقاً، وذهب آخرون إلى العمل بظاهر الحديث في الثلاثة، والصحيح الأول؛ وفي حديث أم معبد:
تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ
أَي عَمَّهنَّ الهُزال فاشتركن فيه. وفَريضة مُشتَرَكة: يستوي فيها المقتسمون، وهي زوج وأُم وأَخوان لأم، وأخوان لأَب وأُم، للزوج النصف، وللأم السدس، وللأخوين للأم الثلث، ويَشْرَكُهم بنو الأب والأُم لأن الأَب لما سقط سقط حكمه، وكان كمن لم يكن وصاروا بني أم معاً؛ وهذا قول زيد. وكان عمر، رضي الله عنه، حكم فيها بأن جعل الثلث للإخوة للأُم، ولم يجعل للإخوة للأَب والأُم شيئاً، فراجعه الإخوة للأَب والأُم وقالوا له: هب أَن أَبانا كان حماراً فأَشْرِكْنا بقرابة أُمنا، فأَشَرَكَ بينهم، فسميت الفريضةُ مُشَرَّكةً ومُشَرَّكةً، وقال الليث: هي المُشْتَرَكة. وطريق مُشْتَرَك: يستوي فيه الناس. واسم مُشْتَرَك: تشترك فيه معان كثيرة كالعين ونحوها فإنه يجمع معاني كثيرة؛ وقوله أنشده ابن الأَعرابي:
ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،
وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ
فسره فقال: معناه مُشْتَرَك.
وأَشْرَك بالله: جعل له شَريكاً في ملكه، تعالى الله عن ذلك، والإسم الشِّرْكُ. قال الله تعالى حكاية عن عبده لقمان أنه قال لإبنه: يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بالله إن الشِّرْكَ لَظُلم عظيم. والشِّرْكُ: أَن يجعل لله شريكاً في رُبوبيته، تعالى الله عن الشُّرَكاء والأنداد، وإِنما دخلت التاء في قوله لا تشرك بالله لأن معناه لا تَعْدِلْ به غيره فتجعله شريكاً له، وكذلك قوله تعالى: وأَن تُشْرِكوا بالله ما لم يُنَزِّل به سُلْطاناً؛ لأن معناه عَدَلُوا به، ومن عَدَلَ به شيئاً من خَلقه فهو كافرّ مُشرِك، لأن الله وحده لا شريكَ له ولا نِدَّ له ولا نَديدَ. وقال أَبو العباس في قوله تعالى: والذين هم مُشْرِكون؛ معناه الذين هم صاروا مشركين بطاعتهم للشيطان، وليس المعنى أنهم آمنوا بالله وأَشركوا بالشيطان، ولكن عبدوا الله وعبدوا معه الشيطان فصاروا بذلك مُشْركين، ليس أَنهم أَشركوا بالشيطان وآمنوا بالله وحده؛ رواه عنه أَبو عُمر الزاهد، قال: وعَرَضَه على المُبرِّد فقال مُتْلَئِبٌّ صحيح. الجوهري: الشِّرْك الكفر. وقد أَشرك فلان بالله، فهو مُشْرِك ومُشْرِكيٌّ مثل دَوٍّ ودَوِّيٍّ وسَكٍّ وسَكِّيّ وقَعْسَرٍ قَعْسَريّ بمعنى واحد؛ قال الراجز:
ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ
أَي بالفُرقان. وفي الحديث: الشّرْك أَخْفَى في أُمتي من دبيب النمل؛ قال ابن الأثير: يريد به الرياء في العمل فكأنه أشرك في عمله غير الله؛ ومنه قوله تعالى: ولا يُشْرِكْ بعبادة ربه أَحداً. وفي الحديث: من حلف بغير الله فقد أَشْرَك حيث جعل ما لا يُحْلَفُ به محلوفاً به كاسم الله الذي به يكون القَسَم. وفي الحديث: الطِّيَرةُ شِرْكٌ ولكنّ الله يذهبه بالتوكل؛ جعل التَطَيُّرَ شِرْكاً به في اعتقاد جلب النفع ودفع الضرر، وليس الكفرَ بالله لأنه لو كان كفراً لما ذهب بالتوكل. وفي حديث تَلْبية الجاهلية: لبيك لا شريك لك إلاَّ شريك هُوَ لك تملكه وما مَلكَ، يَعْنون بالشريك الصنم، يريدون أَن الصنم وما يملكه ويختص به من الآلات التي تكون عنده وحوله والنذور التي كانوا يتقرّبون بها إليه كلها ملك لله عز وجل، فذلك معنى قوله تملكه وما ملك. قال محمد بن المكرم: اللهم إنا نسألك صحة التوحيد والإخلاص في الإيمان، أنظر إلى هؤلاء لم ينفعهم طوافهم ولا تلبيتهم ولا قولهم عن الصنم هُوَلَكَ، ولا قولهم تملك وما مع تسميتهم الصنم شريكاً، بل حَبِطَ عَمَلهُم بهذه التسمية، ولم يصح لهم التوحيد مع الإستثناء، ولا نفعتهم معذرتهم بقولهم: إلا ليقرّبونا إلى الله زُلْفى، وقوله تعالى: وأَشْرِكْهُ في أَمْري؛ أَي اجعله شريكي فيه. ويقال في المُصاهرة: رَغِبْنا في شِرككم وصِهْرِكم أَي مُشاركتكم في النسب. قال الأَزهري: وسمعت بعض العرب يقول: فلان شريك فلان إذا كان متزوجاً بابنته أَو بأُخته، وهو الذي تسميه الناس الخَتَنَ، قال: وامرأة الرجل شَرِيكَتُه وهي جارته، وزوجها جارُها، وهذا يدل على أَن الشريك جار، وأَنه أَقرب الجيران. وقد شَرِكه في الأَمر بالتحريك، يَشْرَكُه إذا دخل معه فيه وأَشْرَكه معه فيه. وأَشْرَك فلانٌ فلاناً في البيع إذا أَدخله مع نفسه فيه. واشْتَرَكَ الأَمرُ: التبس.والشَّرَكُ: حبائل الصائد وكذلك ما ينصب للطير، واحدته شَرَكَة وجمعها شُرُكٌ، وهي قليلة نادرة. وشَرَكُ الصائد: حبالَتَه يَرْتَبِك فيها الصيد. وفي الحديث: أَعوذ بك من شر الشيطان وشِرْكِه أي ما يدعو إليه ويوسوس به من الإشراك بالله تعالى، ويروى بفتح الشين والراء، أَي حَبائله ومَصايده، واحدتها شَرَكَة. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: كالطير الحَذِر يَرى أَن له في كل طريق شَرَكاً. وشَرَكُ الطريق: جَوادُّه، وقيل: هي الطُّرُقُ التي لا تخفى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أَنها لا تخفى عليك، وقيل: هي الطُّرق التي تخْتَلجُ، والمعنيان متقاربان، واحدته شَرَكَة. الأصمعي: الْزَمْ شَرَك الطريق وهي أَنْساع الطريق، الواحدة شَرَكَة، وقال غيره: هي أَخاديد الطريق ومعناهما واحد، وهي ما حَفَرَت الدوابُّ بقوائمها في متن الطريق شَرَكَة ههنا وأُخرى بجانبها. شمر: أُمُّ الطريق مَعْظَمُه، وبُنَيَّاتُه أَشْراكُه صِغارٌ تتشعب عنه ثم تنقطع. الجوهري: الشَّرَكة معظم الطريق ووسطه، والجمع شَرَك؛ قال ابن بري: شاهده قول الشَّمَّاخ:
إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،
بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ
وقال رؤبة:
بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ
والكلأُ في بني فلان شُرُكٌ أَي طرائق، واحدها شِراك. وقال أَبو حنيفة: إذا لم يكن المرعى متصلاً وكان طرائق فهو شُرُكٌ. والشِّراكُ: سير النعل، والجمعُ شُرُك. وأَشْركَ النعلَ وشَرَّكها: جعل لها شِراكاً، والتَّشْرِيك مثله. ابن بُزُرْج: شَرِكَت النعلُ وشَسِعَتْ وزَمَّتْ إذا انقطع كل ذلك منها. وفي الحديث: أَنه صلى الظهر حين زالت الشمس وكان الفَيْءُ بقدر الشِّراكِ؛ هو أَحد سُيور النعل التي تكون على وجهها؛ قال ابن الأَثير: وقدره ههنا ليس على معنى التحديد، ولكن زوال الشمس لا يبين إلا بأقل ما يُرى من الظل، وكان حينئد بمكة، هذا القَدْر والظل يختلف باختلاف الأزمنة والأمكنة وإنما يبين ذلك في مثل مكة من البلاد التي يَقِلّ فيها الظل، فإذا كان أَطول النهار واستوت الشمس فوق الكعبة لم يُرَ لشيء من جوانبها ظلّ، فكل بلد يكون أقرب إلى خط الاستواء ومُعْتَدل النهار يكون الظل فيه أَقصر، وكلما بَعُدَ عنهما إلى جهة الشَّمال يكون الظل فيه أَطول. ولطْمٌ شُرَكِيّ: متتابع. يقال: لطمه لطْماً شُرَكِيّاً، بضم الشين وفتح الراء، أَي سريعاً متتابعاً كلَطْمِ المُنْتَقِشِ من البعير؛ قال أَوس بن حَجَر:
وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،
أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
أَي وِرْد بعد وِرْدٍ متتابع؛ يقول: أَغْشاك بما تكره غير مُبْطِئ بذلك. ولطمه لطمَ المُنْتَفِش وهو البعير تدخل في يده الشوكة فيضرب بها الأرض ضرباً شديداً، فهو مُنْتَقِش.
والشُّرَكِيّ والشُّرَّكِيُّ، بتخفيف الراء وتشديدها: السريع من السير. وشِرْكٌ: اسم موضع؛ قال حسان بن ثابت:
إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم
جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب
ابن بري: وشَرْكٌ اسم موضع؛ قال عُمارة:
هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ
مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟
وبنو شُرَيْك: بطنٌ. وشَريك: اسم رجل.

##### Türkçe

**الشِّرْكَةُ** ve **الشَّرِكة** eşittir: iki ortağın karışması. Denir ki: **اشترَكنا**
**تَشارَكنا** anlamında; ve iki adam **اشترك** etti ve **تَشارَكا** etti ve ikisinden biri ötekine **شارَك** etti; şu sözüne gelince:
عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ
وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا
bunun manası, atı üzerinde akın ettiğidir ve onu başkasına vermediğidir; ve **يُشارَك** yani ganimette ona ortak olunur. Ve **الشَّريكُ**: ortak olan. Ve **الشِّرْكُ**: **الشَّريك** gibi; **المُسَيِّب** yahut başkası dedi ki:
شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ
في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ
ve çoğulu **أَشْراك** ve **شُرَكاء**dır; **لبيد** dedi ki:
تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً
ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ
**الأَزهري** dedi: **شَريك** ve **أَشْراك** denir; nasıl ki **يتيم** ve **أَيتام** ve **نصير** ve **أَنصار** denir; ve o, **شريف** ve **أَشراف** ve **شُرفاء** gibidir. Kadın **شَريكة**dir, kadınlar **شَرائك**tir. Ve **شاركت فلاناً**: onun ortağı oldum. Ve **اشْتركنا** ve **تَشاركنا** filân şeyde; ve satışta ve mirasta ona **شَرِكْتُه**: onu **شَرِكةً** olarak **أَشْرَكُه**; isim **الشِّرْك**tir; **الجعدي** dedi ki:
وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،
وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان
ve çoğulu **أَشْراك**tır; **شِبْر** ve **أَشبار** gibi; ve **لبيد**’in beytini okuttu. Hadiste: “Bir kölede kendisine ait bir **شِرْكاً** (yani bir pay ve nasip) azat eden kimse...” Ve **معاذ** hadîsinde: Yemen ehli arasında **الشِّرْكَ**yı, yani arazide ortaklaşmayı câiz gördüğü; o da, sahibinin onu yarım yahut üçte bir yahut bunun gibi bir karşılıkla başkasına vermesidir. Ve **عمر بن عبد العزيز** hadîsinde: “Şüphesiz **الشِّركَ** câizdir”; o, bundandır; dedi ki: **الأشْراكُ** da **الشِّرْك**in çoğuludur; o da paydır; nasıl ki **قِسْمٌ** ve **أقسام** denir. İstersen **لبيد**’in beytindeki **الأَشْراك**ı **شريك**in çoğulu yaparsın; istersen onu **شِرْك**ın çoğulu yaparsın; o da paydır. Ve denir ki: “Bu benim **شَرِيكَتي**mdir”; ve içinde **أَشْراك** olmayan su, yani içinde **شُركاء** olmayan su; ikisinden biri **شِرْك**tir. Dedi ki: Birini **مُشتركاً** gördüm; eğer kendi kendine, görüşünün **مُشْتَرَك** (tek değil) olduğunu konuşuyorsa. Ve **الصحاح**’ta: Birini **مُشْتَرَكاً** gördüm; eğer kendi kendine, kederli gibi konuşuyorsa. Peygamber’den, صلى الله عليه وسلم, rivayet olundu: “İnsanlar üç şeyde **شُرَكاء**dır: otlak, su ve ateş.” **أَبو منصور** dedi: Ateşin manası, onunla yakılan odun olup memleketlerin sahipsiz yerlerinden sökülüp alınandır; aynı şekilde kaynayan su ve bitiş yeri mülk olmayan otlak; insanlar onda eşittir. **ابن الأثير** dedi: Su ile gök suyu ve pınarlar ve nehirler, sahibi olmayan suyu kastetti; otlak ile, bir kimseye tahsis edilmeyen mubah otlağı kastetti; ateş ile de, insanların mubahtan odunlayıp yaktıkları ağacı kastetti. Bir topluluk, suyun mülk edinilemeyeceğine ve satışının mutlak olarak sahih olmayacağına gitti; başkaları, hadisin zahiriyle üçünde amel etmeye gitti; doğru olan birincisidir. **أم معبد** hadîsinde:
تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ
yani zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular. Ve **فَريضة مُشتَرَكة**: onda taksim edenler eşit olur; o, bir koca, bir anne, anne bir iki kardeş, baba ve anne bir iki kardeştir; kocaya yarı, anneye altıda bir, anne bir iki kardeşe üçte bir; baba ve annenin oğulları onları ortak eder; çünkü baba düşünce hükmü düştü, yok hükmünde oldu ve hepsi birlikte anne oğulları oldular; bu, **زيد**’in sözüdür. **عمر** (رضي الله عنه) onda, üçte biri anne bir kardeşlere verip baba ve anne bir kardeşlere bir şey vermemekle hükmetmişti; baba ve anne bir kardeşler ona müracaat edip dediler ki: “Varsay ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığıyla bizi ortak et.” Böylece aralarında ortak etti; farîza **مُشَرَّكةً** ve **مُشَرَّكةً** diye adlandırıldı. **الليث** dedi: O, **المُشْتَرَكة**dir. **طريق مُشْتَرَك**: onda insanlar eşit olur. **اسم مُشْتَرَك**: onda birçok mana ortak olur; **العين** ve benzeri gibi; çünkü birçok manayı toplar. Şu sözü **ابن الأَعرابي** okuttu:
ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،
وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ
onu açıkladı ve dedi ki: manası **مُشْتَرَك**tır.

Ve **أَشْرَك بالله**: O’na mülkünde bir ortak kıldı; Allah bundan yücedir; isim **الشِّرْكُ**tür. Allah تعالى, kulu Lokman’dan hikâye ederek, oğluna dediğini söyledi: “Ey oğulcuğum, Allah’a **تُشْرِكْ** etme; şüphesiz **الشِّرْكَ** büyük bir zulümdür.” Ve **الشِّرْكُ**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmaktır; Allah, ortaklardan ve denklerden yücedir. Ve **لا تُشْرِكْ بالله** sözünde **التاء** ancak şu manadan dolayı girdi: O’na başkasını denk tutma da onu O’na ortak kıl; aynı şekilde Allah تعالى’nın sözü: “Ve Allah’a, hakkında bir delil indirmediği şeyi **تُشْرِكوا** etmeniz”; çünkü manası: O’na denk tuttular. Kim O’na mahlûkatından bir şeyi denk tutarsa, kâfir **مُشرِك**tir; çünkü Allah tektir, O’nun ortağı yoktur, dengi yoktur, benzeri yoktur. **أَبو العباس** Allah تعالى’nın “**مُشْرِكون** olanlar” sözü hakkında dedi ki: manası, şeytana itaatleriyle müşrik olmuş kimselerdir; mana, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a kulluk ettiler ve onunla birlikte şeytana da kulluk ettiler de bununla **مُشْركين** oldular; şeytana ortak koşup Allah’a tek başına iman ettiler değildir. Bunu ondan **أَبو عُمر الزاهد** rivayet etti; dedi ki: Bunu **المُبرِّد**’e arz etti de “**مُتْلَئِبٌّ** صحيح” dedi. **الجوهري**: **الشِّرْك** küfürdür. Ve falan Allah’a **أَشرك** etti; o, **مُشْرِك** ve **مُشْرِكيٌّ**dir; **دَوٍّ** ve **دَوِّيٍّ** ve **سَكٍّ** ve **سَكِّيّ** ve **قَعْسَرٍ قَعْسَريّ** gibi, tek manadadır; **الراجز** dedi ki:
ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ
yani **بالفُرقان**. Hadiste: “**الشّرْك** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir.” **ابن الأثير** dedi: Bununla amelde riyayı kasteder; sanki amelinde Allah’tan başkasını ortak kıldı; bundan da Allah تعالى’nın sözü: “Ve Rabbinin ibadetine kimseyi **يُشْرِكْ** etmesin.” Hadiste: “Kim Allah’tan başkasına yemin ederse, **أَشْرَك** etmiştir”; çünkü yemin edilmeyecek şeyi, Allah’ın ismi gibi kendisiyle yemin olunan kılmıştır; onunla yemin olur. Hadiste: “**الطِّيَرةُ شِرْكٌ**; fakat Allah onu tevekkülle giderir.” Faydayı celbetme ve zararı defetme inancında **التَطَيُّرَ**ü O’na ortak kıldı; Allah’a küfür değildir; çünkü küfür olsaydı tevekkülle gitmezdi. Cahiliye telbiyesinde: “Lebbeyk, Senin ortağın yoktur; ancak bir ortak, o Senindir; onu da ve onun sahip olduklarını da Sen mülk edinirsin.” Ortak ile putu kastediyorlar; putu ve onun yanında ve çevresinde bulunan aletlerden kendisine ait olup tahsis edilenleri ve onunla Allah’a yaklaşmak için adadıkları adakları, hepsinin Allah عز وجل’nin mülkü olduğunu istiyorlar; işte “onu da ve onun sahip olduklarını da mülk edinirsin” sözünün manası budur. **محمد بن المكرم** dedi: “Allah’ım, biz Senden tevhidin sıhhatini ve imanda ihlâsı isteriz; şunlara bak: tavafları da telbiyeleri de ‘put hakkında **هُوَلَكَ**’ demeleri de, ‘**تملك وما**’ demeleri de, putu ortak diye adlandırmalarıyla birlikte onlara fayda vermedi; bilakis bu adlandırma ile amelleri boşa çıktı; istisna ile tevhidleri sahih olmadı; ‘ancak bizi Allah’a daha çok yaklaştırsınlar diye’ sözleriyle özürleri de fayda vermedi.” Ve Allah تعالى’nın sözü: “Ve onu işimde **أَشْرِكْهُ** et”; yani onu onda ortağım kıl. Ve dünürlükte denir ki: “Sizin **شِرككم** ve **صِهْرِكم**da rağbet ettik”; yani nesepte sizinle ortaklaşmada. **الأَزهري** dedi: Bazı Arapların şöyle dediğini işittim: “Falan, falanın **شريك**idir”; eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evliyse; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır. Dedi ki: Adamın karısı onun **شَرِيكَتُه**dur; o, onun komşusudur; kocası da onun komşusudur; bu, ortağın komşu olduğuna ve onun komşuların en yakını olduğuna delalet eder. Ve işi hareke ile **شَرِكه** etti: ona **يَشْرَكُه**; eğer onunla onda içeri girerse; ve onu onunla onda **أَشْرَكه** etti. Ve falan, falanı satışta **أَشْرَك** etti; eğer onu kendisiyle birlikte ona dâhil ederse. Ve **اشْتَرَكَ الأَمرُ**: karıştı. Ve **الشَّرَكُ**: avcının tuzak ipleri; kuş için kurulan da böyledir; tekili **شَرَكَة** ve çoğulu **شُرُكٌ**tur; o az, nadirdir. Ve avcının **شَرَكُ**u: avın içine dolaştığı tuzağıdır. Hadiste: “Şeytanın şerrinden ve onun **شِرْكِه**inden Sana sığınırım”; yani Allah تعالى’ya ortak koşmaya çağırdığı ve vesvese verdiği şeyden; **الشين** ve **الراء**ın fethiyle de rivayet olunur; yani onun tuzakları ve avlakları; tekili **شَرَكَة**dir. **عمر** (رضي الله عنه) hadîsinde: “Her yolda kendisi için bir **شَرَكاً** olduğunu gören ürkek kuş gibi.” Ve yolun **شَرَكُ**u: onun ana caddeleridir; denildi ki: sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; bazen kesilirler; ancak sana gizli olmazlar. Denildi ki: o, çatallanıp ayrılan yollardır; iki mana yakındır; tekili **شَرَكَة**dir. **الأصمعي**: “Yolun **شَرَك**ına yapış”; o, yolun kayışlarıdır; tekili **شَرَكَة**dir. Başkası dedi: o, yolun hendekleridir; ikisinin manası birdir; o, bineklerin ayaklarıyla yolun ortasında kazdığı şeydir: burada bir **شَرَكَة**, yanında bir başkası. **شمر**: Yolun anası onun çoğudur; onun küçük kolları **أَشْراكُه**dur; ondan ayrılıp sonra kesilen küçüklerdir. **الجوهري**: **الشَّرَكة** yolun çoğu ve ortasıdır; çoğulu **شَرَك**tır. **ابن بري** dedi: Şahidi **الشَّمَّاخ**’ın sözü:
إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،
بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ
ve **رؤبة** dedi ki:
بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ
ve filan oğullarında otlak **شُرُكٌ**tur; yani yollar; tekili **شِراك**tır. **أَبو حنيفة** dedi: Eğer otlak bitişik değilse ve yollar hâlindeyse, o **شُرُكٌ**tur. Ve **الشِّراكُ**: nalının kayışı; çoğulu **شُرُك**tur. Ve nalına **أَشْركَ** etti ve onu **شَرَّكها** etti: ona **شِراكاً** yaptı; **التَّشْرِيك** de böyledir. **ابن بُزُرْج**: Nal **شَرِكَت** etti ve **شَسِعَتْ** etti ve **زَمَّتْ** etti; eğer bunların hepsi ondan koparsa. Hadiste: “Öğleyi, güneş zeval bulunca kıldı; **الفَيْءُ** **الشِّراكِ** kadar idi”; o, nalın yüzünde bulunan kayışlarından biridir. **ابن الأَثير** dedi: Buradaki miktarı, sınırlandırma manasında değildir; fakat güneşin zevali, gölgeden görülen en az şeyle belli olur; o sırada Mekke’de idi; bu miktar; gölge zamanların ve mekânların değişmesiyle değişir; bu ancak Mekke gibi gölgenin az olduğu beldelerde belli olur; gündüzün en uzun olduğu vakitte güneş Kâbe’nin üstünde eşitlenince, onun yanlarından hiçbir şeye gölge görülmez; her belde ekvator çizgisine daha yakın ve gündüzü daha mutedil olursa gölge onda daha kısa olur; her ne kadar ikisinden kuzey tarafına uzaklaşırsa gölge onda daha uzun olur.

Ve **لطْمٌ شُرَكِيّ**: ardı ardına. Denir ki: onu **لطْماً شُرَكِيّاً** tokatladı; **الشين**in zammı ve **الراء**ın fethiyle; yani hızlı, ardı ardına; devenin **المُنْتَقِشِ**inin tokadı gibi; **أَوس بن حَجَر** dedi ki:
وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،
أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
yani ardı ardına bir varıştan sonra bir varış; der ki: hoşlanmadığın şeyle sana gelirim; bunda ağır davranmaksızın. Ve onu **المُنْتَفِش**in tokadı gibi tokatladı; o, eline diken giren deve olup onunla yere şiddetli vurur; o, **مُنْتَقِش**tir.

Ve **الشُّرَكِيّ** ve **الشُّرَّكِيُّ**, **الراء**ın hafifletilmesi ve şeddelenmesiyle: yürüyüşün hızlısı. Ve **شِرْكٌ**: bir yer adıdır; **حسان بن ثابت** dedi ki:
إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم
جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب
**ابن بري**: Ve **شَرْكٌ** bir yer adıdır; **عُمارة** dedi ki:
هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ
مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟
Ve **بنو شُرَيْك**: bir koldur. Ve **شَريك**: bir adam adıdır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش ر ك * جمع * الشَّرِيكِ شُرَكاءُ * و * أشْرَاكٌ * مثل شريف وشرفاء وأشراف والمرأة * شَرِيكةٌ * والنساء * شَرائِكُ * و * شاركَهُ * صار شريكه و * اشْتَركا * في كذا و * تَشاركا * و * شَرِكةُ * في البيع والميراث يشركه مثل علِمه يعلمه * شَرِكَةً * والاسم * الشِّرْكُ * وجمعه * أشْراكٌ * كشبر وأشبار و * الشِّرْكُ * أيضا الكفر وقد * أشْرَك * بالله فهو * مُشْرِكٌ * وقوله تعالى ﴿وأشركه في أمري﴾ أي اجعله شريكي فيه و * أشْرَكَ * نعله و * شَرَّكَها تَشْرِيكاً * أي جعل لها * شِراكاً * و * الشِّرَكُ * بفتحتين حبالة الصائد الواحدة * شَرَكَةٌ

##### Türkçe

* ش ر ك * **الشَّرِيكِ**’in çoğulu **شُرَكاءُ**’dur; ve **أشْرَاكٌ** (da vardır); **شريف** ve **شرفاء** ve **أشراف** gibi. Kadın: **شَرِيكةٌ**; kadınlar: **شَرائِكُ**. Ve **شاركَهُ**: onun ortağı oldu. Ve **اشْتَركا**: falanca şeyde ortak oldular. Ve **تَشاركا** (da böyledir). Ve **شَرِكةُ**: satışta ve mirasta (ortaklık); onu ortak eder; **علِمه يعلمه** gibi: **شَرِكَةً**. İsim: **الشِّرْكُ**; onun çoğulu **أشْرَاكٌ**’dır; **شبر** ve **أشبار** gibi. Ve **الشِّرْكُ** ayrıca küfürdür. Ve Allah’a **أشْرَك** etti; o hâlde o **مُشْرِكٌ**’tir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**وأشركه في أمري**﴾ yani: onu onda benim ortağım kıl. Ve **أشْرَكَ**: nalını (kayışladı). Ve **شَرَّكَها تَشْرِيكاً**: yani ona **شِراكاً** yaptı. Ve **الشِّرَكُ** iki fetha ile: avcının tuzağı; bir tanesi **شَرَكَةٌ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشرك والشركة، بكسرهما وضم الثاني بمعنى واد، وهو مخالطة الشريكين، قال شيخنا: هذه عبارة قلقة قاصرة، والمعروف أن كلا منهما يفتح فكسر، وبكسر أو فتح فسكون، ثلاث لغات حكاها غير واحد من أعلام اللغة، كإسماعيل بن هبة الله على ألفاظ المهذب، وابن سيده في المحكم، وابن القطاع، وشراح الفصيح، وغيرهم، وهذا الضم الذي ذكره في الثاني غير معروف، فتأمل. قلت: الضم في الثاني لغة فاشية في الشام، لا يكاد,ن ينطقون بغيرها، وشاهد الشرءك حديث معاذ: أنه أجاز بين أهل اليمن الشرك أي الاشتراك في الأرض،وهو أن يدفعها صاحبها إلى آخر بالنصف أو الثلث أو نحو ذلك، وفي حديث عمر بن عبد العزيز: أن الشرك جائز وهو من ذلك.
 وقد اشتركا وتشاركا، وشارك أحدهما الآخر والاشتراك هنا بمعنى التشارك، وقال النابغة الجعدي:
  وشاركنا قريشا في تقاها                      وفي أنسابها شرك العنان والشرك، بالكسر، والشريك كأمير: المشارك قال المسيب، أو غيره:
  شركا بماء الذوب يجمـعـه                      في طود أيمن في قرى قسر أشراك مثل شبر وأشبار، ويجوز أن يكون جمع شريك كشهيد وأشهاد. ويجمع الشريك على شركاء كما يقال: شريف وأشراف وشرفاء، قال تعالى:  فأجمعوا أمركم وشركاءكم  أي: وادعوا شركاءكم ليعاونوكم. وقال الأزهري: والشرك يكون بمعنى الشريك، وبمعنى النصيب وجمعه أشراك كشبر وأشبار، وقال لبيد:
  تطير عدائد الأشراك شفعا                      ووترا والزعامة للغـلام وهي شريكة الرجل، وهي جارته وزوجها جارها، وهذا يدل على أن الشريك جار، وأنه أقرب الجيران شرائك.

  وشركه في البيع والميراث كعلمه شركة بالكسر وهو أفصح من أشركه رباعيا. وأشرك بالله: كفر أي: جعل له شريكا في ملكه تعالى الله عن ذلك، وقال أبو العباس في قوله تعالى:  والذين هم به مشركون  معناه الذين صاروا مشركين بطاعتهم للشيطان، وليس المعنى أنهم آمنوا بالله وأشركوا بالشيطان، ولكن عبدوا الله وعبدوا معه الشيطان، فصاروا بذلك مشركين، ليس أنهم أشركوا بالشيطان وآمنوا بالله وحده، رواه عنه أبو عمر الزاهد، قال: وعرضه على المبرد فقال: متلئب صحيح فهو مشرك ومشركي مثل: دو ودوي، وقعسر وقعسري، قال الراجز:
  ومشركي كافر بالفرق أي: بالفرقان، كما في الصحاح. والاسم الشرك فيهما بالكسر، وفي الحديث: الشرك أخفى في أمتي من دبيب النمل قال ابن الأثير: يريد به الرياء في العمل، فكأنه أشرك في عمله غير الله تعالى، وقال الله تعالى:  إن الشرك لظلم عظيم  المراد به الكفر. ويقال في المصاهرة: رغبنا في شرككم وصهركم، أي: مشاركتكم في النسب. قال الأزهري: وسمعت بعض العرب يقول: فلان شريك فلان: إذا كان متزوجا بابنته، أو بأخته، وهو الذي يسميه الناس الختن. والشرك، محركة: حبائل الصيد، وكذلك ما ينصب للطير ومنه الحديث: أعوذ بك من شر الشيطان وشركه فيمن رواه بالتحريك، أي حبائله ومصائده شرك، بضمتين وهو قليل نادر ويقال: واحدته شركة، قال زهير:
  كأنها من قطا الأحباب حان لها                      ورد وأفرد عنها أختها الشرك والشرك من الطريق: جواده، أو هي الطرق التي لا تخفى عليك ولا تستجمع لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أنها لا تخفى عليك، واحدته شركة، وقال الأصمعي: الزم شرك الطريق، وهي أنساع الطريق، وقال غيره: هي أخاديد الطريق، ومعناهما واحد، وهي ما حفرت الدواب بقوائمها في متن الطريق، شركة هنا وأخرى بجانبها. وقال شمر: أم الطريق: معظمه، وبنياته: أشراكه، صغار تتشعب عنه ثم تنقطع. وقال الجوهري: الشركة: معظم الطريق ووسطه، والجمع شرك، قال ابن بري: شاهده قول الشماخ:
  إذا شرك الطريق توسمته                      بخوصاوين في لحج كنين وقال رؤبة:
  بالعيس فوق الشرك الرفاض وأنشد الصاغاني لزهير:
  شبه النعام إذا هيجتها اندفعت                      على لواحب بيض بينها شرك قال: ويروى شرك، بضمتين. وشرك بلا لام: بالحجاز وهو الجبل الذي يذكره فيما بعد بعينه. والشراك ككتاب: سير النعل على وجهها، ومنه الحديث: أنه صلى الظهر حين زالت الشمس وكان الفيء بقدر الشراك شرك ككتب.
 وأشرك وفي بعض النسخ وأفلس، وكلاهما غلط، والصواب: وأشركها وشركها تشريكا وإشراكا: جعل لها شراكا.
 والشراك: الطريقة من الكلإ جمعه شرك عن أبي نصر، يقال: الكلأ في بني فلان شرك أي طرائق، وقال أبو حنيفة: إذا لم يكن المرعى متصلا وكان طرائق فهو شرك. والشركي كهذلي، وتشدد راؤه: السريع من السير نقله ابن سيده. ولطم شركي أي: سريع متتابع كلطم المنتقش من البعير، وهو الذي يدخل في رجله الشوكة فيضرب بها الأرض ضربا متتابعا، قال أوس بن حجر:
  وما أنا إلا مستعد كما تـرى                      أخو شركي الورد غير معتم

  أي: ورد بعد ورد متتابع، كما في الصحاح. وشريك، كزبير: ابن مالك بن عمرو بن مالك بن عمرو بن مالك بن فهم بن غنم بن دوس: أبو بطن. قاله ابن دريد. قلت: وهو أخو صليم وشوبك، ووالد أسد بالتحريك وسري ووهبان. وشريك آخر: جد لمسدد بن مسرهد بن مسربل بن أرندل بن سرندل بن عرندل بن المستورد، وهكذا نسبه ابن دريد والمستغفري والسلفي في سفينته نقلا عن ابن الجواني النسابة وابن العديم في تاريخ حلب، ويقال في نسبه الأسدي والشريكي، وقد تقدم سرد نسبه في الدال، قال ابن دريد: ومن موالي بني شريك مقاتل بن سليمان. وقال ابن بزرج شركت النعل وشسعت وزمت كفرح: إذا انقطع شراكها وشسعها وزمامها. ورجل مشترك: إذا كان يحدث نفسه أن رأيه مشترك ليس بواحد، وفي الصحاح عن الأصمعي: إذا كان يحدث نفسه كالمهموم. وفي العباب التشريك: بيع بعض ما اشترى بما اشتراه به. قال: والفريضة المشركة، كمعظمة أي: المشترك فيها، فحذف وأوصل، ويقال لها أيضا المشركة - كمحدثة - بنسبة التشريك إليها مجازا، كذا في شرح الفصول ويقال أيضا: المشتركة وهذه عن الليث، وهي التي يستوي فيها المقتسمون، وهي زوج، وأم، وأخوان لأم، وأخوان لأب وأم للزوج النصف، وللأم السدس، وللأخوين للأم الثلث ويشركهم بنو الأب والأم؛ لأن الأب لما سقط سقط حكمه، وكان كأن لم يكن، وصاروا بني أم معا، وهذا قول زيد بن ثابت رضي الله عنه، وحكم فيها عمر رضي الله عنه فجعل الثلث للأخوين لأم، ولم يجعل للإخوة للأب والأم شيئا، فقالوا له: يا أمير المؤمنين هب أن أبانا كان حمارا فأشركنا بقرابة أمنا، فأشرك بينهم، فسميت الفريضة مشركة ومشتركة الأخيرة عن الليث وحمارية لقولهم: هب أن أبانا كان حمارا، وأيضا حجرية؛ لأنه روى أنهم قالوا: هب أن أبانا كان حجرا ملقى في اليم، وبعضهم سماها يمية لذلك، وسميت أيضا عمرية؛ لقضاء عمر رضي الله عنه فيها، قال شيخنا: وهو مذهب مالك والشافعي والجمهور، خلافا لأبي حنيفة، وبعض أهل العراق. قلت: وفي فرائض أبي نصر: المشركة: زوج وأم أو جدة، واثنان فصاعدا من أولاد الأم، وعصبة من ولد الأب والأم، قضى فيها علي للزوج بالنصف، وللأم بالسدس، ولولد الأم بالثلث، وأسقط ولد الأب والأم، وهو قول الشعبي وأبي حنيفة وابن أبي ليلى وأبي يوسف وزفر ومحمد والحسن وابن حنبل وكثير، وقضى عثمان فيها للزوج بالنصف، وللألم بالسدس، ولولد الألم بالثلث، وشرك ولد الأب والأم معهم فيه، وبه قال الشافعي وكثير من الصحابة، وروى أن عمر قضى فيها كما قضى علي، فقال له الأخ من الأب والأم: هب أن أبانا كان حمارا فما زادنا إلا قربا فرجع فشركهم، ولذا سميت حمارية، انتهى. وفي شرح الفصول: أبطل هذا بزوج وأخت شقيقة، وأخ وأخت لأب، فإن الأخت سقطت بأخيها وليس لها أن تقول إن أخي لو لم يكن لورثت فهبوه حمارا، فتأمل. والشركة، محركة: لبني أسد. وشرك، بالكسر: ماء لهم وراء جبل قنان قال عميرة بن طارق:
  فأهون علي بالوعيد وأهـلـه                      إذا حل أهلي بين شرك فعاقل

  وشرك بالتحريك: جبل بالحجاز قاله نصر. وريح مشارك، وهي التي تكون النكباء إليها أقرب من الريحين التي تهب بينهما قال الشاعر:
  إلى ضوء نار بين قران أوقدت                      وغضور تزهاها شمال مشارك وقران وغضور: ماءان لطيئ.
 ومما يستدرك عليه: شاركت فلانا: صرت شريكه، وفي حديث أم معبد:
  تشاركن هزلى مخهن قليل أي عمهن الهزال فاشتركن فيه، ويروى تساوكن وقد تقدم. وطريق مشترك: يستوي فيه الناس. واسم مشترك: تشترك فيه معان كثيرة، كالعين ونحوها؛ فإنه يجمع معاني كثيرة، وأنشد ابن الأعرابي:
  ولا يستوي المرءان هذا ابن حرة                      وهذا ابن أخرى ظهرها متشرك فسره فقال: معناه مشترك. وشركه في الأمر، يشركه: دخل معه فيه، وأشركه فيه. وأشرك فلانا في البيع: إذا أدخله مع نفسه فيه، وقوله تعالى:  وأشركه في أمري  أي اجعله شريكا لي. واشترك الأمر: التبس. والشركة، بالكسر: اللحمة يمانية، وأصلها في الجزور يشتركون فيها. وشرك، بالفتح: موضع، وأنشد ابن بري لعمارة:
  هل تذكرون غداة شرك وأنتم                      مثل الرعيل من النعام النافر ومن المجاز: مضوا على شراك واحد. والمسمى بشريك من الصحابة عشرة، ومن التابعين تسعة. وكوم شريك: قرية بمصر. وشارك، كهاجر: بليدة من أعمال بلخ، منها نصر بن منصور الشاركي عرف بالمصباح، وأيضا جد أحمد بن محمد عن أبي يعلى، وعنه حفيده أحمد بن حمدان بن أحمد، وعن حفيده أبو إسماعيل الهروي. وشارك بن سنان: رجل، وفيه يقول الشاعر:
  ونار كأفنان الصباح رفـيعة                      تننورتها من شارك بن سنان والشراك، ككتان: قرية بمصر من أعمال البحيرة.

##### Türkçe

**الشرك** ve **الشركة**; ikisinin de kesresiyle ve ikincinin dammesiyle, “vadi” mânâsında; o da iki ortağın birbirine karışmasıdır. Şeyhimiz dedi: Bu, çalkantılı ve eksik bir ibaredir; bilinen, ikisinin de fetha ile geldiği, sonra kesre (ile) olduğu; ve kesre ile yahut fetha ile sonra sükûn (ile) olduğu; dilin ileri gelenlerinden birden fazlasının naklettiği üç lügattir; **إسماعيل بن هبة الله**’ın **ألفاظ المهذب** üzerine (olanında), **ابن سيده**’nin **المحكم**’inde, **ابن القطاع**’ta, **شراح الفصيح**’te ve başkalarında (olduğu gibi). Ve ikincide zikrettiği bu damme mâruf değildir; öyleyse düşün. Dedim: İkincide damme, Şam’da yaygın bir lügattir; neredeyse ondan başkasıyla telaffuz etmezler. Ve **الشرءك**’e şahit, **حديث معاذ**’dır: Yemen ehli arasında **الشرك**’i, yani arazide ortaklaşmayı caiz gördü; o da, sahibinin onu bir başkasına yarı, üçte bir yahut buna benzer (pay) ile vermesidir. Ve **حديث عمر بن عبد العزيز**’de: **الشرك** caizdir; o da bundandır.

Ve **اشتركا** ve **تشاركا**; ve birisi ötekine **شارك**; ve buradaki **الاشتراك** mânâca **التشارك** demektir. **النابغة الجعدي** dedi:
  Ve Kureyş’e, takvasında ortak olduk
  Ve neseblerinde, dizgin ortaklığı (**شرك العنان**) (vardır)

Ve **الشرك**; kesre ile; ve **الشريك** “**أمير**” gibi: ortak olan. **المسيب** yahut başkası dedi:
  **شركا** ile, **ماء الذوب**’da; onu toplar
  Sağ bir dağda, **قرى قسر**’de

**أشراك**; “**شبر**” ve “**أشبار**” gibi. Ve “**شهيد**” ve “**أشهاد**” gibi **شريك**’in cem‘i olması caizdir. Ve **الشريك** **شركاء** üzerine cem‘ olunur; “**شريف**” ve “**أشراف**” ve “**شرفاء**” denildiği gibi. Yüce Allah dedi:  **فأجمعوا أمركم وشركاءكم**  yani: **شركاءكم**’ı çağırın ki size yardım etsinler. **الأزهري** dedi: **الشرك**, **الشريك** mânâsında olur; ve **النصيب** mânâsında olur; cem‘i **أشراك**’tır, “**شبر**” ve “**أشبار**” gibi. **لبيد** dedi:
  **عدائد الأشراك** çift ve tek uçar
  Ve reislik delikanlıyadır

Ve o, erkeğin **شريكة**’sidir; o, onun komşusudur; ve onun zevcesi, onun komşusudur. Bu, **الشريك**’in komşu olduğuna ve komşuların en yakınının **شرائك** olduğuna delâlet eder.

Ve onu satışta ve mirasta **شركه**; “**علمه**” gibi; **شركة** (kesre ile) (demektir); ve bu, onu dörtlü (bâb) olarak **أشركه**’den daha fasîhtir. Ve **أشرك بالله**: kâfir oldu; yani Yüce Allah’ın mülkünde O’na bir ortak kıldı; Allah bundan yücedir. **أبو العباس**, Yüce Allah’ın şu sözü hakkında:  **والذين هم به مشركون**  dedi ki: mânâsı, şeytana itaatleriyle müşrik olan kimselerdir; mânâ, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a kulluk ettiler ve onunla beraber şeytana da kulluk ettiler; böylece müşrik oldular; (yoksa) şeytana ortak koşup Allah’a yalnız iman ettiler (demek) değildir. Bunu ondan **أبو عمر الزاهد** rivayet etti. Dedi ki: Onu **المبرد**’e arz etti; o da dedi: **متلئب** sahih (bir kalıptır); öyleyse **مشرك** ve **مشركي**; “**دو**” ve “**دوي**”, “**وقعسر**” ve “**وقعسري**” gibi. **الراجز** dedi:
  Ve **مشركي**; **بالفرق** ile kâfirdir; yani **بالفرقان** ile; **الصحاح**’ta olduğu gibi.

İsim, ikisinde de **الشرك**’tir; kesre ile. Ve hadiste: **الشرك** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir. **ابن الأثير** dedi: Bununla amelde riyayı kasteder; sanki amelinde Yüce Allah’tan başkasını ortak kılmıştır. Ve Yüce Allah dedi:  **إن الشرك لظلم عظيم**  bununla murad küfürdür. Ve dünürlükte denilir: **رغبنا في شرككم وصهركم**; yani nesepte sizinle ortaklaşmayı. **الأزهري** dedi: Bazı Arapların şöyle dediğini işittim: “Falan, falanın **شريك**’idir”: eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli ise; ve o, insanların **الختن** diye isimlendirdiğidir. Ve **الشرك**; harekeli: avın tuzak ipleri; ve kuş için dikilen şey de böyledir. Ondan hadistir: “Beni şeytanın şerrinden ve **شركه**’inden sana sığınırım”; onu hareke ile rivayet eden kimseye göre; yani onun tuzakları ve avlakları. **شرك**; iki damme ile; ve o az, nâdirdir. Ve denilir: onun bir tanesi **شركة**’dır. **زهير** dedi:
  Sanki o, sevgililerin **قطا**’sındandır; ona
  Suya varma zamanı geldi; ve ondan, kız kardeşini **الشرك** ayırdı

Ve yoldan **الشرك**: onun iyi (kolay) olanı; yahut o, sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; ve bazen kesilir; ancak sana gizli olmaz. Onun bir tanesi **شركة**’dır. **الأصمعي** dedi: Yolun **شرك**’ine yapış; o, yolun kayışlarıdır. Başkası dedi: O, yolun yarıklarıdır; ikisinin mânâsı birdir; ve o, hayvanların ayaklarıyla yolun ortasında kazdığı şeydir: burada bir **شركة**, yanında bir başkası. **شمر** dedi: Yolun **أم**’u: onun çoğu; ve onun **بنياته**’i: onun **أشراك**’ıdır; ondan dallanan küçüklerdir; sonra kesilir. **الجوهري** dedi: **الشركة**: yolun çoğu ve ortasıdır; cem‘i **شرك**’tır. **ابن بري** dedi: Şahidi, **الشماخ**’ın sözü:
  Yolun **شرك**’i olunca onu sezdim
  **لحج**’de, gizli iki **خوصاوين** ile

Ve **رؤبة** dedi:
  Develerle, sarsıcı **الشرك**’in üstünde

**الصاغاني**, **زهير**’den şu beyti rivayet etti:
  Devekuşuna benzer; onu ürküttüğünde atılır
  Aralarında **شرك** bulunan beyaz **لواحب** üzerinde

Dedi ki: **شرك** diye de rivayet olunur; iki damme ile. Ve lamsız **شرك**: Hicaz’da; ve o, biraz sonra bizzat zikredeceği dağdır. Ve **الشراك** “**كتاب**” gibi: nalının yüzündeki kayış; ve ondan hadistir: öğleyi, güneş zeval bulunca kıldı; gölge **الشراك** kadar idi. **شرك** “**كتب**” gibi.

Ve **أشرك**; ve bazı nüshalarda **أفلس**; ikisi de yanlıştır. Doğrusu: **وأشركها** ve **شركها** **تشريكا** ve **إشراكا**: ona **شراكا** yaptı.

Ve **الشراك**: otun bir yolu; cem‘i **شرك**; **أبي نصر**’dan. Denilir: “Falan oğullarında ot **شرك**’tir”; yani yollar (şeritler)dir. **أبو حنيفة** dedi: Otlağın bitişik olmadığı ve yollar (şeritler) olduğu zaman, o **شرك**’tir. Ve **الشركي** “**هذلي**” gibi; râ’sı şeddelenir: yürüyüşten hızlı olan; **ابن سيده** nakletti. Ve **لطم شركي**; yani hızlı, peş peşe; devenin **المنتقش**’inin tokadı gibi; o, ayağına diken giren ve onunla yere peş peşe vuran kimsedir. **أوس بن حجر** dedi:
  Ben, gördüğün gibi, ancak hazırlanmışım
  Suya varışın **شركي**’sinin kardeşi; gevşek olmayan

Yani: **ورد**’dan sonra **ورد** ardışık olarak geldi; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **شريك**; **زبير** gibi: Mâlik b. Amr b. Mâlik b. Amr b. Mâlik b. Fehm b. Ganm b. Dûs’un oğludur: bir batnın babasıdır. Bunu İbn Düreyd söyledi. Dedim: Ve o, **صليم** ve **شوبك**’in kardeşidir; ve **أسد** (harekelenerek) ve **سري** ve **وهبان**’ın babasıdır. Ve başka bir **شريك**: **مسدد بن مسرهد بن مسربل بن أرندل بن سرندل بن عرندل بن المستورد**’a deddir; İbn Düreyd ve el-Müstegfirî ve es-Silefî, **سفينته**’sinde, nesep âlimi İbnü’l-Cevvânî’den naklen ve İbnü’l-Adîm, **تاريخ حلب**’de, onun nesebini böylece nisbet etti; ve onun nesebinde **الأسدي** ve **الشريكي** denilir; onun nesebinin sıralanması **الدال**’da geçmişti. İbn Düreyd dedi: Benî **شريك**’in mevlâlarından **مقاتل بن سليمان** vardır. Ve İbn Büzerc dedi: **شركت النعل** ve **شسعت** ve **زمت**; **فرح** gibi: onun **شراك**’ı ve **شسع**’ı ve **زمام**’ı koptuğu zaman. Ve **مشترك** adam: eğer kendi kendine, görüşünün **مشترك** olduğunu, bir tek olmadığını konuşuyorsa. Ve **الصحاح**’ta el-Asma‘î’den: eğer kendi kendine, kederli gibi konuşuyorsa. Ve **العباب**’da **التشريك**: satın aldığı şeyin bir kısmını, onu neye satın aldıysa onunla satmaktır. Dedi: Ve **الفريضة المشركة**; **معظمة** gibi, yani: onda ortak olunan; böylece (mübteda/isim) hazfedildi ve (haber/bağ) ulaştırıldı. Ve ona ayrıca **المشركة** denilir — **محدثة** gibi — **التشريك**’in ona nisbetiyle mecazen; **شرح الفصول**’da böyledir. Ve ayrıca **المشتركة** denilir; bu, Leys’tendir. Ve o, taksim edenlerin eşit olduğu (mesele)dir; ve o: bir koca, bir anne ve anneden iki erkek kardeş ve babadan ve anneden iki erkek kardeştir. Kocaya yarı; anneye altıda bir; anneden iki erkek kardeşe üçte bir; ve babadan ve anneden olan oğullar onları ona ortak eder; çünkü baba düşünce hükmü düştü, sanki yokmuş gibi oldu; ve hepsi birlikte anne oğulları oldular. Bu, Zeyd b. Sâbit’in — Allah ondan razı olsun — sözüdür. Ve Ömer — Allah ondan razı olsun — onda hükmetti de üçte biri anneden iki erkek kardeşe verdi, babadan ve anneden kardeşlere bir şey vermedi. Ona dediler ki: “Ey müminlerin emîri, farzet ki babamız bir eşekti; bizi annemizin akrabalığıyla ortak et.” Bunun üzerine aralarında ortak etti; böylece farîza **مشركة** ve **مشتركة** diye adlandırıldı; sonuncusu Leys’tendir; ve onların “farzet ki babamız bir eşekti” sözlerinden dolayı **حمارية** (diye de adlandırıldı). Ve ayrıca **حجرية**; çünkü rivayet edildiğine göre onlar demişler ki: “Farzet ki babamız denize atılmış bir taş idi.” Bazıları da bu sebeple ona **يمية** adını verdi. Ve ayrıca **عمرية** diye adlandırıldı; Ömer — Allah ondan razı olsun —’un onda verdiği hüküm sebebiyle. Şeyhimiz dedi: Bu, Mâlik’in ve Şâfiî’nin ve cumhurun mezhebidir; Ebû Hanîfe’ye ve Irak ehlinin bir kısmına muhalif olarak. Dedim: Ebû Nasr’ın **فرائض**’ında: **المشركة**: bir koca ve bir anne yahut bir nine; anneden iki ve daha fazla evlât; ve babadan ve anneden evlâttan bir asabe. Ali onda kocaya yarı, anneye altıda bir, anne evlâdına üçte bir hükmetti; babadan ve anneden evlâdı düşürdü. Bu, Şa‘bî’nin ve Ebû Hanîfe’nin ve İbn Ebî Leylâ’nın ve Ebû Yûsuf’un ve Züfer’in ve Muhammed’in ve Hasan’ın ve İbn Hanbel’in ve birçoklarının sözüdür. Osman onda kocaya yarı, anneye altıda bir, anne evlâdına üçte bir hükmetti; ve babadan ve anneden evlâdı onlarla onda ortak etti. Şâfiî ve sahâbeden birçokları da bunu söyledi. Rivayet edildi ki Ömer onda Ali’nin hükmettiği gibi hükmetti; babadan ve anneden olan kardeş ona dedi ki: “Farzet ki babamız bir eşekti; bize yakınlıktan başka bir şey artırmadı.” Bunun üzerine geri döndü de onları ortak etti; bu yüzden **حمارية** diye adlandırıldı. Bitti. **شرح الفصول**’da: Bu, bir koca ve bir öz kız kardeş ve bir erkek kardeş ve babadan bir kız kardeş ile iptal edilir; çünkü kız kardeş erkek kardeşiyle düşmüştür ve onun “erkek kardeşim olmasaydı miras alırdım; onu eşek farzedin” demeye hakkı yoktur; öyleyse düşün. Ve **الشركة** (harekeli): Benî Esed’indir. Ve **شرك** (kesre ile): onların, Cibâl **قنان**’ın arkasında bir suyudur. Umeyre b. Târık dedi:

  Tehditle ve onun ehliyle bana daha kolaydır,
  eğer ehlim **شرك** ile **عاقل** arasında konaklarsa.

Ve **شرك** (harekelenerek): Hicaz’da bir dağdır; bunu Nasr söyledi. Ve **ريح مشارك**: o, **النكباء**’nın ona, aralarında esen iki rüzgârdan daha yakın olduğu rüzgârdır. Şair dedi:

  **قران** arasında yakılmış bir ateşin ışığına doğru,
  ve **غضور**; onu **شمال مشارك** süsler.

Ve **قران** ve **غضور**: Tayy için iki sudur.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **شاركت فلانا**: onun ortağı oldum. Ve Ümm Ma‘bed hadîsinde:

  **تشاركن هزلى مخهن قليل**

Yani: zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular. Ve **تساوكن** diye de rivayet edilir; ve geçmişti. Ve **طريق مشترك**: insanların onda eşit olduğu (yol). Ve **اسم مشترك**: onda birçok mânânın ortak olduğu (isim); **العين** ve benzeri gibi; çünkü o birçok mânâyı toplar. İbnü’l-A‘râbî şu beyti okudu:

  İki kişi eşit olmaz: şu hür bir kadının oğludur,
  bu ise başka birinin oğludur; onun sırtı **متشرك**.

Onu açıkladı ve dedi: mânâsı **مشترك**’tır. Ve **شركه في الأمر، يشركه**: onunla onda birlikte girdi; ve **أشركه فيه**. Ve **أشرك فلانا في البيع**: eğer onu, onda kendi nefsiyle birlikte içeri sokarsa. Ve Yüce Allah’ın sözü: **وأشركه في أمري** yani: onu bana ortak kıl. Ve **اشترك الأمر**: karıştı. Ve **الشركة** (kesre ile): Yemen’e nisbet edilen bir et parçasıdır; aslı, **الجزور**’da (devede) ondadır; onda ortak olurlar. Ve **شرك** (fetha ile): bir yerdir. İbn Berrî, Umâre’ye ait olarak şu beyti okudu:

  **شرك** günü siz (orada) iken hatırlar mısınız,
  ürkmüş devekuşu sürüsü gibi?

Ve mecazdandır: tek bir **شراك** üzere gittiler. Sahâbeden **شريك** diye adlandırılanlar ondur; tâbiînden dokuzdur. Ve **كوم شريك**: Mısır’da bir köydür. Ve **شارك**; **هاجر** gibi: Belh amellerinden bir kasabacıktır; ondan **نصر بن منصور الشاركي** vardır; **المصباح** ile tanındı. Ve ayrıca Ebû Ya‘lâ’dan rivayet eden Ahmed b. Muhammed’in dedesidir; ondan torunu Ahmed b. Hamdân b. Ahmed (rivayet etti); ve onun torunundan Ebû İsmâ‘îl el-Herevî (rivayet etti). Ve **شارك بن سنان**: bir adamdır; şair onun hakkında şöyle der:

  Sabahın dalları gibi yüksek bir ateş,
  onu **شارك بن سنان**’dan ateşledim.

Ve **الشراك**; **كتان** gibi: Mısır’da, Buhayra amellerinden bir köydür.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شَرِكَهُ فِيهِ
1 شَرِكَهُ فِيهِ ذ , aor. شَرَكَ , inf. n. شِرْكَةٌ (S, Mgh, * Msb, K) and شَرِكَةٌ, the former a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) and شِرْكٌ (Mgh, Msb) and شَرِكٌ, the former of these two a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) or شِرْكٌ [q. v. infrà] is a simple subst., (S, K,) [He shared, participated, or partook, with him in it;] he was, or became, a شَرِيك [or copartner &c.] to him in it; (Msb;) namely, a sale or purchase, and an inheritance, (S, K,) or an affair; (Msb;) and فيه ↓ شاركهُ [signifies the same]. (Mgh, Msb, * K. * [It is said in the TA, after the mention of شَرِكَهُ with its inf. n. شِرْكَةٌ, that it is more chaste than ↓ اشركهُ; by which it is implied that this latter is sometimes used as syn. with the former; for which I do not find any express authority.] And He entered with him into it; [or engaged with him in it;] namely, an affair. (TA.) -A2- شَرِكَتِ النَّعْلُ, aor. شَرَكَ , The sandal had its شِرَاك broken; (Ibn-Buzurj, K;) inf. n. شَرَكٌ. (TK.)

2 شَرَّكَ see 4. ― -b2- [The inf. n.] تَشْرِيكٌ also signifies The selling a part [or share] of what one has purchased for that for which it was purchased. (Mgh, K.) -A2- شرّك النَّعْلَ, (S, * Mgh, Msb, K,) inf. n. تَشْرِيكٌ, (S, K,) He put a شِرَاك to the sandal; (S, Mgh, Msb, K;) as also ↓ أَشْرَكَهَا, (S, TA,) inf. n. اـِشْرَاكٌ. (TA.)

شَارَكْتُ فُلَانًا
3 شَارَكْتُ فُلَانًا ذ , (S, TA,) inf. n. مُشَارَكَةٌ, (TK,) [I shared, participated, or partook, with such a one;] I was, or became, the شَرِيك [or copartner &c.] of such a one. (S, TA.) El-Jaadee says,
وَشَارَكْنَا قُرَيْشًا فِى تُقَاهَا
العِنَانِ ↓ وَفِى أَحْسَابِهَا شِرْكَ
[And we shared with Kureysh in their piety and in their several grounds of pretension to respect, with a sharing exclusive of other properties]. (S.) See also 1. [And see 8.]

أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ
4 أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ ذ I made him a شَرِيك [or copartner &c.] to me in the affair: and ↓ شَرَّكْتُ بَيْنَهُمْ فِى المَالِ [I made them copartners in the property; and شَرَّكَهُمْ, occurring in this art. in the TA, on the authority of Esh-Shلfi'ee, means, in like manner, he made them copartners; and أَشْرَكَ بَيْنَهُمْ is used in this sense in the present art. in the K]. (Msb.) وَأَشْرِكْهُ فِى أَمْرِى, in the Kur [xx. 33], means And make Thou him my شَرِيك [or copartner, or associate, or colleague,] in my affair. (S.) And one says also, اشركهُ مَعَهُ فِى الأَمْرِ He made him to enter [or engage] with him in the affair: and اشرك فُلَانًا فِى البَيْعِ He made such a one to enter [or share] with him in the sale or purchase. (TA.) ― -b2- [Hence,] اشرك بِاللّٰهِ He attributed to God a شَرِيك [or copartner &c.] (Mgh, TA) in his dominion: (TA:) [or he attributed to God شُرَكَآء i. e. copartners &c., such as the angels and the devils: (see Kur vi. 100, &c., and any of the expositions thereof:) i. e. he believed in a duality, or a plurality, of gods:] and [in a wider sense,] he disbelieved [or misbelieved] in God: syn. كَفَرَ: (S, * Msb, K, TA:) used in this latter sense because الكُفْرُ is not free from some kind of شِرْك. (Kull p. 49.) -A2- See also 1: -A3- and 2.

6 تَشَاْرَكَ see the next paragraph, in three places.

اشتركوا
8 اشتركوا ذ and ↓ تشاركوا, (Mgh, Msb,) and اشتركا and ↓ تشاركا, (K,) and اشتركنا and ↓ تشاركنا, (S,) [They, and they two, and we, shared, participated, or partook, one with another, and each with the other; or were, or became, copartners, &c.;] فِى كَذَا [in such a thing]. (S.) ― -b2- [Hence,] الاِشْتِرَاكُ in lexicology signifies The being homonymous; lit. the being shared, or participated, in by several meanings: [used as a subst., homonymy:] (Mz, 25th نوع; and Intr. to the TA:) one says of a noun [or word] that is termed مُشْتَرَكٌ [q. v.], تَشْتَرِكُ فِيهِ مَعَانٍ كَثِيرَةٌ [Many meanings share, or participate, in it]. (TA.) ― -b3- And اشترك الأَمْرُ (assumed tropical:) The affair, or case, was, or became, confused, and dubious. (TA.)

شَرْكٌ
شَرْكٌ ذ : see what next follows.

شِرْكٌ
شِرْكٌ ذ is an inf. n. of شَرِكَهُ, as mentioned in the first sentence of this art.: (Mgh, Msb:) or a subst. therefrom: (S:) and is syn. with ↓ شِرْكَةٌ, [signifying A sharing, participating or participation, partaking, or copartnership, and mentioned before as an inf. n.,] (K,) as also are ↓ شَرِكٌ and ↓ شَرِكَةٌ, [likewise mentioned before as inf. ns.,] and ↓ شَرْكٌ and ↓ شَرْكَةٌ, (MF, TA,) and so is ↓ شُرْكَةٌ, with damm, (K,) this last said by MF to be unknown, but it is common in Syria, almost to the exclusion of the other dial. vars. mentioned above. (TA.) An ex. of the first occurs in a trad, of Mo'لdh, أَجَازَ بَيْنَ أَهْلِ اليَمَنِ الشِّرْكَ, meaning [He allowed, among the people of El-Yemen,] the sharing, one with another, (الاِشْتِرَاك,) in land [and app. its produce], by its owner giving it to another for the half [app. of its produce], or the third, or the like thereof: and a similar ex. of the same word occurs in another trad. (TA.) See also an ex. in a verse cited above, conj. 3. And one says, رَغِبْنَا فِى شِرْكِكُمْ, meaning We are desirous of sharing with you in affinity, or relationship by marriage. (K, * TA.) ― -b2- And A share: (Mgh, O, Msb, TA:) as in the saying, بِيعَ شِرْكٌ مِنْ دَارِهِ [A share of his house was sold]: (Mgh:) and as in the saying, أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِى عَبْدٍ [He emancipated a share belonging to him in a slave]: (Msb:) pl. أَشْرَاكٌ. (O, Msb, TA.) [See a verse of Lebeed cited voce زَعَامَةٌ.] ― -b3- It is also a subst. from أَشْرَكَ بِاللّٰهِ; (Mgh, Msb, K, TA;) thus in the Kur xxxi. 12; (Mgh, TA;) meaning The attribution of a شَرِيك [or copartner &c., or of شُرَكَآء i. e. copartners &c., (see 4,)] to God: (Mgh:) [so that it may be rendered belief in a plurality of gods:] and [in a wider sense,] unbelief [or misbelief]; syn. كُفْرٌ. (S, Msb, K, TA.) And it is also expl. as meaning Hypocrisy: (Mgh, TA:) so in the saying of the Prophet, اـِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِى الشِّرْكُ [Verily the most fearful of what I fear for my people is hypocrisy]: (Mgh:) and so in the trad., الشِّرْكُ أَخْفَى فِى أُمَّتِى مِنْ دَبِيبِ النَّمْلِ [Hypocrisy is more latent in my people than the creeping of ants]. (IAth, TA.) ― -b4- See also شَرِيكٌ, in two places.

شَرَكٌ
شَرَكٌ ذ The حِبَالَة [properly a sing., meaning snare, but here app. used as a gen. n., meaning snares, as will be seen from what follows,] of the صَائِد [i. e. sportsman, or catcher of game, or wild animals, or birds]; one of which is called ↓ شَرَكَةٌ: (S, O:) the meaning of the شَرَك of the صَائِد is well known; and the pl. is أَشْرَاكٌ; like سَبَبٌ and أَسْبَابٌ: or, as some say, شَرَكٌ is the pl. of ↓ شَرَكَةٌ, [or rather is a coll. gen. n. of which ↓ شَرَكَةٌ is the n. un.,] like قَصَبٌ and قَصَبَةٌ: (Msb:) [i. e.,] شَرَكٌ signifies the حَبَائِل [or snares, or by this may perhaps be meant the cords composing a snare, for حَبَائِلُ is an anomalous pl. of حَبْلٌ,] for catching wild animals or the like; and what is, or are, set up for [catching] birds: (K, TA:) one whereof is said to be called ↓ شَرَكَةٌ [a term used in the K, in art. شبك, as the explanation of شَبَكَةٌ, which means a net]: (TA:) and the pl. of شَرَكٌ is شُرُكٌ, with two dammehs, which is extr. [with respect to analogy, like فُلُكٌ pl. of فَلَكٌ]. (K.) Hence the trad., أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرَكِهِ, meaning حَبَائِلِهِ وَمَصَايِدِهِ [i. e. I seek protection by Thee from the mischief of the Devil, and his snares]. (TA.) ― -b2- شَرَكُ الطَّرِيقِ means The main and middle parts of the road; (S, K;) syn. جَوَادُّهُ: or the tracks that are [conspicuous and distinct,] not obscure to one nor blended together: (K:) pl. [or rather coll. gen. n.] of ↓ شَرَكَةٌ: (S:) or the أَنْسَاع of the road; (As, TA;) i. e. the furrows of the road, made by the beasts with their legs [or feet] in its surface, a ↓ شَرَكَة here and another by the side of it: (TA:) or أَشْرَاكٌ [is its pl., and] signifies the small tracks that branch off from the main road and then stop, or terminate. (Sh, TA.) [See أُسٌّ.]

شَرِكٌ
شَرِكٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شَرْكَةٌ
شَرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شُرْكَةٌ
شُرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شِرْكَةٌ
شِرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence. ― -b2- Also A piece of flesh-meat; of the dial. of El-Yemen; originally, of a slaughtered camel, in which people share, one with another. (TA.)

شَرَكَةٌ
شَرَكَةٌ ذ : see شَرَكٌ, in six places.

شَرِكَةٌ
شَرِكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شُرَكِىٌّ
شُرَكِىٌّ ذ and شُرَّكِىٌّ A quick, or swift, pace: (K:) so says ISd. (TA.) And لَطْمٌ شُرَكِىٌّ A quick and consecutive slapping, (S, O, K,) like the camel's slapping when a thorn has entered his foot and he beats the ground with it with a consecutive beating. (S, * O.) Ows Ibn-Hajar says,
وَمَا أَنَ اـِلَّا مُسْتَعِدٌّ كَمَا تَرَى
أَخُو شُرَكِىِّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
[And I am none other than one who is ready, as thou seest; one in the habit of quick and consecutive coming to water; not one who is dilatory]: i. e., one coming to water time after time, consecutively: he means, I will do to thee what thou dislikest, not delaying to do that. (S.)

شِرَاكٌ
شِرَاكٌ ذ The thong, or strap, of the sandal, (Mgh, Msb, K, TA,) that is on the face thereof, (TA,) upon the back [meaning upper side] of the foot, (Mgh, Msb,) [extending from the thong, or strap, that passes between two of the toes, towards the ankle, and having two arms (its عَضُدَانِ), which are attached to the أُذُنَانِ (q. v.), or pass through these and unite behind the foot: see also خِزَامَةٌ, and فَرَصَهُ, whence it appears to mean also each arm, and the two arms, of the شِرَاك properly so called: and see سَيْرٌ, where it appears to be used as meaning a thong or strap, absolutely:] the شِرَاك of the sandal is well known: (O:) pl. شُرُكٌ, (O, K, TA,) and accord. to the K أَشْرُكٌ also, but this is a mistake. (TA.) To this is likened, in a trad., the shadow at the base of a wall, on the eastern side thereof, when very small [or narrow], showing that the sun has begun to decline from the meridian. (Mgh, Msb,) ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) A streak of herbage: (S, O, K:) pl. شُرُكٌ, (S, O, TA,) expl. by AHn as meaning herbage in streaks; not continuous. (TA.) One says, الكَلَأُ فِى بَنِى فُلَانٍ شُرُكٌ (assumed tropical:) The herbage among the sons of such a one is composed of streaks. (Aboo-Nasr, S, O.) ― -b3- [In the K voce بَنَقَ it is used as meaning (assumed tropical:) A row of shoots, or offsets, cut from palm-trees and planted, such as are termed, when planted, مُبَنَّقٌ and مُنَبَّقٌ.] ― -b4- [Hence,] one says, مَضَوْا عَلَى شِرَاكٍ وَاحِدٍ (tropical:) [They went away in one uniform line or manner]. (TA.) And اِجْعَلِ الأَمْرَ شِرَاكًا وَاحِدًا (assumed tropical:) Make thou the affair, or case, [uniform, or] one uniform thing. (Fr, TA in art. بأج.)

شَرِيكٌ
شَرِيكٌ ذ act. part. n. of شَرِكَةٌ; (Mgh;) i. q. ↓ مُشَارِكٌ [A sharer, participator, partaker, or partner, with another; a copartner, an associate, or a colleague, of another]; (K;) and ↓ شِرْكٌ signifies the same: (Az, K, TA:) a sharer in what is not divided: (K and TK in art. خلط:) or a sharer in the rights of a thing that is sold: (Mgh in that art.:) pl. شُرَكَآءُ and أَشْرَاكٌ, (S, O, Msb, K, TA,) like شُرَفَآءُ and أَشْرَافٌ pls. of شَرِيفٌ; (S, O, TA;) or the latter is pl. of ↓ شِرْكٌ: (Az, TA:) a woman is termed شَرِيكَةٌ; (S, O, K;) which is applied to a man's جَارَة [i. e. wife, or object of love]; (TA;) and the pl. of this is شَرَائِكُ. (S, O, K.) Az mentions his having heard one of the Arabs say, فُلَانٌ شَرِيكُ فُلَانٍ meaning Such a one is married to the daughter, or to the sister, of such a one; what people call the خَتَن [of such a one]. (TA.)

مُشْرِكٌ
مُشْرِكٌ ذ and ↓ مُشْرِكِىٌّ, (S, O, K,) like as one says دَوٌّ and دَوِّىٌّ, and قَعْسَرٌ and قَعْسَرِىٌّ, (S, O,) One who attributes to God a شَرِيك [or copartner &c., or شُرَكَآء i. e. copartners &c. (see 4)]: (O:) [i. e. a believer in a duality, or a plurality, of gods:] and [in a wider sense,] a disbeliever [or misbeliever] in God. (S, O, K.) Abu-l-'Abbلs explains [the pl.] مُشْرِكُونَ in the Kur xvi. 102 as meaning Those who are مشركون by their obeying the Devil; by their worshipping God and worshipping with Him the Devil. (TA.) ― -b2- [In one place, in the CK, the former word is erroneously put for مُشْتَرَكٌ, q. v., last sentence.]

مُشْرِكِىٌّ
مُشْرِكِىٌّ ذ : see the next preceding paragraph.

الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ
الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ ذ , (O, K, TA,) or المَسْأَلَةُ المَشَرَّكَةُ, (Msb,) for المُشَرَّكُ فِيهَا, (Msb, TA,) is That [assigned portion of inheritance, or the question relating thereto (المَسْأَلَةُ المُشَرَّكَةُ being for مَسْأَلَةُ الفَرِيضَةِ المُشَرَّكَةِ),] in which the brothers by the mother's side [only] and those by [both] the father's and the mother's sides are made to share together; (O, Msb, * K, TA;) also called ↓ المُشَرِّكَةُ [that makes to share], tropically; (Msb;) and called also ↓ المُشْتَرَكَةُ [for المُشْتَرَكُ فِيهَا i. e. that is shared in]: (Lth, K, TA:) this is the case of a husband and a mother and brothers by the mother's side and brothers by the father's and mother's sides: (O, K, TA:) for the wife is half; and for the mother, a sixth; and for the brothers by the mother's side, a third, and the brothers by the father's and mother's sides share with them: (O, TA:) 'Omar decided in a case of this kind by assigning the third to two brothers by the mother's side, and not assigning anything to the brothers by the father's and mother's sides; whereupon they said, يَا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حِمَارًا فَأَشْرِكْنَا بِقَرَابَةِ أُمَّنَا [O Prince of the Believers, suppose that our father was an ass, and make us to share by reason of the relationship of our mother]: so he made them to share together (فَأَشْرَكَ بَيْنَهُمْ [thus in the O and K, but correctly فَشَرَّكَ بينهم, or, as afterwards in the TA, فَشَرَّكَهُمْ]): (O, K, TA:) therefore it (i. e. the فَرِيضَة, TA) was called مُشَرَّكَة [and مُشَرِّكَة] and مُشْتَرَكَة, [in the CK, erroneously, مُشْرَكَة,] and also حِمَارِيَّة: (K, TA:) and it is also called حَجَرِيَّة, because it is related that they said, هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حَجَرًا مُلْقًى فِى اليَمِّ [suppose that our father was a stone thrown into the sea]; and [therefore] some called it يَمِّيَّة: and it was called also عُمَرِيَّة. (TA. [More is there added, explaining different decisions of this case.])

المُشَرِّكَةُ
المُشَرِّكَةُ ذ : see the next preceding paragraph.

مُشَارِكٌ
مُشَارِكٌ ذ : see شَرِيكٌ. ― -b2- رِيحٌ مُشَارِكٌ means A wind to which the نَكْبَآء [q. v.] is nearer than the two winds between which this blows. (K.)

مُشْتَرَكٌ
مُشْتَرَكٌ ذ , applied to a road (طَرِيق, Mgh, Msb, TA), is for مُشْتَرَكٌ فِيهِ, (Msb,) meaning [Shared in: or] in which the people are equal [sharers]. (TA.) ― -b2- Hence, الأَجِيرُ المُشْتَرَكُ [in my copy of the Mgh, erroneously, المُشْتَرِكُ,] The hired man [that is shared in; i. e.,] whose work no one has for himself exclusively of others, but who works for every one who repairs to him for work, like the tailor in the sitting-places of the markets; (Msb;) or who works for whom he pleases: as to أَجِيرُ المُشْتَرَكِ, it is not right, unless the word thus governed in the gen. case be expl. as an inf. n. (Mgh.) ― -b3- See also الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ, above. ― -b4- اِسْمٌ مُشْتَرَكٌ [in like manner for مُشْتَرَكٌ فِيهِ A noun shared in by several meanings; i. e. a homonym;] a noun shared in by many meanings, such as عَيْنٌ and the like: (Mz, 25th نوع; and TA in the present art. and in the Intr.:) or مُشْتَرَكٌ signifies a word having two, or more, meanings; and is applied to a noun, and to the pret. of a verb as denoting predication and prayer, and to the aor. as denoting the present and the future, and to a particle: (Mz ubi suprà:) [مُشْتَرَكٌ used as a subst., meaning a homonym, has for its pl. مُشْتَرَكَاتٌ.] ― -b5- [الحِسُّ المُشْتَرَكُ, for المُشْتَرَكُ فِيهِ, signifies, in the conventional language of the philosophers, The faculty of fancy; so called because “ participated in ” by the five senses: but it is vulgarly used as meaning common sense.] ― -b6- مُشْتَرَكٌ applied to a man, [for مُشْتَرَكٌ فِيهِ,] means (assumed tropical:) Talking to himself, like him who is affected with anxiety; (As, S, K, TA; [in the CK, erroneously, مُشْرِكٌ;]) his judgment being shared in; not one. (TA.)

##### Türkçe

**شَرِكَهُ فِيهِ**
1 **شَرِكَهُ فِيهِ** ذ, aor. **شَرَكَ**, inf. n. **شِرْكَةٌ** (S, Mgh, * Msb, K) ve **شَرِكَةٌ**, bunların ilki ikincisinin bir kısaltmasıdır, fakat daha yaygın olanıdır, (Msb,) ve **شِرْكٌ** (Mgh, Msb) ve **شَرِكٌ**, bu ikisinden ilki ikincisinin bir kısaltmasıdır, fakat daha yaygın olanıdır, (Msb,) yahut **شِرْكٌ** [aşağıda bk.] basit bir isimdir, (S, K,) [O, onunla onda ortak oldu, iştirak etti yahut pay aldı;] onda ona bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] oldu yahut oldu; (Msb;) yani bir satış yahut alış, ve bir miras, (S, K,) yahut bir iş; (Msb;) ve فيه ↓ **شاركهُ** [aynı mânâya delâlet eder]. (Mgh, Msb, * K. * [TA’da, **شَرِكَهُ**’nun mastarı **شِرْكَةٌ** ile zikrinden sonra, bunun ↓ **اشركهُ**’dan daha fasih olduğu söylenir; bununla, bu ikincisinin bazen birincinin müradifi olarak kullanıldığı ima edilir; buna dair açık bir delil bulamıyorum.] Ve onunla ona girdi; [yahut onunla onda meşgul oldu;] yani bir iş. (TA.) -A2- **شَرِكَتِ النَّعْلُ**, aor. **شَرَكَ**, Sandalın **شِرَاك**’ı kırıldı; (Ibn-Buzurj, K;) inf. n. **شَرَكٌ**. (TK.)

2 **شَرَّكَ** bk. 4. ― -b2- [Mastarı] **تَشْرِيكٌ** ayrıca, kişinin satın aldığı şeyin bir parçasını [yahut hissesini], onun satın alındığı bedel karşılığında satmak mânâsına gelir. (Mgh, K.) -A2- **شرّك النَّعْلَ**, (S, * Mgh, Msb, K,) inf. n. **تَشْرِيكٌ**, (S, K,) Sandala bir **شِرَاك** taktı; (S, Mgh, Msb, K;) bunun gibi ↓ **أَشْرَكَهَا**, (S, TA,) inf. n. **اـِشْرَاكٌ**. (TA.)

**شَارَكْتُ فُلَانًا**
3 **شَارَكْتُ فُلَانًا** ذ, (S, TA,) inf. n. **مُشَارَكَةٌ**, (TK,) [Ben falan kimseyle ortak oldum, iştirak ettim yahut pay aldım;] falan kimsenin **شَرِيك**’i [yahut ortağı vb.] oldum yahut oldum. (S, TA.) El-Jaadee der ki,
وَشَارَكْنَا قُرَيْشًا فِى تُقَاهَا
العِنَانِ ↓ وَفِى أَحْسَابِهَا شِرْكَ
[Kureyş’le onların takvâsında ve onların çeşitli şeref iddialarında, başkaca mülklere kapalı bir ortaklıkla ortak olduk]. (S.) Ayrıca bk. 1. [Ve bk. 8.]

**أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ**
4 **أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ** ذ Onu işte bana bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] yaptım: ve ↓ **شَرَّكْتُ بَيْنَهُمْ فِى المَالِ** [Onları malda ortaklar yaptım; ve TA’da bu madde içinde Esh-Shلfi'ee rivayetiyle geçen **شَرَّكَهُمْ** aynı şekilde “onları ortaklar yaptı” demektir; ve **أَشْرَكَ بَيْنَهُمْ** bu mânâda bu maddede K’da kullanılır]. (Msb.) **وَأَشْرِكْهُ فِى أَمْرِى**, Kur’ân’da [xx. 33], “Onu işimde benim **شَرِيك**’im [yahut ortağım, yoldaşım, meslektaşım] kıl” demektir. (S.) Ve ayrıca şöyle de denir: **اشركهُ مَعَهُ فِى الأَمْرِ** Onu işte onunla birlikte girmeye [yahut meşgul olmaya] soktu: ve **اشرك فُلَانًا فِى البَيْعِ** Falan kimseyi satış yahut alışta onunla birlikte girmeye [yahut paylaşmaya] soktu. (TA.) ― -b2- [Buradan,] **اشرك بِاللّٰهِ** Allah’a, mülkünde bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] nispet etti; (Mgh, TA) (TA:) [yahut Allah’a **شُرَكَآء** yani ortaklar vb., melekler ve şeytanlar gibi, nispet etti: (Kur vi. 100 vb. ve tefsirlerine bk.): yani ilâhların ikiliğine yahut çokluğuna inandı:] ve [daha geniş mânâda,] Allah hakkında inkâr etti [yahut yanlış inandı]: müradifi **كَفَرَ**: (S, * Msb, K, TA:) bu son mânâda kullanılır; çünkü **الكُفْرُ** bir tür **شِرْك**’ten hâlî değildir. (Kull p. 49.) -A2- Ayrıca bk. 1: -A3- ve 2.

6 **تَشَاْرَكَ** bk. bir sonraki paragraf, üç yerde.

**اشتركوا**
8 **اشتركوا** ذ ve ↓ **تشاركوا**, (Mgh, Msb,) ve **اشتركا** ve ↓ **تشاركا**, (K,) ve **اشتركنا** ve ↓ **تشاركنا**, (S,) [Onlar, ikisi, ve biz, birbirleriyle ve her biri diğeriyle ortak oldular, iştirak ettiler yahut pay aldılar; yahut ortaklar vb. oldular yahut oldular;] **فِى كَذَا** [şu şeyde]. (S.) ― -b2- [Buradan,] **الاِشْتِرَاكُ** lugat ilminde, müşterek lafız olmayı ifade eder; aslî mânâsı, birçok mânâ tarafından paylaşılmış yahut iştirak edilmiş olmaktır: [isim olarak kullanılırsa, müştereklik:] bir isim [yahut kelime] hakkında, **مُشْتَرَكٌ** diye adlandırılan, şöyle denir: **تَشْتَرِكُ فِيهِ مَعَانٍ كَثِيرَةٌ** [Onda birçok mânâ ortak olur yahut iştirak eder]. (TA.) ― -b3- Ve **اشترك الأَمْرُ** (mecaz kabul edilerek:) İş yahut hâl karışık ve şüpheli oldu yahut oldu. (TA.)

**شَرْكٌ**
**شَرْكٌ** ذ: hemen ardından gelen şeye bk.

**شِرْكٌ**
**شِرْكٌ** ذ, bu maddenin ilk cümlesinde zikredildiği üzere, **شَرِكَهُ**’nun bir mastarıdır: (Mgh, Msb:) yahut ondan türemiş bir isimdir: (S:) ve ↓ **شِرْكَةٌ** ile müradiftir, [“ortak olma, iştirak etme yahut iştirak; pay alma; ortaklık” mânâsında; ve daha önce mastar olarak zikredilmiştir,] (K,) bunun gibi ↓ **شَرِكٌ** ve ↓ **شَرِكَةٌ** de [keza daha önce mastarlar olarak zikredilmiştir,] ve ↓ **شَرْكٌ** ve ↓ **شَرْكَةٌ**, (MF, TA,) ve yine ↓ **شُرْكَةٌ** (damme ile) böyledir, (K,) bu sonuncusunun MF tarafından bilinmez olduğu söylenmiştir; fakat Suriye’de yaygındır, yukarıda zikredilen diğer lehçe varyantlarını neredeyse dışlayacak derecede. (TA.) Birincinin bir örneği Mu‘âdh rivayetindeki şu sözde geçer: **أَجَازَ بَيْنَ أَهْلِ اليَمَنِ الشِّرْكَ**, mânâsı: [Yemen halkı arasında] birbirleriyle paylaşmayı (**الاِشْتِرَاك**) —arazide [ve görünüşe göre ürününde]—, sahibinin onu başkasına yarısı [görünüşe göre ürününün], yahut üçte biri, yahut benzeri karşılığında vermesi suretiyle, câiz gördü: ve aynı kelimenin benzer bir örneği başka bir rivayette geçer. (TA.) Ayrıca yukarıda, 3. bâbda zikredilen beyitteki örneğe bk. Ve şöyle denir: **رَغِبْنَا فِى شِرْكِكُمْ**, mânâsı: Sizinle sıhriyet yahut evlilik yoluyla akrabalıkta ortak olmaya arzuluyuz. (K, * TA.) ― -b2- Ve bir hisse: (Mgh, O, Msb, TA:) şu sözde olduğu gibi: **بِيعَ شِرْكٌ مِنْ دَارِهِ** [Evinden bir hisse satıldı]: (Mgh:) ve şu sözde olduğu gibi: **أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِى عَبْدٍ** [Bir kölede kendisine ait bir hisseyi âzat etti]: (Msb:) çoğulu **أَشْرَاكٌ**. (O, Msb, TA.) [Lebîd’in, **زَعَامَةٌ** maddesinde zikredilen bir beytine bk.] ― -b3- Ayrıca **أَشْرَكَ بِاللّٰهِ**’den türemiş bir isimdir; (Mgh, Msb, K, TA;) böylece Kur’ân xxxi. 12’de; (Mgh, TA;) mânâsı: Allah’a bir **شَرِيك** [yahut ortak vb., yahut **شُرَكَآء** yani ortaklar vb. (4’e bk.)] nispet etmek: (Mgh:) [böylece ilâhların çokluğuna iman diye tercüme edilebilir:] ve [daha geniş mânâda,] küfür [yahut yanlış iman]; müradifi **كُفْرٌ**. (S, Msb, K, TA.) Ve ayrıca “nifak” mânâsıyla açıklanır: (Mgh, TA:) Peygamber’in şu sözünde olduğu gibi: **اـِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِى الشِّرْكُ** [Şüphesiz ümmetim hakkında en çok korktuğum şey nifaktır]: (Mgh:) ve şu rivayette olduğu gibi: **الشِّرْكُ أَخْفَى فِى أُمَّتِى مِنْ دَبِيبِ النَّمْلِ** [Nifak ümmetimde karıncaların yürüyüşünden daha gizlidir]. (IAth, TA.) ― -b4- Ayrıca **شَرِيكٌ**’e bk., iki yerde.

**شَرَكٌ**
**شَرَكٌ** ذ Avcının (**صَائِد**) **حِبَالَة**’sı [aslında tekil olup “tuzak” demektir; fakat burada, aşağıda gelecekten anlaşılacağı üzere, görünüşe göre “tuzaklar” mânâsında cins ismi olarak kullanılmıştır]; bunlardan birine ↓ **شَرَكَةٌ** denir: (S, O:) avcının **شَرَك**’ının mânâsı iyi bilinir; çoğulu **أَشْرَاكٌ**’tır; **سَبَبٌ** ve **أَسْبَابٌ** gibi: yahut bazılarına göre **شَرَكٌ**, ↓ **شَرَكَةٌ**’nın çoğuludur, [daha doğrusu, ↓ **شَرَكَةٌ**’nın tekil birimi olduğu bir cins ismidir,] **قَصَبٌ** ve **قَصَبَةٌ** gibi: (Msb:) [yani,] **شَرَكٌ**, yaban hayvanlarını yahut benzerini yakalamak için **حَبَائِل** [yahut tuzaklar; yahut bununla, bir tuzağı oluşturan ipler kastedilmiş olabilir; çünkü **حَبَائِلُ**, **حَبْلٌ**’ün kıyas dışı çoğuludur,] ve kuşlar için kurulan şey(ler) mânâsına gelir: (K, TA:) bunlardan birine ↓ **شَرَكَةٌ** denildiği söylenir [K’da, شبك maddesinde, **شَبَكَةٌ**’nın açıklaması olarak kullanılan bir terimdir; **شَبَكَةٌ** ağ demektir]: (TA:) ve **شَرَكٌ**’ün çoğulu **شُرُكٌ**’tur, iki damme ile; bu kıyas dışıdır [kıyas bakımından, **فَلَكٌ**’ün çoğulu **فُلُكٌ** gibi]. (K.) Buradan şu rivayet: **أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرَكِهِ**, mânâsı: **حَبَائِلِهِ وَمَصَايِدِهِ** [yani: Şeytanın şerrinden ve onun tuzaklarından Sana sığınırım]. (TA.) ― -b2- **شَرَكُ الطَّرِيقِ**, yolun ana ve orta kısımları demektir; (S, K;) müradifi **جَوَادُّهُ**: yahut, birine kapalı olmayan ve birbirine karışmayan [belirgin ve seçik] izler: (K:) ↓ **شَرَكَةٌ**’nın çoğulu [yahut daha doğrusu cins ismi]: (S:) yahut yolun **أَنْسَاع**’ı; (As, TA;) yani yolun yüzeyinde hayvanların bacakları [yahut ayakları] ile yaptığı oluklar; burada bir ↓ **شَرَكَةٌ** ve onun yanında bir başkası: (TA:) yahut **أَشْرَاكٌ** [onun çoğuludur ve] ana yoldan ayrılıp sonra duran yahut sonlanan küçük izler mânâsına gelir. (Sh, TA.) [**أُسٌّ**’e bk.]

**شَرِكٌ**
**شَرِكٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شَرْكَةٌ**
**شَرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شُرْكَةٌ**
**شُرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شِرْكَةٌ**
**شِرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle. ― -b2- Ayrıca Yemen lehçesinden, bir parça et: aslında, insanların birbirleriyle ortaklaştığı kesilmiş bir deveden (alınan parça). (TA.)

**شَرَكَةٌ**
**شَرَكَةٌ** ذ: **شَرَكٌ**’e bk., altı yerde.

**شَرِكَةٌ**
**شَرِكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شُرَكِىٌّ**
**شُرَكِىٌّ** ذ ve **شُرَّكِىٌّ** Hızlı yahut çabuk yürüyüş: (K:) ISd böyle der. (TA.) Ve **لَطْمٌ شُرَكِىٌّ** Hızlı ve ardışık tokatlama, (S, O, K,) diken ayağına girdiğinde devenin tokatlaması gibi; onunla yeri ardışık bir vuruşla döver. (S, * O.) Ows Ibn-Hajar der ki,
وَمَا أَنَ اـِلَّا مُسْتَعِدٌّ كَمَا تَرَى
أَخُو شُرَكِىِّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
[Ve ben, gördüğün gibi, ancak hazır olan biriyim; suya hızlı ve ardışık gelişin sahibi; ağırdan alan değilim]: yani, suya defalarca, ardışık olarak gelen; demek ister ki: sana hoşlanmadığın şeyi yapacağım, onu yapmayı geciktirmeden. (S.)

**شِرَاكٌ**
**شِرَاكٌ** ذ Sandalın kayışı yahut bağı, (Mgh, Msb, K, TA,) onun yüzünde olan, (TA,) ayağın sırtı [yani üst tarafı] üzerinde, (Mgh, Msb,) [iki parmak arasından geçen kayıştan yahut bağdan bileğe doğru uzanan; iki kolu (onun **عَضُدَانِ**) bulunan; bunlar **أُذُنَانِ**’a (bk.) bağlanır yahut bunların içinden geçer ve ayağın arkasında birleşir: ayrıca **خِزَامَةٌ**’ya ve **فَرَصَهُ**’ya bk.; buradan, asıl **شِرَاك** denilenin her bir kolu ve iki kolu mânâsına da geldiği anlaşılır: ve **سَيْرٌ**’e de bk.; orada mutlak olarak kayış yahut bağ mânâsında kullanıldığı anlaşılır:] sandalın **شِرَاك**’ı iyi bilinir: (O:) çoğulu **شُرُكٌ**, (O, K, TA,) ve K’ya göre **أَشْرُكٌ** da; fakat bu bir hatadır. (TA.) Buna, bir rivayette, bir duvarın dibindeki gölge, onun doğu tarafında, çok küçük [yahut dar] olduğunda benzetilmiştir; bu, güneşin zevalden meyletmeye başladığını gösterir. (Mgh, Msb,) ― -b2- [Buradan,] (mecaz kabul edilerek:) otun bir şeridi: (S, O, K:) çoğulu **شُرُكٌ**, (S, O, TA,) AHn tarafından “şeritler halinde ot; kesintisiz değil” diye açıklanır. (TA.) Şöyle denir: **الكَلَأُ فِى بَنِى فُلَانٍ شُرُكٌ** (mecaz kabul edilerek:) Falanın oğulları arasında ot şeritler halindedir. (Aboo-Nasr, S, O.) ― -b3- [K’da بَنَقَ maddesinde, (mecaz kabul edilerek:) hurma ağaçlarından kesilip dikilen sürgünler yahut filizler sırası mânâsında kullanılır; dikilince bunlara **مُبَنَّقٌ** ve **مُنَبَّقٌ** denir.] ― -b4- [Buradan,] şöyle denir: **مَضَوْا عَلَى شِرَاكٍ وَاحِدٍ** (mecaz:) [Tek bir düzgün çizgi yahut tarz üzere gittiler]. (TA.) Ve **اِجْعَلِ الأَمْرَ شِرَاكًا وَاحِدًا** (mecaz kabul edilerek:) İşi yahut hâli [tekdüze kıl, yahut] tek bir tekdüze şey kıl. (Fr, TA, بأج maddesinde.)

**شَرِيكٌ**
**شَرِيكٌ** ذ, **شَرِكَةٌ**’nın ism-i fâilidir; (Mgh;) ↓ **مُشَارِكٌ** ile aynı mânâdadır [başkasıyla paylaşan, iştirak eden, pay alan yahut ortak olan; başkasının ortağı, yoldaşı yahut meslektaşı]; (K;) ve ↓ **شِرْكٌ** de aynı mânâya gelir: (Az, K, TA:) bölünmemiş şeyde ortak olan: (K ve TK, خلط maddesinde:) yahut satılan bir şeyin haklarında ortak olan: (Mgh, o maddede:) çoğulu **شُرَكَآءُ** ve **أَشْرَاكٌ**, (S, O, Msb, K, TA,) **شَرِيفٌ**’ün çoğulları **شُرَفَآءُ** ve **أَشْرَافٌ** gibi; (S, O, TA;) yahut ikincisi ↓ **شِرْكٌ**’ün çoğuludur: (Az, TA:) kadına **شَرِيكَةٌ** denir; (S, O, K;) bu, erkeğin **جَارَة**’sına [yani eşine yahut sevdiğine] uygulanır; (TA;) bunun çoğulu **شَرَائِكُ**’tir. (S, O, K.) Az, Araplardan birinin şöyle dediğini işittiğini zikreder: **فُلَانٌ شَرِيكُ فُلَانٍ** mânâsı: Falan kimse, falan kimsenin kızına yahut kız kardeşine evlidir; insanların **خَتَن** dediği şey. (TA.)

**مُشْرِكٌ**
**مُشْرِكٌ** ذ ve ↓ **مُشْرِكِىٌّ**, (S, O, K,) tıpkı **دَوٌّ** ve **دَوِّىٌّ**, ve **قَعْسَرٌ** ve **قَعْسَرِىٌّ** denildiği gibi, (S, O,) Allah’a bir **شَرِيك** [yahut ortak vb., yahut **شُرَكَآء** yani ortaklar vb. (4’e bk.)] nispet eden kimse: (O:) [yani ilâhların ikiliğine yahut çokluğuna inanan:] ve [daha geniş mânâda,] Allah hakkında inkâr eden [yahut yanlış inanan]. (S, O, K.) Abu-l-‘Abbâs, Kur’ân xvi. 102’deki [çoğul] **مُشْرِكُونَ**’u şöyle açıklar: Şeytana itaat etmeleriyle müşrik olanlar; Allah’a ibadet edip O’nunla birlikte Şeytana ibadet etmeleriyle. (TA.) ― -b2- [CK’da bir yerde, önceki kelime yanlışlıkla **مُشْتَرَكٌ** yerine konmuştur; aşağıdaki son cümleye bk.]

**مُشْرِكِىٌّ**
**مُشْرِكِىٌّ** ذ: bir önceki paragrafa bk.

**الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ**
**الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ** ذ, (O, K, TA,) yahut **المَسْأَلَةُ المَشَرَّكَةُ**, (Msb,) **المُشَرَّكُ فِيهَا** yerine, (Msb, TA,) şudur: [mirasın takdir edilmiş payı, yahut ona dair mesele ( **المَسْأَلَةُ المُشَرَّكَةُ**, **مَسْأَلَةُ الفَرِيضَةِ المُشَرَّكَةِ** yerine),] ana bir kardeşlerin [yalnız] ve baba-ana bir kardeşlerin birlikte paylaştırıldığı şey; (O, Msb, * K, TA;) ayrıca ↓ **المُشَرِّكَةُ** diye de adlandırılır [paylaştıran], mecaz olarak; (Msb;) ve ayrıca ↓ **المُشْتَرَكَةُ** diye de adlandırılır [**المُشْتَرَكُ فِيهَا** yerine yani “paylaşılan”]: (Lth, K, TA:) bu, bir koca ve bir anne ve ana bir kardeşler ve baba-ana bir kardeşler hâlidir: (O, K, TA:) çünkü eşe yarım; anneye altıda bir; ana bir kardeşlere üçte bir; ve baba-ana bir kardeşler onlarla birlikte paylaşır: (O, TA:) ‘Ömer, bu tür bir meselede, üçte biri iki ana bir kardeşe vererek ve baba-ana bir kardeşlere hiçbir şey vermeyerek hükmetti; bunun üzerine onlar şöyle dediler: **يَا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حِمَارًا فَأَشْرِكْنَا بِقَرَابَةِ أُمَّنَا** [Ey Müminlerin Emîri, farzet ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığı sebebiyle bizi de ortak kıl]: bunun üzerine onları birlikte paylaştırdı ( **فَأَشْرَكَ بَيْنَهُمْ** [O ve K’da böyle; fakat doğrusu **فَشَرَّكَ بينهم** yahut TA’da sonra geldiği üzere **فَشَرَّكَهُمْ**]): (O, K, TA:) bu sebeple o (yani **فَرِيضَة**, TA) **مُشَرَّكَة** [ve **مُشَرِّكَة**] ve **مُشْتَرَكَة** diye adlandırıldı, [CK’da yanlışlıkla **مُشْرَكَة**], ve ayrıca **حِمَارِيَّة**: (K, TA:) ve ayrıca **حَجَرِيَّة** diye de adlandırılır; çünkü onların şöyle dedikleri rivayet edilir: **هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حَجَرًا مُلْقًى فِى اليَمِّ** [farzet ki babamız denize atılmış bir taş idi]; ve [bu sebeple] bazıları ona **يَمِّيَّة** adını verdi: ve ayrıca **عُمَرِيَّة** diye de adlandırıldı. (TA. [Orada, bu meselenin farklı hükümlerini açıklayan daha fazlası eklenmiştir.])

**المُشَرِّكَةُ**
**المُشَرِّكَةُ** ذ: bir önceki paragrafa bk.

**مُشَارِكٌ**
**مُشَارِكٌ** ذ: **شَرِيكٌ**’e bk. ― -b2- **رِيحٌ مُشَارِكٌ** şu demektir: **نَكْبَآء**’ın (bk.) bu rüzgâra, bu rüzgârın estiği iki rüzgârdan daha yakın olduğu bir rüzgâr. (K.)

**مُشْتَرَكٌ**
**مُشْتَرَكٌ** ذ, yola ( **طَرِيق**, Mgh, Msb, TA) nispetle, **مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine, (Msb,) mânâsı: [Paylaşılan: yahut] insanların onda eşit [ortaklar] olduğu. (TA.) ― -b2- Buradan, **الأَجِيرُ المُشْتَرَكُ** [Mgh nüshamda yanlışlıkla **المُشْتَرِكُ**], [paylaşılan] ücretli işçi; yani, hiç kimsenin işi başkalarını dışlayarak yalnız kendisine ait olmayan; bilakis, kendisine iş için gelen herkes için çalışan; pazarların oturma yerlerindeki terzi gibi; (Msb;) yahut dilediği kimse için çalışan: **أَجِيرُ المُشْتَرَكِ**’e gelince, bu doğru değildir; meğer ki izafetle mecrur olan kelime mastar olarak açıklansın. (Mgh.) ― -b3- Ayrıca yukarıda **الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ**’ye bk. ― -b4- **اِسْمٌ مُشْتَرَكٌ** [aynı şekilde **مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine: birçok mânâ tarafından paylaşılan isim; yani müşterek lafız;] birçok mânâ tarafından paylaşılan bir isim; **عَيْنٌ** ve benzeri gibi: (Mz, 25. **نوع**; ve TA, bu maddede ve mukaddimede:) yahut **مُشْتَرَكٌ**, iki yahut daha fazla mânâsı olan kelime demektir; ve bir isme, ve bir fiilin mâzisine (haber verme ve dua etmeyi ifade etmesi bakımından), ve muzâriye (hâl ve istikbali ifade etmesi bakımından), ve bir harfe uygulanır: (Mz, aynı yer:) [isim olarak kullanılan **مُشْتَرَكٌ**’ün çoğulu **مُشْتَرَكَاتٌ**’tır.] ― -b5- [**الحِسُّ المُشْتَرَكُ**, **المُشْتَرَكُ فِيهِ** yerine, filozofların ıstılahında “hayal kuvvesi” demektir; beş duyu tarafından “paylaşıldığı” için böyle adlandırılır: fakat halk arasında “sağduyu” mânâsında kullanılır.] ― -b6- **مُشْتَرَكٌ** bir adama nispetle, [**مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine,] (mecaz kabul edilerek:) kendi kendine konuşan, kaygıdan etkilenmiş kimse gibi, demektir; (As, S, K, TA; [CK’da yanlışlıkla **مُشْرِكٌ**;]) hükmü paylaşılmıştır; tek değildir. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَرِكَ
شَرِكَ A ( n. ac. شِرْك 2 ,  شِرْكَة 2t )
a.  [ acc. &  Fī ], Shared, participated, partook with, was sharer, a partner with.... in.

b.  ( n. ac. شَرَك 4 ), Had its strap broken ( sandal ).

شَرَّكَ
شَرَّكَ II ,
a.  Put a strap &c. to.

b.  Had shares, investments.

شَاْرَكَ
شَاْرَكَ III ,
a.  see I (a) .

أَشْرَكَ
أَشْرَكَ IV
a.  [ acc. &  Fī ], Made a sharer, partner in; admitted into.

b.  [ Bi ], Attributed to ( God ) a sharer in his dominion; was a polytheist.

c.  see II (a) , ( b ).

تَشَاْرَكَ
تَشَاْرَكَ VI ,
a.  Entered into partnership; were partners, colleagues.

b.  [ Fī ], Shared, participated, took part in.

اِشْتَرَكَ
اِشْتَرَكَ VIII ,
a.  see VI (a) , ( b ).

c.  [ Fī ] [ coll. ], Was admitted into.

شِرْك
شِرْك 2 ,
a.  Participation; fellowship; partnership.

b.  Polytheism, idolatry, paganism.

c.  ( pl. أَشْرَاْك 38 ), Share.

شِرْكَة
شِرْكَة 2t ,
a.  Association, society, company.

b.  [ coll. ], Community; confraternity, brotherhood; congregation.

شَرَك
شَرَك 4 , ( pl. شُرُك 10 ,  أَشْرَاْك 38 ),
a.  Net, snare, noose.

b.  Beaten track.

شَرِكَة
شَرِكَة 5t ,
a.  see 2t ,

شُرُك
شُرُك 10
a.  [ coll. ], Overplus, surplus; excess; discount.

شَاْرِكَة
شَاْرِكَة 21t ,
a.  Melody, air, tune.

شِرَاْك
شِرَاْك 23 , ( pl. شُرُك 10 ,  أَشْرُك 16 ),
a.  Thong, strap, latchet; lace.

شَرِيْك
شَرِيْك 25 , ( pl. أَشْرَاْك 38 ,  شُرَكَآءُ 43 ),
a.  Sharer, participator, partaker.

b.  Partner; colleague, fellow; associate; member.

شَاْرَكَ
N. Ag. شَاْرَكَ III ,
a.  see 25 (b) .

b.  Shareholder.

أَشْرَكَ
N. Ag. أَشْرَكَ IV ,
a.  Polytheist.

اِشْتَرَكَ
N. Ag. اِشْتَرَكَ VIII ,
a.  see 25 .

##### Türkçe

**شَرِكَ**
**شَرِكَ** A ( n. ac. **شِرْك** 2 , **شِرْكَة** 2t )
a. [ acc. & Fī ], Paylaşıldı, iştirak etti, birlikte pay aldı, ortak oldu, ...de/da ... ile ortak oldu.

b. ( n. ac. **شَرَك** 4 ), Kayışı koptu (sandal).

**شَرَّكَ**
**شَرَّكَ** II ,
a. Bir kayış vb. taktı.

b. Hisseleri, yatırımları oldu.

**شَاْرَكَ**
**شَاْرَكَ** III ,
a. I (a)’ya bak.

**أَشْرَكَ**
**أَشْرَكَ** IV
a. [ acc. & Fī ], Ortak yaptı, ...de/da ortak kıldı; içine kabul etti.

b. [ Bi ], (Tanrı’ya) hükümranlığında bir ortak nispet etti; müşrik oldu.

c. II (a), (b)’ye bak.

**تَشَاْرَكَ**
**تَشَاْرَكَ** VI ,
a. Ortaklığa girdi; ortaklar, meslektaşlar oldular.

b. [ Fī ], Paylaştı, iştirak etti, katıldı.

**اِشْتَرَكَ**
**اِشْتَرَكَ** VIII ,
a. VI (a), (b)’ye bak.

c. [ Fī ] [ coll. ], İçine kabul edildi.

**شِرْك**
**شِرْك** 2 ,
a. İştirak; yoldaşlık; ortaklık.

b. Çoktanrıcılık, putperestlik, paganlık.

c. ( pl. **أَشْرَاْك** 38 ), Hisse.

**شِرْكَة**
**شِرْكَة** 2t ,
a. Dernek, cemiyet, şirket.

b. [ coll. ], Topluluk; tarikat kardeşliği, kardeşlik; cemaat.

**شَرَك**
**شَرَك** 4 , ( pl. **شُرُك** 10 , **أَشْرَاْك** 38 ),
a. Ağ, tuzak, ilmik.

b. Dövülmüş yol, patika.

**شَرِكَة**
**شَرِكَة** 5t ,
a. 2t’ye bak,

**شُرُك**
**شُرُك** 10
a. [ coll. ], Fazlalık, artan; aşırılık; iskonto.

**شَاْرِكَة**
**شَاْرِكَة** 21t ,
a. Melodi, ezgi, nağme.

**شِرَاْك**
**شِرَاْك** 23 , ( pl. **شُرُك** 10 , **أَشْرُك** 16 ),
a. Kayış, bağ, ayakkabı bağı; bağcık.

**شَرِيْك**
**شَرِيْك** 25 , ( pl. **أَشْرَاْك** 38 , **شُرَكَآءُ** 43 ),
a. Paydaş, iştirak eden, pay alan.

b. Ortak; meslektaş, arkadaş; ortak, üye.

**شَاْرَكَ**
N. Ag. **شَاْرَكَ** III ,
a. 25 (b)’ye bak.

b. Hissedar.

**أَشْرَكَ**
N. Ag. **أَشْرَكَ** IV ,
a. Müşrik.

**اِشْتَرَكَ**
N. Ag. **اِشْتَرَكَ** VIII ,
a. 25’e bak.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

شرك
شَرِكَ - يَشْرَكُ - شِرْك - شَرِيْك - شُرَكاء - أَشْرَكَ - يُشْرِكُ - مُشْرِك - مُشْرِكِيْن - شَارَك - يُشَارِكُ
شَرِكَ - يَشْرَكُ + كائنٌ + كائناً + في أمر أو في ملك شيء: جعل له جزءاَ من حق ملك الأمر أو ملك الملك، وذلك  على شيء كان يملك كامل هذا الحق عليه
شِرْك: على وزن " فـِعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": جزء من حق ملك الأمر أو ملك الملك على شيء، كان كائن آخر يملك كامل هذا الحق عليه
شَرِيْك: على وزن " فـَعيل" اسم فاعل بمعنى مفعول من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": من وقع عليه فعل الإشراك: المالك الإضافي الجديد المزعوم للمالك الأصلي لشيء مراد
شُرَكاء: جمع " شَرِيْك "
أشْرَكَ - يُشْرِكُ:على وزن " أفعـَل" من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": جعله " يَشْرَكُ ": جعله يملك جزءاً أو قسماً من الأمر أو من الملك على شيء، بعد أن كان ليس له من هذا الحق شيئاً
أَشْرَكَ - يُشْرِكُ + كائنٌ + كائناًٍ + في شيء:  جعل الكائنَ يملك جزءاً من حق الأمر أو من حق الملك في شيء: مَلَّكه جزءاً من حق الملك أو الأمر على شيء
أشْرَكَ - يُشْرِكُ + كائن + بكائنٍ + شيئاً: أشرك كائناً آخر بملك كائن أصلي لشيء مراد: زعم وقَبِل واعتبر أن للكائن المالك الأصلي، شريكاً في ملك الملك أو ملك الأمر، على شيء مراد: زعم واعتبر وقَبِل أن الشيء، من حيث ملك ملكه أو ملك الأمر عليه، يخضع لكائن آخر إضافي زيادة على المالك الأصلي المفترض
مُشْرِك: اسم فاعل من فعل " أشْرَكَ - يُشْرِكُ ": من يزعم ويَقْبَل  ويعتبر أن للمالك الأصلي شريكاً في ملكه لشيء مراد
مُشْرِكِيْن: جمع " مُشْرِك "
شَارَك - يُشَارِكُ: على وزن " فاعل " من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": تبادل فعل " شَرِكَ - يَشْرَكُ " مع آخر: قبل المتبادلان أن لكل منهما جزء من حق ملك الأمر أو ملك الملك، على شيء، بعد أن كان أحدهما يملك كامل هذا الحق عليه
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان تقسيم ملك شيء أو مال، ثم تخصيص وتوزيع الأقسام لكائن أو أكثر على شكل حصة أو سهم"، وهي:
يَسَرَ - يَيْسَر، نَصَبَ - يَنْصُبُ، حَظَّ - يَحَظُّ، شَرِكَ - يَشْرَكُ، سَهَمَ - يَسْهَمُ، فَوَضَ - يَفْوِض
شِرْك
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
 	﴿قل ادعوا الذين زعمتم من دون الله لا يملكون مثقال ذرة في السماوات ولا في الأرض وما لهم فيهما من شرك وما له منهم من ظهير (22)﴾ سبأ ﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر
أشرك - يُشْرِكُ
أشرك كائن كائناً في شيء
الشرك في الحكم﴿قل الله أعلم بما لبثوا له غيب السماوات والأرض أبصر به وأسمع ما لهم من دونه من ولي ولا يشرك في حكمه أحدا(26)﴾ الكهف
الشرك في الأمر	﴿وأشركه في أمري(32)﴾ طه
أشرك كائن بكائنٍ شيئاً
 ﴿لكنا هو الله ربي ولا أشرك بربي أحدا(38)﴾ الكهف ﴿قل إنما أدعو ربي ولا أشرك به أحدا(20)﴾ الجن
 	﴿يهدي إلى الرشد فآمنا به ولن نشرك بربنا أحدا(2)﴾ الجن ﴿واتبعت ملة آبائي إبراهيم وإسحاق ويعقوب ما كان لنا أن نشرك بالله من شيءذلك من فضل الله علينا وعلى الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(38)﴾ يوسف
 	﴿وكيف أخاف ما أشركتم ولا تخافون أنكم أشركتم بالله ما لم ينزل به عليكم سلطانا فأي الفريقين أحق بالأمن إن كنتم تعلمون(81)﴾ الأنعام ﴿وحاجه قومه قال أتحاجوني في الله وقد هداني ولا أخاف ما تشركون به إلا أن يشاء ربي شيئا وسع ربي كل شيء علما أفلا تتذكرون(80)﴾ الأنعام
 	﴿تدعونني لأكفر بالله وأشرك به ما ليس لي به علم وأنا أدعوكم إلى العزيز الغفار(42)﴾ غافر
 	﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهمولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام ﴿واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب وابن السبيل وما ملكت أيمانكم إن الله لا يحب من كان مختالا فخورا(36)﴾ النساء
 	﴿ياأيها النبي إذا جاءك المؤمنات يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا ولا يسرقن ولا يزنين ولا يقتلن أولادهن ولا يأتين ببهتان يفترينه بين أيديهن وأرجلهن ولا يعصينك في معروف فبايعهن واستغفر لهن الله إن الله غفور رحيم(12)﴾ الممتحنة ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحقوأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿قل ياأهل الكتاب تعالوا إلى كلمة سواء بيننا وبينكم ألا نعبد إلا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا أربابا من دون الله فإن تولوا فقولوا اشهدوا بأنا مسلمون(64)﴾ آل عمران ﴿والذين آتيناهم الكتاب يفرحون بما أنزل إليك ومن الأحزاب من ينكر بعضه قل إنما أمرت أن أعبد الله ولا أشرك به إليه أدعو وإليه مآب(36)﴾ الرعد
 	﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا(110)﴾ الكهف
 	﴿ووصينا الإنسان بوالديه حسنا وإن جاهداك لتشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(8)﴾ العنكبوت ﴿وإن جاهداك على أن تشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما وصاحبهما في الدنيا معروفا واتبع سبيل من أناب إلي ثم إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(15)﴾ لقمان
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان
 	﴿والذين هم بربهم لا يشركون(59)﴾ المؤمنون
 	﴿وإذ بوأنا لإبراهيم مكان البيت أن لا تشرك بي شيئا وطهر بيتي للطائفين والقائمين والركع السجود (26)﴾ الحج
 	﴿وأحيط بثمره فأصبح يقلب كفيه على ما أنفق فيها وهي خاوية على عروشها ويقول ياليتني لم أشرك بربي أحدا(42)﴾ الكهف
 	﴿سنلقي في قلوب الذين كفروا الرعب بما أشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا ومأواهم النار وبئس مثوى الظالمين(151)﴾ آل عمران ﴿أم أنزلنا عليهم سلطانا فهو يتكلم بما كانوا به يشركون(35)﴾ الروم ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحق وأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر

 ﴿قل أي شيء أكبر شهادة قل الله شهيد بيني وبينكم وأوحي إلي هذا القرآن لأنذركم به ومن بلغ أئنكم لتشهدون أن مع الله آلهة أخرى قل لا أشهد قل إنما هو إله واحد وإنني بريء مما تشركون(19)﴾ الأنعام ﴿فلما رأى الشمس بازغة قال هذا ربي هذا أكبر فلما أفلت قال ياقوم إني بريء مما تشركون(78)﴾ الأنعام ﴿إن نقول إلا اعتراك بعض آلهتنا بسوء قال إني أشهد الله واشهدوا أني بريء مماتشركون (54)﴾ هود
 	﴿ويعبدون من دون الله ما لا يضرهم ولا ينفعهم ويقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل أتنبئون الله بما لا يعلم في السماوات ولا في الأرض سبحانه وتعالى عما يشركون (18)﴾ يونس ﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله والمسيح ابن مريم وما أمروا إلا ليعبدوا إلها واحدا لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون(31)﴾ التوبة
 	﴿أتى أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه وتعالى عما يشركون(1)﴾ النحل ﴿وما قدروا الله حق قدره والأرض جميعا قبضته يوم القيامة والسماوات مطويات بيمينه سبحانه وتعالى عما يشركون(67)﴾ الزمر
 	﴿وربك يخلق ما يشاء ويختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله وتعالى عما يشركون (68)﴾ القصص
 	﴿هو الله الذي لا إله إلا هو الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر سبحان الله عما يشركون(23)﴾ الحشر ﴿أم لهم إله غير الله سبحان الله عما يشركون(43)﴾ الطور
 	﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف ﴿عالم الغيب والشهادة فتعالى عما يشركون(92)﴾ المؤمنون
 	﴿خلق السماوات والأرض بالحق تعالى عما يشركون(3)﴾ النحل ﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿أمن يهديكم في ظلمات البر والبحر ومن يرسل الرياح بشرا بين يدي رحمته أئله مع الله تعالى الله عما يشركون(63)﴾ النمل
 	﴿أيشركون ما لا يخلق شيئا وهم يخلقون(191)﴾ الأعراف
 	﴿ولو شاء الله ما أشركوا وما جعلناك عليهم حفيظا وما أنت عليهم بوكيل(107)﴾ الأنعام ﴿سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا حرمنا من شيء كذلك كذب الذين من قبلهم حتى ذاقوا بأسنا قل هل عندكم من علم فتخرجوه لنا إن تتبعون إلا الظن وإن أنتم إلا تخرصون(148)﴾ الأنعام ﴿وقال الذين أشركوا لو شاء الله ما عبدنا من دونه من شيء نحن ولا آباؤنا ولا حرمنا من دونه من شيء كذلك فعل الذين من قبلهم فهل على الرسل إلا البلاغ المبين(35)﴾ النحل ﴿أو تقولوا إنما أشرك آباؤنا من قبل وكنا ذرية من بعدهم أفتهلكنا بما فعل المبطلون (173)﴾ الأعراف
 	﴿بل إياه تدعون فيكشف ما تدعون إليه إن شاء وتنسون ما تشركون(41)﴾ الأنعام ﴿ثم إذا كشف الضر عنكم إذا فريق منكم بربهم يشركون(54)﴾ النحل ﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿فإذا ركبوا في الفلك دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر إذا هميشركون (65)﴾ العنكبوت ﴿قل الله ينجيكم منها ومن كل كرب ثم أنتم تشركون(64)﴾ الأنعام
 	﴿قل الحمد لله وسلام على عباده الذين اصطفى أالله خير أما يشركون (59)﴾ النمل
 	﴿ولقد أوحي إليك وإلى الذين من قبلك لئن أشركت ليحبطن عملك ولتكونن من الخاسرين(65)﴾ الزمر ﴿ذلك هدى الله يهدي به من يشاء من عباده ولو أشركوا لحبط عنهم ما كانوايعملون (88)﴾ الأنعا
 	﴿إن الذين آمنوا والذين هادوا والصابئين والنصارى والمجوس والذين أشركوا إن الله يفصل بينهم يوم القيامة إن الله على كل شيء شهيد(17)﴾ الحج
 	﴿لتبلون في أموالكم وأنفسكم ولتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الذين أشركوا أذى كثيرا وإن تصبروا وتتقوا فإن ذلك من عزم الأمور(186)﴾ آل عمران
 	﴿ولتجدنهم أحرص الناس على حياة ومن الذين أشركوا يود أحدهم لو يعمر ألف سنة وما هو بمزحزحه من العذاب أن يعمر والله بصير بما يعملون(96)﴾ البقرة
 	﴿لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرون(82)﴾ المائدة
 	﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿وقال الشيطان لما قضي الأمر إن الله وعدكم وعد الحق ووعدتكم فأخلفتكم وما كان لي عليكم من سلطان إلا أن دعوتكم فاستجبتم لي فلا تلوموني ولوموا أنفسكم ما أنا بمصرخكم وما أنتم بمصرخي إني كفرت بما أشركتموني من قبل إن الظالمين لهم عذاب أليم(22)﴾ ابراهيم
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر
شريك
الشرك في الملك﴿وقل الحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا(111)﴾ الإسراء ﴿الذي له ملك السماوات والأرض ولم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملكوخلق كل شيء فقدره تقديرا(2)﴾ الفرقان
 	﴿قل إن صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي لله رب العالمين(162) لا شريك له وبذلك أمرت وأنا أول المسلمين (163)﴾ الأنعام
شركاء
 ﴿قل من رب السماوات والأرض قل الله قل أفاتخذتم من دونه أولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا قل هل يستوي الأعمى والبصير أم هل تستوي الظلمات والنور أم جعلوا لله شركاء خلقوا كخلقه فتشابه الخلق عليهم قل الله خالق كل شيء وهو الواحد القهار(16)﴾ الرعد ﴿أفمن هو قائم على كل نفس بما كسبت وجعلوا لله شركاء قل سموهم أم تنبئونه بما لا يعلم في الأرض أم بظاهر من القول بل زين للذين كفروا مكرهم وصدوا عن السبيل ومن يضلل الله فما له من هاد(33)﴾ الرعد
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
 	﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿قل هل من شركائكم من يبدأ الخلق ثم يعيده قل الله يبدأ الخلق ثم يعيده فأنا تؤفكون (34)﴾ يونس
 	﴿وجعلوا لله مما ذرأ من الحرث والأنعام نصيبا فقالوا هذا لله بزعمهم وهذا لشركائنا فما كان لشركائهم فلا يصل إلى الله وما كان لله فهو يصل إلى شركائهم ساء ما يحكمون(136)﴾ الأنعام ﴿وقالوا ما في بطون هذه الأنعام خالصة لذكورنا ومحرم على أزواجنا وإن يكن ميتة فهم فيه شركاء سيجزيهم وصفهم إنه حكيم عليم(139)﴾ الأنعام
 	﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام
 	﴿ألا إن لله من في السماوات ومن في الأرض وما يتبع الذين يدعون من دون الله شركاء إن يتبعون إلا الظن وإن هم إلا يخرصون(66)﴾ يونس
 	﴿قل هل من شركائكم من يهدي إلى الحق قل الله يهدي للحق أفمن يهدي إلى الحق أحق أن يتبع أمن لا يهدي إلا أن يهدى فما لكم كيف تحكمون(35)﴾ يونس
 	﴿ضرب لكم مثلا من أنفسكم هل لكم من ما ملكت أيمانكم من شركاء في ما رزقناكم فأنتم فيه سواء تخافونهم كخيفتكم أنفسكم كذلك نفصل الآيات لقوم يعقلون(28)﴾ الروم ﴿ضرب الله مثلا رجلا فيه شركاء متشاكسون ورجلا سلما لرجل هل يستويان مثلا الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(29)﴾ الزمر
 	﴿أم لهم شركاء فليأتوا بشركائهم إن كانوا صادقين(41)﴾ القلم ﴿قل أروني الذين ألحقتم به شركاء كلا بل هو الله العزيز الحكيم(27)﴾ سبأ
 	﴿ألهم أرجل يمشون بها أم لهم أيد يبطشون بها أم لهم أعين يبصرون بها أم لهم آذان يسمعون بها قل ادعوا شركاءكم ثم كيدوني فلا تنظروني (195)﴾ الأعراف ﴿واتل عليهم نبأ نوح إذ قال لقومه ياقوم إن كان كبر عليكم مقامي وتذكيري بآيات الله فعلى الله توكلت فأجمعوا أمركم وشركاءكم ثم لا يكن أمركم عليكم غمة ثم اقضوا إلي ولا تنظروني(71)﴾ يونس
 	﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمون(94)﴾ الأنعام ﴿وإذا رأى الذين أشركوا شركاءهم قالوا ربنا هؤلاء شركاؤنا الذين كنا ندعو من دونك فألقوا إليهم القول إنكم لكاذبون(86)﴾ النحل
 	﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(62)﴾ القصص ﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(74)﴾ القصص
 	﴿ويوم يقول نادوا شركائي الذين زعمتم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم وجعلنا بينهم موبقا (52)﴾ الكهف ﴿إليه يرد علم الساعة وما تخرج من ثمرات من أكمامها وما تحمل من أنثى ولا تضع إلا بعلمه ويوم يناديهم أين شركائي قالوا آذناك ما منا من شهيد(47)﴾ فصلت
 	﴿ثم يوم القيامة يخزيهم ويقول أين شركائي الذين كنتم تشاقون فيهم قال الذين أوتوا العلم إن الخزي اليوم والسوء على الكافرين(27)﴾ النحل
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر ﴿وقيل ادعوا شركاءكم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم ورأوا العذاب لو أنهم كانوا يهتدون (64)﴾ القصص
 	﴿ولكم نصف ما ترك أزواجكم إن لم يكن لهن ولد فإن كان لهن ولد فلكم الربع مما تركن من بعد وصية يوصين بها أو دين ولهن الربع مما تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهن الثمن مما تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين وإن كان رجل يورث كلالة أو امرأة وله أخ أو أخت فلكل واحد منهما السدس فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث من بعد وصية يوصى بها أو دين غير مضار وصية من الله والله عليم حليم(12)﴾ النساء
 	﴿ولم يكن لهم من شركائهم شفعاء وكانوا بشركائهم كافرين (13)﴾ الروم
 	﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم
مشرك - مشركين - المشركين
 ﴿ما كان إبراهيم يهوديا ولا نصرانيا ولكن كان حنيفا مسلما وما كان من المشركين (67)﴾ آل عمران ﴿وقالوا كونوا هودا أو نصارى تهتدوا قل بل ملة إبراهيم حنيفا وما كان منالمشركين (135)﴾ البقرة
 	﴿قل صدق الله فاتبعوا ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(95)﴾ آل عمران ﴿ثم أوحينا إليك أن اتبع ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(123)﴾ النحل
 	﴿قل إنني هداني ربي إلى صراط مستقيم دينا قيما ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين (161)﴾ الأنعام ﴿إن إبراهيم كان أمة قانتا لله حنيفا ولم يكن من المشركين(120)﴾ النحل
 	﴿وأن أقم وجهك للدين حنيفا ولا تكونن من المشركين(105)﴾ يونس ﴿إني وجهت وجهي للذي فطر السماوات والأرض حنيفا وما أنا من المشركين(79)﴾ الأنعام ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿منيبين إليه واتقوه وأقيموا الصلاة ولا تكونوا من المشركين(31)﴾ الروم ﴿ولا يصدنك عن آيات الله بعد إذ أنزلت إليك وادع إلى ربك ولا تكونن منالمشركين (87)﴾ القصص
 	﴿اتبع ما أوحي إليك من ربك لا إله إلا هو وأعرض عن المشركين(106)﴾ الأنعام ﴿فاصدع بما تؤمر وأعرض عن المشركين(94)﴾ الحجر
 	﴿قل أغير الله أتخذ وليا فاطر السماوات والأرض وهو يطعم ولا يطعم قل إني أمرت أن أكون أول من أسلم ولا تكونن من المشركين(14)﴾ الأنعام
 	﴿قل هذه سبيلي أدعو إلى الله على بصيرة أنا ومن اتبعني وسبحان الله وما أنا من المشركين (108)﴾ يوسف
 	﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿قل سيروا في الأرض فانظروا كيف كان عاقبة الذين من قبل كان أكثرهم مشركين (42)﴾ الروم ﴿وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون (106)﴾ يوسف
 	﴿لم يكن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين منفكين حتى تأتيهم البينة(1)﴾ البينة ﴿شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا والذي أوحينا إليك وما وصينا به إبراهيم وموسى وعيسى أن أقيموا الدين ولا تتفرقوا فيه كبر على المشركين ما تدعوهم إليه الله يجتبي إليه من يشاء ويهدي إليه من ينيب(13)﴾ الشورى ﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
 	﴿ولا تنكحوا المشركات حتى يؤمن ولأمة مؤمنة خير من مشركة ولو أعجبتكم ولا تنكحوا المشركين حتى يؤمنوا ولعبد مؤمن خير من مشرك ولو أعجبكم أولئك يدعون إلى النار والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه ويبين آياته للناس لعلهم يتذكرون(221)﴾ البقرة ﴿الزاني لا ينكح إلا زانية أو مشركة والزانية لا ينكحها إلا زان أو مشرك وحرم ذلك على المؤمنين(3)﴾ النور
 	﴿ما كان للنبي والذين آمنوا أن يستغفروا للمشركين ولو كانوا أولي قربى من بعد ما تبين لهم أنهم أصحاب الجحيم(113)﴾ التوبة
 	﴿ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)﴾ البقرة
 	﴿براءة من الله ورسوله إلى الذين عاهدتم من المشركين(1)﴾ التوبة
 	﴿وأذان من الله ورسوله إلى الناس يوم الحج الأكبر أن الله بريء من المشركين ورسوله فإن تبتم فهو خير لكم وإن توليتم فاعلموا أنكم غير معجزي الله وبشر الذين كفروا بعذاب أليم(3)﴾ التوبة
 	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7)﴾ التوبة ﴿إلا الذين عاهدتم من المشركين ثم لم ينقصوكم شيئا ولم يظاهروا عليكم أحدا فأتموا إليهم عهدهم إلى مدتهم إن الله يحب المتقين(4)﴾ التوبة
 	﴿ما كان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين على أنفسهم بالكفر أولئك حبطت أعمالهم وفي النار هم خالدون(17)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا إنما المشركون نجس فلا يقربوا المسجد الحرام بعد عامهم هذا وإن خفتم عيلة فسوف يغنيكم الله من فضله إن شاء إن الله عليم حكيم(28)﴾ التوبة
 	﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون (33)﴾ التوبة ﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كرهالمشركون (9)﴾ الصف
 	﴿فإذا انسلخ الأشهر الحرم فاقتلوا المشركين حيث وجدتموهم وخذوهم واحصروهم واقعدوا لهم كل مرصد فإن تابوا وأقاموا الصلاة وآتوا الزكاة فخلوا سبيلهم إن الله غفور رحيم(5)﴾ التوبة ﴿إن عدة الشهور عند الله اثنا عشر شهرا في كتاب الله يوم خلق السماوات والأرض منها أربعة حرم ذلك الدين القيم فلا تظلموا فيهن أنفسكم وقاتلوا المشركين كافة كما يقاتلونكم كافة واعلموا أن الله مع المتقين(36)﴾ التوبة
 	﴿وإن أحد من المشركين استجارك فأجره حتى يسمع كلام الله ثم أبلغه مأمنه ذلك بأنهم قوم لا يعلمون(6)﴾ التوبة
 	﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله هو المسيح ابن مريم وقال المسيح يابني إسرائيل اعبدوا الله ربي وربكم إنه من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة ومأواه النار وما للظالمين من أنصار(72)﴾ المائدة ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد افترى إثما عظيما(48)﴾ النساء ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا(116)﴾ النساء
 	﴿فإنهم يومئذ في العذاب مشتركون(33)﴾ الصافات ﴿ولن ينفعكم اليوم إذ ظلمتم أنكم في العذاب مشتركون(39)﴾ الزخرف
 	﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فاستقيموا إليه واستغفروهوويل للمشركين(6)﴾ فصلت
 	﴿إن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين في نار جهنم خالدين فيها أولئك هم شر البرية(6)﴾ البينة
 	﴿ثم لم تكن فتنتهم إلا أن قالوا والله ربنا ما كنا مشركين (23)﴾ الأنعام ﴿فلما رأوا بأسنا قالوا آمنا بالله وحده وكفرنا بما كنا به مشركين (84)﴾ غافر
 	﴿ليعذب الله المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات ويتوب الله على المؤمنين والمؤمنات وكان الله غفورا رحيما(73)﴾ الأحزاب ﴿ويعذب المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات الظانين بالله ظن السوء عليهم دائرة السوء وغضب الله عليهم ولعنهم وأعد لهم جهنم وساءت مصيرا(6)﴾ الفتح
 	﴿وكذلك زين لكثير من المشركين قتل أولادهم شركاؤهم ليردوهم وليلبسوا عليهم دينهم ولو شاء الله ما فعلوه فذرهم وما يفترون(137)﴾ الأنعام
شارك - وشاركهم
 	﴿واستفزز من استطعت منهم بصوتك وأجلب عليهم بخيلك ورجلك وشاركهم في الأموال والأولاد وعدهم وما يعدهم الشيطان إلا غرورا(64)﴾ الإسراء

تصنيف موضوعي
هام جداً : الشريك يكون شريكاً عندما يشارك آخر في الأمر أو في الملك
أشرك - يُشْرِكُ
الشرك في الأمر	﴿قل الله أعلم بما لبثوا له غيب السماوات والأرض أبصر به وأسمع ما لهم من دونه من ولي ولا يشرك في حكمه أحدا(26)﴾ الكهف
	﴿وأشركه في أمري(32)﴾ طه
شريك - شركاء
الله واحد لا شريك له
الشرك في الملك﴿وقل الحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا(111)﴾ الإسراء ﴿الذي له ملك السماوات والأرض ولم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملكوخلق كل شيء فقدره تقديرا(2)﴾ الفرقان
ما هو الشرك
 ﴿خلق السماوات والأرض بالحق تعالى عما يشركون(3)﴾ النحل ﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿عالم الغيب والشهادة فتعالى عما يشركون(92)﴾ المؤمنون
 	﴿أتى أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه وتعالى عما يشركون(1)﴾ النحل
 	﴿وما قدروا الله حق قدره والأرض جميعا قبضته يوم القيامة والسماوات مطويات بيمينه سبحانه وتعالى عما يشركون(67)﴾ الزمر
 	﴿وربك يخلق ما يشاء ويختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله وتعالى عما يشركون (68)﴾ القصص
 	﴿ويعبدون من دون الله ما لا يضرهم ولا ينفعهم ويقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل أتنبئون الله بما لا يعلم في السماوات ولا في الأرض سبحانه وتعالى عما يشركون (18)﴾ يونس ﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم ﴿أمن يهديكم في ظلمات البر والبحر ومن يرسل الرياح بشرا بين يدي رحمته أئله مع الله تعالى الله عما يشركون(63)﴾ النمل
 	﴿أم لهم إله غير الله سبحان الله عما يشركون(43)﴾ الطور
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله والمسيح ابن مريم وما أمروا إلا ليعبدوا إلها واحدا لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون(31)﴾ التوبة
 	﴿هو الله الذي لا إله إلا هو الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر سبحان الله عما يشركون(23)﴾ الحشر
أنواع الشرك
شرك الخلق
 ﴿أيشركون ما لا يخلق شيئا وهم يخلقون(191)﴾ الأعراف ﴿قل هل من شركائكم من يبدأ الخلق ثم يعيده قل الله يبدأ الخلق ثم يعيده فأنا تؤفكون(34)﴾ يونس
 	﴿قل من رب السماوات والأرض قل الله قل أفاتخذتم من دونه أولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا قل هل يستوي الأعمى والبصير أم هل تستوي الظلمات والنور أم جعلوا لله شركاء خلقوا كخلقه فتشابه الخلق عليهم قل الله خالق كل شيء وهو الواحد القهار(16)﴾ الرعد ﴿أفمن هو قائم على كل نفس بما كسبت وجعلوا لله شركاء قل سموهم أم تنبئونه بما لا يعلم في الأرض أم بظاهر من القول بل زين للذين كفروا مكرهم وصدوا عن السبيل ومن يضلل الله فما له من هاد(33)﴾ الرعد
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
شرك الاختيار
 ﴿ولو شاء الله ما أشركوا وما جعلناك عليهم حفيظا وما أنت عليهم بوكيل(107)﴾ الأنعام ﴿سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا حرمنا من شيء كذلك كذب الذين من قبلهم حتى ذاقوا بأسنا قل هل عندكم من علم فتخرجوه لنا إن تتبعون إلا الظن وإن أنتم إلا تخرصون(148)﴾ الأنعام ﴿وقال الذين أشركوا لو شاء الله ما عبدنا من دونه من شيء نحن ولا آباؤنا ولا حرمنا من دونه من شيء كذلك فعل الذين من قبلهم فهل على الرسل إلا البلاغ المبين(35)﴾ النحل ﴿أو تقولوا إنما أشرك آباؤنا من قبل وكنا ذرية من بعدهم أفتهلكنا بما فعل المبطلون (173)﴾ الأعراف
شرك القيومية
 ﴿بل إياه تدعون فيكشف ما تدعون إليه إن شاء وتنسون ما تشركون(41)﴾ الأنعام ﴿ثم إذا كشف الضر عنكم إذا فريق منكم بربهم يشركون(54)﴾ النحل ﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿فإذا ركبوا في الفلك دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر إذا هميشركون (65)﴾ العنكبوت ﴿قل الله ينجيكم منها ومن كل كرب ثم أنتم تشركون(64)﴾ الأنعام
 	﴿وجعلوا لله مما ذرأ من الحرث والأنعام نصيبا فقالوا هذا لله بزعمهم وهذا لشركائنا فما كان لشركائهم فلا يصل إلى الله وما كان لله فهو يصل إلى شركائهم ساء ما يحكمون(136)﴾ الأنعام ﴿وقالوا ما في بطون هذه الأنعام خالصة لذكورنا ومحرم على أزواجنا وإن يكن ميتة فهم فيه شركاء سيجزيهم وصفهم إنه حكيم عليم(139)﴾ الأنعام
 	﴿تدعونني لأكفر بالله وأشرك به ما ليس لي به علم وأنا أدعوكم إلى العزيز الغفار(42)﴾ غافر
شرك الاستعباد
 ﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
الأمر باجتناب الشرك
 ﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهمولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام ﴿واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب وابن السبيل وما ملكت أيمانكم إن الله لا يحب من كان مختالا فخورا(36)﴾ النساء
 	﴿ياأيها النبي إذا جاءك المؤمنات يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا ولا يسرقن ولا يزنين ولا يقتلن أولادهن ولا يأتين ببهتان يفترينه بين أيديهن وأرجلهن ولا يعصينك في معروف فبايعهن واستغفر لهن الله إن الله غفور رحيم(12)﴾ الممتحنة ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحقوأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿قل ياأهل الكتاب تعالوا إلى كلمة سواء بيننا وبينكم ألا نعبد إلا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا أربابا من دون الله فإن تولوا فقولوا اشهدوا بأنا مسلمون(64)﴾ آل عمران ﴿والذين آتيناهم الكتاب يفرحون بما أنزل إليك ومن الأحزاب من ينكر بعضه قل إنما أمرت أن أعبد الله ولا أشرك به إليه أدعو وإليه مآب(36)﴾ الرعد
 	﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا(110)﴾ الكهف
 	﴿ووصينا الإنسان بوالديه حسنا وإن جاهداك لتشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(8)﴾ العنكبوت ﴿وإن جاهداك على أن تشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما وصاحبهما في الدنيا معروفا واتبع سبيل من أناب إلي ثم إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(15)﴾ لقمان
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان
 	﴿ما كان إبراهيم يهوديا ولا نصرانيا ولكن كان حنيفا مسلما وما كان من المشركين (67)﴾ آل عمران ﴿وقالوا كونوا هودا أو نصارى تهتدوا قل بل ملة إبراهيم حنيفا وما كان منالمشركين (135)﴾ البقرة
 	﴿قل صدق الله فاتبعوا ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(95)﴾ آل عمران ﴿ثم أوحينا إليك أن اتبع ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(123)﴾ النحل
 	﴿قل إنني هداني ربي إلى صراط مستقيم دينا قيما ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين (161)﴾ الأنعام ﴿إن إبراهيم كان أمة قانتا لله حنيفا ولم يكن من المشركين(120)﴾ النحل
 	﴿وأن أقم وجهك للدين حنيفا ولا تكونن من المشركين(105)﴾ يونس ﴿إني وجهت وجهي للذي فطر السماوات والأرض حنيفا وما أنا من المشركين(79)﴾ الأنعام ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿منيبين إليه واتقوه وأقيموا الصلاة ولا تكونوا من المشركين(31)﴾ الروم ﴿ولا يصدنك عن آيات الله بعد إذ أنزلت إليك وادع إلى ربك ولا تكونن منالمشركين (87)﴾ القصص
 	﴿والذين هم بربهم لا يشركون(59)﴾ المؤمنون
 	﴿وإذ بوأنا لإبراهيم مكان البيت أن لا تشرك بي شيئا وطهر بيتي للطائفين والقائمين والركع السجود (26)﴾ الحج
 	﴿اتبع ما أوحي إليك من ربك لا إله إلا هو وأعرض عن المشركين(106)﴾ الأنعام ﴿فاصدع بما تؤمر وأعرض عن المشركين(94)﴾ الحجر
الاستجابة للأمر باجتناب الشرك
مجادلتهم
 ﴿قل إن صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي لله رب العالمين(162) لا شريك له وبذلك أمرت وأنا أول المسلمين (163)﴾ الأنعام ﴿قل أغير الله أتخذ وليا فاطر السماوات والأرض وهو يطعم ولا يطعم قل إني أمرت أن أكون أول من أسلم ولا تكونن من المشركين(14)﴾ الأنعام
 	﴿قل هذه سبيلي أدعو إلى الله على بصيرة أنا ومن اتبعني وسبحان الله وما أنا من المشركين (108)﴾ يوسف
 	﴿لكنا هو الله ربي ولا أشرك بربي أحدا(38)﴾ الكهف ﴿قل إنما أدعو ربي ولا أشرك به أحدا(20)﴾ الجن
 	﴿يهدي إلى الرشد فآمنا به ولن نشرك بربنا أحدا(2)﴾ الجن ﴿واتبعت ملة آبائي إبراهيم وإسحاق ويعقوب ما كان لنا أن نشرك بالله من شيءذلك من فضل الله علينا وعلى الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(38)﴾ يوسف
 	﴿وكيف أخاف ما أشركتم ولا تخافون أنكم أشركتم بالله ما لم ينزل به عليكم سلطانا فأي الفريقين أحق بالأمن إن كنتم تعلمون(81)﴾ الأنعام ﴿وحاجه قومه قال أتحاجوني في الله وقد هداني ولا أخاف ما تشركون به إلا أن يشاء ربي شيئا وسع ربي كل شيء علما أفلا تتذكرون(80)﴾ الأنعام
 	﴿قل أي شيء أكبر شهادة قل الله شهيد بيني وبينكم وأوحي إلي هذا القرآن لأنذركم به ومن بلغ أئنكم لتشهدون أن مع الله آلهة أخرى قل لا أشهد قل إنما هو إله واحد وإنني بريء مما تشركون(19)﴾ الأنعام ﴿فلما رأى الشمس بازغة قال هذا ربي هذا أكبر فلما أفلت قال ياقوم إني بريء مما تشركون(78)﴾ الأنعام ﴿إن نقول إلا اعتراك بعض آلهتنا بسوء قال إني أشهد الله واشهدوا أني بريء مماتشركون (54)﴾ هود
 	﴿قل هل من شركائكم من يهدي إلى الحق قل الله يهدي للحق أفمن يهدي إلى الحق أحق أن يتبع أمن لا يهدي إلا أن يهدى فما لكم كيف تحكمون(35)﴾ يونس
 	﴿ضرب لكم مثلا من أنفسكم هل لكم من ما ملكت أيمانكم من شركاء في ما رزقناكم فأنتم فيه سواء تخافونهم كخيفتكم أنفسكم كذلك نفصل الآيات لقوم يعقلون(28)﴾ الروم ﴿ضرب الله مثلا رجلا فيه شركاء متشاكسون ورجلا سلما لرجل هل يستويان مثلا الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(29)﴾ الزمر
 	﴿قل الحمد لله وسلام على عباده الذين اصطفى أالله خير أما يشركون (59)﴾ النمل
 	﴿ألا إن لله من في السماوات ومن في الأرض وما يتبع الذين يدعون من دون الله شركاء إن يتبعون إلا الظن وإن هم إلا يخرصون(66)﴾ يونس ﴿سنلقي في قلوب الذين كفروا الرعب بما أشركوا بالله ما لم ينزل به سلطاناومأواهم النار وبئس مثوى الظالمين(151)﴾ آل عمران ﴿أم أنزلنا عليهم سلطانا فهو يتكلم بما كانوا به يشركون(35)﴾ الروم ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحق وأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف ﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر ﴿قل سيروا في الأرض فانظروا كيف كان عاقبة الذين من قبل كان أكثرهم مشركين (42)﴾ الروم ﴿وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون (106)﴾ يوسف
اتخاذ موقف منهم
 ﴿شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا والذي أوحينا إليك وما وصينا به إبراهيم وموسى وعيسى أن أقيموا الدين ولا تتفرقوا فيه كبر على المشركين ما تدعوهم إليه الله يجتبي إليه من يشاء ويهدي إليه من ينيب(13)﴾ الشورى ﴿لتبلون في أموالكم وأنفسكم ولتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الذين أشركوا أذى كثيرا وإن تصبروا وتتقوا فإن ذلك من عزم الأمور(186)﴾ آل عمران
 	﴿أم لهم شركاء فليأتوا بشركائهم إن كانوا صادقين(41)﴾ القلم ﴿قل أروني الذين ألحقتم به شركاء كلا بل هو الله العزيز الحكيم(27)﴾ سبأ
 	﴿ألهم أرجل يمشون بها أم لهم أيد يبطشون بها أم لهم أعين يبصرون بها أم لهم آذان يسمعون بها قل ادعوا شركاءكم ثم كيدوني فلا تنظروني (195)﴾ الأعراف ﴿واتل عليهم نبأ نوح إذ قال لقومه ياقوم إن كان كبر عليكم مقامي وتذكيري بآيات الله فعلى الله توكلت فأجمعوا أمركم وشركاءكم ثم لا يكن أمركم عليكم غمة ثم اقضوا إلي ولا تنظروني(71)﴾ يونس
 	﴿ولتجدنهم أحرص الناس على حياة ومن الذين أشركوا يود أحدهم لو يعمر ألف سنة وما هو بمزحزحه من العذاب أن يعمر والله بصير بما يعملون(96)﴾ البقرة
 	﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
 	﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
 	﴿لم يكن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين منفكين حتى تأتيهم البينة(1)﴾ البينة
 	﴿ولا تنكحوا المشركات حتى يؤمن ولأمة مؤمنة خير من مشركة ولو أعجبتكم ولا تنكحوا المشركين حتى يؤمنوا ولعبد مؤمن خير من مشرك ولو أعجبكم أولئك يدعون إلى النار والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه ويبين آياته للناس لعلهم يتذكرون(221)﴾ البقرة ﴿الزاني لا ينكح إلا زانية أو مشركة والزانية لا ينكحها إلا زان أو مشرك وحرم ذلك على المؤمنين(3)﴾ النور
 	﴿ما كان للنبي والذين آمنوا أن يستغفروا للمشركين ولو كانوا أولي قربى من بعد ما تبين لهم أنهم أصحاب الجحيم(113)﴾ التوبة
الموقف في حالة القتال والحرب
 ﴿لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرون(82)﴾ المائدة ﴿ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)﴾ البقرة

 ﴿براءة من الله ورسوله إلى الذين عاهدتم من المشركين(1)﴾ التوبة
 	﴿وأذان من الله ورسوله إلى الناس يوم الحج الأكبر أن الله بريء من المشركين ورسوله فإن تبتم فهو خير لكم وإن توليتم فاعلموا أنكم غير معجزي الله وبشر الذين كفروا بعذاب أليم(3)﴾ التوبة
 	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7)﴾ التوبة ﴿إلا الذين عاهدتم من المشركين ثم لم ينقصوكم شيئا ولم يظاهروا عليكم أحدا فأتموا إليهم عهدهم إلى مدتهم إن الله يحب المتقين(4)﴾ التوبة
 	﴿ما كان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين على أنفسهم بالكفر أولئك حبطت أعمالهم وفي النار هم خالدون(17)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا إنما المشركون نجس فلا يقربوا المسجد الحرام بعد عامهم هذا وإن خفتم عيلة فسوف يغنيكم الله من فضله إن شاء إن الله عليم حكيم(28)﴾ التوبة
 	﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون (33)﴾ التوبة ﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كرهالمشركون (9)﴾ الصف
 	﴿فإذا انسلخ الأشهر الحرم فاقتلوا المشركين حيث وجدتموهم وخذوهم واحصروهم واقعدوا لهم كل مرصد فإن تابوا وأقاموا الصلاة وآتوا الزكاة فخلوا سبيلهم إن الله غفور رحيم(5)﴾ التوبة ﴿إن عدة الشهور عند الله اثنا عشر شهرا في كتاب الله يوم خلق السماوات والأرض منها أربعة حرم ذلك الدين القيم فلا تظلموا فيهن أنفسكم وقاتلوا المشركين كافة كما يقاتلونكم كافة واعلموا أن الله مع المتقين(36)﴾ التوبة
 	﴿وإن أحد من المشركين استجارك فأجره حتى يسمع كلام الله ثم أبلغه مأمنه ذلك بأنهم قوم لا يعلمون(6)﴾ التوبة
الوعيد لمن لا يستجيب للأمر باجتناب الشرك
 ﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله هو المسيح ابن مريم وقال المسيح يابني إسرائيل اعبدوا الله ربي وربكم إنه من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة ومأواه النار وما للظالمين من أنصار(72)﴾ المائدة ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فاستقيموا إليه واستغفروه وويل للمشركين(6)﴾ فصلت ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد افترى إثما عظيما(48)﴾ النساء ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا(116)﴾ النساء
 	﴿فإنهم يومئذ في العذاب مشتركون(33)﴾ الصافات ﴿ولن ينفعكم اليوم إذ ظلمتم أنكم في العذاب مشتركون(39)﴾ الزخرف
 	﴿ليعذب الله المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات ويتوب الله على المؤمنين والمؤمنات وكان الله غفورا رحيما(73)﴾ الأحزاب ﴿ويعذب المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات الظانين بالله ظن السوء عليهم دائرة السوء وغضب الله عليهم ولعنهم وأعد لهم جهنم وساءت مصيرا(6)﴾ الفتح
 	﴿إن الذين آمنوا والذين هادوا والصابئين والنصارى والمجوس والذين أشركوا إن الله يفصل بينهم يوم القيامة إن الله على كل شيء شهيد(17)﴾ الحج ﴿إن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين في نار جهنم خالدين فيها أولئك هم شر البرية(6)﴾ البينة
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان ﴿ولقد أوحي إليك وإلى الذين من قبلك لئن أشركت ليحبطن عملك ولتكونن من الخاسرين(65)﴾ الزمر ﴿ذلك هدى الله يهدي به من يشاء من عباده ولو أشركوا لحبط عنهم ما كانوايعملون(88)﴾ الأنعا
التحقق من بطلان الشرك في الآخرة
 ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمون(94)﴾ الأنعام ﴿وإذا رأى الذين أشركوا شركاءهم قالوا ربنا هؤلاء شركاؤنا الذين كنا ندعو من دونك فألقوا إليهم القول إنكم لكاذبون(86)﴾ النحل
 	﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(62)﴾ القصص ﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(74)﴾ القصص
 	﴿ويوم يقول نادوا شركائي الذين زعمتم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم وجعلنا بينهم موبقا (52)﴾ الكهف ﴿إليه يرد علم الساعة وما تخرج من ثمرات من أكمامها وما تحمل من أنثى ولا تضع إلا بعلمه ويوم يناديهم أين شركائي قالوا آذناك ما منا من شهيد(47)﴾ فصلت
 	﴿ثم يوم القيامة يخزيهم ويقول أين شركائي الذين كنتم تشاقون فيهم قال الذين أوتوا العلم إن الخزي اليوم والسوء على الكافرين(27)﴾ النحل
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر ﴿وقيل ادعوا شركاءكم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم ورأوا العذاب لو أنهم كانوا يهتدون (64)﴾ القصص
 	﴿وأحيط بثمره فأصبح يقلب كفيه على ما أنفق فيها وهي خاوية على عروشها ويقول ياليتني لم أشرك بربي أحدا(42)﴾ الكهف
 	﴿وقال الشيطان لما قضي الأمر إن الله وعدكم وعد الحق ووعدتكم فأخلفتكم وما كان لي عليكم من سلطان إلا أن دعوتكم فاستجبتم لي فلا تلوموني ولوموا أنفسكم ما أنا بمصرخكم وما أنتم بمصرخي إني كفرت بما أشركتموني من قبل إن الظالمين لهم عذاب أليم(22)﴾ ابراهيم
 	﴿ثم لم تكن فتنتهم إلا أن قالوا والله ربنا ما كنا مشركين (23)﴾ الأنعام ﴿فلما رأوا بأسنا قالوا آمنا بالله وحده وكفرنا بما كنا به مشركين (84)﴾ غافر
 	﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر
 	﴿وكذلك زين لكثير من المشركين قتل أولادهم شركاؤهم ليردوهم وليلبسوا عليهم دينهم ولو شاء الله ما فعلوه فذرهم وما يفترون(137)﴾ الأنعام
 	﴿واستفزز من استطعت منهم بصوتك وأجلب عليهم بخيلك ورجلك وشاركهم في الأموال والأولاد وعدهم وما يعدهم الشيطان إلا غرورا(64)﴾ الإسراء
 	﴿قل ادعوا الذين زعمتم من دون الله لا يملكون مثقال ذرة في السماوات ولا في الأرض وما لهم فيهما من شرك وما له منهم من ظهير (22)﴾ سبأ ﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر ﴿ولم يكن لهم من شركائهم شفعاء وكانوا بشركائهم كافرين (13)﴾ الروم
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر

 ﴿ولكم نصف ما ترك أزواجكم إن لم يكن لهن ولد فإن كان لهن ولد فلكم الربع مما تركن من بعد وصية يوصين بها أو دين ولهن الربع مما تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهن الثمن مما تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين وإن كان رجل يورث كلالة أو امرأة وله أخ أو أخت فلكل واحد منهما السدس فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث من بعد وصية يوصى بها أو دين غير مضار وصية من الله والله عليم حليم(12)﴾ النساء
مختار الصحاح
● [شرك] ش ر ك: جمع الشَّرِيكِ شُرَكاءُ و أشْرَاكٌ مثل شريف وشرفاء وأشراف والمرأة شَرِيكةٌ والنساء شَرائِكُ و شاركَهُ صار شريكه و اشْتَركا في كذا و تَشاركا و شَرِكةُ في البيع والميراث يشركه مثل علِمه يعلمه شَرِكَةً والاسم الشِّرْكُ وجمعه أشْراكٌ كشبر وأشبار و الشِّرْكُ أيضا الكفر وقد أشْرَك بالله فهو مُشْرِكٌ وقوله تعالى ﴿وأشركه في أمري﴾ أي اجعله شريكي فيه و أشْرَكَ نعله و شَرَّكَها تَشْرِيكاً أي جعل لها شِراكاً و الشِّرَكُ بفتحتين حبالة الصائد الواحدة شَرَكَةٌ
الراغب
شرك
- الشركة والمشاركة: خلط الملكين، وقيل: هو أن يوجد شيء لاثنين فصاعدا؛ عينا كان ذلك الشيء، أو معنى، كمشاركة الإنسان والفرس في الحيوانية، ومشاركة فرس وفرس في الكمتة، والدهمة، يقال: شركته، وشاركته، وتشاركوا، واشتركوا، وأشركته في كذا. قال تعالى: }وأشركه في أمري﴿[طه/32]، وفي الحديث: (اللهم أشركنا في دعاء الصالحين) (جاء بمعناه عند الترمذي: (اللهم ما قصر عنه رأيي، ولم تبلغه نيتي، ولم تبلغه مسألتي من خير وعدته أحدا من خلقك، أو خير أنت معطيه أحدا من عبادك فإني أرغب إليك فيه، وأسألكه برحمتك رب العالمين) أخرجه في الدعاء، انظر: عارضة الأحوذي 12/302). وروي أن الله تعالى قال لنبيه عليه السلام: (إني شرفتك وفضلتك على جميع خلقي وأشركتك في أمري) (لم أجده) أي: جعلتك بحيث تذكر معي، وأمرت بطاعتك مع طاعتي في نحو:﴾أطيعوا الله وأطيعوا الرسول﴿[محمد/33]، وقال تعالى:﴾أنكم في العذاب مشتركون﴿[الزخرف/39]. وجمع الشريك شركاء. قال تعالى:﴾ولم يكن له شريك في الملك﴿[الإسراء/111]، وقال:﴾شركاء متشاكسون﴿[الزمر/29]،﴾أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين﴿[الشورى/21]،﴾ويقول أين شركائي{ [النحل/27].
وشرك الإنسان في الدين ضربان:
أحدهما: الشرك العظيم، وهو: إثبات شريك لله تعالى. يقال: أشرك فلان بالله، وذلك أعظم كفر. قال تعالى: }إن الله لا يغفر أن يشرك به﴿[النساء/ 48]، وقال:﴾ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا﴿[النساء/116]، و﴾من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة﴿[المائدة/72]،﴾يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا﴿[الممتحنة/12]، وقال:﴾سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا{ [الأنعام/148].
والثاني: الشرك الصغير، وهو مراعاة غير الله معه في بعض الأمور، وهو الرياء والنفاق المشار إليه بقوله: }جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون﴿[الأعراف/190]،﴾وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون﴿[يوسف/106]، وقال بعضهم: معنى قوله:﴾إلا وهم مشركون﴿أي: واقعون في شرك الدنيا، أي: حبالتها، قال: ومن هذا ما قال عليه السلام: (الشرك في هذه الأمة أخفى من دبيب النمل على الصفا) (الحديث عن أبي موسى الأشعري قال: خطبنا رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات يوم، يا أيها الناس، اتقوا هذا الشرك، فإنه أخفى من دبيب النمل، فقال له من شاء الله أن يقول: وكيف نتقيه وهو أخفى من دبيب النمل يا رسول الله؟ قال: قولوا: (اللهم إنا نعوذ بك من أن نشرك بك شيئا نعلمه، ونستغفرك لما لا نعلم) أخرجه أحمد والطبراني، قال المنذري وفيه أبو علي رجل من بني كاهل، وثقه ابن حبان، ولم أر أحدا جرحه وباقي رواته ثقات. انظر: المسند 4/403؛ والترغيب والترهيب 1/39) قال: ولفظ الشرك من الألفاظ المشتركة، وقوله تعالى:﴾فمن كان يرجو لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا﴿[الكهف/110]، محمول على الشركين، وقوله:﴾اقتلوا المشركين﴿[التوبة/5]، فأكثر الفقهاء يحملونه على الكفار جميعا كقوله:﴾وقالت اليهود عزير ابن الله... ﴿الآية [التوبة/30]، وقيل: هم من عدا أهل الكتاب؛ لقوله:﴾إن الذين آمنوا والذين هادوا والصائبين والنصارى والمجوس والذين أشركوا{ [الحج/17]، أفرد المشركين عن اليهود والنصارى.
ملخص اللسان:
1.     الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا بمعنى تَشارَكنا، والشِّرْكُ: كالشَّريك؛
2.     والأشْراكُ أَيضاً جمع الشِّرْك وهو النصيب كما يقال قِسْمٌ وأقسام،
3.     رأيت فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يحدِّث نفسه كالمهموم.
4.     وطريق مُشْتَرَك: يستوي فيه الناس.
5.     واسم مُشْتَرَك: تشترك فيه معان كثيرة كالعين ونحوها فإنه يجمع معاني كثيرة؛
6.     وأَشْرَك بالله: جعل له شَريكاً في ملكه، تعالى الله عن ذلك، والإسم الشِّرْكُ. والشِّرْكُ: أَن يجعل لله شريكاً في رُبوبيته،
7.     فلان شريك فلان إذا كان متزوجاً بابنته أَو بأُخته، وهو الذي تسميه الناس الخَتَنَ،
8.     وقد شَرِكه في الأَمر بالتحريك، يَشْرَكُه إذا دخل معه فيه وأَشْرَكه معه فيه.
9.     واشْتَرَكَ الأَمرُ:التبس.
10.                        والشَّرَكُ: حبائل الصائد وكذلك ما ينصب للطير،
11.                        وشَرَكُ الطريق: جَوادُّه، وقيل: هي الطُّرُقُ التي لا تخفى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أَنها لا تخفى عليك، وقيل: هي الطُّرق التي تخْتَلجُ، والمعنيان متقاربان،
12.                        الشَّرَكة معظم الطريق ووسطه،والجمع شَرَك؛
13.                        والشِّراكُ: سير النعل،
14.                        ولطْمٌ شُرَكِيّ: متتابع. يقال: لطمه لطْماً شُرَكِيّاً، أَي سريعاً متتابعاً كلَطْمِ المُنْتَقِشِ من البعير؛
لسان العرب
● - شرك: الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا    بمعنى تَشارَكنا، وقد اشترك الرجلان وتَشارَكا وشارَك أَحدُهما الآخر؛ فأَما    قوله:    عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ    وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا    فمعناه أَنه يغزو على فرسه ولا يدفعه إلى غيره، ويُشارَك يعني يشاركه في    الغنيمة. والشَّريكُ: المُشارِك. والشِّرْكُ: كالشَّريك؛ قال المُسَيِّب    أَو غيره:    شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ    في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ    والجمع أَشْراك وشُرَكاء؛ قال لبيد:    تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً    ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ    قال الأَزهري: يقال شَريك وأَشْراك كما يقال يتيم وأَيتام ونصير    وأَنصار، وهو مثل شريف وأَشراف وشُرفاء. والمرأة شَريكة والنساء شَرائك. وشاركت    فلاناً: صرت شريكه. واشْتركنا وتَشاركنا في كذا وشَرِكْتُه في البيع    والميراث أَشْرَكُه شَرِكةً، والإسم الشِّرْك؛ قال الجعدي:    وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،    وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان    والجمع أَشْراك مثل شِبْر وأَشبار، وأَنشد بيت لبيد. وفي الحديث: من    أَعتق شِرْكاً له في عبد أَي حصة ونصيباً. وفي حديث معاذ: أَنه أَجاز بين    أَهل اليمن الشِّرْكَ أَي الإشتراكَ في الأرض، وهو أن يدفعها صاحبها إلى    آخر بالنصف أو الثلث أو نحو ذلك. وفي حديث عمر بن عبد العزيز: إن الشِّركَ    جائز، هو من ذلك؛ قال: والأشْراكُ أَيضاً جمع الشِّرْك وهو النصيب كما    يقال قِسْمٌ وأقسام، فإن شئت جعلت الأَشْراك في بيت لبيد جمع شريك، وإن    شئت جعلته جمع شِرْك، وهو النصيب. ويقال: هذه شَرِيكَتي، وماء ليس فيه    أَشْراك أَي ليس فيه شُركاء، واحدهما شِرْك، قال: ورأَيت فلاناً مُشتركاً إذا    كان يُحَدِّث نفسه أن رأيه مُشْتَرَك ليس بواحد. وفي الصحاح: رأيت    فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يحدِّث نفسه كالمهموم. وروي عن النبي، صلى الله    عليه وسلم، أَنه قال: الناسُ شُرَكاء في ثلاث: الكَلإ والماء والنار؛ قال    أَبو منصور: ومعنى النار الحَطَبُ الذي يُستوقد به فيقلع من عَفْوِ    البلاد، وكذلك الماء الذي يَنْبُع والكلأُ الذي مَنْبته غير مملوك والناس فيه    مُسْتَوُون؛ قال ابن الأثير: أَراد بالماء ماء السماء والعيون والأَنهار    الذي لا مالك له، وأراد بالكلإِ المباحَ الذي لا يُخَصُّ به أَحد، وأَراد    بالنار الشجَر الذي يحتطبه الناس من المباح فيوقدونه؛ وذهب قوم إلى أن    الماء لا يملك ولا يصح بيعه مطلقاً، وذهب آخرون إلى العمل بظاهر الحديث في    الثلاثة، والصحيح الأول؛ وفي حديث أم معبد:    تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ    أَي عَمَّهنَّ الهُزال فاشتركن فيه. وفَريضة مُشتَرَكة: يستوي فيها    المقتسمون، وهي زوج وأُم وأَخوان لأم، وأخوان لأَب وأُم، للزوج النصف، وللأم    السدس، وللأخوين للأم الثلث، ويَشْرَكُهم بنو الأب والأُم لأن الأَب لما    سقط سقط حكمه، وكان كمن لم يكن وصاروا بني أم معاً؛ وهذا قول زيد. وكان    عمر، رضي الله عنه، حكم فيها بأن جعل الثلث للإخوة للأُم، ولم يجعل للإخوة    للأَب والأُم شيئاً، فراجعه الإخوة للأَب والأُم وقالوا له: هب أَن    أَبانا كان حماراً فأَشْرِكْنا بقرابة أُمنا، فأَشَرَكَ بينهم، فسميت    الفريضةُ مُشَرَّكةً ومُشَرَّكةً، وقال الليث: هي المُشْتَرَكة. وطريق    مُشْتَرَك: يستوي فيه الناس. واسم مُشْتَرَك: تشترك فيه معان كثيرة كالعين ونحوها    فإنه يجمع معاني كثيرة؛ وقوله أنشده ابن الأَعرابي:    ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،    وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ    فسره فقال: معناه مُشْتَرَك.    وأَشْرَك بالله: جعل له شَريكاً في ملكه، تعالى الله عن ذلك، والإسم    الشِّرْكُ. قال الله تعالى حكاية عن عبده لقمان أنه قال لإبنه: يا بُنَيَّ    لا تُشْرِكْ بالله إن الشِّرْكَ لَظُلم عظيم. والشِّرْكُ: أَن يجعل لله    شريكاً في رُبوبيته، تعالى الله عن الشُّرَكاء والأنداد، وإِنما دخلت التاء    في قوله لا تشرك بالله لأن معناه لا تَعْدِلْ به غيره فتجعله شريكاً    له، وكذلك قوله تعالى: وأَن تُشْرِكوا بالله ما لم يُنَزِّل به سُلْطاناً؛    لأن معناه عَدَلُوا به، ومن عَدَلَ به شيئاً من خَلقه فهو كافرّ مُشرِك،    لأن الله وحده لا شريكَ له ولا نِدَّ له ولا نَديدَ. وقال أَبو العباس في    قوله تعالى: والذين هم مُشْرِكون؛ معناه الذين هم صاروا مشركين بطاعتهم    للشيطان، وليس المعنى أنهم آمنوا بالله وأَشركوا بالشيطان، ولكن عبدوا    الله وعبدوا معه الشيطان فصاروا بذلك مُشْركين، ليس أَنهم أَشركوا بالشيطان    وآمنوا بالله وحده؛ رواه عنه أَبو عُمر الزاهد، قال: وعَرَضَه على    المُبرِّد فقال مُتْلَئِبٌّ صحيح. الجوهري: الشِّرْك الكفر. وقد أَشرك فلان    بالله، فهو مُشْرِك ومُشْرِكيٌّ مثل دَوٍّ ودَوِّيٍّ وسَكٍّ وسَكِّيّ    وقَعْسَرٍ قَعْسَريّ بمعنى واحد؛ قال الراجز:    ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ    أَي بالفُرقان. وفي الحديث: الشّرْك أَخْفَى في أُمتي من دبيب النمل؛    قال ابن الأثير: يريد به الرياء في العمل فكأنه أشرك في عمله غير الله؛    ومنه قوله تعالى: ولا يُشْرِكْ بعبادة ربه أَحداً. وفي الحديث: من حلف بغير    الله فقد أَشْرَك حيث جعل ما لا يُحْلَفُ به محلوفاً به كاسم الله الذي    به يكون القَسَم. وفي الحديث: الطِّيَرةُ شِرْكٌ ولكنّ الله يذهبه    بالتوكل؛ جعل التَطَيُّرَ شِرْكاً به في اعتقاد جلب النفع ودفع الضرر، وليس    الكفرَ بالله لأنه لو كان كفراً لما ذهب بالتوكل. وفي حديث تَلْبية الجاهلية:    لبيك لا شريك لك إلاَّ شريك هُوَ لك تملكه وما مَلكَ، يَعْنون بالشريك    الصنم، يريدون أَن الصنم وما يملكه ويختص به من الآلات التي تكون عنده    وحوله والنذور التي كانوا يتقرّبون بها إليه كلها ملك لله عز وجل، فذلك معنى    قوله تملكه وما ملك. قال محمد بن المكرم: اللهم إنا نسألك صحة التوحيد    والإخلاص في الإيمان، أنظر إلى هؤلاء لم ينفعهم طوافهم ولا تلبيتهم ولا    قولهم عن الصنم هُوَلَكَ، ولا قولهم تملك وما مع تسميتهم الصنم شريكاً، بل    حَبِطَ عَمَلهُم بهذه التسمية، ولم يصح لهم التوحيد مع الإستثناء، ولا    نفعتهم معذرتهم بقولهم: إلا ليقرّبونا إلى الله زُلْفى، وقوله تعالى:    وأَشْرِكْهُ في أَمْري؛ أَي اجعله شريكي فيه. ويقال في المُصاهرة: رَغِبْنا في    شِرككم وصِهْرِكم أَي مُشاركتكم في النسب. قال الأَزهري: وسمعت بعض    العرب يقول: فلان شريك فلان إذا كان متزوجاً بابنته أَو بأُخته، وهو الذي    تسميه الناس الخَتَنَ، قال: وامرأة الرجل شَرِيكَتُه وهي جارته، وزوجها    جارُها، وهذا يدل على أَن الشريك جار، وأَنه أَقرب الجيران. وقد شَرِكه في    الأَمر بالتحريك، يَشْرَكُه إذا دخل معه فيه وأَشْرَكه معه فيه. وأَشْرَك    فلانٌ فلاناً في البيع إذا أَدخله مع نفسه فيه. واشْتَرَكَ الأَمرُ:    التبس.والشَّرَكُ: حبائل الصائد وكذلك ما ينصب للطير، واحدته شَرَكَة وجمعها    شُرُكٌ، وهي قليلة نادرة. وشَرَكُ الصائد: حبالَتَه يَرْتَبِك فيها الصيد.    وفي الحديث: أَعوذ بك من شر الشيطان وشِرْكِه أي ما يدعو إليه ويوسوس به    من الإشراك بالله تعالى، ويروى بفتح الشين والراء، أَي حَبائله    ومَصايده، واحدتها شَرَكَة. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: كالطير الحَذِر يَرى أَن    له في كل طريق شَرَكاً. وشَرَكُ الطريق: جَوادُّه، وقيل: هي الطُّرُقُ    التي لا تخفى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أَنها    لا تخفى عليك، وقيل: هي الطُّرق التي تخْتَلجُ، والمعنيان متقاربان،    واحدته شَرَكَة. الأصمعي: الْزَمْ شَرَك الطريق وهي أَنْساع الطريق، الواحدة    شَرَكَة، وقال غيره: هي أَخاديد الطريق ومعناهما واحد، وهي ما حَفَرَت    الدوابُّ بقوائمها في متن الطريق شَرَكَة ههنا وأُخرى بجانبها. شمر: أُمُّ    الطريق مَعْظَمُه، وبُنَيَّاتُه أَشْراكُه صِغارٌ تتشعب عنه ثم تنقطع.    الجوهري: الشَّرَكة معظم الطريق ووسطه، والجمع شَرَك؛ قال ابن بري: شاهده    قول الشَّمَّاخ:    إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،    بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ    وقال رؤبة:    بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ    والكلأُ في بني فلان شُرُكٌ أَي طرائق، واحدها شِراك. وقال أَبو حنيفة:    إذا لم يكن المرعى متصلاً وكان طرائق فهو شُرُكٌ. والشِّراكُ: سير النعل،    والجمعُ شُرُك. وأَشْركَ النعلَ وشَرَّكها: جعل لها شِراكاً،    والتَّشْرِيك مثله. ابن بُزُرْج: شَرِكَت النعلُ وشَسِعَتْ وزَمَّتْ إذا انقطع كل    ذلك منها. وفي الحديث: أَنه صلى الظهر حين زالت الشمس وكان الفَيْءُ بقدر    الشِّراكِ؛ هو أَحد سُيور النعل التي تكون على وجهها؛ قال ابن الأَثير:    وقدره ههنا ليس على معنى التحديد، ولكن زوال الشمس لا يبين إلا بأقل ما    يُرى من الظل، وكان حينئد بمكة، هذا القَدْر والظل يختلف باختلاف الأزمنة    والأمكنة وإنما يبين ذلك في مثل مكة من البلاد التي يَقِلّ فيها الظل،    فإذا كان أَطول النهار واستوت الشمس فوق الكعبة لم يُرَ لشيء من جوانبها    ظلّ، فكل بلد يكون أقرب إلى خط الاستواء ومُعْتَدل النهار يكون الظل فيه    أَقصر، وكلما بَعُدَ عنهما إلى جهة الشَّمال يكون الظل فيه أَطول.    ولطْمٌ شُرَكِيّ: متتابع. يقال: لطمه لطْماً شُرَكِيّاً، بضم الشين وفتح    الراء، أَي سريعاً متتابعاً كلَطْمِ المُنْتَقِشِ من البعير؛ قال أَوس    بن حَجَر:    وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،    أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ    أَي وِرْد بعد وِرْدٍ متتابع؛ يقول: أَغْشاك بما تكره غير مُبْطِئ    بذلك. ولطمه لطمَ المُنْتَفِش وهو البعير تدخل في يده الشوكة فيضرب بها الأرض    ضرباً شديداً، فهو مُنْتَقِش.    والشُّرَكِيّ والشُّرَّكِيُّ، بتخفيف الراء وتشديدها: السريع من السير.    وشِرْكٌ: اسم موضع؛ قال حسان بن ثابت:    إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم    جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب    ابن بري: وشَرْكٌ اسم موضع؛ قال عُمارة:    هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ    مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟    وبنو شُرَيْك: بطنٌ. وشَريك: اسم رجل.
مقاييس اللغة:
(شرك) الشين والراء والكاف أصلانِ، أحدُهما يدلُّ على مقارنَة وخِلاَفِ انفراد، والآخر يدلُّ على امتدادٍ واستقامة.
فالأول الشِّرْكة، وهو أن يكون الشيءُ بين اثنين لا ينفردُ به أحدهما. ويقال شاركتُ فلاناً في الشيء، إذا صِرْتَ شريكه. وأشركْتُ فلاناً، إذا جعلتَه شريكاً لك. قال الله جلَّ ثناؤهُ في قِصَّةِ موسى: ﴿وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي﴾ [طه 32]. ويقال في الدُّعاء: اللهم أشرِكْنا في دعاء المؤمنين، أي اجعلنا لهم شركاءَ في ذلك، وشَرِكتُ الرَّجُلَ في الأمرِ أشْرَكُه.
وأمّا الأصل الآخر فالشرَك: لَقَم الطّريق، وهو شِرَاكُه أيضاً. وشِرَاك النَّعْل مشبَّه بهذا. ومنه شَرَكُ الصّائِدِ، سمِّي بذلك لامتداده.
القاموس المحيط:
الشِّرْكُ والشِّرْكَةُ، بكسرهما، وضَمِّ الثاني بِمَعْنًى. وقد اشْتَرَكا وتَشارَكا، وشارَكَ أحدُهُما الآخَرَ. والشِّرْكُ، بالكسر، وكأميرٍ المُشارِكُ، ج أشْراكٌ وشُركاءُ، وهي شَريكَةٌ، ج شَرائِكُ. وشَرِكَهُ في البَيْعِ والميراثِ، كَعَلِمَه، شِرْكَةً، بالكسر. وأشْرَكَ بالله كَفَرَ، فهو مُشْرِكٌ ومُشْرِكِيٌّ، والاسْمُ الشِّرْكُ فيهما. ورَغِبْنَا في شِرْكِكُمْ مُشَارَكَتِكُمْ في النَّسَبِ. والشَّرَكُ، مُحَرَّكةً حَبائِلُ الصَّيْدِ، وما يُنْصَبُ للطَّيْرِ، ج شُرُكٌ، بضَمَّتَيْنِ، نادرٌ، و من الطَّريقِ جَوادُّهُ، أو الطُّرُقُ التي لا تَخْفَى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك، وبِلا لام ع بالحِجَازِ وككِتابٍ سَيْرُ النَّعْلِ ج ككُتُبٍ،
وأشْرُكٌ، وشَرَّكَهَا تَشْرِيكاً، و : الطريقةُ من الكَلأ. والشُّرَكِيُّ، كَهُذَلِيٍّ وتُشَدَّدُ راؤُهُ: السَّريعُ من السَّيْرِ. ولَطْمٌ شُرَكِيٌّ: سَريعٌ مُتَتَابِعٌ. وشُرَيْكٌ، كزُبَيْرٍ، ابنُ مالِك بنِ عَمْرٍو: أبو بَطْنٍ، وآخَرُ جَدٌّ لِمُسَدَّدِ بنِ مُسَرْهَدٍ. وشَرِكَتِ النَّعْلُ، كفرِح: انْقَطَعَ شِراكُها. ورجُلٌ مُشْتَرَكٌ: إذا كانَ يُحَدِّثُ نفسَهُ كالمَهْمُومِ. والتَّشْرِيكُ: بَيْعُ بعضِ ما اشْتَرَى بما اشْتَرَاهُ به. والفَريضَةُ المُشَرَّكَةُ، كمُعَظَّمَةٍ، ويقالُ: المُشْتَرَكَةُ: زَوْجٌ وأُمٌّ وأخَوانِ لأُِمٍّ، وأخوانِ لأَِبٍ وأُمٍّ، حَكَمَ فيها عُمَرُ، فَجَعَلَ الثُّلُثَ للأَخَوَيْنِ لأُِمٍّ، ولم يَجْعَلْ للإِخْوَةِ لِلأَبِ والأُمِّ شيئاً، فقالوا له: يا أمير المؤمنينَ! هَبْ أنّ أبانا كانَ حِماراً، فأشْرِكْنا بِقَرَابَةِ أُمِّنَا، فأشْرَكَ بينهم، فَسُمِّيَتْ: مُشَرَّكَةً ومُشْتَركةً وحِمارِيَّةً. والشَّرَكَةُ، مُحَرَّكةً: ة لِبَنِي أسَدٍ. وشِرْكٌ، بالكسرِ: ماءٌ لهم وراءَ جَبَلِ قَنانَ، وبالتحريكِ: جَبَلٌ بالحِجازِ.
وريحٌ مُشارِكٌ: وهي التي تكونُ النَّكباءُ إليها أقرَبَ من الرِّيحَيْنِ التي تَهُبُّ بينَهُما.
تاج العروس:
شرك
الشِّرْكُ والشِّرْكَةُ بكسرِهِما وضمِّ الثانِي بمعنّى واد وهو مُخالَطَةُ الشَّرِيكَيْنِ قال شيخنا : هذه عِبارَةٌ قلِقَةٌ قاصِرَةٌ والمعروفُ أن كلاًّ منهما يفتْح فكَسْرٍ وبِكَسْرٍ أو فَتْح فسُكُون ثلاث لُغاتٍ حكاها غيرُ واحدٍ من أَعْلامِ اللُّغةِ كإِسْماعِيلَ بنِ هِبَةِ اللهِ على ألفاظِ المُهَذَّبِ وابنِ سِيدَه في المُحَكَم وابنِ القَطّاعِ وشُرّاح الفَصِيح وغيرِهم وهذا الضمُّ الذي ذَكَره في الثاني غيرُ مَعْرُوفٍ فتأمل . قلت : الضمُّ في الثاني لُغَةٌ فاشِيَةٌ في الشام لا يكادُ,نَ يَنْطِقونَ بغيرها وشاهِدُ الشِّرءكِ حديثُ مُعاذ : أنه أَجازَ بينَ أَهْلِ اليَمَنِ الشّرْكَ أَي الاشْتِرَاكَ في الأرضِ وهو أَنْ يَدْفَعَها صاحِبُها إلى آخرَ بالنصفِ أَو الثُّلُثِ أو نحو ذلك وفي حديثٍ عُمَرَ بن عبد العزيزِ : أن الشِّرْكَ جائِزٌ وهو من ذلك
وقد اشْتَرَكا وتَشارَكَا وشارَكَ أَحدُهُما الآخرَ والاشْتِراكُ هنا بمَعْنَى التَّشارُكِ وقال النابغَةُ الجَعْديُّ :
وشارَكْنا قُرَيْشًا في تُقاها ... وفي أَنْسابِها شِركَ العِنانِ والشِّركُ بالكَسرِ والشَّرِيكُ كأَمِيرٍ : المُشارِكُ قالَ المُسَيَّبُ أَو غيرُه :
شِركًا بِماءِ الذَّوْبِ يَجْمَعُه ... في طَوْدِ أَيمَن في قُرَى قَسرِ أَشْراكٌ مثل شِبر وأَشْبار ويجوزُ أَن يَكُونَ جمعَ شَرِيكٍ كشَهِيدٍ وأَشْهادٍ . ويُجْمَعُ الشَّريكُ على شُرَكاءَ كما يُقال : شَرِيف وأَشْرافٌ وشُرَفاءُ قال تعالَى : " فأَجْمِعُوا أَمْرَكُم وشُرَكاءَكُم " أي : وِادْعُوا شُرَكاءَكُم ليُعاوِنُوكُم . وقال الأزْهَرِيّ : والشرك يكون بمَعْنَى الشَّرِيكِ وبمعنى النَّصِيب وجمعُه أَشْراكٌ كشِبرٍ وأَشْبارٍ وقال لَبِيدٌ :
تَطِيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعًا ... ووِتْرا والزَّعَامَةُ للغُلامِ وهي شَرِيكَةُ الرَّجُلِ وهي جارَتُه وزوجُها جارُها وهذا يَدُلُّ على أَنَّ الشَّرِيكَ جارٌ وأَنّه أَقْرَبُ الجِيرانِ شَرائِكُ
وشَرِكَه في البَيعِ والمِيراثِ كعَلِمَه شِركَةً بالكَسرِ وهو أَفصَحُ من أَشْرَكَه رُباعِيًّا . وأَشْرَكَ باللّهِ : كَفَرَ أي : جَعَلَ له شَرِيكًا في مُلْكِه تَعالَى اللّهُ عن ذلِكَ وقال أَبو العَبّاسِ في قولِه تَعالى : " والَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكونَ " مَعْنَاهُ الّذِينَ صارُوا مُشْرِكِينَ بطاعَتِهم للشَّيطانِ وليسَ المَعْنَى أَنَّهُم آمَنُوا باللّهِ وأَشْرَكُوا بالشَّيطانِ ولكن عَبَدُوا اللّه وعَبَدُوا مَعَه الشّيطانَ فصارُوا بذلِكَ مُشْرِكِينَ ليسَ أَنَّهُم أَشْرَكُوا بالشّيطانِ وآمَنُوا باللّهِ وحْدَه رواهُ عنه أَبو عُمَرَ الزّاهِدُ قال : وعَرَضَه على المُبَرِّدِ فقال : مُتْلَئبٌّ صَحِيحٌ فهو مُشْرِكٌ ومُشْركِيٌ مثل : دَو ودَوِّي وقَعْسَرٍ وقَعْسَرِي قال الراجزُ :
" ومُشْرِكِي كافِرٍ بالفُرقِ أي : بالفُرقانِ كما في الصِّحاحِ . والاسْمُ الشِّركُ فِيهِما بالكسرِ وفي الحَدِيثِ : الشِّركُ أَخْفى في أُمَّتِي من دَبِيبِ النَّمْلِ قال ابنُ الأثِيرِ : يُريدُ به الرياءَ في العَمَلِ فكأَنه أَشْرَكَ في عَمَلِه غيرَ اللّهِ تَعالَى وقال اللّهُ تَعالَى : " إنَّ الشِّركَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ " المرادُ به الكَفْرُ . ويُقالُ في المُصاهَرَةِ : رَغِبنا في شِركِكُم وصِهْرِكُم أَي : مُشارَكَتِكُم في النَّسَبِ . قال الأَزْهَرِيُّ : وسمعتُ بعضَ العَرَبِ يَقُولُ : فلانٌ شَريكُ فُلان : إِذا كانَ مُتَزَوِّجًا بابْنَتِهِ أَو بأخْتِه وهو الذِي يُسَمِّيه الناس الخَتَنَ . والشَّرَكُ مُحَرَّكَةً : حَبائِلُ الصَّيدِ وكذلك ما يُنْصَبُ للطَّيرِ ومنه الحَدِيث : أَعُوذُ بكَ مِنْ شَرِّ الشَّيطانِ وشَرَكِه فيمن رواهُ بالتّحْرِيكِ أي حبائِلِه ومَصائِدِه شُرُكٌ بضَمَّتَين وهو قَلِيلٌ نادِرٌ ويُقال : واحِدَتُه شَرَكَةٌ قال زُهَيرٌ :
كأنها من قَطا الأَحْبابِ حانَ لَها ... وِرْدٌ وأَفْرَدَ عنها أُخْتَها الشَّرَكُ والشَّرَكُ من الطَّرِيق : جَواده أَو هي الطّرقُ التي لا تَخْفى عَلَيكَ ولا تَستَجْمِعُ لَكَ فأَنتَ تَراها ورُبَّما انْقَطَعَت غيرَ أَنّها لا تَخْفى عليكَ واحِدَتُه شَرَكَةٌ وقال الأَصْمَعي : الْزَمْ شَرَكَ الطَّرِيقِ وهي أَنْساعُ الطَّرِيقِ وقالَ غيرُه : هي أَخادِيدُ الطَّرِيقِ ومَعْناهُما واحِدٌ وهي ما حَفَرَت الدَّوَابُّ بقوائِمِها في مَتْنِ الطَّرِيقِ شرَكَةٌ هُنا وأخْرَى بجانِبِها . وقال شَمِرٌ : أمُّ الطَّرِيقِ : مُعْظَمُه وبُنَيّاتُه : أَشْراكُه صِغارٌ تَتَشَعَّبُ عنه ثم تَنْقَطِع . وقال الجَوْهَرِيُّ : الشَّرَكَةُ : مُعْظَمُ الطَّرِيقِ ووَسَطُه والجَمْعُ شَرَكٌ قال ابنُ بَري : شاهِدُه قولُ الشَّمّاخِ :
إِذا شَرَكُ الطَّرِيقِ تَوَسَّمَتْهُ ... بخَوْصاويْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ وقال رُؤْبَة :
" بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرَّفّاضِ وأَنْشَدَ الصّاغاني لزُهَير :
شِبهُ النَّعامِ إِذا هَيَّجْتَها انْدَفَعَتْ ... على لَواحب بِيضٍ بَينَها شَرَكُ قال : ويُروَى شُرُكُ بضمتين . وشَرَك بلا لامٍ : بالحِجازِ وهو الجَبَل الذي يَذْكُرُه فيما بَعْدُ بعَينِه . والشِّراكُ ككِتابٍ : سَيرُ النَّعْل على وَجْهها ومنه الحَدِيثُ : أَنّه صَلَّىَ الظّهْرَ حِينَ زالَت الشَّمْسُ وكانَ الفَيءُ بقَدْرِ الشِّراكِ شُرُكٌ ككتُبٍ
وأَشْرُك وفي بعض النُّسَخِ وأَفْلُسٍ وكلاهُما غَلَط والصّوابُ : وأَشْرَكَها وشَرَّكَها تَشْرِيكًا وِإشْراكًا : جَعَل لها شِراكًا
والشِّراكُ : الطَّرِيقَةُ من الكَلإ جَمْعُه شُرُكٌ عن أبي نَصْرٍ يُقال : الكَلأ في بني فُلان شُرُكٌ أي طَرائِق وقال أَبو حَنِيفَةَ : إِذا لم يَكُن المَرعَى مُتَّصِلاً وكانَ طَرائِقَ فهو شُرُكٌ . والشُّرَكِي كهُذَلِي وتُشَدَّدُ راؤُه : السَّرِيعُ من السَّيرِ نقله ابنُ سِيدَه . ولَطْمٌ شُرَكِيٌ أي : سَرِيعٌ مُتَتابعٌ كَلَطْم المُنْتَقِشِ من البَعِير وهو الذي يَدْخُلُ في رِجْلِه الشَّوْكَةُ فيَضْرِبُ بِها الأَرْضَ ضَربًا مُتَتابِعًا قال أَوْس بنُ حَجَرٍ :
وما أَنَا إِلاّ مُستَعِد كما تَرَى ... أَخُو شُرَكِي الوِرْدِ غيرُ مُعَتِّمِ
أي : وِرد بعدَ وِرْدٍ مُتَتابع كما في الصحاح . وشُرَيْكٌ كزُبَيرٍ : ابنُ مالِكِ بنِ عَمْرِو بنِ مالِكِ بنِ عَمْرِو بنِ مالِكِ بنِ فَهْمِ بنِ غَنْم بنِ دَوْس : أَبو بَطْنٍ . قالَهُ ابنُ دُرَيْدٍ . قلتُ : وهو أَخو صُلَيمٍ وشوبك ووالد أَسَدٍ بالتّحْرِيكِ وسَرِيّ ووَهْبانَ . وشُرَيْكٌ آخَرُ : جَدٌّ لمُسَدَّدَ بنِ مُسَرهَدِ بن مُسَربَل بنِ أَرَنْدَلِ بن سَرَنْدَلِ بنِ عَرَنْدَلِ بنِ المُستورِدِ وهكذا نَسَبَه ابنُ دُرَيْدٍ والمُستَغْفِرِيّ والسلَفِي في سَفِينَتِه نَقْلاً عن ابن الجَوّاني النسّابَةِ وابنِ العَدِيمِ في تاريخِ حَلَبَ ويُقال في نَسَبِه الأسَدِيّ والشّرِيكِي وقد تَقَدّمَ سَردُ نَسَبِه في الدّالِ قال ابنُ دُرَيْدٍ : ومن مَوالِي بني شُرَيْك مُقاتِلُ بنُ سُلَيمانَ . وقال ابنُ بُزُرْجَ شَرِكَت النَّعْلُ وشَسِعَتْ وزَمَّتْ كفَرِحَ : إِذا انْقَطَع شِراكُها وشِسعُها وزِمامُها . ورَجُلٌ مُشْتَرَكٌ : إِذا كانَ يُحَدِّثُ نَفْسَه أَنَّ رأيَه مُشْتَرَكٌ ليس بواحِدٍ وفي الصِّحاحِ عن الأَصْمَعِي : إِذا كانَ يُحَدِّث نَفْسَه كالمَهْمُومِ . وفي العُبابِ التَّشْرِيكُ : بَيعُ بعضِ ما اشْتَرَى بما اشْتَراهُ بهِ . قال : والفَرِيضَةُ المُشَرَّكَة كمُعَظَّمَةٍ أي : المُشْتَرَكُ فِيها فحَذَفَ وأَوْصَلَ ويُقالُ لها أَيْضًا المُشَرِّكَةُ - كمُحَدِّثَةٍ - بنِسبَةِ التَّشْرِيكِ إِليها مجازًا كذا في شَرحِ الفُصُولِ ويُقالُ أَيضًا : المُشْتَرَكَةُ وهذه عن اللّيثِ وهي التي يَستَوِي فِيها المُقْتَسِمُون وهي زوْج وأُمٌ وأَخَوانِ لأُم وأَخَوانِ لأَبٍ وأم للزَّوْج النِّصْفُ وللأمِّ السُّدُسُ وللأَخَوَين للأُمِّ الثُّلُثُ ويَشْرَكُهُم بَنُو الأبِ والأمِّ ؛ لأَنّ الأَبَ لمّا سَقَطَ سَقَطَ حُكْمُه وكان كأَن لم يَكُنْ وصارُوا بني أم معًا وهذا قول زَيْدِ بنِ ثابِتٍ رضي اللّهُ عنه وحَكَم فيها عُمَرُ رضي اللّهُ عنه فجَعَلَ الثُّلُثَ للأَخَوَيْن لأم ولم يَجْعَلْ للإِخْوةِ للأَبِ والأمِّ شَيئًا فقالُوا له : يا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبانَا كانَ حِمارًا فأَشْرِكْنا بقَرَابَةِ أمِّنا فأَشْرَكَ بَينَهُم فسُمِّيَت الفَريضَةُ مُشَرَكَةً ومُشتَرَكَةً الأَخِيرَةُ عن اللِّيثِ وحِمارِيَّةً لقولِهِم : هَبْ أَنَّ أَبانَا كان حِمارًا وأَيْضًا حَجَرِيَّةً ؛ لأَنه رُوِىَ أَنَّهُم قالُوا : هَبْ أَنّ أَبانَا كان حَجَرًا مُلْقًى في اليَمِّ وبَعْضُهم سَمّاها يَمِّيةً لِذلِكَ وسُمِّيَتْ أَيضًا عُمَرِيَّةً ؛ لقَضاءِ عُمَرَ رضي اللّهُ عنه فيها قال شيخُنا : وهو مَذْهَبُ مالكٍ والشّافِعِي والجُمهُورِ خِلافًا لأبي حَنِيفَة وبعضِ أَهلِ العِراقِ . قلتُ : وفي فرائِض أبي نصْر : المُشَرَّكةُ : زوْج وأم أَو جَدّةٌ واثْنانِ فصاعِدًا من أَوْلادِ الأمِّ وعَصَبَةٌ من وَلدِ الأَبِ والأُمِّ قضى فِيها عَلِيٌ للزّوْج بالنِّصْفِ وللأمِّ بالسُّدُسِ ولوَلدِ الأمِّ بالثّلُثِ وأَسْقط وَلد الأَبِ والأمِّ وهو قولُ الشَّعْبِي وأبي حَنِيفَةَ وابنِ أبي لَيلَى وأبي يُوسُفَ وزُفَرَ ومُحَمّدٍ والحَسَنِ وابن حَنْبَلٍ وكَثِيرٍ وقَضَى عُثْمانُ فِيها للزَّوج بالنِّصْفِ وللألم بالسّدُس ولوَلَد الألم بالثُّلُثِ وشَرَك وَلَدَ الأبِ والأمِّ مَعَهُم فيه وبه قالَ الشافِعِيُ وكَثِيرٌ من الصَّحابَةِ وروى أَنَّ عُمَرَ قَضَى فيها كما قَضَى عَلِي فقالَ له الأَخُ من الأَبِ والأمِّ : هَبْ أَنّ أَبانَا كانَ حِمَارًا فما زادَنا إِلاّ قربًا فرَجَعَ فَشَرَكَهُم ولِذا سُمِّيَتْ حِمارِيَّة انتهى . وفي شَرحِ الفُصُول : أُبْطِلَ هذا بزَوْجٍ وأُخْتٍ شَقِيقةٍ وأَخٍ وأُخْت لأَبٍ فإنّ الأُخت سَقَطَتْ بأَخِيها ولَيسَ لها أًنْ تَقُولَ إِنّ أَخِي لو لَم يَكُنْ لوَرِثْتُ فهَبُوه حِمارًا فتأَمّل . والشَّرَكَةُ مُحَرَكَةً : لبني أَسَدٍ . وشِركٌ بالكَسرِ : ماءٌ لَهُمْ وراءَ جَبَلِ قَنان قال عُمَيرَةُ بنُ طارقٍ :
فأهْوِنْ عَلَيَ بالوَعِيدِ وأَهْلِهِ ... إِذا حَلَّ أَهْلِي بَيْنَ شِركٍ فعاقِلِ
وشَرَكٌ بالتَّحْرِيكِ : جَبَلٌ بالحِجازِ قاله نَصْرٌ . ورِيحٌ مُشارِكٌ وهي التي تَكُونُ النَّكْباءُ إِلَيها أَقْرَبَ مِنَ الرِّيحَيْن التي تَهُبُّ بَينَهُما قال الشاعِرُ :
إِلى ضَوءِ نارٍ بَيْنَ قُرّانَ أُوقِدَتْ ... وغَضْوَر تَزْهاهَا شَمالٌ مُشارِكُ وقُرّانُ وغَضْوَر : ماءَانِ لطَيِّئ
ومما يُستَدْرَكُ عليه : شارَكْتُ فُلانًا : صِرتُ شَرِيكَه وفي حَدِيثِ أُمِّ مَعْبَدٍ :
" تَشَارَكْنَ هَزْلَى مُخهُنَّ قَلِيلُ أي عَمَّهُنّ الهُزالُ فاشْتَرَكْنَ فيهِ ويُروَى تَساوَكْنَ وقد تَقدَّم . وطَرِيقٌ مُشْتَرَكٌ : يَستَوِي فيه النَّاسُ . واسمٌ مُشْتَرَكٌ : تَشْتَرِكُ فيه مَعان كثيرة كالعَيْنِ ونَحْوِها ؛ فإِنه يَجْمَعُ معانيَ كثيرةً وأَنْشَدَ ابنُ الأَعرابي :
ولا يَستَوي المَرءَانِ هذا ابنُ حُرَّةٍ ... وهذا ابنُ أخْرَى ظَهْرُها مُتَشَركُ فَسَّره فقال : مَعْناهُ مُشْتَرَكٌ . وشَرِكَهُ في الأَمْرِ يَشْرَكُه : دَخَلَ مَعَه فيه وأَشْرَكَه فيهِ . وأَشْرَكَ فلانًا في البَيع : إذا أَدْخَلَه مع نَفْسِه فيهِ وقولُه تَعالى : " وأَشْرِكْهُ في أَمْرِي " أي اجْعَلْه شَرِيكًا لي . واشْتَرَكَ الأَمْرُ : الْتَبَسَ . والشِّركَةُ بالكَسرِ : اللَّحْمَةُ يمانية وأَصْلُها في الجَزُورِ يَشْتَرِكُون فيها . وشَركٌ بالفتحِ : مَوْضِعٌ وأَنْشَدَ ابنُ بَريّ لعُمارَةَ :
هَلْ تَذْكُرُونَ غَدَاةَ شَركَ وأَنْتُمُ ... مثلُ الرَّعِيل من النَّعامِ النّافِرِ ومن المَجازِ : مَضَوْا على شِراك واحِد . والمُسَمَّى بشَرِيك من الصَّحابَةِ عَشْرَة ومن التابِعِينَ تسعَة . وكوم شَرِيك : قريَةٌ بمِصْرَ . وشارَكُ كهاجَرَ : بلَيدَةٌ من أَعمالِ بَلْخَ منها نَصْرُ بنُ مَنْصُورٍ الشّارَكي عُرِفَ بالمِصْباحِ وأَيضاً جَدّ أَحْمَدَ بنِ مُحَمَّد عن أبي يَعْلَى وعنه حفيدُه أَحمَدُ بنُ حَمْدانَ بنِ أَحْمَدَ وعن حفيده أَبو إِسْماعِيلَ الهَرَوِيّ . وشارِكُ بنُ سِنان : رَجُلٌ وفيه يَقُولُ الشّاعِرُ :
ونارٍ كأَفْنانِ الصَّباحِ رَفِيعَةٍ ... تننَوَّرْتُها من شارِكِ بنِ سِنانِ والشَّرّاكُ ككَتّانٍ : قريَةٌ بمِصْرَ من أَعْمالِ البُحيرَة

##### Türkçe

شرك
**شَرِكَ - يَشْرَكُ - شِرْك - شَرِيْك - شُرَكاء - أَشْرَكَ - يُشْرِكُ - مُشْرِك - مُشْرِكِيْن - شَارَك - يُشَارِكُ**
**شَرِكَ - يَشْرَكُ** + bir varlık + bir varlığı + bir işte veya bir şeyin mülkiyetinde: ona, işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parça kıldı; bu da, üzerinde bu hakkın tamamına sahip olduğu bir şey üzerinedir.
**شِرْك**: “**فـِعـْل**” vezninde, **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan mef‘ûl manasında fiil ismi: bir şey üzerinde, işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parça; başka bir varlığın bu hakkın tamamına sahip olduğu (bir şey) üzerinde.
**شَرِيْك**: “**فـَعيل**” vezninde, **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan mef‘ûl manasında fâil ismi: üzerine ortak koşma fiili vâki olan kimse: murad edilen bir şeyin asıl malikine nispetle yeni iddia olunan ek malik.
**شُرَكاء**: **شَرِيْك**’in çoğulu.
**أشْرَكَ - يُشْرِكُ**: **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan “**أفعـَل**” vezninde: onu “**يَشْرَكُ**” kıldı: daha önce bu haktan kendisine hiçbir şey yok iken, bir şey üzerinde işten veya mülkiyetten bir parça yahut bir kısım malik kıldı.
**أَشْرَكَ - يُشْرِكُ** + bir varlık + bir varlığı + bir şeyde: varlığı, bir şeyde iş hakkından veya mülkiyet hakkından bir parça malik kıldı: onu, bir şey üzerinde mülkiyet hakkından veya iş hakkından bir parça malik kıldı.
**أشْرَكَ - يُشْرِكُ** + bir varlık + bir varlık ile + bir şeyi: murad edilen bir şeyde, bir başka varlığı, asıl bir varlığın mülkiyetine ortak koştu: asıl malik varlığın, murad edilen bir şey üzerinde mülkiyetin mülkiyetinde veya işin mülkiyetinde bir ortağı bulunduğunu iddia etti ve kabul etti ve saydı: şeyin, mülkiyetinin mülkiyeti veya üzerindeki işin mülkiyeti bakımından, farz edilen asıl malike ilâveten ek bir başka varlığa tâbi olduğunu iddia etti ve saydı ve kabul etti.
**مُشْرِك**: **أشْرَكَ - يُشْرِكُ** fiilinden fâil ismi: murad edilen bir şeyin mülkiyetinde asıl malikin bir ortağı bulunduğunu iddia eden ve kabul eden ve sayan kimse.
**مُشْرِكِيْن**: **مُشْرِك**’in çoğulu.
**شَارَك - يُشَارِكُ**: **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan “**فاعل**” vezninde: **شَرِكَ - يَشْرَكُ** fiilini bir başkasıyla karşılıklı yaptı: karşılıklı olan iki taraf, bir şey üzerinde her birinin işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parçası bulunduğunu, daha önce ikisinden birinin bu hakkın tamamına sahip olduğu hâlde, kabul etti.
Ve lafız, “bir şeyin veya malın mülkiyetinin taksimini beyan etme, sonra kısımları bir varlığa veya daha fazlasına hisse veya pay şeklinde tahsis ve dağıtma” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**يَسَرَ - يَيْسَر، نَصَبَ - يَنْصُبُ، حَظَّ - يَحَظُّ، شَرِكَ - يَشْرَكُ، سَهَمَ - يَسْهَمُ، فَوَضَ - يَفْوِض**
**شِرْك**
 	﴿De ki: Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde onların bir **شِرْك**’i mi var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir delil üzere midirler? Bilakis zalimler birbirlerine ancak aldanış vaad ederler (40)﴾ Fâtır ﴿De ki: Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde onların bir **شِرْك**’i mi var? Bundan önce bir kitap veya bir ilim kalıntısı getirin, eğer doğru iseniz (4)﴾ Ahkâf
 	﴿De ki: Allah’tan başka zannettiğiniz kimseleri çağırın; göklerde de yerde de zerre ağırlığınca bir şeye malik değillerdir; ikisinde de onların bir **شِرْك**’i yoktur; O’nun için onlardan bir yardımcı da yoktur (22)﴾ Sebe’ ﴿Eğer onları çağırırsanız çağrınızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; kıyamet günü de sizin **شِرْك**’inizi inkâr ederler; sana, haberdar olan gibi haber vermez (14)﴾ Fâtır
**أشرك - يُشْرِكُ**
**أشرك** bir varlık bir varlığı bir şeyde
Hükümde **الشرك** ﴿De ki: Allah, ne kadar kaldıklarını daha iyi bilir; göklerin ve yerin gaybı O’nundur; O ne güzel görür ve ne güzel işitir; O’ndan başka onların bir velîsi yoktur; hükmüne hiç kimseyi **يشرك** etmez (26)﴾ Kehf
İşte **الشرك**	﴿Ve onu işimde **أشرك** et (32)﴾ Tâhâ
**أشرك** bir varlık bir varlık ile bir şeyi
 ﴿Lâkin O, Allah’tır, Rabbimdir; Rabbime hiç kimseyi **أشرك** etmem (38)﴾ Kehf ﴿De ki: Ben ancak Rabbime dua ederim ve O’na hiç kimseyi **أشرك** etmem (20)﴾ Cin
 	﴿Doğru yola iletir; ona iman ettik; Rabbimize hiç kimseyi **نشرك** etmeyeceğiz (2)﴾ Cin ﴿Ve babalarımın milleti olan İbrahim, İshak ve Yakub’un milletine uydum; bizim için Allah’a hiçbir şeyi **نشرك** etmek olmaz; bu, Allah’ın bize ve insanlara fazlındandır; fakat insanların çoğu şükretmezler (38)﴾ Yusuf
 	﴿Sizin **أشركتم** ettiğiniz şeyden nasıl korkayım; siz ise Allah’a, hakkında size bir sultan indirmediği şeyi **أشركتم** etmekten korkmuyorsunuz; öyleyse iki fırkadan hangisi emniyete daha layıktır, eğer biliyorsanız (81)﴾ En‘âm ﴿Kavmi onunla tartıştı; dedi ki: Allah hakkında benimle mi tartışıyorsunuz? Oysa beni hidayete erdirdi; sizin O’na **تشركون** ettiğiniz şeyden korkmam; ancak Rabbim bir şey dilerse (başka); Rabbim her şeyi ilimce kuşatmıştır; hâlâ öğüt almaz mısınız (80)﴾ En‘âm
 	﴿Beni Allah’ı inkâr etmeye ve O’na, hakkında benim için bir ilim olmayan şeyi **أشرك** etmeye çağırıyorsunuz; ben ise sizi Aziz, Gaffâr’a çağırıyorum (42)﴾ Gâfir
 	﴿De ki: Gelin, Rabbinizin size haram kıldıklarını okuyayım: O’na hiçbir şeyi **تشركوا** etmeyin; ana-babaya ihsan edin; fakirlikten çocuklarınızı öldürmeyin; sizi de onları da biz rızıklandırırız; fuhşiyatın açığını da gizlisini de yaklaşmayın; Allah’ın haram kıldığı canı ancak hak ile öldürmeyin; işte bunları size vasiyet etti; umulur ki akledersiniz (151)﴾ En‘âm ﴿Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi **تشركوا** etmeyin; ana-babaya ihsan edin; yakın akrabaya, yetimlere, miskinlere; yakın komşuya, uzak komşuya; yanınızdaki arkadaşa; yolcuya; sağ ellerinizin malik olduklarına; şüphesiz Allah, kendini beğenmiş, övünen kimseyi sevmez (36)﴾ Nisâ
 	﴿Ey Peygamber! Mümin kadınlar sana, Allah’a hiçbir şeyi **يشركن** etmeyeceklerine, hırsızlık etmeyeceklerine, zina etmeyeceklerine, çocuklarını öldürmeyeceklerine, elleriyle ayakları arasında uyduracakları bir iftira getirmeyeceklerine ve marufta sana isyan etmeyeceklerine dair biat etmeye geldiklerinde, onlarla biat et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile; şüphesiz Allah Gafûr’dur, Rahîm’dir (12)﴾ Mümtehine ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı, onun açığını da gizlisini de; günahı ve haksız yere azgınlığı; Allah’a, hakkında bir sultan indirmediği şeyi **تشركوا** etmenizi; Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı (33)﴾ A‘râf
 	﴿De ki: Ey kitap ehli! Bizimle sizin aranızda eşit bir kelimeye gelin: Allah’tan başkasına ibadet etmeyelim; O’na hiçbir şeyi **نشرك** etmeyelim; Allah’tan başka birbirimizi rabler edinmeyelim; eğer yüz çevirirlerse deyin ki: Şahit olun, biz Müslümanlarız (64)﴾ Âl-i İmrân ﴿Kendilerine kitap verdiklerimiz, sana indirilenle sevinirler; hiziplerden de onun bir kısmını inkâr eden vardır; de ki: Ben ancak Allah’a ibadet etmekle ve O’na **أشرك** etmemekle emrolundum; O’na çağırırım ve dönüşüm O’nadır (36)﴾ Ra‘d
 	﴿Allah, sizden iman edenlere ve salih ameller işleyenlere vaad etti: kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yerde halife kılacaktır; onlar için razı olduğu dinlerini mutlaka yerleştirecektir; korkularından sonra onları mutlaka emniyete çevirecektir; bana ibadet ederler, bana hiçbir şeyi **يشركون** etmezler; bundan sonra kim inkâr ederse, işte onlar fâsıklardır (55)﴾ Nûr ﴿De ki: Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki sizin ilahınız bir tek ilahtır; artık kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi **يشرك** etmesin (110)﴾ Kehf
 	﴿İnsana ana-babası hakkında güzellikle vasiyet ettik; eğer ikisi, hakkında senin için bir ilim olmayan şeyi bana **تشرك** etmen için seninle cihad ederlerse, onlara itaat etme; dönüşünüz banadır; size yapmakta olduklarınızı haber vereceğim (8)﴾ Ankebût ﴿Eğer ikisi, hakkında senin için bir ilim olmayan şeyi bana **تشرك** etmen için seninle cihad ederlerse, onlara itaat etme; dünyada onlarla maruf üzere arkadaşlık et; bana yönelenin yoluna uy; sonra dönüşünüz banadır; size yapmakta olduklarınızı haber vereceğim (15)﴾ Lokmân
 	﴿Lokman oğluna, ona öğüt verirken dedi ki: Ey oğulcuğum! Allah’a **تشرك** etme; şüphesiz **الشرك** büyük bir zulümdür (13)﴾ Lokmân
 	﴿Ve onlar, Rablerine **يشركون** etmezler (59)﴾ Mü’minûn
 	﴿İbrahim’e evin yerini hazırladığımızda: Bana hiçbir şeyi **تشرك** etme; evimi tavaf edenler, ayakta duranlar, rükû edenler, secde edenler için temizle (26)﴾ Hacc
 	﴿Meyvesi kuşatıldı; ona harcadığı şeye karşı iki elini çevirip durur oldu; o, çardakları üzerine çökmüş hâlde idi; ve der ki: Keşke Rabbime hiç kimseyi **أشرك** etmeseydim (42)﴾ Kehf

﴿Kâfir olanların kalplerine, Allah’a ortak koştukları şey sebebiyle—O’nun hakkında hiçbir sultan indirmediği şeyi—korku salacağız; onların barınağı ateştir; zalimlerin barınağı ne kötüdür (151)﴾ Âl-i İmrân ﴿Yoksa onlara bir sultan mı indirdik de o, onların O’na ortak koştukları şey hakkında konuşuyor (35)﴾ er-Rûm ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı—ondan açığa çıkanı ve gizli olanı—, günahı, haksız yere azgınlığı; ve Allah’a, hakkında hiçbir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı; ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı (33)﴾ el-A‘râf
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığında inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa inanırsınız; hüküm, yüce ve büyük olan Allah’ındır (12)﴾ Gâfir
 ﴿De ki: Şahitlikçe en büyük şey hangisidir? De ki: Allah, benimle sizin aranızda şahittir; ve bu Kur’an bana vahyolundu ki onunla sizi ve ulaştığı kimseyi uyarayım. Siz gerçekten Allah ile beraber başka ilâhlar olduğuna şahitlik mi ediyorsunuz? De ki: Ben şahitlik etmem. De ki: O ancak tek bir ilâhtır; ve ben, sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (19)﴾ el-En‘âm ﴿Güneşi doğar hâlde görünce dedi ki: Bu benim rabbim; bu daha büyüktür. Sonra batınca dedi ki: Ey kavmim, ben sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (78)﴾ el-En‘âm ﴿Biz ancak: İlâhlarımızdan bazısı sana bir kötülükle ilişti, deriz. Dedi ki: Ben Allah’ı şahit tutarım; siz de şahit olun ki ben, sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (54)﴾ Hûd
 	﴿Allah’tan başka, kendilerine ne zarar veren ne fayda veren şeylere ibadet ederler ve derler ki: Bunlar Allah katında bizim şefaatçilerimizdir. De ki: Allah’a, göklerde de yerde de bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz? O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (18)﴾ Yûnus ﴿Allah, sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten kimsedir; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (40)﴾ er-Rûm
 	﴿Cinleri Allah’a ortaklar yaptılar—hâlbuki onları O yaratmıştır—; ve bilgisizce O’na oğullar ve kızlar uydurdular. O, onların vasfettiklerinden münezzehtir ve yücedir (100)﴾ el-En‘âm ﴿Allah’tan başka hahamlarını ve rahiplerini rabler edindiler; ve Meryem oğlu Mesih’i de. Hâlbuki tek bir ilâha ibadet etmelerinden başka bir şeyle emrolunmadılar; O’ndan başka ilâh yoktur; O, onların ortak koştuklarından münezzehtir (31)﴾ et-Tevbe
 	﴿Allah’ın emri geldi; onu acele istemeyin. O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (1)﴾ en-Nahl ﴿Allah’ı hakkıyla takdir edemediler; kıyamet günü yer bütünüyle O’nun kabzasıdır; gökler de O’nun sağ eliyle dürülmüştür. O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (67)﴾ ez-Zümer
 	﴿Rabbin dilediğini yaratır ve seçer; seçim onlara ait değildir. Allah’ı tenzih ederim; O, onların ortak koştuklarından yücedir (68)﴾ el-Kasas
 	﴿O, Allah’tır; O’ndan başka ilâh yoktur; melik, kuddûs, selâm, mü’min, müheymin, azîz, cebbâr, mütekebbirdir. Allah, onların ortak koştuklarından münezzehtir (23)﴾ el-Haşr ﴿Yoksa onların Allah’tan başka bir ilâhı mı var? Allah’ı tenzih ederim; O, onların ortak koştuklarından münezzehtir (43)﴾ et-Tûr
 	﴿Sonra ikisine salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar yaptılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (190)﴾ el-A‘râf ﴿Gaybı ve şehadeti bilendir; O, onların ortak koştuklarından yücedir (92)﴾ el-Mü’minûn
 	﴿Gökleri ve yeri hak ile yarattı; O, onların ortak koştuklarından yücedir (3)﴾ en-Nahl ﴿Sonra ikisine salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar yaptılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (190)﴾ el-A‘râf
 	﴿Sizi karanın ve denizin karanlıklarında kim hidayet eder? Rahmetinin önünde rüzgârları müjdeci olarak kim gönderir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (63)﴾ en-Neml
 	﴿Hiçbir şey yaratmayanı mı ortak koşuyorlar; hâlbuki onlar yaratılırlar (191)﴾ el-A‘râf
 	﴿Allah dileseydi ortak koşmazlardı; seni onların üzerine bir gözetleyici kılmadık; sen onların üzerine bir vekil de değilsin (107)﴾ el-En‘âm ﴿Ortak koşanlar diyecekler ki: Allah dileseydi ne biz ortak koşardık ne de babalarımız; ve hiçbir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de böyle yalanladılar; nihayet azabımızı tattılar. De ki: Yanınızda bir ilim var mı; onu bize çıkarasınız? Siz ancak zanna uyuyorsunuz; siz ancak tahmin yürütüyorsunuz (148)﴾ el-En‘âm ﴿Ortak koşanlar dedi ki: Allah dileseydi O’ndan başka hiçbir şeye ibadet etmezdik; ne biz ne de babalarımız; ve O’ndan başka hiçbir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de böyle yaptı; elçilere apaçık tebliğden başka bir şey var mı (35)﴾ en-Nahl ﴿Yahut dersiniz ki: Bizden önce babalarımız ortak koştu; biz de onlardan sonra bir zürriyet idik; bâtıl işleyenlerin yaptıklarıyla bizi helâk mi edeceksin (173)﴾ el-A‘râf
 	﴿Bilakis O’na dua edersiniz; dilerse kendisine dua ettiğiniz şeyi giderir; ve ortak koştuklarınızı unutursunuz (41)﴾ el-En‘âm ﴿Sonra sizden zararı giderdiği vakit, içinizden bir grup Rablerine ortak koşar (54)﴾ en-Nahl ﴿İnsanlara bir zarar dokunduğunda Rablerine, O’na yönelerek dua ederler; sonra onlara kendisinden bir rahmet tattırınca, onlardan bir grup Rablerine ortak koşar (33)﴾ er-Rûm ﴿Gemiye bindiklerinde dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ederler; sonra onları karaya kurtarınca, bir de bakarsın ortak koşarlar (65)﴾ el-‘Ankebût ﴿De ki: Allah sizi ondan ve her kederden kurtarır; sonra siz ortak koşarsınız (64)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Hamd Allah’a; seçtiği kullarına selâm. Allah mı daha hayırlı, yoksa onların ortak koştukları mı (59)﴾ en-Neml
 	﴿Andolsun, sana ve senden öncekilere vahyedildi ki: Eğer ortak koşarsan, amelin mutlaka boşa gider; ve mutlaka ziyan edenlerden olursun (65)﴾ ez-Zümer ﴿Bu, Allah’ın hidayetidir; kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir; eğer ortak koşsalardı, yapmakta oldukları şey onlardan boşa giderdi (88)﴾ el-En‘âm
 	﴿İman edenler, yahudiler, sâbiîler, hristiyanlar, mecûsîler ve ortak koşanlar: Allah kıyamet günü aralarında hükmünü verir; şüphesiz Allah her şeye şahittir (17)﴾ el-Hacc
 	﴿Mallarınızda ve canlarınızda mutlaka imtihan edileceksiniz; ve sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve ortak koşanlardan çok eziyet mutlaka işiteceksiniz; eğer sabreder ve sakınırsanız, şüphesiz bu işlerin azmindendir (186)﴾ Âl-i İmrân
 	﴿Onları, insanların hayata en hırslısı olarak ve ortak koşanlardan da (daha hırslı) bulacaksın; onlardan her biri, bin yıl yaşatılmayı ister; hâlbuki yaşatılması onu azaptan uzaklaştıracak değildir; Allah, yaptıklarını görendir (96)﴾ el-Bakara
 	﴿İman edenlere düşmanlıkça insanların en şiddetlisini yahudiler ve ortak koşanlar olarak mutlaka bulacaksın; iman edenlere sevgi bakımından onların en yakınını da: Biz hristiyanız, diyenler olarak mutlaka bulacaksın; bu, onlardan keşişler ve rahipler bulunması ve onların büyüklük taslamamaları sebebiyledir (82)﴾ el-Mâide
 	﴿Onların hepsini topladığımız gün, sonra ortak koşanlara deriz ki: Yerinizde durun, siz ve ortaklarınız. Sonra aralarını ayırırız; ortakları der ki: Siz bize ibadet etmiyordunuz (28)﴾ Yûnus ﴿Onların hepsini topladığımız gün, sonra ortak koşanlara deriz ki: İddia etmekte olduğunuz ortaklarınız nerede (22)﴾ el-En‘âm
 	﴿İş bitirilince şeytan dedi ki: Şüphesiz Allah size hak vaadi vaad etti; ben de size vaad ettim, size muhalefet ettim; benim sizin üzerinizde bir sultanım yoktu; ancak sizi çağırdım, siz de bana icabet ettiniz; artık beni kınamayın, kendinizi kınayın; ben sizin feryadınıza yetişen değilim, siz de benim feryadıma yetişen değilsiniz; şüphesiz ben, daha önce beni ortak koştuğunuzu inkâr ettim; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır (22)﴾ İbrâhîm
 	﴿Sonra onlara denildi ki: Ortak koşmakta olduklarınız nerede (73)﴾ Gâfir
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığında inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa inanırsınız; hüküm, yüce ve büyük olan Allah’ındır (12)﴾ Gâfir
**شريك**
Mülkte **الشرك** ﴿Ve de ki: Hamd, çocuk edinmeyen, mülkte kendisi için bir **شريك** bulunmayan, zillet sebebiyle kendisi için bir veli bulunmayan Allah’adır; O’nu tekbir ile yücelt (111)﴾ el-İsrâ ﴿Göklerin ve yerin mülkü kendisine ait olan; çocuk edinmeyen; mülkte kendisi için bir **شريك** bulunmayan; her şeyi yaratan, sonra onu takdir ile takdir eden (2)﴾ el-Furkân
 	﴿De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir (162); O’nun için **شريك** yoktur; bununla emrolundum ve ben müslümanların ilkiyim (163)﴾ el-En‘âm
**شركاء**
 ﴿De ki: Göklerin ve yerin Rabbi kimdir? De ki: Allah. De ki: O’ndan başka, kendileri için ne faydaya ne zarara malik olmayan veliler mi edindiniz? De ki: Kör ile gören bir olur mu? Yahut karanlıklar ile nur bir olur mu? Yoksa Allah’a, O’nun yaratması gibi yaratan **شركاء** mı yaptılar da yaratma onlara benzeşti? De ki: Allah her şeyin yaratıcısıdır; O, bir olan, kahhâr olandır (16)﴾ er-Ra‘d ﴿Her nefis üzerine kazandığı şeyle kaim olan kimse (böyle midir)? Allah’a **شركاء** yaptılar. De ki: Onları adlandırın; yoksa O’na, yerde bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz; yahut sözün zahiriyle mi? Bilakis, kâfir olanlara tuzakları süslendi ve yoldan alıkonuldular; Allah kimi saptırırsa, onun için bir hidayet edici yoktur (33)﴾ er-Ra‘d

﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden neyi yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir açıklık üzere midirler? Bilakis zalimler birbirlerine ancak bir aldanış vaad ederler.”(40)﴾ Fatır

﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden neyi yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Bundan önce bir kitap veya bir ilim kalıntısı getirin; eğer doğru söyleyenler iseniz.”(4)﴾ Ahkaf

﴿Derken onlara salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar kıldılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir.(190)﴾ A‘raf

﴿De ki: “Ortaklarınızdan yaratmayı başlatan sonra onu iade eden var mı?” De ki: “Allah yaratmayı başlatır, sonra onu iade eder; nasıl da çevriliyorsunuz!”(34)﴾ Yunus

﴿Allah’a, ekin ve davarlardan, O’nun türettiğinden bir pay ayırdılar da dediler ki: “Bu, zanlarınca Allah içindir; bu da ortaklarımız içindir.” Ortakları için olan Allah’a ulaşmaz; Allah için olan ise ortaklarına ulaşır. Ne kötü hükmediyorlar!(136)﴾ En‘am

﴿Ve dediler ki: “Şu davarların karınlarındakiler erkeklerimize mahsustur, eşlerimize haramdır; eğer ölü olursa, onlar onda ortaktırlar.” O, onların vasıflandırmalarının cezasını verecektir; şüphesiz O, حكيم, عليم’dir.(139)﴾ En‘am

﴿Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği şeyi dinden kendilerine meşru kılan ortakları mı var? Eğer الفصل kelimesi olmasaydı, aralarında hüküm verilmiş olurdu; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır.(21)﴾ Şura

﴿Ve cinleri Allah’a ortaklar kıldılar; hâlbuki onları O yaratmıştır; ve O’na, ilimsizce oğullar ve kızlar uydurdular. O, onların vasfettiklerinden münezzeh ve yücedir.(100)﴾ En‘am

﴿Dikkat edin: göklerde olan ve yerde olan kim varsa Allah’ındır. Allah’tan başka çağıranlar ortaklara tâbi olmazlar; ancak zanna tâbi olurlar ve onlar sadece tahmin yürütürler.(66)﴾ Yunus

﴿De ki: “Ortaklarınızdan hakka hidayet eden var mı?” De ki: “Allah hakka hidayet eder.” Öyleyse hakka hidayet eden mi tâbi olunmaya daha layıktır, yoksa hidayet edilmedikçe hidayet bulmayan mı? Size ne oluyor, nasıl hükmediyorsunuz?(35)﴾ Yunus

﴿Size, kendi nefislerinizden bir misal vurdu: size, sağ ellerinizin malik olduklarından, size rızık verdiğimiz şeyde ortaklar var mı ki siz onda eşit olasınız; onları, kendinizden korktuğunuz gibi korkarsınız? İşte akleden bir kavim için ayetleri böyle tafsil ederiz.(28)﴾ Rum

﴿Allah bir misal vurdu: içinde birbirleriyle çekişen ortaklar bulunan bir adam ve bir adama tam bağlı bir adam; misalce eşit olurlar mı? Hamd Allah’a mahsustur; bilakis onların çoğu bilmezler.(29)﴾ Zümer

﴿Yoksa onların ortakları mı var? Doğru söyleyenler iseler ortaklarını getirsinler.(41)﴾ Kalem

﴿De ki: “O’na kattığınız ortakları bana gösterin.” Hayır; bilakis O, Aziz, Hakim olan Allah’tır.(27)﴾ Sebe

﴿Onların, kendileriyle yürüdükleri ayakları mı var? Yoksa kendileriyle yakaladıkları elleri mi var? Yoksa kendileriyle gördükleri gözleri mi var? Yoksa kendileriyle işittikleri kulakları mı var? De ki: “Ortaklarınızı çağırın; sonra bana tuzak kurun da bana mühlet vermeyin.”(195)﴾ A‘raf

﴿Onlara Nuh’un haberini oku: kavmine dediği vakit: “Ey kavmim! Eğer benim makamım ve Allah’ın ayetleriyle öğüt vermem size ağır geldiyse, ben Allah’a tevekkül ettim; öyleyse işinizi ve ortaklarınızı toplayın; sonra işiniz size bir gam olmasın; sonra bana hükmünüzü icra edin ve bana mühlet vermeyin.”(71)﴾ Yunus

﴿Ve o gün onları hepsini haşrederiz; sonra şirk koşanlara deriz ki: “Yerinizde durun; siz ve ortaklarınız.” Sonra aralarını ayırırız; ve ortakları der ki: “Siz bize ibadet etmiyordunuz.”(28)﴾ Yunus

﴿Ve o gün onları hepsini haşrederiz; sonra şirk koşanlara deriz ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarınız?”(22)﴾ En‘am

﴿Andolsun, sizi ilk defa yarattığımız gibi bize teker teker geldiniz; size verdiğimiz şeyi sırtlarınızın arkasında bıraktınız; ve sizinle beraber, kendilerinin sizde ortaklar olduklarını zannettiğiniz şefaatçilerinizi görmüyoruz. Aranız kopmuştur; ve zannettiğiniz şey sizden sapıp gitmiştir.(94)﴾ En‘am

﴿Ve şirk koşanlar ortaklarını gördükleri vakit dediler ki: “Rabbimiz! Bunlar, senden başka çağırdığımız ortaklarımızdır.” Onlara sözü attılar: “Şüphesiz siz elbette yalancılarsınız.”(86)﴾ Nahl

﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarım?”(62)﴾ Kasas

﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarım?”(74)﴾ Kasas

﴿Ve o gün der ki: “Zannettiğiniz ortaklarımı çağırın.” Onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve aralarına bir helak yeri koyarız.(52)﴾ Kehf

﴿Kıyamet saatinin ilmi O’na döndürülür; ve meyvelerden hiçbiri kılıflarından çıkmaz, hiçbir dişi hamile kalmaz ve doğurmaz ki ancak O’nun ilmiyle olsun. Ve o gün onlara nida eder: “Nerede o, ortaklarım?” Derler ki: “Sana bildirdik; bizden hiçbir şahit yoktur.”(47)﴾ Fussilet

﴿Sonra kıyamet günü onları rezil eder ve der ki: “Nerede o, kendileri hakkında düşmanlık ettiğiniz ortaklarım?” Kendilerine ilim verilenler der ki: “Şüphesiz bugün rezillik ve kötülük kâfirler üzerinedir.”(27)﴾ Nahl

﴿Sonra onlara denildi: “Nerede o, ortak koşmakta olduğunuz şeyler?”(73)﴾ Gafir

﴿Ve denildi: “Ortaklarınızı çağırın.” Onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve azabı görürler; keşke hidayet bulmuş olsalardı.(64)﴾ Kasas

﴿Eşlerinizin bıraktığının yarısı sizindir; eğer onların çocuğu yoksa. Eğer onların çocuğu varsa, size, bıraktıklarından dörtte bir vardır; vasiyet ettikleri bir vasiyetten veya bir borçtan sonra. Ve sizin bıraktığınızın dörtte biri onlarındır; eğer sizin çocuğunuz yoksa. Eğer sizin çocuğunuz varsa, onlara, bıraktıklarınızdan sekizde bir vardır; vasiyet ettiğiniz bir vasiyetten veya bir borçtan sonra. Ve eğer miras bırakılan bir erkek **كلالة** olarak veya bir kadın ise ve onun bir erkek kardeşi veya bir kız kardeşi varsa, ikisinden her biri için altıda bir vardır; eğer bundan daha çok iseler, onlar üçte birde ortaktırlar; vasiyet olunan bir vasiyetten veya bir borçtan sonra; zarar verici olmaksızın; Allah’tan bir vasiyet olarak. Ve Allah **عليم**’dir, **حليم**’dir.(12)﴾ Nisa

﴿Ve onların ortaklarından kendileri için şefaatçiler olmadı; ve ortaklarını inkâr ediciler oldular.(13)﴾ Rum

﴿Allah, sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten kimsedir; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, onların ortak koştuklarından münezzeh ve yücedir.(40)﴾ Rum

**مشرك** - **مشركين** - **المشركين**

﴿İbrahim ne Yahudi idi ne Nasrani; fakat hanif bir Müslim idi; ve **المشركين**’den olmadı.(67)﴾ Al-i İmran

﴿Ve dediler ki: “Yahudi veya Nasrani olun ki hidayet bulasınız.” De ki: “Bilakis İbrahim’in milleti; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(135)﴾ Bakara

﴿De ki: “Allah doğru söyledi; öyleyse İbrahim’in milletine tâbi olun; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(95)﴾ Al-i İmran

﴿Sonra sana vahyettik ki: “İbrahim’in milletine tâbi ol; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(123)﴾ Nahl

﴿De ki: “Şüphesiz Rabbim beni dosdoğru bir yola hidayet etti; dimdik bir din olarak; İbrahim’in milleti; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(161)﴾ En‘am

﴿Şüphesiz İbrahim, Allah’a itaatkâr bir ümmet idi; hanif idi; ve **المشركين**’den değildi.(120)﴾ Nahl

﴿Ve yüzünü dine hanif olarak doğrult; ve sakın **المشركين**’den olma.(105)﴾ Yunus

﴿Şüphesiz ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratan kimseye hanif olarak çevirdim; ve ben **المشركين**’den değilim.(79)﴾ En‘am

﴿Allah için hanifler olarak; O’na ortak koşmayanlar olarak. Kim Allah’a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de onu kuşlar kapmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir.(31)﴾ Hac

﴿O’na yönelenler olarak; ve O’ndan sakının; ve namazı ikame edin; ve **المشركين**’den olmayın.(31)﴾ Rum

﴿Ve Allah’ın ayetlerinden, sana indirildikten sonra, sakın seni alıkoymasın; ve Rabbine davet et; ve sakın **المشركين**’den olma.(87)﴾ Kasas

﴿Rabbinden sana vahyedilene tâbi ol; O’ndan başka ilah yoktur; ve **المشركين**’den yüz çevir.(106)﴾ En‘am

﴿Sana emrolunanı açıkça söyle; ve **المشركين**’den yüz çevir.(94)﴾ Hicr

﴿De ki: “Gökleri ve yeri yaratan Allah’tan başkasını mı veli edineyim? O yedirir ve yedirilmez.” De ki: “Şüphesiz ben, teslim olanların ilki olmamla emrolundum; ve sakın **المشركين**’den olma.”(14)﴾ En‘am

﴿De ki: “Bu benim yolumdur: ben Allah’a, bir basiret üzere davet ederim; ben ve bana tâbi olan kimse. Ve Allah’ı tenzih ederim; ve ben **المشركين**’den değilim.”(108)﴾ Yusuf

﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla **مشركون** olanlar üzerinedir.(100)﴾ Nahl

﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla **مشركون** olanlar üzerinedir.(100)﴾ Nahl

﴿De ki: “Yeryüzünde yürüyün de sizden öncekilerin akıbeti nasıl oldu bakın.” Onların çoğu **مشركين** idi.(42)﴾ Rum

﴿Ve onların çoğu Allah’a iman etmez; ancak onlar **مشركون** iken.(106)﴾ Yusuf

﴿Kitap ehlinden inkâr edenler ve **المشركين**, kendilerine **البينة** gelinceye kadar ayrılacak değillerdi(1)﴾ **البينة** ﴿Dinden size, Nûh’a vasiyet ettiği şeyi; sana vahyettiğimizi; İbrâhîm’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya vasiyet ettiğimizi şeriat kıldı: “Dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin.” **المشركين**e, onları çağırdığın şey ağır geldi. Allah, dilediğini kendisine seçer ve kendisine yöneleni kendisine hidayet eder(13)﴾ **الشورى** ﴿Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeylerden yemeyin; şüphesiz o, elbette bir fısktır. Şüphesiz şeytanlar, sizinle mücadele etsinler diye dostlarına vahyederler. Eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz elbette **لمشركون**sunuz(121)﴾ **الأنعام**
 	﴿**المشركات**la, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; iman eden bir cariye, hoşunuza gitse bile bir **مشركة**dan daha hayırlıdır. **المشركين**le de, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; iman eden bir köle, hoşunuza gitse bile bir **مشرك**ten daha hayırlıdır. İşte onlar ateşe çağırırlar; Allah ise izniyle cennete ve mağfirete çağırır. Ve âyetlerini insanlara açıklar; umulur ki hatırlarlar(221)﴾ **البقرة** ﴿Zina eden erkek, ancak zina eden bir kadınla yahut bir **مشركة** ile nikâhlanır; zina eden kadın da, ancak zina eden bir erkek yahut bir **مشرك** onu nikâhlar. Bu, müminlere haram kılındı(3)﴾ **النور**
 	﴿Peygambere ve iman edenlere, yakın akraba olsalar bile, kendilerine onların cehennem ehli oldukları açıklandıktan sonra **للمشركين** için mağfiret dilemeleri olmaz(113)﴾ **التوبة**
 	﴿Kitap ehlinden inkâr edenler de, **المشركين** de, Rabbinizden size bir hayır indirilmesini istemezler. Allah rahmetiyle dilediğini tahsis eder. Allah büyük fazl sahibidir(105)﴾ **البقرة**
 	﴿Allah’tan ve Resûlünden, **المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınıza bir beraat(1)﴾ **التوبة**
 	﴿Allah’tan ve Resûlünden, büyük hac günü insanlara bir duyuru: Allah **المشركين**den berîdir; Resûlü de. Eğer tevbe ederseniz, bu sizin için daha hayırlıdır; eğer yüz çevirirseniz, bilin ki siz Allah’ı âciz bırakamazsınız. İnkâr edenleri elem verici bir azapla müjdele(3)﴾ **التوبة**
 	﴿**للمشركين** için Allah katında ve Resûlü katında nasıl bir ahid olsun? Ancak Mescid-i Harâm yanında antlaşma yaptıklarınız müstesna. Size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun. Şüphesiz Allah muttakileri sever(7)﴾ **التوبة** ﴿**المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınızdan sonra size hiçbir şeyi eksiltmeyen ve size karşı hiçbir kimseye arka çıkmayanlar müstesna; o halde onlara ahidlerini müddetlerine kadar tamamlayın. Şüphesiz Allah muttakileri sever(4)﴾ **التوبة**
 	﴿**للمشركين** için, kendi nefisleri aleyhine küfre şahitlik ederlerken, Allah’ın mescidlerini imar etmeleri olmaz. İşte onların amelleri boşa gitmiştir; ve ateşte onlar ebedî kalıcılardır(17)﴾ **التوبة** ﴿Ey iman edenler! **المشركون** ancak bir pisliktir; şu yıllarından sonra Mescid-i Harâm’a yaklaşmasınlar. Eğer yoksulluktan korkarsanız, Allah dilerse sizi fazlından zengin kılacaktır. Şüphesiz Allah bilendir, hikmet sahibidir(28)﴾ **التوبة**
 	﴿O, Resûlünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye; **المشركون** hoşlanmasa da (33)﴾ **التوبة** ﴿O, Resûlünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye; **المشركون** hoşlanmasa da (9)﴾ **الصف**
 	﴿Haram aylar çıkınca, **المشركين**i bulduğunuz yerde öldürün; onları yakalayın, onları kuşatın ve onlar için her gözetleme yerinde oturun. Eğer tevbe ederler, namazı ikame ederler ve zekâtı verirlerse, yollarını serbest bırakın. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir(5)﴾ **التوبة** ﴿Şüphesiz ayların sayısı Allah katında on iki aydır; Allah’ın kitabında, gökleri ve yeri yarattığı gün. Onlardan dördü haramdır. İşte bu dosdoğru dindir; o aylarda nefislerinize zulmetmeyin. Ve **المشركين**le topyekûn savaşın; sizinle topyekûn savaştıkları gibi. Ve bilin ki Allah muttakilerle beraberdir(36)﴾ **التوبة**
 	﴿Ve eğer **المشركين**den biri senden sığınma isterse, onu himaye et; ta ki Allah’ın kelâmını işitsin. Sonra onu güven yerine ulaştır. Bu, onların bilmeyen bir kavim olmaları sebebiyledir(6)﴾ **التوبة**
 	﴿“Şüphesiz Allah, Meryem oğlu Mesîh’tir” diyenler elbette inkâr etti. Mesîh dedi ki: “Ey İsrail oğulları! Benim Rabbim ve sizin Rabbiniz olan Allah’a ibadet edin.” Şüphesiz kim Allah’a **يشرك** ederse, Allah ona cenneti haram kılmıştır; onun barınağı ateştir. Zalimler için yardımcılar yoktur(72)﴾ **المائدة** ﴿Allah için hanîfler olarak, O’na **غير مشركين**; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج**
 	﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısını dilediğine bağışlar. Kim Allah’a **يشرك** ederse, büyük bir günah uydurmuş olur(48)﴾ **النساء** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısını dilediğine bağışlar. Kim Allah’a **يشرك** ederse, uzak bir sapıklıkla sapmıştır(116)﴾ **النساء**
 	﴿Şüphesiz onlar, o gün azapta **مشتركون**dur(33)﴾ **الصافات** ﴿Bugün size fayda vermeyecek: zulmettiğiniz için, şüphesiz siz azapta **مشتركون**sunuz(39)﴾ **الزخرف**
 	﴿Allah için hanîfler olarak, O’na **غير مشركين**; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج** ﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki sizin ilâhınız tek bir ilâhtır. O halde O’na dosdoğru olun ve O’ndan mağfiret dileyin.” Ve **للمشركين**e yazıklar olsun(6)﴾ **فصلت**
 	﴿Şüphesiz kitap ehlinden inkâr edenler ve **المشركين**, cehennem ateşindedir; orada ebedî kalıcılar. İşte onlar, yaratılmışların en şerlileridir(6)﴾ **البينة**
 	﴿Sonra onların fitneleri, “Allah’a yemin olsun, Rabbimiz, biz **مشركين** değildik” demelerinden başka olmadı (23)﴾ **الأنعام** ﴿Artık azabımızı görünce dediler ki: “Allah’a, yalnız O’na iman ettik; kendisine **مشركين** olduğumuz şeyleri inkâr ettik” (84)﴾ **غافر**
 	﴿Allah, münafık erkeklere ve münafık kadınlara ve **المشركين** erkeklere ve **المشركات** kadınlara azap etsin; ve Allah mümin erkeklere ve mümin kadınlara tevbe nasip etsin. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir(73)﴾ **الأحزاب** ﴿Ve münafık erkeklere ve münafık kadınlara ve **المشركين** erkeklere ve **المشركات** kadınlara—Allah hakkında kötü zan besleyenlere—azap etsin; kötülük dairesi onların üzerinedir. Allah onlara gazap etti, onları lânetledi ve onlara cehennemi hazırladı; ne kötü varış yeridir(6)﴾ **الفتح**
 	﴿Ve böylece, **المشركين**in birçoğuna, ortakları, çocuklarını öldürmeyi süslü gösterdi; onları helâke sürüklesinler ve dinlerini onlara karıştırsınlar diye. Allah dileseydi bunu yapmazlardı; o halde onları ve uydurduklarını bırak(137)﴾ **الأنعام**
**شارك** - ve **شاركهم**
 	﴿Onlardan gücünün yettiğini sesinle yerinden oynat; atlılarınla ve yayalarınla onların üzerine yığ; mallarda ve evlâtlarda onlara **شاركهم**; ve onlara vaad et. Şeytan onlara aldatmadan başka bir şey vaad etmez(64)﴾ **الإسراء**
Konuya göre tasnif
Çok önemli: **الشريك**, bir başkasıyla işte yahut mülkte **يشارك** ettiği zaman **شريكاً** olur
**أشرك** - **يُشْرِكُ**
İşte **الشرك**	﴿De ki: “Ne kadar kaldıklarını Allah daha iyi bilir; göklerin ve yerin gaybı O’nundur. O ne güzel görür ve ne güzel işitir! O’ndan başka onların hiçbir velîsi yoktur; hükmüne hiç kimseyi **يشرك** etmez(26)﴾ **الكهف**
	﴿Ve onu işime **أشركه** et(32)﴾ **طه**
**شريك** - **شركاء**
Allah birdir; O’nun **شريك**i yoktur
Mülkte **الشرك** ﴿Ve de ki: “Hamd, çocuk edinmeyen, mülkte kendisi için **شريك** olmayan, zillet sebebiyle bir velîsi bulunmayan Allah’adır.” Ve O’nu tekbir ile yücelt(111)﴾ **الإسراء** ﴿Göklerin ve yerin mülkü kendisine ait olan; çocuk edinmeyen; mülkte kendisi için **شريك** olmayan; her şeyi yaratan ve onu takdir ile takdir eden(2)﴾ **الفرقان**
**الشرك** nedir
 ﴿Gökleri ve yeri hak ile yarattı; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(3)﴾ **النحل** ﴿Onlara salih bir (evlât) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na **شركاء** kıldılar; Allah onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(190)﴾ **الأعراف**
 	﴿Gaybı ve şehadeti bilendir; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(92)﴾ **المؤمنون**
 	﴿Allah’ın emri geldi; onu acele istemeyin. O, onların **يشركون** ettiklerinden münezzehtir ve yücedir(1)﴾ **النحل**
 	﴿Allah’ı hakkıyla takdir edemediler; kıyamet günü yer bütünüyle O’nun kabzasındadır; gökler O’nun sağ eliyle dürülmüştür. O, onların **يشركون** ettiklerinden münezzehtir ve yücedir(67)﴾ **الزمر**
 	﴿Ve Rabbin dilediğini yaratır ve seçer; seçim onlara ait değildir. Allah münezzehtir; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir (68)﴾ **القصص**

﴿Ve Allah’tan başka, kendilerine ne zarar veren ne de fayda veren şeye ibadet ederler; ve derler ki: “Bunlar, Allah katında bizim şefaatçilerimizdir.” De ki: “Allah’a, göklerde de yerde de bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz?” O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir (18)﴾ Yunus ﴿Sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten Allah’tır; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir(40)﴾ Rum ﴿Sizi karanın ve denizin karanlıklarında hidayet eden kimdir? Ve rahmetinin önünde müjdeci olarak rüzgârları gönderen kimdir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir(63)﴾ Neml
 	﴿Yoksa onların Allah’tan başka bir ilâhı mı var? Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(43)﴾ Tur
 	﴿Cinleri Allah’a ortaklar kıldılar; hâlbuki onları O yaratmıştır; ve bilgisizce O’na oğullar ve kızlar uydurdular. O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يصفون** ettikleri şeyden yücedir (100)﴾ En‘âm ﴿Allah’tan başka hahamlarını ve rahiplerini rabler edindiler; ve Meryem oğlu Mesih’i de. Hâlbuki ancak tek bir ilâha ibadet etmeleri emrolunmuştu; O’ndan başka ilâh yoktur; O, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(31)﴾ Tevbe
 	﴿O, kendisinden başka ilâh olmayan Allah’tır: melik, kuddûs, selâm, mü’min, müheymin, azîz, cebbâr, mütekebbir. Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(23)﴾ Haşr

**أنواع الشرك**
**شرك الخلق**
 ﴿Hiçbir şey yaratmayanı mı ortak koşuyorlar; hâlbuki onlar yaratılırlar(191)﴾ A‘râf ﴿De ki: “Ortaklarınızdan, yaratmayı başlatan sonra onu iade eden var mı?” De ki: “Allah yaratmayı başlatır, sonra onu iade eder; öyleyse nasıl çevriliyorsunuz(34)﴾ Yunus
 	﴿De ki: “Göklerin ve yerin Rabbi kimdir?” De ki: “Allah.” De ki: “O’ndan başka, kendileri için ne faydaya ne zarara malik olmayan veliler mi edindiniz?” De ki: “Kör ile gören bir olur mu? Yahut karanlıklar ile nur bir olur mu? Yoksa Allah’a, O’nun yaratması gibi yaratan ortaklar mı kıldılar da yaratma onlara benzeşti?” De ki: “Allah her şeyin yaratıcısıdır; O, bir olan, kahhâr olandır”(16)﴾ Ra‘d ﴿Her nefis üzerinde, kazandığıyla kaim olan kimse (böyle) değil mi? Allah’a ortaklar kıldılar. De ki: “Onları adlandırın; yoksa O’na, yerde bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz; yahut sözün zahiriyle mi?” Bilakis, inkâr edenlere tuzakları süslendi ve yoldan alıkonuldular. Allah kimi saptırırsa, artık onun için bir hidayet edici yoktur(33)﴾ Ra‘d
 	﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir beyyine üzerinde midirler?” Bilakis, zalimler birbirlerine ancak aldanış vaad ederler(40)﴾ Fâtır ﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Eğer doğru iseniz, bundan önce bir kitap yahut ilimden bir eser getirin”(4)﴾ Ahkâf

**شرك الاختيار**
 ﴿Allah dileseydi ortak koşmazlardı; seni de onların üzerine bir koruyucu kılmadık; sen onların üzerine bir vekil de değilsin(107)﴾ En‘âm ﴿Ortak koşanlar diyecekler ki: “Allah dileseydi ne biz ortak koşardık ne de babalarımız; ve hiçbir şeyi haram kılmazdık.” Onlardan öncekiler de böyle yalanladılar; nihayet azabımızı tattılar. De ki: “Yanınızda bir ilim var mı; onu bize çıkarasınız? Siz ancak zanna uyuyorsunuz; siz ancak tahmin ediyorsunuz”(148)﴾ En‘âm ﴿Ortak koşanlar dedi ki: “Allah dileseydi O’ndan başka hiçbir şeye ibadet etmezdik; ne biz ne de babalarımız; ve O’ndan başka hiçbir şeyi haram kılmazdık.” Onlardan öncekiler de böyle yaptı; artık peygamberlerin üzerine apaçık tebliğden başka (bir şey) var mı?(35)﴾ Nahl ﴿Yahut dersiniz ki: “Ancak daha önce babalarımız ortak koştu; biz de onlardan sonra bir zürriyet idik; bâtıl işleyenlerin yaptıklarıyla bizi helâk mi edeceksin?” (173)﴾ A‘râf

**شرك القيومية**
 ﴿Bilakis, O’na dua edersiniz; dilerse, kendisine dua ettiğiniz şeyi giderir; ve ortak koştuğunuzu unutursunuz(41)﴾ En‘âm ﴿Sonra sizden zararı giderdiği vakit, içinizden bir grup Rablerine ortak koşar(54)﴾ Nahl ﴿İnsanlara bir zarar dokunduğunda Rablerine, O’na yönelerek dua ederler; sonra onlara kendisinden bir rahmet tattırdığı vakit, onlardan bir grup Rablerine ortak koşar(33)﴾ Rum ﴿Gemide bindikleri vakit, dini O’na halis kılarak Allah’a dua ederler; onları karaya kurtarınca, bir de bakarsın ortak koşarlar (65)﴾ Ankebût ﴿De ki: “Allah sizi ondan ve her kederden kurtarır; sonra siz ortak koşarsınız”(64)﴾ En‘âm
 	﴿Ekinlerden ve hayvanlardan türettiğinden Allah’a bir pay ayırdılar; ve zanlarınca dediler ki: “Bu Allah içindir; bu da ortaklarımız içindir.” Ortakları için olan Allah’a ulaşmaz; Allah için olan ise ortaklarına ulaşır. Ne kötü hükmediyorlar(136)﴾ En‘âm ﴿Dediler ki: “Şu hayvanların karınlarındakiler erkeklerimize mahsustur; eşlerimize haramdır; eğer ölü olursa, onlar onda ortaktırlar.” O, onların vasıflandırmalarının cezasını verecektir; şüphesiz O, hakîmdir, alîmdir(139)﴾ En‘âm
 	﴿Beni, Allah’ı inkâr etmeye ve hakkında bir ilmim olmayan şeyi O’na ortak koşmaya mı çağırıyorsun? Hâlbuki ben sizi azîz, gafûr olana çağırıyorum(42)﴾ Gâfir

**شرك الاستعباد**
 ﴿Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği dinden kendileri için şeriat koyan ortakları mı var? Eğer fasl kelimesi olmasaydı, aralarında hüküm verilmiş olurdu; ve şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır(21)﴾ Şûrâ

**الأمر باجتناب الشرك**
 ﴿De ki: “Gelin, Rabbinizin size haram kıldığını okuyayım: O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın; ana-babaya ihsan (edin); fakirlikten çocuklarınızı öldürmeyin; sizi de onları da biz rızıklandırırız; fuhşiyata yaklaşmayın: ondan açığı da gizlisi de; Allah’ın haram kıldığı canı, hak ile olmadıkça öldürmeyin. İşte bu, size vasiyet etti; umulur ki akledersiniz”(151)﴾ En‘âm ﴿Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın; ana-babaya ihsan (edin); akrabaya, yetimlere, miskinlere; yakın komşuya, uzak komşuya; yanındaki arkadaşa; yolcuya; sağ ellerinizin malik olduklarına. Şüphesiz Allah, kibirlenen, övünen kimseyi sevmez(36)﴾ Nisâ
 	﴿Ey peygamber! Mümin kadınlar sana, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamaları, hırsızlık etmemeleri, zina etmemeleri, çocuklarını öldürmemeleri, elleriyle ayakları arasında uyduracakları bir iftira getirmemeleri ve marufta sana isyan etmemeleri üzerine biat etmeye geldiklerinde, onlarla biat et; ve onlar için Allah’tan mağfiret dile. Şüphesiz Allah gafûrdur, rahîmdir(12)﴾ Mümtehine ﴿De ki: “Rabbim ancak fuhşiyatı haram kıldı: ondan açığı da gizlisi de; günahı ve haksız yere azgınlığı; ve Allah’a, hakkında bir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı; ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi”(33)﴾ A‘râf
 	﴿De ki: “Ey kitap ehli! Bizimle sizin aranızda eşit bir kelimeye gelin: Allah’tan başkasına ibadet etmeyelim; O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım; ve bazımız bazımızı Allah’tan başka rabler edinmesin.” Eğer yüz çevirirlerse, deyin ki: “Şahit olun, biz Müslümanlarız”(64)﴾ Âl-i İmrân ﴿Kendilerine kitap verdiklerimiz, sana indirilenle sevinirler; hiziplerden de onun bir kısmını inkâr eden vardır. De ki: “Ben ancak Allah’a ibadet etmekle ve O’na ortak koşmamakla emrolundum; O’na çağırırım ve dönüşüm O’nadır”(36)﴾ Ra‘d
 	﴿Allah, sizden iman edenlere ve salih ameller işleyenlere vaad etti: kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yerde halife kılacaktır; ve onlar için razı olduğu dinlerini onlara yerleştirecektir; ve korkularından sonra onları güvene çevirecektir: Bana ibadet ederler, Bana hiçbir şeyi ortak koşmazlar. Bundan sonra kim inkâr ederse, işte onlar fâsıklardır(55)﴾ Nûr ﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki ilâhınız ancak tek bir ilâhtır. Artık kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak koşmasın”(110)﴾ Kehf
 	﴿İnsana, ana-babasına güzellikle (davranmasını) vasiyet ettik; eğer ikisi, hakkında bir ilmin olmayan şeyi Bana ortak koşman için seninle mücadele ederlerse, onlara itaat etme. Dönüşünüz Banadır; size, yapmakta olduklarınızı haber vereceğim(8)﴾ Ankebût ﴿Eğer ikisi, hakkında bir ilmin olmayan şeyi Bana ortak koşman için seninle mücadele ederlerse, onlara itaat etme; dünyada onlarla maruf üzere arkadaşlık et; Bana yönelenin yoluna uy; sonra dönüşünüz Banadır; size, yapmakta olduklarınızı haber vereceğim(15)﴾ Lokmân
 	﴿Lokmân, oğluna öğüt verirken dedi ki: “Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma; şüphesiz ortak koşma büyük bir zulümdür”(13)﴾ Lokmân
 	﴿İbrahim ne Yahudi idi ne de Hristiyan; fakat hanîf bir Müslüman idi; ve müşriklerden değildi (67)﴾ Âl-i İmrân ﴿Dediler ki: “Yahudi yahut Hristiyan olun ki hidayet bulasınız.” De ki: “Bilakis, İbrahim’in milleti: hanîf; ve müşriklerden değildi (135)﴾ Bakara

﴿De ki: Allah doğru söyledi; öyleyse İbrahim’in milletine uyun; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı(95)﴾ Âl-i İmrân ﴿Sonra sana vahyettik ki: İbrahim’in milletine uy; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı(123)﴾ en-Nahl
 	﴿De ki: Şüphesiz ben, Rabbim beni dosdoğru bir yola hidayet etti; dimdik bir din olarak; İbrahim’in milleti; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı (161)﴾ el-En‘âm ﴿Şüphesiz İbrahim bir ümmet idi; Allah’a kunût eden; hanîf; ve müşriklerden olmadı(120)﴾ en-Nahl
 	﴿Ve din için yüzünü dosdoğru tut; hanîf olarak; ve sakın müşriklerden olma(105)﴾ Yûnus ﴿Şüphesiz ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratan’a çevirdim; hanîf olarak; ve ben müşriklerden değilim(79)﴾ el-En‘âm ﴿Allah için hanîfler olarak; O’na ortak koşmayanlar olarak; ve kim Allah’a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ el-Hacc
 	﴿O’na yönelenler olarak; ve O’ndan sakının; ve namazı dosdoğru kılın; ve müşriklerden olmayın(31)﴾ er-Rûm ﴿Ve sana indirildikten sonra Allah’ın âyetlerinden seni alıkoymasın; ve Rabbine çağır; ve sakın müşriklerden olma (87)﴾ el-Kasas
 	﴿Ve onlar ki Rablerine ortak koşmazlar(59)﴾ el-Mü’minûn
 	﴿Ve İbrahim’e Beyt’in yerini hazırladığımız vakit: Bana hiçbir şeyi ortak koşma; ve Beytimi tavaf edenler, ayakta duranlar, rükû ve secde edenler için temizle (26)﴾ el-Hacc
 	﴿Rabbinden sana vahyedilene uy; O’ndan başka ilâh yoktur; ve müşriklerden yüz çevir(106)﴾ el-En‘âm ﴿Öyleyse emrolunduğun şeyi açıkça söyle; ve müşriklerden yüz çevir(94)﴾ el-Hicr
Emre icabet: şirki terk etmekle
Onlarla cedelleşmek
 ﴿De ki: Şüphesiz benim namazım, nusukum, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir(162); O’nun ortağı yoktur; ve bununla emrolundum; ve ben Müslümanların ilkiyim (163)﴾ el-En‘âm ﴿De ki: Gökleri ve yeri yaratan Allah’tan başkasını mı veli edineyim? O yedirir ve yedirilmez. De ki: Şüphesiz ben, Müslüman olanın ilki olmamla emrolundum; ve sakın müşriklerden olma(14)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Bu benim yolumdur; ben ve bana uyan kimse, basiret üzere Allah’a çağırırız; ve Allah’ı tenzih ederim; ve ben müşriklerden değilim (108)﴾ Yûsuf
 	﴿Lâkin O, Allah’tır; Rabbimdir; ve Rabbime hiçbir kimseyi ortak koşmam(38)﴾ el-Kehf ﴿De ki: Ben ancak Rabbime dua ederim; ve O’na hiçbir kimseyi ortak koşmam(20)﴾ el-Cinn
 	﴿Rüşde hidayet eder; böylece ona iman ettik; ve Rabbimize hiçbir kimseyi ortak koşmayacağız(2)﴾ el-Cinn ﴿Ve babalarımın milleti olan İbrahim, İshak ve Yakub’un milletine uydum; Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamız bize yaraşmaz; bu, Allah’ın bize ve insanlara olan fazlındandır; fakat insanların çoğu şükretmez(38)﴾ Yûsuf
 	﴿Sizin ortak koştuklarınızdan nasıl korkayım; siz ise Allah’a, hakkında size bir sultan indirmediği şeyi ortak koştuğunuz hâlde korkmuyorsunuz; öyleyse iki fırkadan hangisi emniyete daha layıktır, eğer biliyorsanız(81)﴾ el-En‘âm ﴿Kavmi onunla tartıştı; dedi ki: Allah hakkında benimle mi tartışıyorsunuz, hâlbuki O beni hidayet etti; ve O’nunla ortak koştuğunuz şeylerden korkmam; ancak Rabbim bir şeyi dilerse başka; Rabbim her şeyi ilimce kuşatmıştır; hâlâ öğüt almaz mısınız(80)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Şahitlikçe hangi şey daha büyüktür? De ki: Allah, benimle sizin aranızda şahittir; ve bu Kur’an bana vahyedildi ki onunla sizi ve ulaştığı kimseyi uyarayım. Siz gerçekten Allah ile beraber başka ilâhlar olduğuna şahitlik mi ediyorsunuz? De ki: Ben şahitlik etmem. De ki: O ancak tek bir ilâhtır; ve ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim(19)﴾ el-En‘âm ﴿Güneşi doğar hâlde görünce dedi ki: Bu Rabbimdir; bu daha büyüktür. Batınca dedi ki: Ey kavmim! Şüphesiz ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim(78)﴾ el-En‘âm ﴿Biz ancak: İlâhlarımızdan bazısı sana bir kötülük dokundurdu, deriz. Dedi ki: Şüphesiz ben Allah’ı şahit tutarım; siz de şahit olun ki ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim (54)﴾ Hûd
 	﴿De ki: Ortaklarınızdan hakka hidayet eden var mı? De ki: Allah hakka hidayet eder. Öyleyse hakka hidayet eden mi uyulmaya daha layıktır, yoksa hidayet edilmedikçe hidayet bulmayan mı? Size ne oluyor; nasıl hükmediyorsunuz(35)﴾ Yûnus
 	﴿Size kendi nefislerinizden bir misal vurdu: Sağ ellerinizin malik olduğu şeylerden, size rızık olarak verdiklerimizde sizin için ortaklar var mı ki siz onda eşit olasınız; onları, kendi nefislerinizden korkmanız gibi korkarsınız? İşte akleden bir kavim için âyetleri böyle tafsil ederiz(28)﴾ er-Rûm ﴿Allah bir misal vurdu: İçinde birbirleriyle çekişen ortaklar bulunan bir adam ve bir adama teslim olmuş bir adam; misalce eşit olurlar mı? Hamd Allah’a mahsustur; bilakis onların çoğu bilmezler(29)﴾ ez-Zümer
 	﴿De ki: Hamd Allah’a; ve seçtiği kullarına selâm. Allah mı daha hayırlıdır, yoksa onların ortak koştukları mı (59)﴾ en-Neml
 	﴿Dikkat edin: Göklerde olan kimse ve yerde olan kimse Allah’ındır; Allah’tan başkasını çağıranlar ortaklara uymazlar; onlar ancak zanna uyarlar; ve onlar ancak yalan uydururlar(66)﴾ Yûnus ﴿Kâfirlerin kalplerine, Allah’a ortak koştukları şey sebebiyle, hakkında bir sultan indirmediği şey sebebiyle korku salacağız; ve onların barınağı ateştir; ve zalimlerin durağı ne kötüdür(151)﴾ Âl-i İmrân ﴿Yoksa onlara bir sultan mı indirdik de o, onların O’na ortak koştukları şeyi konuşuyor(35)﴾ er-Rûm ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı—ondan açığı ve gizlisi—, günahı, haksız yere azgınlığı, Allah’a hakkında bir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı(33)﴾ el-A‘râf ﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla müşrik olanlar üzerinedir(100)﴾ en-Nahl
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığı zaman inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa iman edersiniz; artık hüküm, yüce ve büyük Allah’ındır (12)﴾ Gâfir ﴿De ki: Yeryüzünde yürüyün de sizden öncekilerin âkıbeti nasıl oldu bakın; onların çoğu müşrikler idi (42)﴾ er-Rûm ﴿Onların çoğu Allah’a iman etmez; ancak onlar müşriktirler (106)﴾ Yûsuf
Onlardan bir tavır edinmek
 ﴿Size dinden, Nûh’a vasiyet ettiğini, sana vahyettiğimizi, İbrahim’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya vasiyet ettiğimizi şeriat kıldı: Dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin. Onları çağırdığın şey müşriklere ağır geldi. Allah dilediğini kendisine seçer ve kendisine yöneleni kendisine hidayet eder(13)﴾ eş-Şûrâ ﴿Mallarınızda ve nefislerinizde mutlaka imtihan olunacaksınız; ve sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve müşriklerden çok eziyet mutlaka işiteceksiniz; eğer sabreder ve sakınırsanız, şüphesiz bu işlerin azmindendir(186)﴾ Âl-i İmrân
 	﴿Yoksa onların ortakları mı var? Eğer doğru iseler ortaklarını getirsinler(41)﴾ el-Kalem ﴿De ki: Bana, O’na kattığınız ortakları gösterin; hayır; bilakis O, azîz ve hakîm olan Allah’tır(27)﴾ Sebe’
 	﴿Onların yürüyecekleri ayakları mı var; yahut tutacakları elleri mi var; yahut görecekleri gözleri mi var; yahut işitecekleri kulakları mı var? De ki: Ortaklarınızı çağırın; sonra bana tuzak kurun; bana mühlet vermeyin (195)﴾ el-A‘râf ﴿Onlara Nûh’un haberini oku: Kavmine dediği vakit: Ey kavmim! Eğer benim makamım ve Allah’ın âyetleriyle öğüt vermem size ağır geldiyse, artık Allah’a tevekkül ettim; öyleyse işinizi ve ortaklarınızı toplayın; sonra işiniz size bir gam olmasın; sonra bana hükmünüzü verin ve bana mühlet vermeyin(71)﴾ Yûnus
 	﴿İnsanların hayata en hırslısı olarak onları bulacaksın; ve müşriklerden olanlardan da; onlardan biri ister ki bin yıl yaşatılsın; hâlbuki yaşatılması onu azaptan uzaklaştıracak değildir; ve Allah onların yaptıklarını görendir(96)﴾ el-Bakara
 	﴿Yoksa onların ortakları mı var; Allah’ın izin vermediği şeyi dinden onlar için şeriat kıldılar? Eğer fasl kelimesi olmasaydı aralarında hüküm verilirdi; ve şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır(21)﴾ eş-Şûrâ
 	﴿Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeyden yemeyin; şüphesiz o fısktır; ve şüphesiz şeytanlar, sizinle cedelleşsinler diye dostlarına vahyederler; eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz elbette müşriklersiniz(121)﴾ el-En‘âm
 	﴿Kitap ehlinden kâfir olanlar ve müşrikler, kendilerine beyyine gelinceye kadar ayrılacak değillerdi(1)﴾ el-Beyyine
 	﴿Müşrik kadınlarla, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; ve iman eden bir cariye, hoşunuza gitse bile müşrik bir kadından daha hayırlıdır. Ve müşrik erkeklerle, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; ve iman eden bir köle, hoşunuza gitse bile müşrik bir erkekten daha hayırlıdır. İşte onlar ateşe çağırırlar; Allah ise izniyle cennete ve mağfirete çağırır; ve âyetlerini insanlara açıklar; umulur ki öğüt alırlar(221)﴾ el-Bakara ﴿Zina eden erkek, ancak zina eden bir kadınla yahut bir müşrik kadınla nikâhlanır; zina eden kadın da ancak zina eden bir erkekle yahut bir müşrik erkekle nikâhlanır; ve bu, müminlere haram kılındı(3)﴾ en-Nûr
 	﴿Peygambere ve iman edenlere, cehennem ashabı oldukları kendilerine açıklandıktan sonra, yakın akraba olsalar bile, müşrikler için istiğfar etmeleri olmaz(113)﴾ et-Tevbe
Savaş ve harp hâlinde tavır

﴿İman edenlere karşı insanların en şiddetli düşmanlıkta olanını mutlaka **اليهود** ve **الذين أشركوا** olarak bulacaksın; iman edenlere sevgi bakımından onların en yakınını da mutlaka “Biz **نصارى**yız” diyenler olarak bulacaksın; bu, onların içinde **قسيسين** ve **رهبانا** bulunması ve onların büyüklük taslamamaları sebebiyledir(82)﴾ **المائدة** ﴿**أهل الكتاب**tan küfredenler de **المشركين** de, Rabbinizden size bir hayır indirilmesini istemezler; Allah rahmetiyle dilediğini tahsis eder; Allah büyük fazl sahibidir(105)﴾ **البقرة**
 ﴿Allah’tan ve Resulünden, **المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınıza bir beraat(1)﴾ **التوبة**
 	﴿Allah’tan ve Resulünden, büyük hac günü insanlara bir ilan: Allah **المشركين**den berîdir, Resulü de; eğer tevbe ederseniz bu sizin için hayırlıdır; eğer yüz çevirirseniz bilin ki siz Allah’ı aciz bırakamazsınız; küfredenleri elem verici bir azapla müjdele(3)﴾ **التوبة**
 	﴿**المشركين** için Allah katında ve Resulü katında nasıl bir ahid olsun? Ancak Mescid-i Haram yanında antlaşma yaptıklarınız müstesna; size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun; şüphesiz Allah **المتقين**i sever(7)﴾ **التوبة** ﴿**المشركين**den antlaşma yaptıklarınızdan sonra size hiçbir şey eksiltmeyen ve size karşı hiçbir kimseye arka çıkmayanlar müstesna; onların ahidlerini müddetlerine kadar kendilerine tamamlayın; şüphesiz Allah **المتقين**i sever(4)﴾ **التوبة**
 	﴿**المشركين**e, küfre kendi nefisleri üzerine şahitlik ederlerken Allah’ın mescidlerini imar etmeleri olmaz; işte onların amelleri boşa gitmiştir; ve onlar ateşte ebedî kalıcılardır(17)﴾ **التوبة** ﴿Ey iman edenler! Ancak **المشركون** necistir; bu yıllarından sonra Mescid-i Haram’a yaklaşmasınlar; eğer yoksulluktan korkarsanız, Allah dilerse sizi fazlından zengin kılacaktır; şüphesiz Allah bilendir, hikmet sahibidir(28)﴾ **التوبة**
 	﴿O, Resulünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye, **المشركون** hoşlanmasa da(33)﴾ **التوبة** ﴿O, Resulünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye, **المشركون** hoşlanmasa da(9)﴾ **الصف**
 	﴿Haram aylar çıkınca **المشركين**i bulduğunuz yerde öldürün; onları yakalayın, kuşatın ve her gözetleme yerinde onlara oturun; eğer tevbe ederler, namazı ikame ederler ve zekâtı verirlerse yollarını serbest bırakın; şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir(5)﴾ **التوبة** ﴿Şüphesiz ayların sayısı Allah katında on iki aydır; Allah’ın kitabında, gökleri ve yeri yarattığı gün; onlardan dördü haramdır; işte bu dosdoğru dindir; o aylarda nefislerinize zulmetmeyin; ve **المشركين**le topluca savaşın, sizinle topluca savaştıkları gibi; ve bilin ki Allah **المتقين**le beraberdir(36)﴾ **التوبة**
 	﴿Ve eğer **المشركين**den biri senden sığınma isterse ona sığınma ver; ta ki Allah’ın kelâmını işitsin; sonra onu güven yerine ulaştır; bu, onların bilmeyen bir kavim olmaları sebebiyledir(6)﴾ **التوبة**
Şirki terk etme emrine icabet etmeyene yönelik tehdit
 ﴿“Şüphesiz Allah, Meryem oğlu Mesih’tir” diyenler gerçekten küfre girdi; Mesih dedi ki: “Ey İsrail oğulları! Benim Rabbim ve sizin Rabbiniz olan Allah’a ibadet edin; şüphesiz kim Allah’a **يشرك** ederse, Allah ona cenneti haram kılmıştır; onun barınağı ateştir; zalimler için yardımcılar yoktur”(72)﴾ **المائدة** ﴿Allah için hanifler olarak, O’na **مشركين** olmayanlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج**
 	﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyediliyor ki sizin ilahınız ancak bir tek ilahtır; öyleyse O’na dosdoğru olun ve O’ndan bağışlanma dileyin; **للمشركين**e yazıklar olsun”(6)﴾ **فصلت** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısında olanı dilediğine bağışlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, gerçekten büyük bir günah uydurmuştur(48)﴾ **النساء** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısında olanı dilediğine bağışlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, gerçekten uzak bir sapıklıkla sapmıştır(116)﴾ **النساء**
 	﴿Şüphesiz onlar o gün azapta **مشتركون**dur(33)﴾ **الصافات** ﴿Ve bugün size fayda vermeyecek: zulmettiğiniz için, sizin azapta **مشتركون** olmanız(39)﴾ **الزخرف**
 	﴿Allah, münafık erkekleri ve münafık kadınları, **المشركين** erkekleri ve **المشركات** kadınları azaplandırmak ve mümin erkeklere ve mümin kadınlara tevbe nasip etmek için; Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir(73)﴾ **الأحزاب** ﴿Ve münafık erkekleri ve münafık kadınları, **المشركين** erkekleri ve **المشركات** kadınları—Allah hakkında kötü zan besleyenleri—azaplandırır; üzerlerine kötülük dairesi vardır; Allah onlara gazap etmiş, onları lanetlemiş ve onlara cehennemi hazırlamıştır; ne kötü varış yeridir(6)﴾ **الفتح**
 	﴿Şüphesiz iman edenler, **الذين هادوا**, **الصابئين**, **النصارى**, **المجوس** ve **الذين أشركوا**; şüphesiz Allah kıyamet günü aralarında hükmünü ayıracaktır; şüphesiz Allah her şeye şahittir(17)﴾ **الحج** ﴿Şüphesiz **أهل الكتاب**tan küfredenler ve **المشركين** cehennem ateşindedir; orada ebedî kalıcılar; işte onlar yaratılmışların en şerlisidir(6)﴾ **البينة**
 	﴿Ve Lokman oğluna—ona öğüt verirken—dedi ki: “Ey oğulcuğum! Allah’a **تشرك** etme; şüphesiz **الشرك** büyük bir zulümdür”(13)﴾ **لقمان** ﴿Andolsun sana ve senden öncekilere vahyedildi ki: “Eğer **أشركت** edersen, amelin mutlaka boşa gider ve mutlaka hüsrana uğrayanlardan olursun”(65)﴾ **الزمر** ﴿Bu Allah’ın hidayetidir; kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir; eğer **أشركوا** etselerdi, yapmakta oldukları şeyler onlardan mutlaka boşa giderdi(88)﴾ **الأنعا**
Ahirette şirkin bâtıllığının tahakkuku
 ﴿Ve o gün onların hepsini haşrederiz; sonra **الذين أشركوا** edenlere deriz: “Yerinizde durun, siz ve ortaklarınız”; sonra aralarını ayırırız; ortakları der ki: “Siz bize ibadet etmiyordunuz”(28)﴾ **يونس** ﴿Ve o gün onların hepsini haşrederiz; sonra **الذين أشركوا** edenlere deriz: “Nerede o ortaklarınız ki iddia ediyordunuz?”(22)﴾ **الأنعام**
 	﴿Andolsun bize, sizi ilk defa yarattığımız gibi teker teker geldiniz; size verdiğimiz şeyi sırtlarınızın arkasında bıraktınız; ve sizinle beraber, kendilerinin sizin için ortaklar olduğunu iddia ettiğiniz şefaatçilerinizi görmüyoruz; andolsun aranız kopmuştur ve iddia etmekte olduğunuz şey sizden sapıp kaybolmuştur(94)﴾ **الأنعام** ﴿Ve **الذين أشركوا** edenler ortaklarını gördüklerinde derler ki: “Rabbimiz! İşte bunlar, senden başka çağırmakta olduğumuz ortaklarımızdır”; onlar da onlara sözü atarlar: “Şüphesiz siz elbette yalancılarsınız”(86)﴾ **النحل**
 	﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “İddia etmekte olduğunuz ortaklarım nerede?”(62)﴾ **القصص** ﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “İddia etmekte olduğunuz ortaklarım nerede?”(74)﴾ **القصص**
 	﴿Ve o gün der ki: “İddia ettiğiniz ortaklarımı çağırın”; onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve aralarına bir helâk yeri koyarız(52)﴾ **الكهف** ﴿Kıyamet saatinin ilmi O’na döndürülür; ve meyvelerden hiçbir şey kılıflarından çıkmaz, hiçbir dişi hamile kalmaz ve doğurmaz ki ancak O’nun ilmiyle; ve o gün onlara nida eder: “Ortaklarım nerede?” derler ki: “Sana bildirdik; bizden hiçbir şahit yoktur”(47)﴾ **فصلت**
 	﴿Sonra kıyamet günü onları rezil eder ve der ki: “Hakkında düşmanlık ettiğiniz ortaklarım nerede?” Kendilerine ilim verilenler der ki: “Bugün rezillik ve kötülük kâfirler üzerinedir”(27)﴾ **النحل**
 	﴿Sonra onlara denildi: “Nerede, **تشركون** etmekte olduğunuz şey?”(73)﴾ **غافر** ﴿Ve denildi: “Ortaklarınızı çağırın”; onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve azabı görürler; keşke hidayete ermiş olsalardı(64)﴾ **القصص**
 	﴿Ve meyvesi kuşatıldı; artık ona harcadığı şeye karşı iki elini çevirip durur; o, çardakları üzerine çökmüş harap haldedir; ve der ki: “Keşke Rabbime hiçbir kimseyi **أشرك** etmeseydim”(42)﴾ **الكهف**
 	﴿Ve şeytan, iş bitirilince dedi ki: “Şüphesiz Allah size hak vaadi vaad etti; ben de size vaad ettim de size muhalefet ettim; benim sizin üzerinizde bir sultanım yoktu; ancak sizi çağırdım da bana icabet ettiniz; öyleyse beni kınamayın, nefislerinizi kınayın; ben sizin imdadınıza yetişen değilim, siz de benim imdadıma yetişen değilsiniz; şüphesiz ben, daha önce beni ona **أشركتموني** ettiğiniz şeyi inkâr ettim; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır”(22)﴾ **ابراهيم**
 	﴿Sonra onların fitnesi, ancak “Vallahi Rabbimiz, biz **مشركين** değildik” demeleri olmadı(23)﴾ **الأنعام** ﴿Azabımızı gördüklerinde dediler ki: “Allah’a tek başına iman ettik ve kendisine **مشركين** olduğumuz şeyi inkâr ettik”(84)﴾ **غافر**
 	﴿Eğer onları çağırırsanız, duanızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; ve kıyamet günü **بشرككم**ü inkâr ederler; ve sana, haberdar olan gibi haber vermez(14)﴾ **فاطر**
 	﴿Ve böylece, **المشركين**in birçoğuna, ortakları, çocuklarını öldürmeyi süslü gösterdi; onları helâke sürüklemek ve dinlerini onlara karıştırmak için; Allah dileseydi onu yapmazlardı; öyleyse onları ve uydurmakta oldukları şeyi bırak(137)﴾ **الأنعام**
 	﴿Ve onlardan gücünün yettiğini sesinle sars; atlılarınla ve yayalarınla onların üzerine yığ; mallarda ve evlatlarda onlara ortak ol; ve onlara vaad et; şeytan onlara ancak aldatmayı vaad eder(64)﴾ **الإسراء**

﴿De ki: Allah’tan başka (O’nun dışında) zannettiğiniz kimseleri çağırın; göklerde de yerde de bir zerre ağırlığına (bile) sahip olmazlar; ve onların ikisinde (göklerde ve yerde) onlar için hiçbir **شرك** yoktur; ve O’nun için onlardan hiçbir **ظهير** yoktur (22)﴾ Sebe’

﴿Eğer onları çağırırsanız, duanızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; ve kıyamet günü sizin **شرك**’inizi inkâr ederler; ve sana hiçbir kimse **خبير** gibi haber vermez (14)﴾ Fâtır

﴿Ve onların **شركاء**’larından (ortaklarından) kendileri için şefaatçiler olmadı; ve onlar **شركاء**’larına kâfirler idiler (13)﴾ Rûm

﴿Bu, şundan dolayıdır ki: Allah tek başına çağrıldığı zaman küfrederdiniz; O’na **يشرك** edilirse inanırsınız; artık hüküm, yüce büyük Allah’ındır (12)﴾ Gâfir

﴿Ve sizin için, eşlerinizin bıraktığının yarısı vardır; eğer onların çocuğu yoksa. Eğer onların çocuğu varsa, size, bıraktıklarının dörtte biri vardır; vasiyet ettikleri bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra. Ve onların (eşlerin) için, sizin bıraktığınızın dörtte biri vardır; eğer sizin çocuğunuz yoksa. Eğer sizin çocuğunuz varsa, onların için, sizin bıraktığınızın sekizde biri vardır; vasiyet ettiğiniz bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra. Ve eğer miras bırakılan bir erkek **كلالة** olarak yahut bir kadın (öyle) ise ve onun bir erkek kardeşi yahut bir kız kardeşi varsa, o ikisinden her birine altıda bir vardır. Eğer bundan daha çok iseler, o hâlde onlar üçte birde **شركاء**’dırlar; vasiyet olunan bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra; zarar verici olmaksızın; Allah’tan bir vasiyet olarak. Ve Allah bilendir, halîmdir (12)﴾ Nisâ

مختار الصحاح
● [**شرك**] **ش ر ك**: **الشَّرِيكِ**’in çoğulu **شُرَكاءُ** ve **أشْرَاكٌ**’tır; **شريف** ve **شرفاء** ve **أشراف** gibi. Kadın **شَرِيكةٌ**’dir; kadınlar **شَرائِكُ**’tir. Ve **شاركَهُ**: onun ortağı oldu. Ve **اشْتَركا** fî kezâ: şu hususta ortak oldular; ve **تَشاركا**. Ve satışta ve mirasta **شَرِكةُ**: onu ortak eder; **علِمه يعلمه** gibi; (masdar) **شَرِكَةً**. İsim **الشِّرْكُ**’tür; çoğulu **أشْراكٌ**’tır; **شبر** ve **أشبار** gibi. Ve **الشِّرْكُ** ayrıca küfürdür. Ve Allah’a **أشْرَك** etti; artık o **مُشْرِكٌ**’tir. Yüce Allah’ın sözü: ﴿**وأشركه في أمري**﴾ yani: onu onda benim ortağım kıl. Ve **أشْرَكَ** nalını; ve onu **شَرَّكَها تَشْرِيكاً**: yani ona **شِراكاً** kıldı. Ve **الشِّرَكُ** (iki fetha ile): avcının tuzağıdır; bir tanesi **شَرَكَةٌ**’dir.

الراغب
**شرك**
- **الشركة** ve **المشاركة**: iki mülkün karıştırılmasıdır; ve denildi ki: iki ve daha fazlası için bir şeyin bulunmasıdır; o şey ister ayn olsun ister mâna olsun; insan ile atın hayvanlıkta ortaklığı gibi; ve bir at ile bir atın **الكمتة**’de ve **الدهمة**’de ortaklığı gibi. Denilir: **شركته** ve **شاركته** ve **تشاركوا** ve **اشتركوا** ve **أشركته في كذا**. Yüce Allah dedi: }**وأشركه في أمري**﴿[Tâhâ/32]. Ve hadiste: (Allah’ım, bizi salihlerin duasına **أشركنا** et) (Tirmizî’de manasıyla geldi: (Allah’ım, görüşümün eksik bıraktığı, niyetimin ulaşmadığı, isteğimin ulaşmadığı; mahlûkatından birine vaad ettiğin bir hayırdan, yahut kullarından birine vereceğin bir hayırdan (her ne ise), ben onu Sana rağbet ederim ve âlemlerin Rabbi, rahmetinle onu Senden isterim) onu dua bölümünde çıkardı; bkz.: Ârızatü’l-Ahvazî 12/302). Ve rivayet olundu ki Allah Teâlâ, peygamberine -aleyhi’s-selâm- dedi: (Şüphesiz ben seni şereflendirdim ve seni bütün mahlûkatım üzerine faziletli kıldım ve seni işimde **أشركتك**) (onu bulmadım) yani: seni benimle birlikte anılır kıldım; ve senin itaatini benim itaatimle birlikte emrettim; şu gibi:﴾**أطيعوا الله وأطيعوا الرسول**﴿[Muhammed/33]. Ve Yüce Allah dedi:﴾**أنكم في العذاب مشتركون**﴿[Zuhruf/39]. Ve **الشريك**’in çoğulu **شركاء**’dır. Yüce Allah dedi:﴾**ولم يكن له شريك في الملك**﴿[İsrâ/111]. Ve dedi:﴾**شركاء متشاكسون**﴿[Zümer/29].﴾**أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين**﴿[Şûrâ/21].﴾**ويقول أين شركائي**{ [Nahl/27].

Ve insanın dinde **شرك**’i iki kısımdır:
Birincisi: büyük **الشرك**; o da: Allah Teâlâ’ya bir ortak ispat etmektir. Denilir: falan Allah’a **أشرك** etti; ve bu en büyük küfürdür. Yüce Allah dedi: }**إن الله لا يغفر أن يشرك به**﴿[Nisâ/48]. Ve dedi:﴾**ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا**﴿[Nisâ/116]. Ve﴾**من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة**﴿[Mâide/72].﴾**يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا**﴿[Mümtehine/12]. Ve dedi:﴾**سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا**{ [En‘âm/148].

İkincisi: küçük **الشرك**; o da: bazı işlerde O’nunla birlikte Allah’tan başkasını gözetmektir; ve bu, şu sözüyle işaret olunan riyâ ve nifaktır: }**جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون**﴿[A‘râf/190].﴾**وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون**﴿[Yûsuf/106]. Ve bazısı dedi:﴾**إلا وهم مشركون**﴿sözünün manası: yani dünya **شرك**’inde vâkı‘ olanlardır; yani onun tuzaklarında. Dedi: ve bundan, onun -aleyhi’s-selâm- söylediği şudur: (Bu ümmette **الشرك** safâ üzerindeki karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir) (hadis, Ebû Mûsâ el-Eş‘arî’den: Resûlullah صلى الله عليه وسلم bir gün bize hutbe verdi: Ey insanlar, bu **الشرك**’ten sakının; çünkü o karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir. Allah’ın dilediği kimse ona dedi: Ya Resûlallah, o karıncanın yürüyüşünden daha gizli iken ondan nasıl sakınırız? Dedi: deyin: (Allah’ım, bildiğimiz bir şeyi Sana **نشرك** etmekten Sana sığınırız; bilmediğimiz şey için de Senden mağfiret dileriz) Ahmed ve Taberânî çıkardı; Münzirî dedi: içinde Benî Kâhil’den Ebû Ali adlı bir adam vardır; İbn Hibbân onu sika saydı; onu cerheden birini görmedim; râvilerinin geri kalanı sikadır. Bkz.: el-Müsned 4/403; et-Terğîb ve’t-Terhîb 1/39). Dedi: ve **الشرك** lafzı müşterek lafızlardandır. Ve Yüce Allah’ın sözü:﴾**فمن كان يرجو لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا**﴿[Kehf/110], iki **الشرك** üzerine hamledilmiştir. Ve sözü:﴾**اقتلوا المشركين**﴿[Tevbe/5]; fakihlerin çoğu onu,﴾**وقالت اليهود عزير ابن الله...**﴿âyeti gibi [Tevbe/30], kâfirlerin hepsine hamleder. Ve denildi ki: onlar ehl-i kitaptan başka olanlardır; şu sözü sebebiyle:﴾**إن الذين آمنوا والذين هادوا والصائبين والنصارى والمجوس والذين أشركوا**{ [Hac/17]; müşrikleri Yahudi ve Hristiyanlardan ayrı zikretti.

ملخص اللسان:
1. **الشِّرْكَةُ** ve **الشَّرِكة** eşittir: iki ortağın birbirine karışması. Denilir: **اشترَكنا**; **تَشارَكنا** manasında. Ve **الشِّرْكُ**: **الشَّريك** gibi;
2. Ve **الأشْراكُ** ayrıca **الشِّرْك**’ün çoğuludur; o da paydır; **قِسْمٌ** ve **أقسام** denildiği gibi,
3. Falanı **مُشْتَرَكاً** gördüm: eğer kendisiyle konuşuyor ise, kederli gibi.
4. **طريق مُشْتَرَك**: insanlar onda eşit olurlar.
5. **اسم مُشْتَرَك**: onda birçok manalar ortak olur; **العين** ve benzeri gibi; çünkü birçok manaları toplar;
6. Allah’a **أَشْرَك** etti: O’nun mülkünde O’na bir **شَريكاً** kıldı; Allah bundan yücedir. İsim **الشِّرْكُ**’tür. Ve **الشِّرْكُ**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmaktır,
7. Falan, falanın **شريك**’idir: eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli ise; ve o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır,
8. Ve onu işte hareke ile **شَرِكه**; **يَشْرَكُه**: eğer onunla birlikte ona girdi ise; ve onu onunla birlikte ona **أَشْرَكه** etti.
9. **واشْتَرَكَ الأَمرُ**: karıştı.
10. Ve **الشَّرَكُ**: avcının tuzaklarıdır; ve kuş için kurulan da böyledir,
11. Ve **شَرَكُ الطريق**: onun ana yollarıdır; ve denildi ki: sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; ve bazen kesilir; ancak sana gizli olmaz. Ve denildi ki: o, çalkalanan yollardır; iki mana yakındır,
12. **الشَّرَكة**: yolun çoğu ve ortasıdır; çoğulu **شَرَك**’tır;
13. Ve **الشِّراكُ**: nalın kayışı,
14. Ve **لطْمٌ شُرَكِيّ**: ardı ardına. Denilir: onu **لطْماً شُرَكِيّاً** ile tokatladı; yani hızlı ardı ardına; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi;

لسان العرب

● - شرك: **الشِّرْكَةُ** ve **الشَّرِكة** eşittir: iki ortağın karışması. Denir: **اشترَكنا** “**تَشارَكنا**” mânâsında; ve iki adam **اشترك** etti ve **تَشارَكا** etti ve ikisinden biri ötekine **شارَك** etti; şu sözüne gelince:
    عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ
    وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا
    bunun mânâsı: atı üzerinde (olarak) gazâ eder ve onu başkasına vermez; ve **يُشارَك** yani ganimette ona ortak olunur. Ve **الشَّريكُ**: ortak olan. Ve **الشِّرْكُ**: **الشَّريك** gibi; **المُسَيِّب** yahut başkası dedi:
    شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ
    في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ
    ve çoğulu **أَشْراك** ve **شُرَكاء**; Lebîd dedi:
    تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً
    ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ
    el-Ezherî dedi: **شَريك** ve **أَشْراك** denir; nasıl ki **يتيم** ve **أَيتام** ve **نصير** ve **أَنصار** denir; ve o, **شريف** ve **أَشراف** ve **شُرفاء** gibidir. Kadın **شَريكة** ve kadınlar **شَرائك**. Ve falancayla **شاركت**: onun ortağı oldum. Ve **اشْتركنا** ve **تَشاركنا** şunda; ve satışta ve mirasta ona **شَرِكْتُه**: ona **شَرِكةً** olarak **أَشْرَكُه**; isim **الشِّرْك**; el-Ca‘dî dedi:
    وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،
    وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان
    ve çoğulu **أَشْراك**; **شِبْر** ve **أَشبار** gibi; ve Lebîd’in beytini okuttu. Hadiste: “Kölede kendisine ait bir **شِرْكاً** (yani bir hisse ve pay) âzâd eden kimse...” Ve Muâz hadîsinde: Yemen ehli arasında **الشِّرْكَ**ı, yani arazide ortaklaşmayı câiz gördüğü; o da, sahibinin onu yarım yahut üçte bir yahut bunun gibi bir şeyle başkasına vermesidir. Ömer b. Abdülazîz hadîsinde: “Şüphesiz **الشِّركَ** câizdir”; o, bundandır; dedi ki: ve **الأشْراكُ** da **الشِّرْك**in çoğuludur; o da paydır; nasıl ki **قِسْمٌ** ve **أقسام** denir. İstersen Lebîd’in beytindeki **الأَشْراك**ı **شريك**in çoğulu yaparsın; istersen onu **شِرْك**in çoğulu yaparsın; o da paydır. Ve denir: “Bu benim **شَرِيكَتي**mdir”; ve “içinde **أَشْراك** olmayan su” yani içinde **شُركاء** olmayan; ikisinden biri **شِرْك**tir. Dedi ki: ve falancayı **مُشتركاً** gördüm; eğer kendi kendine, görüşünün **مُشْتَرَك** (tek değil) olduğunu konuşuyorsa. Ve **الصحاح**’ta: falancayı **مُشْتَرَكاً** gördüm; eğer kendi kendine, kederli gibi konuşuyorsa. Peygamber’den, sallallahu aleyhi ve sellem, rivayet olundu: “İnsanlar üç şeyde **شُرَكاء**dır: otlak, su ve ateş.” Ebû Mansûr dedi: ateşin mânâsı, onunla yakılan odun olup memleketlerin sahipsiz yerlerinden sökülüp alınır; aynı şekilde kaynayan su ve bitiş yeri mülk olmayan otlak; insanlar onda eşittir. İbnü’l-Esîr dedi: su ile, sahibi olmayan gök suyu ve pınarlar ve nehirler suyunu kastetti; otlak ile, bir kimseye tahsis edilmeyen mübahı kastetti; ateş ile, insanların mübahtan odun kesip yakmaları için (aldıkları) ağacı kastetti; bir topluluk, suyun mülk edinilemeyeceğine ve satışının mutlak olarak sahih olmayacağına gitti; başkaları, hadisin zahiriyle üçünde amel etmeye gitti; doğru olan birincisidir. Ümm Ma‘bed hadîsinde:
    تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ
    yani zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular. Ve **فَريضة مُشتَرَكة**: onda paylaştıranlar eşit olur; o, koca ve anne ve anne bir iki kardeş, ve baba-anne bir iki kardeştir; kocaya yarı, anneye altıda bir, anne bir iki kardeşe üçte bir; baba-anne bir olanlar onlara ortak olur; çünkü baba düştüğünde hükmü düştü ve yok hükmünde oldu; ve hepsi birlikte anne çocukları oldular; bu, Zeyd’in sözüdür. Ömer, radıyallahu anh, onda hükmetti: üçte biri anne bir kardeşlere verdi ve baba-anne bir kardeşlere bir şey vermedi; baba-anne bir kardeşler ona müracaat ettiler ve ona dediler ki: “Varsay ki babamız bir eşek idi; öyleyse annemizin yakınlığıyla bizi ortak et”; böylece aralarında **أَشَرَكَ** etti; bundan dolayı farîza **مُشَرَّكةً** ve **مُشَرَّكةً** diye adlandırıldı. Leys dedi: o, **المُشْتَرَكة**dir. Ve **طريق مُشْتَرَك**: onda insanlar eşit olur. Ve **اسم مُشْتَرَك**: onda birçok mânâ ortak olur; **العين** ve benzeri gibi; çünkü birçok mânâyı toplar. İbnü’l-A‘râbî’nin okuttuğu şu sözü:
    ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،
    وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ
    onu açıkladı ve dedi: mânâsı **مُشْتَرَك**tır.

Ve Allah’a **أَشْرَك** etti: O’nun mülkünde O’na bir **شَريكاً** kıldı; Allah bundan yücedir; isim **الشِّرْكُ**tur. Allah Teâlâ, kulu Lokman’dan hikâye ederek, oğluna dediğini (bildirdi): “Ey oğulcuğum, Allah’a **تُشْرِكْ** etme; şüphesiz **الشِّرْكَ** büyük bir zulümdür.” Ve **الشِّرْكُ**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmaktır; Allah **الشُّرَكاء**dan ve denklerden yücedir. Ve “Allah’a **تشرك** etme” sözünde **التاء** ancak şu sebeple girdi: çünkü mânâsı “O’na başkasını denk tutma da onu O’na ortak kılma”dır; aynı şekilde O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Allah’a, hakkında bir delil indirmediği şeyi **تُشْرِكوا** etmeniz”; çünkü mânâsı: O’na denk tuttular. Kim O’na mahlûkatından bir şeyi denk tutarsa o kâfir **مُشرِك**tir; çünkü Allah tek başınadır; O’nun ortağı yoktur, dengi yoktur, benzeri yoktur. Ebû’l-Abbâs, Teâlâ’nın “ve onlar **مُشْرِكون** olanlar” sözü hakkında dedi: mânâsı, şeytana itaatleriyle müşrik olmuş kimselerdir; mânâ, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a kulluk ettiler ve onunla birlikte şeytana da kulluk ettiler; böylece **مُشْركين** oldular; yoksa şeytana ortak koşup Allah’a tek başına iman ettiler değildir. Bunu ondan Ebû ‘Umer ez-Zâhid rivayet etti; dedi ki: onu el-Müberred’e arz etti; o da “**مُتْلَئِبٌّ** صحيح” dedi. Cevherî: **الشِّرْك** küfürdür. Ve falanca Allah’a **أَشرك** etti; o **مُشْرِك** ve **مُشْرِكيٌّ**dir; **دَوٍّ** ve **دَوِّيٍّ** ve **سَكٍّ** ve **سَكِّيّ** ve **قَعْسَرٍ** **قَعْسَريّ** gibi; mânâca birdir; râciz dedi:
    ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ
    yani **بالفُرْقان** ile. Hadiste: “**الشّرْك** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir.” İbnü’l-Esîr dedi: bununla amelde riyâyı ister; sanki amelinde Allah’tan başkasını ortak kılmıştır; bundan da O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Rabbinin ibadetine kimseyi **يُشْرِكْ** etmesin.” Hadiste: “Kim Allah’tan başkasıyla yemin ederse **أَشْرَك** etmiştir”; çünkü Allah’ın ismi gibi, kendisiyle yemin olunan şeyi, kendisiyle yemin olunmayanı yemin olunan kılmıştır. Hadiste: “**الطِّيَرةُ شِرْكٌ**; fakat Allah onu tevekkülle giderir”; faydayı celbetme ve zararı defetme inancında **التَطَيُّرَ**ü O’na ortak kıldı; Allah’a küfür değildir; çünkü küfür olsaydı tevekkülle gitmezdi. Câhiliye telbiyesi hadîsinde: “Lebbeyk, Senin ortağın yoktur; ancak bir ortak, o Senindir; ona mâliksin ve onun mâlik olduğuna da”; ortak ile putu kastediyorlar; putun ve onun mâlik olduğu ve kendisine mahsus kıldığı aletlerin, onun yanında ve çevresinde bulunanların ve onunla Allah’a yaklaşmak için adadıkları adakların hepsinin Allah عز وجل’in mülkü olduğunu istiyorlar; işte “ona mâliksin ve onun mâlik olduğuna da” sözünün mânâsı budur. Muhammed b. el-Mukrem dedi: “Allah’ım, biz Senden tevhidin sıhhatini ve imanda ihlâsı isteriz; şunlara bak: tavafları da telbiyeleri de ‘put hakkında **هُوَلَكَ**’ demeleri de ‘**تملك وما**’ demeleri de, putu ortak diye adlandırmalarıyla birlikte, onlara fayda vermedi; bilakis bu adlandırma ile amelleri boşa çıktı; istisna ile tevhidleri sahih olmadı; ‘ancak bizi Allah’a daha çok yaklaştırsınlar diye’ sözleriyle özürleri de onlara fayda vermedi.” Ve O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Onu işimde **أَشْرِكْهُ**”; yani onu onda ortağım kıl. Ve musâheret (evlilik yoluyla hısımlık) hakkında denir: “Sizin **شِرككم** ve **صِهْرِكم**e rağbet ettik”; yani nesepte sizinle ortaklaşmaya. el-Ezherî dedi: bazı Arapların şöyle dediğini işittim: falanca, falancanın **شريك**idir; eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli ise; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığı kimsedir.

Dedi: Erkeğin karısı onun **شَرِيكَتُه**’sidir; o, onun komşusudur; kocası da onun komşusudur. Bu, **الشريك**’in komşu olduğuna ve komşuların en yakını olduğuna delâlet eder. Ve onu işte hareke ile **شَرِكه** etti; **يَشْرَكُه**: onunla birlikte ona girdiği zaman; ve onu onunla birlikte ona **أَشْرَكه** etti. Ve falan, falanı satışta **أَشْرَك** etti: onu kendi nefsiyle birlikte ona dâhil ettiği zaman. Ve iş **اشْتَرَكَ** etti: karıştı. Ve **الشَّرَكُ**: avcının tuzak ipleri; aynı şekilde kuş için dikilen şey; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir, çoğulu **شُرُكٌ**’tur; ve o az, nâdirdir. Ve avcının **شَرَكُ**’ı: avın içinde dolaşıp dolandığı onun tuzak ipidir. Ve hadiste: “Şeytanın şerrinden ve onun **شِرْكِه**’inden sana sığınırım”; yani Yüce Allah’a ortak koşmadan, ona çağırdığı ve onunla vesvese verdiği şey. Ve **الشين** ve **الراء**’ın fethiyle rivayet olunur; yani onun tuzak ipleri ve avlakları; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir. Ve Ömer’in hadîsinde, Allah ondan razı olsun: “Sakınan kuş gibi; her yolda kendisi için bir **شَرَكاً** olduğunu görür.” Ve yolun **شَرَكُ**’ı: onun ana caddeleridir; ve denildi: o, sana gizli kalmayan ve senin için toplanıp birleşmeyen yollardır; sen onları görürsün ve bazen kesilir; ancak sana gizli kalmaz. Ve denildi: o, çalkalanıp dalgalanan yollardır; iki mânâ birbirine yakındır; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir. **الأصمعي**: “Yolun **شَرَك**’ına yapış”; o, yolun kayışlarıdır; bir tanesi **شَرَكَة**’dir. Ve başkası dedi: o, yolun yarıklarıdır; ikisinin mânâsı birdir; ve o, binek hayvanlarının ayaklarıyla yolun ortasında kazdığı şeydir: burada bir **شَرَكَة** ve onun yanında bir başkası. **شمر**: Yolun anası onun çoğudur; onun küçük kızları ise onun **أَشْراكُه**’udur: ondan dallanıp ayrılan sonra kesilen küçükler. **الجوهري**: **الشَّرَكة** yolun çoğu ve ortasıdır; çoğulu **شَرَك**’tır. **ابن بري** dedi: onun şahidi **الشَّمَّاخ**’ın sözü:
إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،
بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ

Ve **رؤبة** dedi:
بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ

Ve ot, falan oğullarında **شُرُكٌ**’tur; yani yollar; onun bir tanesi **شِراك**’tır. Ve **أَبو حنيفة** dedi: otlak bitişik olmaz da yollar olursa, o **شُرُكٌ**’tur. Ve **الشِّراكُ**: nalının kayışı; çoğulu **شُرُك**. Ve nalına **أَشْركَ** etti ve onu **شَرَّك** etti: ona **شِراكاً** yaptı; **التَّشْرِيك** de onun gibidir. **ابن بُزُرْج**: Nalın **شَرِكَت** etti, **شَسِعَتْ** etti ve **زَمَّتْ** etti: bunların hepsi ondan koptuğu zaman. Ve hadiste: “Öğleyi, güneş zeval bulduğu zaman kıldı; gölge **الشِّراكِ** miktarıncaydı.” O, nalının yüzünde bulunan kayışlardan biridir. **ابن الأَثير** dedi: Buradaki miktarı, sınırlandırma mânâsı üzere değildir; fakat güneşin zevali, gölgeden görülen en az şeyle ancak belli olur; o vakit Mekke’de idi; bu miktar; ve gölge zamanların ve mekânların farklılığıyla farklılaşır; bu ancak gölgenin az olduğu beldelerden Mekke gibi bir yerde belli olur. Günün en uzun olduğu vakitte ve güneş Kâbe’nin üstünde eşitlenince, onun yanlarından hiçbir şey için gölge görülmez. Her belde ekvator çizgisine ve gündüzün mutediline daha yakın olursa, gölge onda daha kısa olur; her ne kadar ikisinden kuzey cihetine doğru uzaklaşırsa, gölge onda daha uzun olur.

Ve **شُرَكِيّ** bir tokat: ardı ardına olan. Denilir: Onu **لطْماً شُرَكِيّاً** tokatladı; **الشين**’in zammı ve **الراء**’ın fethiyle; yani hızlı, ardı ardına; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi. **أَوس بن حَجَر** dedi:
وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،
أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ

Yani ardı ardına, bir varıştan sonra bir varış; der ki: Sana hoşlanmadığın şeyi, bunda gecikmeksizin getiririm. Ve onu **المُنْتَفِش**’in tokadı gibi tokatladı; o, eline diken giren devedir; onunla yere şiddetli bir vuruşla vurur; o da **مُنْتَقِش**’tir.

Ve **الشُّرَكِيّ** ve **الشُّرَّكِيُّ**, **الراء**’ın hafifletilmesi ve şeddelenmesiyle: yürüyüşten hızlı olan. Ve **شِرْكٌ**: bir yer adıdır; **حسان بن ثابت** dedi:
إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم
جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب

**ابن بري**: Ve **شَرْكٌ** bir yer adıdır; **عُمارة** dedi:
هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ
مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟

Ve **بنو شُرَيْك**: bir kabile koludur. Ve **شَريك**: bir adam adıdır.

مقاييس اللغة:
(**شرك**) **الشين** ve **الراء** ve **الكاف** iki asıldır; bunlardan biri, bir şeye eşlik etmeye ve tek başına olmamanın zıddına delâlet eder; diğeri ise uzamaya ve doğruluğa delâlet eder.
Birincisi **الشِّرْكة**’dir; o da, şeyin iki kişi arasında olması ve ikisinden birinin onunla tek başına kalmamasıdır. Ve “**شاركتُ** falancayı şeyde” denir; **شريكه**’si olduğun zaman. Ve “**أشركْتُ** falancayı” denir; onu kendine **شريكاً** kıldığın zaman. Allah—övgüsü yüce olsun—Musa kıssasında dedi: ﴿**وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي**﴾ [طه 32]. Ve duada denir: “Allah’ım, bizi müminlerin duasına **أشرِكْنا**”; yani bizi onlara bunda ortaklar kıl. Ve “**شَرِكتُ** adamı işte, **أشْرَكُه**” (denir).
Diğer asla gelince: **الشرَك** yolun **لَقَم**’ıdır; o, onun **شِرَاكُه**’dur da. **شِرَاك النَّعْل** buna benzetilmiştir. Ondandır: avcının **شَرَكُ**’u; uzaması sebebiyle böyle adlandırılmıştır.

القاموس المحيط:
**الشِّرْكُ** ve **الشِّرْكَةُ**, ikisinin de kesresiyle; ve ikincinin zammıyla, bir mânâ ile. Ve **اشْتَرَكا** ve **تَشارَكا**; ve ikisinden biri ötekine **شارَكَ**. Ve **الشِّرْكُ**, kesre ile; ve “**كأميرٍ**” (vezninde) **المُشارِكُ**tur; çoğulu **أشْراكٌ** ve **شُركاءُ**. Ve (dişisi) **شَريكَةٌ**’dir; çoğulu **شَرائِكُ**. Ve onu alışverişte ve mirasta **شَرِكَهُ**; “**كَعَلِمَه**” (çekimi gibi), kesre ile **شِرْكَةً** (olarak). Ve Allah’a **أشْرَكَ**: küfre girdi; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْرِكِيٌّ**’dir; ikisinde de isim **الشِّرْكُ**’tür. “Biz sizin **شِرْكِكُمْ**’ünüzü istedik”: yani nesepte sizinle **مُشَارَكَتِكُمْ**’ü. Ve **الشَّرَكُ**, harekeli olarak: avın ipleri; ve kuş için dikilen şey; çoğulu **شُرُكٌ**, iki zamme ile, nadirdir. Ve yoldan: onun ana yolları; yahut sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollar; ve lamsız olarak **ع** (özel ad) Hicaz’da. Ve “**ككِتابٍ**” (vezninde) **سَيْرُ النَّعْلِ**: çoğulu “**ككُتُبٍ**”.
Ve **أشْرُكٌ**; ve onu **شَرَّكَهَا** **تَشْرِيكاً**; ve: otlaktan yol. Ve **الشُّرَكِيُّ**, “**كَهُذَلِيٍّ**” gibi—ve **راؤُهُ** şeddelenir—yürüyüşten hızlı olan. Ve **لَطْمٌ شُرَكِيٌّ**: hızlı, peş peşe. Ve **شُرَيْكٌ**, “**كزُبَيْرٍ**” gibi, Malik b. Amr b.’in oğlu: bir batnın babasıdır; bir başkası da Musedded b. Muserhed’in dedesidir. Ve **شَرِكَتِ النَّعْلُ**, “**كفرِح**” gibi: onun **شِراكُها**’sı koptu. Ve **رَجُلٌ مُشْتَرَكٌ**: kendine, kaygılı gibi, konuşur olduğu zaman. Ve **التَّشْرِيكُ**: satın aldığı şeyin bir kısmını, onu satın aldığı bedelle satmaktır. Ve **الفَريضَةُ المُشَرَّكَةُ**, “**كمُعَظَّمَةٍ**” gibi; ve denir: **المُشْتَرَكَةُ**: bir koca ve bir anne ve anne bir iki erkek kardeş; ve baba-anne bir iki erkek kardeş; Ömer onda hükmetti; anne bir iki erkek kardeşe üçte biri verdi, baba-anne kardeşlere bir şey vermedi. Ona dediler ki: “Ey müminlerin emiri! Farz et ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığıyla bizi ortak kıl.” Böylece aralarında ortak kıldı; bu yüzden **مُشَرَّكَةً** ve **مُشْتَركةً** ve **حِمارِيَّةً** diye adlandırıldı. Ve **الشَّرَكَةُ**, harekeli olarak: Benî Esed’e ait bir yer. Ve **شِرْكٌ**, kesre ile: Cebel-i Kanân’ın arkasında onlara ait bir su. Ve hareke ile: Hicaz’da bir dağ.
Ve **ريحٌ مُشارِكٌ**: o, iki rüzgâr arasında esen rüzgârlardan, **النَّكباءُ**’nın ona daha yakın olduğu rüzgârdır.

تاج العروس:
**شرك**
**الشِّرْكُ** ve **الشِّرْكَةُ** ikisinin de kesresiyle; ve ikincinin zammıyla, bir mânâ ile; o da iki ortağın karışmasıdır. Şeyhimiz dedi: Bu, bozuk ve eksik bir ibaredir; bilinen şudur ki ikisinin de üç lügati vardır: fetha sonra kesr; ve kesr ile; yahut fetha sonra sükûn; bunu, dilin ileri gelenlerinden birden fazlası nakletmiştir: İsmail b. Hibetullah “Elfâzü’l-Mühezzeb” üzerine, İbn Sîde “el-Muhkem”de, İbnü’l-Kattâ‘ ve “el-Fasîh” şârihleri ve başkaları. İkincide zikrettiği bu zamme ise mâruf değildir; öyleyse düşün. Dedim: ikincide zamme Şam’da yaygın bir lügattir; neredeyse onun dışında söylemezler. Ve **الشِّرءكِ**’in şahidi, Muâz hadisi: Yemen ehli arasında **الشّرْكَ**’ı, yani arazide ortaklaşmayı câiz gördü; o da, sahibinin onu bir başkasına yarı, yahut üçte bir, yahut bunun gibi bir payla vermesidir. Ve Ömer b. Abdülaziz’in bir hadisinde: **الشِّرْكَ** câizdir; o da bundandır.
Ve **اشْتَرَكا** ve **تَشارَكَا**; ve ikisinden biri ötekine **شارَكَ**. Ve buradaki **الاشْتِراكُ**, **التَّشارُكِ** mânâsınadır. Nâbiga el-Ca‘dî dedi:
وشارَكْنا قُرَيْشًا في تُقاها ... وفي أَنْسابِها شِركَ العِنانِ
Ve **الشِّركُ** kesre ile; ve **الشَّرِيكُ** “**كأَمِيرٍ**” gibi: **المُشارِكُ**tur. el-Müseyyeb yahut başkası dedi:
شِركًا بِماءِ الذَّوْبِ يَجْمَعُه ... في طَوْدِ أَيمَن في قُرَى قَسرِ
**أَشْراكٌ**: **شِبر** ve **أَشْبار** gibi. Ve **شَرِيكٍ**’in çoğulu olması câizdir; **شَهِيدٍ** ve **أَشْهادٍ** gibi. Ve **الشَّريكُ**, **شُرَكاءَ** üzerine cem‘ edilir; “**شَرِيف** ve **أَشْرافٌ** ve **شُرَفاءُ**” denildiği gibi. Yüce Allah dedi: "**فأَجْمِعُوا أَمْرَكُم وشُرَكاءَكُم**" yani: “**شُرَكاءَكُم**’ü çağırın ki size yardım etsinler.” el-Ezherî dedi: **الشرك** bazen **الشَّرِيكِ** mânâsında olur, bazen **النَّصِيب** mânâsında; çoğulu **أَشْراكٌ**’tır; **شِبرٍ** ve **أَشْبارٍ** gibi. Lebîd dedi:
تَطِيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعًا ... ووِتْرا والزَّعَامَةُ للغُلامِ
Ve o, adamın **شَرِيكَةُ**’sidir; o da onun komşusudur; ve kocası onun komşusudur. Bu, **الشَّرِيكَ**’in komşu olduğuna ve komşuların en yakını olduğuna delâlet eder. **شَرائِكُ**
Ve onu alışverişte ve mirasta **شَرِكَه**; “**كعَلِمَه**” gibi; kesre ile **شِركَةً**; ve bu, dörtlü olarak **أَشْرَكَه**’den daha fasîhtir. Ve Allah’a **أَشْرَكَ**: küfre girdi; yani O’nun mülkünde O’na bir ortak kıldı—Allah bundan yücedir. Ebü’l-Abbâs, Yüce Allah’ın şu sözü hakkında: "**والَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكونَ**" dedi ki: mânâsı, şeytana itaatleriyle **مُشْرِكِينَ** olanlardır; mânâ, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a ibadet ettiler ve onunla beraber şeytana da ibadet ettiler; böylece **مُشْرِكِينَ** oldular; yoksa şeytana ortak koşup Allah’a tek başına iman ettiler değildir. Bunu ondan Ebû Ömer ez-Zâhid rivayet etti. Dedi ki: onu Müberred’e arz etti; o da dedi: “dolu, sahih”; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْركِيٌ**’dir; “**دَو** ve **دَوِّي**” ve “**قَعْسَرٍ** ve **قَعْسَرِي**” gibi. Râciz dedi:
" ومُشْرِكِي كافِرٍ بالفُرقِ
yani: “**بالفُرقانِ**” ile; “es-Sıhâh”ta olduğu gibi. Ve ikisinde de isim **الشِّركُ**’tür; kesre ile. Ve hadiste: "**الشِّركُ** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir." İbnü’l-Esîr dedi: bununla amelde riyayı kasteder; sanki amelinde Allah’tan başkasını ortak kılmıştır. Ve Yüce Allah dedi: "**إنَّ الشِّركَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ**"; bununla murad küfürdür. Ve sıhrî hısımlıkta denir: “Biz sizin **شِركِكُم**’ünüzü ve **صِهْرِكُم**’ünüzü istedik”; yani nesepte sizinle ortaklığınızı. el-Ezherî dedi: Araplardan bazısını şöyle derken işittim: “Falanca, falancanın **شَريكُ**’idir”; onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli olduğu zaman; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır. Ve **الشَّرَكُ**, harekeli olarak: avın ipleri; kuş için dikilen şey de böyledir. Ondandır hadis: “Sana, şeytanın şerrinden ve onun **شَرَكِه**’inden sığınırım”; bunu hareke ile rivayet eden kimseye göre: yani onun iplerinden ve tuzaklarından. **شُرُكٌ**, iki zamme ile; azdır, nadirdir. Ve denir: onun bir teki **شَرَكَةٌ**’dir. Züheyr dedi:
كأنها من قَطا الأَحْبابِ حانَ لَها ... وِرْدٌ وأَفْرَدَ عنها أُخْتَها الشَّرَكُ
Ve **الشَّرَكُ** yoldan: onun ana yollarıdır; yahut sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; bazen kesilir; ancak sana gizli olmaz. Onun bir teki **شَرَكَةٌ**’dir. el-Asmaî dedi: “Yolun **شَرَكَ**’ına yapış”; o, yolun kayışlarıdır. Başkası dedi: o, yolun yarıklarıdır; ikisinin mânâsı birdir: bineklerin ayaklarıyla yolun sırtında kazdığı şeydir; burada bir **شرَكَةٌ**, yanında bir başkası. Şemir dedi: yolun anası: onun büyüğüdür; ve onun küçük kızları: ondan ayrılıp sonra kesilen küçük **أَشْراكُه**’dur. Cevherî dedi: **الشَّرَكَةُ**: yolun büyüğü ve ortasıdır; çoğulu **شَرَكٌ**’tır. İbn Berî dedi: şahidi Şemmâh’ın sözüdür:
إِذا شَرَكُ الطَّرِيقِ تَوَسَّمَتْهُ ... بخَوْصاويْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ
Ve Rü’be dedi:
" بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرَّفّاضِ
Ve Sâğânî, Züheyr’den şu beyti rivayet etti:
شِبهُ النَّعامِ إِذا هَيَّجْتَها انْدَفَعَتْ ... على لَواحب بِيضٍ بَينَها شَرَكُ
Dedi ki: iki zamme ile **شُرُكُ** diye de rivayet edilir. Ve lamsız **شَرَك**: Hicaz’da; o, ileride bizzat zikrettiği dağdır. Ve **الشِّراكُ**, “**ككِتابٍ**” gibi: nalının yüzü üzerindeki kayışıdır. Ondandır hadis: “Güneş zeval bulduğunda öğleyi kıldı; gölge **الشِّراكِ** miktarıncaydı.” **شُرُكٌ**, “**ككتُبٍ**” gibi.

Ve **أَشْرُك**; bazı nüshalarda **وأَفْلُسٍ**; ikisi de hatadır; doğru olan: **وأَشْرَكَها** ve **شَرَّكَها** **تَشْرِيكًا** ve **إِشْراكًا**: ona **شِراكًا** yaptı(=bir **شِراك** kıldı).

Ve **الشِّراكُ**: otlaktan yol; çoğulu **شُرُكٌ**; Ebû Nasr’dan. Denilir: “Falan oğullarında otlak **شُرُكٌ**” yani yollar. Ebû Hanîfe dedi: Otlak bitişik olmaz da yollar olursa, o **شُرُكٌ**tur. Ve **الشُّرَكِي** (Hüzeli gibi) ve **راؤُه** şeddelenir: yürüyüşten hızlı olan; İbn Sîde onu nakletti. Ve **لَطْمٌ شُرَكِيٌ** yani: hızlı, peş peşe; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi; o, ayağına diken giren, onunla yere peş peşe vuran kimsedir. Evs b. Hacer dedi:

وما أَنَا إِلاّ مُستَعِد كما تَرَى ... أَخُو شُرَكِي الوِرْدِ غيرُ مُعَتِّمِ

Yani: **وِرد**den sonra **وِرد**, peş peşe; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **شُرَيْكٌ** (Zübeyr gibi): Dûs’tan, **فَهْمِ بنِ غَنْم** b. **دَوْس** b. **غَنْم** b. **فَهْم** b. **مالِك** b. **عَمْرِو** b. **مالِك** b. **عَمْرِو** b. **مالِك**’in oğlu: bir batnın babası. Bunu İbn Düreyd söyledi. Dedim: O, **صُلَيمٍ** ve **شوبك**’in kardeşi; **أَسَدٍ**’in (harekeli) ve **سَرِيّ** ve **وَهْبانَ**’ın babasıdır. Ve başka bir **شُرَيْكٌ**: **مُسَدَّدَ بنِ مُسَرهَدِ بن مُسَربَل بنِ أَرَنْدَلِ بن سَرَنْدَلِ بنِ عَرَنْدَلِ بنِ المُستورِدِ**’in dedesi; İbn Düreyd onu böyle neseblendirdi; ve **المُستَغْفِرِيّ** ve **السلَفِي** **سَفِينَتِه**’inde, nesep âlimi İbnü’l-Cevvânî’den ve İbnü’l-Adîm’den **تاريخِ حَلَبَ**’da naklen. Nesebinde **الأسَدِيّ** ve **الشّرِيكِي** denilir; onun nesebinin sıralanması daha önce **الدّالِ**’da geçti. İbn Düreyd dedi: Benî **شُرَيْك**’in mevlâlarından **مُقاتِلُ بنُ سُلَيمانَ** vardır. İbn Büzürc dedi: **شَرِكَت** **النَّعْلُ** ve **شَسِعَتْ** ve **زَمَّتْ** (feriha gibi): **شِراكُها** ve **شِسعُها** ve **زِمامُها** koptuğu zaman. Ve **رَجُلٌ مُشْتَرَكٌ**: görüşünün **مُشْتَرَكٌ** (tek değil) olduğunu kendi kendine konuşur olduğu zaman. Ve **الصِّحاحِ**’ta **الأَصْمَعِي**’den: kendi kendine, kederli gibi konuşur olduğu zaman. Ve **العُبابِ**’da: **التَّشْرِيكُ**: satın aldığı şeyin bir kısmını, onu satın aldığı bedelle satmaktır. Dedi: Ve **الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَة** (muazzama gibi) yani: onda **المُشْتَرَكُ**; hazfetti ve ulaştırdı. Ve ona ayrıca **المُشَرِّكَةُ** (muhaddise gibi) denilir; **التَّشْرِيكِ**’in ona nisbetiyle mecazen; **شَرحِ الفُصُولِ**’de böyle. Ve ayrıca denilir: **المُشْتَرَكَةُ**; bu, Leys’tendir; o, taksim edenlerin onda eşit olduğu şeydir; o, bir koca, bir anne, anneden iki erkek kardeş ve babadan iki erkek kardeş ve (baba ve anne bir) iki erkek kardeştir: kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden iki kardeşe üçte bir; ve baba ve annenin oğulları onları ortak eder; çünkü baba düştüğünde hükmü düştü ve sanki yokmuş gibi oldu; ve hep birlikte anne oğulları oldular. Bu, Zeyd b. Sâbit’in (Allah ondan razı olsun) sözüdür. Ömer (Allah ondan razı olsun) onda hükmetti; üçte biri anneden iki kardeşe yaptı ve baba ve anneden kardeşlere bir şey yapmadı. Ona dediler: “Ey müminlerin emiri, farzet ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığıyla bizi ortak et.” Böylece aralarında ortak etti; farîza **مُشَرَكَةً** ve **مُشتَرَكَةً** diye adlandırıldı; sonuncusu Leys’tendir. Ve onların “farzet ki babamız bir eşekti” sözünden dolayı **حِمارِيَّةً** diye (de adlandırıldı). Ve ayrıca **حَجَرِيَّةً**; çünkü rivayet edildi ki onlar: “farzet ki babamız denize atılmış bir taş idi” dediler. Bazıları da bunun için onu **يَمِّيةً** diye adlandırdı. Ve ayrıca **عُمَرِيَّةً** diye adlandırıldı; Ömer’in (Allah ondan razı olsun) onda hükmünden dolayı. Şeyhimiz dedi: Bu, Mâlik’in, Şâfiî’nin ve cumhurun mezhebidir; Ebû Hanîfe’ye ve Irak ehlinin bir kısmına muhalif olarak. Dedim: Ebû Nasr’ın ferâizinde: **المُشَرَّكةُ**: bir koca ve bir anne yahut bir nine ve anneden iki ve daha yukarı çocuklar ve baba ve annenin çocuğundan bir asabe; Ali onda kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden çocuğa üçte bir hükmetti ve baba ve annenin çocuğunu düşürdü; bu, Şa‘bî’nin, Ebû Hanîfe’nin, İbn Ebî Leylâ’nın, Ebû Yûsuf’un, Züfer’in, Muhammed’in, Hasan’ın, İbn Hanbel’in ve birçoklarının sözüdür. Osman onda kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden çocuğa üçte bir hükmetti ve baba ve annenin çocuğunu onlarla onda ortak etti; Şâfiî ve sahabeden birçokları bununla dedi. Rivayet edildi ki Ömer onda Ali’nin hükmettiği gibi hükmetti; baba ve anneden kardeş ona dedi: “farzet ki babamız bir eşekti; bize ancak yakınlıkça artış olurdu”; geri döndü ve onları ortak etti; bundan dolayı **حِمارِيَّة** diye adlandırıldı; bitti. Ve **شَرحِ الفُصُول**’de: Bu, bir koca, bir öz kız kardeş, bir erkek kardeş ve babadan bir kız kardeş ile iptal edilmiştir; çünkü kız kardeş erkek kardeşiyle düşmüştür ve ona “kardeşim olmasaydı miras alırdım; onu eşek farzedin” demesi yoktur; düşün. Ve **الشَّرَكَةُ** (harekeli): Benî Esed’indir. Ve **شِركٌ** (kesre ile): onların, **قَنان** dağı arkasında bir suyu. Umeyre b. Târık dedi:

فأهْوِنْ عَلَيَ بالوَعِيدِ وأَهْلِهِ ... إِذا حَلَّ أَهْلِي بَيْنَ شِركٍ فعاقِلِ

Ve **شَرَكٌ** (harekeli): Hicaz’da bir dağ; Nadr söyledi. Ve **رِيحٌ مُشارِكٌ**: o, **النَّكْباءُ**’nın, aralarında esen iki rüzgârdan ona daha yakın olduğu rüzgârdır. Şair dedi:

إِلى ضَوءِ نارٍ بَيْنَ قُرّانَ أُوقِدَتْ ... وغَضْوَر تَزْهاهَا شَمالٌ مُشارِكُ

Ve **قُرّانُ** ve **غَضْوَر**: Tayy’dan iki sudur.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **شارَكْتُ فُلانًا**: onun **شَرِيكَه**i oldum. Ve Ümm Ma‘bed hadîsinde:

" تَشَارَكْنَ هَزْلَى مُخهُنَّ قَلِيلُ

Yani zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular; ve **تَساوَكْنَ** diye rivayet edilir; daha önce geçti. Ve **طَرِيقٌ مُشْتَرَكٌ**: insanların onda eşit olduğu (yol). Ve **اسمٌ مُشْتَرَكٌ**: onda birçok mânânın ortak olduğu; **العَيْنِ** ve benzerleri gibi; çünkü birçok mânâyı toplar. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

ولا يَستَوي المَرءَانِ هذا ابنُ حُرَّةٍ ... وهذا ابنُ أخْرَى ظَهْرُها مُتَشَركُ

Onu tefsir etti ve dedi: mânâsı **مُشْتَرَكٌ**tur. Ve **شَرِكَهُ** işte, onu **يَشْرَكُه**: onunla onda içeri girdi; ve onu onda **أَشْرَكَه**. Ve falanı satışta **أَشْرَكَ**: onu kendi nefsiyle onda içeri soktuğu zaman. Ve Yüce söz: “**وأَشْرِكْهُ في أَمْرِي**” yani onu bana **شَرِيكًا** kıl. Ve **اشْتَرَكَ الأَمْرُ**: karıştı. Ve **الشِّركَةُ** (kesre ile): Yemenî bir et parçası; aslı, deve kesiminde, onda ortak olmalarıdır. Ve **شَركٌ** (fetha ile): bir yer; İbn Berî, Umâre’ye ait olarak inşâd etti:

هَلْ تَذْكُرُونَ غَدَاةَ شَركَ وأَنْتُمُ ... مثلُ الرَّعِيل من النَّعامِ النّافِرِ

Ve mecazdandır: tek bir **شِراك** üzere gittiler. Ve sahabeden **شَرِيك** diye adlandırılan on kişidir; tâbiînden dokuzdur. Ve **كوم شَرِيك**: Mısır’da bir köydür. Ve **شارَكُ** (Hâcer gibi): Belh amellerinden bir kasabacıktır; ondan **نَصْرُ بنُ مَنْصُورٍ الشّارَكي**; **المِصْباحِ** ile tanındı. Ve ayrıca Ebû Ya‘lâ’dan (rivayet eden) Ahmed b. Muhammed’in dedesi; ondan torunu Ahmed b. Hamdân b. Ahmed; ve onun torunundan Ebû İsmâ‘îl el-Herevî. Ve **شارِكُ بنُ سِنان**: bir adamdır; şair onun hakkında der:

ونارٍ كأَفْنانِ الصَّباحِ رَفِيعَةٍ ... تننَوَّرْتُها من شارِكِ بنِ سِنانِ

Ve **الشَّرّاكُ** (Kettân gibi): Mısır’da, Buhayra amellerinden bir köydür.
