# شرك — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: شرك

شرك
شَرِكَ - يَشْرَكُ - شِرْك - شَرِيْك - شُرَكاء - أَشْرَكَ - يُشْرِكُ - مُشْرِك - مُشْرِكِيْن - شَارَك - يُشَارِكُ
شَرِكَ - يَشْرَكُ + كائنٌ + كائناً + في أمر أو في ملك شيء: جعل له جزءاَ من حق ملك الأمر أو ملك الملك، وذلك  على شيء كان يملك كامل هذا الحق عليه
شِرْك: على وزن " فـِعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": جزء من حق ملك الأمر أو ملك الملك على شيء، كان كائن آخر يملك كامل هذا الحق عليه
شَرِيْك: على وزن " فـَعيل" اسم فاعل بمعنى مفعول من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": من وقع عليه فعل الإشراك: المالك الإضافي الجديد المزعوم للمالك الأصلي لشيء مراد
شُرَكاء: جمع " شَرِيْك "
أشْرَكَ - يُشْرِكُ:على وزن " أفعـَل" من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": جعله " يَشْرَكُ ": جعله يملك جزءاً أو قسماً من الأمر أو من الملك على شيء، بعد أن كان ليس له من هذا الحق شيئاً
أَشْرَكَ - يُشْرِكُ + كائنٌ + كائناًٍ + في شيء:  جعل الكائنَ يملك جزءاً من حق الأمر أو من حق الملك في شيء: مَلَّكه جزءاً من حق الملك أو الأمر على شيء
أشْرَكَ - يُشْرِكُ + كائن + بكائنٍ + شيئاً: أشرك كائناً آخر بملك كائن أصلي لشيء مراد: زعم وقَبِل واعتبر أن للكائن المالك الأصلي، شريكاً في ملك الملك أو ملك الأمر، على شيء مراد: زعم واعتبر وقَبِل أن الشيء، من حيث ملك ملكه أو ملك الأمر عليه، يخضع لكائن آخر إضافي زيادة على المالك الأصلي المفترض
مُشْرِك: اسم فاعل من فعل " أشْرَكَ - يُشْرِكُ ": من يزعم ويَقْبَل  ويعتبر أن للمالك الأصلي شريكاً في ملكه لشيء مراد
مُشْرِكِيْن: جمع " مُشْرِك "
شَارَك - يُشَارِكُ: على وزن " فاعل " من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": تبادل فعل " شَرِكَ - يَشْرَكُ " مع آخر: قبل المتبادلان أن لكل منهما جزء من حق ملك الأمر أو ملك الملك، على شيء، بعد أن كان أحدهما يملك كامل هذا الحق عليه
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان تقسيم ملك شيء أو مال، ثم تخصيص وتوزيع الأقسام لكائن أو أكثر على شكل حصة أو سهم"، وهي:
يَسَرَ - يَيْسَر، نَصَبَ - يَنْصُبُ، حَظَّ - يَحَظُّ، شَرِكَ - يَشْرَكُ، سَهَمَ - يَسْهَمُ، فَوَضَ - يَفْوِض
شِرْك
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
 	﴿قل ادعوا الذين زعمتم من دون الله لا يملكون مثقال ذرة في السماوات ولا في الأرض وما لهم فيهما من شرك وما له منهم من ظهير (22)﴾ سبأ ﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر
أشرك - يُشْرِكُ
أشرك كائن كائناً في شيء
الشرك في الحكم﴿قل الله أعلم بما لبثوا له غيب السماوات والأرض أبصر به وأسمع ما لهم من دونه من ولي ولا يشرك في حكمه أحدا(26)﴾ الكهف
الشرك في الأمر	﴿وأشركه في أمري(32)﴾ طه
أشرك كائن بكائنٍ شيئاً
 ﴿لكنا هو الله ربي ولا أشرك بربي أحدا(38)﴾ الكهف ﴿قل إنما أدعو ربي ولا أشرك به أحدا(20)﴾ الجن
 	﴿يهدي إلى الرشد فآمنا به ولن نشرك بربنا أحدا(2)﴾ الجن ﴿واتبعت ملة آبائي إبراهيم وإسحاق ويعقوب ما كان لنا أن نشرك بالله من شيءذلك من فضل الله علينا وعلى الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(38)﴾ يوسف
 	﴿وكيف أخاف ما أشركتم ولا تخافون أنكم أشركتم بالله ما لم ينزل به عليكم سلطانا فأي الفريقين أحق بالأمن إن كنتم تعلمون(81)﴾ الأنعام ﴿وحاجه قومه قال أتحاجوني في الله وقد هداني ولا أخاف ما تشركون به إلا أن يشاء ربي شيئا وسع ربي كل شيء علما أفلا تتذكرون(80)﴾ الأنعام
 	﴿تدعونني لأكفر بالله وأشرك به ما ليس لي به علم وأنا أدعوكم إلى العزيز الغفار(42)﴾ غافر
 	﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهمولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام ﴿واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب وابن السبيل وما ملكت أيمانكم إن الله لا يحب من كان مختالا فخورا(36)﴾ النساء
 	﴿ياأيها النبي إذا جاءك المؤمنات يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا ولا يسرقن ولا يزنين ولا يقتلن أولادهن ولا يأتين ببهتان يفترينه بين أيديهن وأرجلهن ولا يعصينك في معروف فبايعهن واستغفر لهن الله إن الله غفور رحيم(12)﴾ الممتحنة ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحقوأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿قل ياأهل الكتاب تعالوا إلى كلمة سواء بيننا وبينكم ألا نعبد إلا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا أربابا من دون الله فإن تولوا فقولوا اشهدوا بأنا مسلمون(64)﴾ آل عمران ﴿والذين آتيناهم الكتاب يفرحون بما أنزل إليك ومن الأحزاب من ينكر بعضه قل إنما أمرت أن أعبد الله ولا أشرك به إليه أدعو وإليه مآب(36)﴾ الرعد
 	﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا(110)﴾ الكهف
 	﴿ووصينا الإنسان بوالديه حسنا وإن جاهداك لتشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(8)﴾ العنكبوت ﴿وإن جاهداك على أن تشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما وصاحبهما في الدنيا معروفا واتبع سبيل من أناب إلي ثم إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(15)﴾ لقمان
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان
 	﴿والذين هم بربهم لا يشركون(59)﴾ المؤمنون
 	﴿وإذ بوأنا لإبراهيم مكان البيت أن لا تشرك بي شيئا وطهر بيتي للطائفين والقائمين والركع السجود (26)﴾ الحج
 	﴿وأحيط بثمره فأصبح يقلب كفيه على ما أنفق فيها وهي خاوية على عروشها ويقول ياليتني لم أشرك بربي أحدا(42)﴾ الكهف
 	﴿سنلقي في قلوب الذين كفروا الرعب بما أشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا ومأواهم النار وبئس مثوى الظالمين(151)﴾ آل عمران ﴿أم أنزلنا عليهم سلطانا فهو يتكلم بما كانوا به يشركون(35)﴾ الروم ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحق وأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر

 ﴿قل أي شيء أكبر شهادة قل الله شهيد بيني وبينكم وأوحي إلي هذا القرآن لأنذركم به ومن بلغ أئنكم لتشهدون أن مع الله آلهة أخرى قل لا أشهد قل إنما هو إله واحد وإنني بريء مما تشركون(19)﴾ الأنعام ﴿فلما رأى الشمس بازغة قال هذا ربي هذا أكبر فلما أفلت قال ياقوم إني بريء مما تشركون(78)﴾ الأنعام ﴿إن نقول إلا اعتراك بعض آلهتنا بسوء قال إني أشهد الله واشهدوا أني بريء مماتشركون (54)﴾ هود
 	﴿ويعبدون من دون الله ما لا يضرهم ولا ينفعهم ويقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل أتنبئون الله بما لا يعلم في السماوات ولا في الأرض سبحانه وتعالى عما يشركون (18)﴾ يونس ﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله والمسيح ابن مريم وما أمروا إلا ليعبدوا إلها واحدا لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون(31)﴾ التوبة
 	﴿أتى أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه وتعالى عما يشركون(1)﴾ النحل ﴿وما قدروا الله حق قدره والأرض جميعا قبضته يوم القيامة والسماوات مطويات بيمينه سبحانه وتعالى عما يشركون(67)﴾ الزمر
 	﴿وربك يخلق ما يشاء ويختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله وتعالى عما يشركون (68)﴾ القصص
 	﴿هو الله الذي لا إله إلا هو الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر سبحان الله عما يشركون(23)﴾ الحشر ﴿أم لهم إله غير الله سبحان الله عما يشركون(43)﴾ الطور
 	﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف ﴿عالم الغيب والشهادة فتعالى عما يشركون(92)﴾ المؤمنون
 	﴿خلق السماوات والأرض بالحق تعالى عما يشركون(3)﴾ النحل ﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿أمن يهديكم في ظلمات البر والبحر ومن يرسل الرياح بشرا بين يدي رحمته أئله مع الله تعالى الله عما يشركون(63)﴾ النمل
 	﴿أيشركون ما لا يخلق شيئا وهم يخلقون(191)﴾ الأعراف
 	﴿ولو شاء الله ما أشركوا وما جعلناك عليهم حفيظا وما أنت عليهم بوكيل(107)﴾ الأنعام ﴿سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا حرمنا من شيء كذلك كذب الذين من قبلهم حتى ذاقوا بأسنا قل هل عندكم من علم فتخرجوه لنا إن تتبعون إلا الظن وإن أنتم إلا تخرصون(148)﴾ الأنعام ﴿وقال الذين أشركوا لو شاء الله ما عبدنا من دونه من شيء نحن ولا آباؤنا ولا حرمنا من دونه من شيء كذلك فعل الذين من قبلهم فهل على الرسل إلا البلاغ المبين(35)﴾ النحل ﴿أو تقولوا إنما أشرك آباؤنا من قبل وكنا ذرية من بعدهم أفتهلكنا بما فعل المبطلون (173)﴾ الأعراف
 	﴿بل إياه تدعون فيكشف ما تدعون إليه إن شاء وتنسون ما تشركون(41)﴾ الأنعام ﴿ثم إذا كشف الضر عنكم إذا فريق منكم بربهم يشركون(54)﴾ النحل ﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿فإذا ركبوا في الفلك دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر إذا هميشركون (65)﴾ العنكبوت ﴿قل الله ينجيكم منها ومن كل كرب ثم أنتم تشركون(64)﴾ الأنعام
 	﴿قل الحمد لله وسلام على عباده الذين اصطفى أالله خير أما يشركون (59)﴾ النمل
 	﴿ولقد أوحي إليك وإلى الذين من قبلك لئن أشركت ليحبطن عملك ولتكونن من الخاسرين(65)﴾ الزمر ﴿ذلك هدى الله يهدي به من يشاء من عباده ولو أشركوا لحبط عنهم ما كانوايعملون (88)﴾ الأنعا
 	﴿إن الذين آمنوا والذين هادوا والصابئين والنصارى والمجوس والذين أشركوا إن الله يفصل بينهم يوم القيامة إن الله على كل شيء شهيد(17)﴾ الحج
 	﴿لتبلون في أموالكم وأنفسكم ولتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الذين أشركوا أذى كثيرا وإن تصبروا وتتقوا فإن ذلك من عزم الأمور(186)﴾ آل عمران
 	﴿ولتجدنهم أحرص الناس على حياة ومن الذين أشركوا يود أحدهم لو يعمر ألف سنة وما هو بمزحزحه من العذاب أن يعمر والله بصير بما يعملون(96)﴾ البقرة
 	﴿لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرون(82)﴾ المائدة
 	﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿وقال الشيطان لما قضي الأمر إن الله وعدكم وعد الحق ووعدتكم فأخلفتكم وما كان لي عليكم من سلطان إلا أن دعوتكم فاستجبتم لي فلا تلوموني ولوموا أنفسكم ما أنا بمصرخكم وما أنتم بمصرخي إني كفرت بما أشركتموني من قبل إن الظالمين لهم عذاب أليم(22)﴾ ابراهيم
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر
شريك
الشرك في الملك﴿وقل الحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا(111)﴾ الإسراء ﴿الذي له ملك السماوات والأرض ولم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملكوخلق كل شيء فقدره تقديرا(2)﴾ الفرقان
 	﴿قل إن صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي لله رب العالمين(162) لا شريك له وبذلك أمرت وأنا أول المسلمين (163)﴾ الأنعام
شركاء
 ﴿قل من رب السماوات والأرض قل الله قل أفاتخذتم من دونه أولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا قل هل يستوي الأعمى والبصير أم هل تستوي الظلمات والنور أم جعلوا لله شركاء خلقوا كخلقه فتشابه الخلق عليهم قل الله خالق كل شيء وهو الواحد القهار(16)﴾ الرعد ﴿أفمن هو قائم على كل نفس بما كسبت وجعلوا لله شركاء قل سموهم أم تنبئونه بما لا يعلم في الأرض أم بظاهر من القول بل زين للذين كفروا مكرهم وصدوا عن السبيل ومن يضلل الله فما له من هاد(33)﴾ الرعد
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
 	﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿قل هل من شركائكم من يبدأ الخلق ثم يعيده قل الله يبدأ الخلق ثم يعيده فأنا تؤفكون (34)﴾ يونس
 	﴿وجعلوا لله مما ذرأ من الحرث والأنعام نصيبا فقالوا هذا لله بزعمهم وهذا لشركائنا فما كان لشركائهم فلا يصل إلى الله وما كان لله فهو يصل إلى شركائهم ساء ما يحكمون(136)﴾ الأنعام ﴿وقالوا ما في بطون هذه الأنعام خالصة لذكورنا ومحرم على أزواجنا وإن يكن ميتة فهم فيه شركاء سيجزيهم وصفهم إنه حكيم عليم(139)﴾ الأنعام
 	﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام
 	﴿ألا إن لله من في السماوات ومن في الأرض وما يتبع الذين يدعون من دون الله شركاء إن يتبعون إلا الظن وإن هم إلا يخرصون(66)﴾ يونس
 	﴿قل هل من شركائكم من يهدي إلى الحق قل الله يهدي للحق أفمن يهدي إلى الحق أحق أن يتبع أمن لا يهدي إلا أن يهدى فما لكم كيف تحكمون(35)﴾ يونس
 	﴿ضرب لكم مثلا من أنفسكم هل لكم من ما ملكت أيمانكم من شركاء في ما رزقناكم فأنتم فيه سواء تخافونهم كخيفتكم أنفسكم كذلك نفصل الآيات لقوم يعقلون(28)﴾ الروم ﴿ضرب الله مثلا رجلا فيه شركاء متشاكسون ورجلا سلما لرجل هل يستويان مثلا الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(29)﴾ الزمر
 	﴿أم لهم شركاء فليأتوا بشركائهم إن كانوا صادقين(41)﴾ القلم ﴿قل أروني الذين ألحقتم به شركاء كلا بل هو الله العزيز الحكيم(27)﴾ سبأ
 	﴿ألهم أرجل يمشون بها أم لهم أيد يبطشون بها أم لهم أعين يبصرون بها أم لهم آذان يسمعون بها قل ادعوا شركاءكم ثم كيدوني فلا تنظروني (195)﴾ الأعراف ﴿واتل عليهم نبأ نوح إذ قال لقومه ياقوم إن كان كبر عليكم مقامي وتذكيري بآيات الله فعلى الله توكلت فأجمعوا أمركم وشركاءكم ثم لا يكن أمركم عليكم غمة ثم اقضوا إلي ولا تنظروني(71)﴾ يونس
 	﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمون(94)﴾ الأنعام ﴿وإذا رأى الذين أشركوا شركاءهم قالوا ربنا هؤلاء شركاؤنا الذين كنا ندعو من دونك فألقوا إليهم القول إنكم لكاذبون(86)﴾ النحل
 	﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(62)﴾ القصص ﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(74)﴾ القصص
 	﴿ويوم يقول نادوا شركائي الذين زعمتم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم وجعلنا بينهم موبقا (52)﴾ الكهف ﴿إليه يرد علم الساعة وما تخرج من ثمرات من أكمامها وما تحمل من أنثى ولا تضع إلا بعلمه ويوم يناديهم أين شركائي قالوا آذناك ما منا من شهيد(47)﴾ فصلت
 	﴿ثم يوم القيامة يخزيهم ويقول أين شركائي الذين كنتم تشاقون فيهم قال الذين أوتوا العلم إن الخزي اليوم والسوء على الكافرين(27)﴾ النحل
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر ﴿وقيل ادعوا شركاءكم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم ورأوا العذاب لو أنهم كانوا يهتدون (64)﴾ القصص
 	﴿ولكم نصف ما ترك أزواجكم إن لم يكن لهن ولد فإن كان لهن ولد فلكم الربع مما تركن من بعد وصية يوصين بها أو دين ولهن الربع مما تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهن الثمن مما تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين وإن كان رجل يورث كلالة أو امرأة وله أخ أو أخت فلكل واحد منهما السدس فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث من بعد وصية يوصى بها أو دين غير مضار وصية من الله والله عليم حليم(12)﴾ النساء
 	﴿ولم يكن لهم من شركائهم شفعاء وكانوا بشركائهم كافرين (13)﴾ الروم
 	﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم
مشرك - مشركين - المشركين
 ﴿ما كان إبراهيم يهوديا ولا نصرانيا ولكن كان حنيفا مسلما وما كان من المشركين (67)﴾ آل عمران ﴿وقالوا كونوا هودا أو نصارى تهتدوا قل بل ملة إبراهيم حنيفا وما كان منالمشركين (135)﴾ البقرة
 	﴿قل صدق الله فاتبعوا ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(95)﴾ آل عمران ﴿ثم أوحينا إليك أن اتبع ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(123)﴾ النحل
 	﴿قل إنني هداني ربي إلى صراط مستقيم دينا قيما ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين (161)﴾ الأنعام ﴿إن إبراهيم كان أمة قانتا لله حنيفا ولم يكن من المشركين(120)﴾ النحل
 	﴿وأن أقم وجهك للدين حنيفا ولا تكونن من المشركين(105)﴾ يونس ﴿إني وجهت وجهي للذي فطر السماوات والأرض حنيفا وما أنا من المشركين(79)﴾ الأنعام ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿منيبين إليه واتقوه وأقيموا الصلاة ولا تكونوا من المشركين(31)﴾ الروم ﴿ولا يصدنك عن آيات الله بعد إذ أنزلت إليك وادع إلى ربك ولا تكونن منالمشركين (87)﴾ القصص
 	﴿اتبع ما أوحي إليك من ربك لا إله إلا هو وأعرض عن المشركين(106)﴾ الأنعام ﴿فاصدع بما تؤمر وأعرض عن المشركين(94)﴾ الحجر
 	﴿قل أغير الله أتخذ وليا فاطر السماوات والأرض وهو يطعم ولا يطعم قل إني أمرت أن أكون أول من أسلم ولا تكونن من المشركين(14)﴾ الأنعام
 	﴿قل هذه سبيلي أدعو إلى الله على بصيرة أنا ومن اتبعني وسبحان الله وما أنا من المشركين (108)﴾ يوسف
 	﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿قل سيروا في الأرض فانظروا كيف كان عاقبة الذين من قبل كان أكثرهم مشركين (42)﴾ الروم ﴿وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون (106)﴾ يوسف
 	﴿لم يكن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين منفكين حتى تأتيهم البينة(1)﴾ البينة ﴿شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا والذي أوحينا إليك وما وصينا به إبراهيم وموسى وعيسى أن أقيموا الدين ولا تتفرقوا فيه كبر على المشركين ما تدعوهم إليه الله يجتبي إليه من يشاء ويهدي إليه من ينيب(13)﴾ الشورى ﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
 	﴿ولا تنكحوا المشركات حتى يؤمن ولأمة مؤمنة خير من مشركة ولو أعجبتكم ولا تنكحوا المشركين حتى يؤمنوا ولعبد مؤمن خير من مشرك ولو أعجبكم أولئك يدعون إلى النار والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه ويبين آياته للناس لعلهم يتذكرون(221)﴾ البقرة ﴿الزاني لا ينكح إلا زانية أو مشركة والزانية لا ينكحها إلا زان أو مشرك وحرم ذلك على المؤمنين(3)﴾ النور
 	﴿ما كان للنبي والذين آمنوا أن يستغفروا للمشركين ولو كانوا أولي قربى من بعد ما تبين لهم أنهم أصحاب الجحيم(113)﴾ التوبة
 	﴿ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)﴾ البقرة
 	﴿براءة من الله ورسوله إلى الذين عاهدتم من المشركين(1)﴾ التوبة
 	﴿وأذان من الله ورسوله إلى الناس يوم الحج الأكبر أن الله بريء من المشركين ورسوله فإن تبتم فهو خير لكم وإن توليتم فاعلموا أنكم غير معجزي الله وبشر الذين كفروا بعذاب أليم(3)﴾ التوبة
 	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7)﴾ التوبة ﴿إلا الذين عاهدتم من المشركين ثم لم ينقصوكم شيئا ولم يظاهروا عليكم أحدا فأتموا إليهم عهدهم إلى مدتهم إن الله يحب المتقين(4)﴾ التوبة
 	﴿ما كان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين على أنفسهم بالكفر أولئك حبطت أعمالهم وفي النار هم خالدون(17)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا إنما المشركون نجس فلا يقربوا المسجد الحرام بعد عامهم هذا وإن خفتم عيلة فسوف يغنيكم الله من فضله إن شاء إن الله عليم حكيم(28)﴾ التوبة
 	﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون (33)﴾ التوبة ﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كرهالمشركون (9)﴾ الصف
 	﴿فإذا انسلخ الأشهر الحرم فاقتلوا المشركين حيث وجدتموهم وخذوهم واحصروهم واقعدوا لهم كل مرصد فإن تابوا وأقاموا الصلاة وآتوا الزكاة فخلوا سبيلهم إن الله غفور رحيم(5)﴾ التوبة ﴿إن عدة الشهور عند الله اثنا عشر شهرا في كتاب الله يوم خلق السماوات والأرض منها أربعة حرم ذلك الدين القيم فلا تظلموا فيهن أنفسكم وقاتلوا المشركين كافة كما يقاتلونكم كافة واعلموا أن الله مع المتقين(36)﴾ التوبة
 	﴿وإن أحد من المشركين استجارك فأجره حتى يسمع كلام الله ثم أبلغه مأمنه ذلك بأنهم قوم لا يعلمون(6)﴾ التوبة
 	﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله هو المسيح ابن مريم وقال المسيح يابني إسرائيل اعبدوا الله ربي وربكم إنه من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة ومأواه النار وما للظالمين من أنصار(72)﴾ المائدة ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد افترى إثما عظيما(48)﴾ النساء ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا(116)﴾ النساء
 	﴿فإنهم يومئذ في العذاب مشتركون(33)﴾ الصافات ﴿ولن ينفعكم اليوم إذ ظلمتم أنكم في العذاب مشتركون(39)﴾ الزخرف
 	﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فاستقيموا إليه واستغفروهوويل للمشركين(6)﴾ فصلت
 	﴿إن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين في نار جهنم خالدين فيها أولئك هم شر البرية(6)﴾ البينة
 	﴿ثم لم تكن فتنتهم إلا أن قالوا والله ربنا ما كنا مشركين (23)﴾ الأنعام ﴿فلما رأوا بأسنا قالوا آمنا بالله وحده وكفرنا بما كنا به مشركين (84)﴾ غافر
 	﴿ليعذب الله المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات ويتوب الله على المؤمنين والمؤمنات وكان الله غفورا رحيما(73)﴾ الأحزاب ﴿ويعذب المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات الظانين بالله ظن السوء عليهم دائرة السوء وغضب الله عليهم ولعنهم وأعد لهم جهنم وساءت مصيرا(6)﴾ الفتح
 	﴿وكذلك زين لكثير من المشركين قتل أولادهم شركاؤهم ليردوهم وليلبسوا عليهم دينهم ولو شاء الله ما فعلوه فذرهم وما يفترون(137)﴾ الأنعام
شارك - وشاركهم
 	﴿واستفزز من استطعت منهم بصوتك وأجلب عليهم بخيلك ورجلك وشاركهم في الأموال والأولاد وعدهم وما يعدهم الشيطان إلا غرورا(64)﴾ الإسراء

تصنيف موضوعي
هام جداً : الشريك يكون شريكاً عندما يشارك آخر في الأمر أو في الملك
أشرك - يُشْرِكُ
الشرك في الأمر	﴿قل الله أعلم بما لبثوا له غيب السماوات والأرض أبصر به وأسمع ما لهم من دونه من ولي ولا يشرك في حكمه أحدا(26)﴾ الكهف
	﴿وأشركه في أمري(32)﴾ طه
شريك - شركاء
الله واحد لا شريك له
الشرك في الملك﴿وقل الحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا(111)﴾ الإسراء ﴿الذي له ملك السماوات والأرض ولم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملكوخلق كل شيء فقدره تقديرا(2)﴾ الفرقان
ما هو الشرك
 ﴿خلق السماوات والأرض بالحق تعالى عما يشركون(3)﴾ النحل ﴿فلما آتاهما صالحا جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون(190)﴾ الأعراف
 	﴿عالم الغيب والشهادة فتعالى عما يشركون(92)﴾ المؤمنون
 	﴿أتى أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه وتعالى عما يشركون(1)﴾ النحل
 	﴿وما قدروا الله حق قدره والأرض جميعا قبضته يوم القيامة والسماوات مطويات بيمينه سبحانه وتعالى عما يشركون(67)﴾ الزمر
 	﴿وربك يخلق ما يشاء ويختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله وتعالى عما يشركون (68)﴾ القصص
 	﴿ويعبدون من دون الله ما لا يضرهم ولا ينفعهم ويقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل أتنبئون الله بما لا يعلم في السماوات ولا في الأرض سبحانه وتعالى عما يشركون (18)﴾ يونس ﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم ﴿أمن يهديكم في ظلمات البر والبحر ومن يرسل الرياح بشرا بين يدي رحمته أئله مع الله تعالى الله عما يشركون(63)﴾ النمل
 	﴿أم لهم إله غير الله سبحان الله عما يشركون(43)﴾ الطور
 	﴿وجعلوا لله شركاء الجن وخلقهم وخرقوا له بنين وبنات بغير علم سبحانه وتعالى عما يصفون (100)﴾ الأنعام ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله والمسيح ابن مريم وما أمروا إلا ليعبدوا إلها واحدا لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون(31)﴾ التوبة
 	﴿هو الله الذي لا إله إلا هو الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر سبحان الله عما يشركون(23)﴾ الحشر
أنواع الشرك
شرك الخلق
 ﴿أيشركون ما لا يخلق شيئا وهم يخلقون(191)﴾ الأعراف ﴿قل هل من شركائكم من يبدأ الخلق ثم يعيده قل الله يبدأ الخلق ثم يعيده فأنا تؤفكون(34)﴾ يونس
 	﴿قل من رب السماوات والأرض قل الله قل أفاتخذتم من دونه أولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا قل هل يستوي الأعمى والبصير أم هل تستوي الظلمات والنور أم جعلوا لله شركاء خلقوا كخلقه فتشابه الخلق عليهم قل الله خالق كل شيء وهو الواحد القهار(16)﴾ الرعد ﴿أفمن هو قائم على كل نفس بما كسبت وجعلوا لله شركاء قل سموهم أم تنبئونه بما لا يعلم في الأرض أم بظاهر من القول بل زين للذين كفروا مكرهم وصدوا عن السبيل ومن يضلل الله فما له من هاد(33)﴾ الرعد
 	﴿قل أرأيتم شركاءكم الذين تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك في السماوات أم آتيناهم كتابا فهم على بينة منه بل إن يعد الظالمون بعضهم بعضا إلا غرورا(40)﴾ فاطر ﴿قل أرأيتم ما تدعون من دون الله أروني ماذا خلقوا من الأرض أم لهم شرك فيالسماوات ائتوني بكتاب من قبل هذا أو أثارة من علم إن كنتم صادقين(4)﴾ الأحقاف
شرك الاختيار
 ﴿ولو شاء الله ما أشركوا وما جعلناك عليهم حفيظا وما أنت عليهم بوكيل(107)﴾ الأنعام ﴿سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا حرمنا من شيء كذلك كذب الذين من قبلهم حتى ذاقوا بأسنا قل هل عندكم من علم فتخرجوه لنا إن تتبعون إلا الظن وإن أنتم إلا تخرصون(148)﴾ الأنعام ﴿وقال الذين أشركوا لو شاء الله ما عبدنا من دونه من شيء نحن ولا آباؤنا ولا حرمنا من دونه من شيء كذلك فعل الذين من قبلهم فهل على الرسل إلا البلاغ المبين(35)﴾ النحل ﴿أو تقولوا إنما أشرك آباؤنا من قبل وكنا ذرية من بعدهم أفتهلكنا بما فعل المبطلون (173)﴾ الأعراف
شرك القيومية
 ﴿بل إياه تدعون فيكشف ما تدعون إليه إن شاء وتنسون ما تشركون(41)﴾ الأنعام ﴿ثم إذا كشف الضر عنكم إذا فريق منكم بربهم يشركون(54)﴾ النحل ﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿فإذا ركبوا في الفلك دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر إذا هميشركون (65)﴾ العنكبوت ﴿قل الله ينجيكم منها ومن كل كرب ثم أنتم تشركون(64)﴾ الأنعام
 	﴿وجعلوا لله مما ذرأ من الحرث والأنعام نصيبا فقالوا هذا لله بزعمهم وهذا لشركائنا فما كان لشركائهم فلا يصل إلى الله وما كان لله فهو يصل إلى شركائهم ساء ما يحكمون(136)﴾ الأنعام ﴿وقالوا ما في بطون هذه الأنعام خالصة لذكورنا ومحرم على أزواجنا وإن يكن ميتة فهم فيه شركاء سيجزيهم وصفهم إنه حكيم عليم(139)﴾ الأنعام
 	﴿تدعونني لأكفر بالله وأشرك به ما ليس لي به علم وأنا أدعوكم إلى العزيز الغفار(42)﴾ غافر
شرك الاستعباد
 ﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
الأمر باجتناب الشرك
 ﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهمولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام ﴿واعبدوا الله ولا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا وبذي القربى واليتامى والمساكين والجار ذي القربى والجار الجنب والصاحب بالجنب وابن السبيل وما ملكت أيمانكم إن الله لا يحب من كان مختالا فخورا(36)﴾ النساء
 	﴿ياأيها النبي إذا جاءك المؤمنات يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا ولا يسرقن ولا يزنين ولا يقتلن أولادهن ولا يأتين ببهتان يفترينه بين أيديهن وأرجلهن ولا يعصينك في معروف فبايعهن واستغفر لهن الله إن الله غفور رحيم(12)﴾ الممتحنة ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحقوأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
 	﴿قل ياأهل الكتاب تعالوا إلى كلمة سواء بيننا وبينكم ألا نعبد إلا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا أربابا من دون الله فإن تولوا فقولوا اشهدوا بأنا مسلمون(64)﴾ آل عمران ﴿والذين آتيناهم الكتاب يفرحون بما أنزل إليك ومن الأحزاب من ينكر بعضه قل إنما أمرت أن أعبد الله ولا أشرك به إليه أدعو وإليه مآب(36)﴾ الرعد
 	﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا(110)﴾ الكهف
 	﴿ووصينا الإنسان بوالديه حسنا وإن جاهداك لتشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(8)﴾ العنكبوت ﴿وإن جاهداك على أن تشرك بي ما ليس لك به علم فلا تطعهما وصاحبهما في الدنيا معروفا واتبع سبيل من أناب إلي ثم إلي مرجعكم فأنبئكم بما كنتم تعملون(15)﴾ لقمان
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان
 	﴿ما كان إبراهيم يهوديا ولا نصرانيا ولكن كان حنيفا مسلما وما كان من المشركين (67)﴾ آل عمران ﴿وقالوا كونوا هودا أو نصارى تهتدوا قل بل ملة إبراهيم حنيفا وما كان منالمشركين (135)﴾ البقرة
 	﴿قل صدق الله فاتبعوا ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(95)﴾ آل عمران ﴿ثم أوحينا إليك أن اتبع ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين(123)﴾ النحل
 	﴿قل إنني هداني ربي إلى صراط مستقيم دينا قيما ملة إبراهيم حنيفا وما كان من المشركين (161)﴾ الأنعام ﴿إن إبراهيم كان أمة قانتا لله حنيفا ولم يكن من المشركين(120)﴾ النحل
 	﴿وأن أقم وجهك للدين حنيفا ولا تكونن من المشركين(105)﴾ يونس ﴿إني وجهت وجهي للذي فطر السماوات والأرض حنيفا وما أنا من المشركين(79)﴾ الأنعام ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿منيبين إليه واتقوه وأقيموا الصلاة ولا تكونوا من المشركين(31)﴾ الروم ﴿ولا يصدنك عن آيات الله بعد إذ أنزلت إليك وادع إلى ربك ولا تكونن منالمشركين (87)﴾ القصص
 	﴿والذين هم بربهم لا يشركون(59)﴾ المؤمنون
 	﴿وإذ بوأنا لإبراهيم مكان البيت أن لا تشرك بي شيئا وطهر بيتي للطائفين والقائمين والركع السجود (26)﴾ الحج
 	﴿اتبع ما أوحي إليك من ربك لا إله إلا هو وأعرض عن المشركين(106)﴾ الأنعام ﴿فاصدع بما تؤمر وأعرض عن المشركين(94)﴾ الحجر
الاستجابة للأمر باجتناب الشرك
مجادلتهم
 ﴿قل إن صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي لله رب العالمين(162) لا شريك له وبذلك أمرت وأنا أول المسلمين (163)﴾ الأنعام ﴿قل أغير الله أتخذ وليا فاطر السماوات والأرض وهو يطعم ولا يطعم قل إني أمرت أن أكون أول من أسلم ولا تكونن من المشركين(14)﴾ الأنعام
 	﴿قل هذه سبيلي أدعو إلى الله على بصيرة أنا ومن اتبعني وسبحان الله وما أنا من المشركين (108)﴾ يوسف
 	﴿لكنا هو الله ربي ولا أشرك بربي أحدا(38)﴾ الكهف ﴿قل إنما أدعو ربي ولا أشرك به أحدا(20)﴾ الجن
 	﴿يهدي إلى الرشد فآمنا به ولن نشرك بربنا أحدا(2)﴾ الجن ﴿واتبعت ملة آبائي إبراهيم وإسحاق ويعقوب ما كان لنا أن نشرك بالله من شيءذلك من فضل الله علينا وعلى الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(38)﴾ يوسف
 	﴿وكيف أخاف ما أشركتم ولا تخافون أنكم أشركتم بالله ما لم ينزل به عليكم سلطانا فأي الفريقين أحق بالأمن إن كنتم تعلمون(81)﴾ الأنعام ﴿وحاجه قومه قال أتحاجوني في الله وقد هداني ولا أخاف ما تشركون به إلا أن يشاء ربي شيئا وسع ربي كل شيء علما أفلا تتذكرون(80)﴾ الأنعام
 	﴿قل أي شيء أكبر شهادة قل الله شهيد بيني وبينكم وأوحي إلي هذا القرآن لأنذركم به ومن بلغ أئنكم لتشهدون أن مع الله آلهة أخرى قل لا أشهد قل إنما هو إله واحد وإنني بريء مما تشركون(19)﴾ الأنعام ﴿فلما رأى الشمس بازغة قال هذا ربي هذا أكبر فلما أفلت قال ياقوم إني بريء مما تشركون(78)﴾ الأنعام ﴿إن نقول إلا اعتراك بعض آلهتنا بسوء قال إني أشهد الله واشهدوا أني بريء مماتشركون (54)﴾ هود
 	﴿قل هل من شركائكم من يهدي إلى الحق قل الله يهدي للحق أفمن يهدي إلى الحق أحق أن يتبع أمن لا يهدي إلا أن يهدى فما لكم كيف تحكمون(35)﴾ يونس
 	﴿ضرب لكم مثلا من أنفسكم هل لكم من ما ملكت أيمانكم من شركاء في ما رزقناكم فأنتم فيه سواء تخافونهم كخيفتكم أنفسكم كذلك نفصل الآيات لقوم يعقلون(28)﴾ الروم ﴿ضرب الله مثلا رجلا فيه شركاء متشاكسون ورجلا سلما لرجل هل يستويان مثلا الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(29)﴾ الزمر
 	﴿قل الحمد لله وسلام على عباده الذين اصطفى أالله خير أما يشركون (59)﴾ النمل
 	﴿ألا إن لله من في السماوات ومن في الأرض وما يتبع الذين يدعون من دون الله شركاء إن يتبعون إلا الظن وإن هم إلا يخرصون(66)﴾ يونس ﴿سنلقي في قلوب الذين كفروا الرعب بما أشركوا بالله ما لم ينزل به سلطاناومأواهم النار وبئس مثوى الظالمين(151)﴾ آل عمران ﴿أم أنزلنا عليهم سلطانا فهو يتكلم بما كانوا به يشركون(35)﴾ الروم ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحق وأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف ﴿إنما سلطانه على الذين يتولونه والذين هم به مشركون(100)﴾ النحل
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر ﴿قل سيروا في الأرض فانظروا كيف كان عاقبة الذين من قبل كان أكثرهم مشركين (42)﴾ الروم ﴿وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون (106)﴾ يوسف
اتخاذ موقف منهم
 ﴿شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا والذي أوحينا إليك وما وصينا به إبراهيم وموسى وعيسى أن أقيموا الدين ولا تتفرقوا فيه كبر على المشركين ما تدعوهم إليه الله يجتبي إليه من يشاء ويهدي إليه من ينيب(13)﴾ الشورى ﴿لتبلون في أموالكم وأنفسكم ولتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الذين أشركوا أذى كثيرا وإن تصبروا وتتقوا فإن ذلك من عزم الأمور(186)﴾ آل عمران
 	﴿أم لهم شركاء فليأتوا بشركائهم إن كانوا صادقين(41)﴾ القلم ﴿قل أروني الذين ألحقتم به شركاء كلا بل هو الله العزيز الحكيم(27)﴾ سبأ
 	﴿ألهم أرجل يمشون بها أم لهم أيد يبطشون بها أم لهم أعين يبصرون بها أم لهم آذان يسمعون بها قل ادعوا شركاءكم ثم كيدوني فلا تنظروني (195)﴾ الأعراف ﴿واتل عليهم نبأ نوح إذ قال لقومه ياقوم إن كان كبر عليكم مقامي وتذكيري بآيات الله فعلى الله توكلت فأجمعوا أمركم وشركاءكم ثم لا يكن أمركم عليكم غمة ثم اقضوا إلي ولا تنظروني(71)﴾ يونس
 	﴿ولتجدنهم أحرص الناس على حياة ومن الذين أشركوا يود أحدهم لو يعمر ألف سنة وما هو بمزحزحه من العذاب أن يعمر والله بصير بما يعملون(96)﴾ البقرة
 	﴿أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله ولولا كلمة الفصل لقضي بينهم وإن الظالمين لهم عذاب أليم(21)﴾ الشورى
 	﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
 	﴿لم يكن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين منفكين حتى تأتيهم البينة(1)﴾ البينة
 	﴿ولا تنكحوا المشركات حتى يؤمن ولأمة مؤمنة خير من مشركة ولو أعجبتكم ولا تنكحوا المشركين حتى يؤمنوا ولعبد مؤمن خير من مشرك ولو أعجبكم أولئك يدعون إلى النار والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه ويبين آياته للناس لعلهم يتذكرون(221)﴾ البقرة ﴿الزاني لا ينكح إلا زانية أو مشركة والزانية لا ينكحها إلا زان أو مشرك وحرم ذلك على المؤمنين(3)﴾ النور
 	﴿ما كان للنبي والذين آمنوا أن يستغفروا للمشركين ولو كانوا أولي قربى من بعد ما تبين لهم أنهم أصحاب الجحيم(113)﴾ التوبة
الموقف في حالة القتال والحرب
 ﴿لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرون(82)﴾ المائدة ﴿ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)﴾ البقرة

 ﴿براءة من الله ورسوله إلى الذين عاهدتم من المشركين(1)﴾ التوبة
 	﴿وأذان من الله ورسوله إلى الناس يوم الحج الأكبر أن الله بريء من المشركين ورسوله فإن تبتم فهو خير لكم وإن توليتم فاعلموا أنكم غير معجزي الله وبشر الذين كفروا بعذاب أليم(3)﴾ التوبة
 	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7)﴾ التوبة ﴿إلا الذين عاهدتم من المشركين ثم لم ينقصوكم شيئا ولم يظاهروا عليكم أحدا فأتموا إليهم عهدهم إلى مدتهم إن الله يحب المتقين(4)﴾ التوبة
 	﴿ما كان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين على أنفسهم بالكفر أولئك حبطت أعمالهم وفي النار هم خالدون(17)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا إنما المشركون نجس فلا يقربوا المسجد الحرام بعد عامهم هذا وإن خفتم عيلة فسوف يغنيكم الله من فضله إن شاء إن الله عليم حكيم(28)﴾ التوبة
 	﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون (33)﴾ التوبة ﴿هو الذي أرسل رسوله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كرهالمشركون (9)﴾ الصف
 	﴿فإذا انسلخ الأشهر الحرم فاقتلوا المشركين حيث وجدتموهم وخذوهم واحصروهم واقعدوا لهم كل مرصد فإن تابوا وأقاموا الصلاة وآتوا الزكاة فخلوا سبيلهم إن الله غفور رحيم(5)﴾ التوبة ﴿إن عدة الشهور عند الله اثنا عشر شهرا في كتاب الله يوم خلق السماوات والأرض منها أربعة حرم ذلك الدين القيم فلا تظلموا فيهن أنفسكم وقاتلوا المشركين كافة كما يقاتلونكم كافة واعلموا أن الله مع المتقين(36)﴾ التوبة
 	﴿وإن أحد من المشركين استجارك فأجره حتى يسمع كلام الله ثم أبلغه مأمنه ذلك بأنهم قوم لا يعلمون(6)﴾ التوبة
الوعيد لمن لا يستجيب للأمر باجتناب الشرك
 ﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله هو المسيح ابن مريم وقال المسيح يابني إسرائيل اعبدوا الله ربي وربكم إنه من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة ومأواه النار وما للظالمين من أنصار(72)﴾ المائدة ﴿حنفاء لله غير مشركين به ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق(31)﴾ الحج
 	﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فاستقيموا إليه واستغفروه وويل للمشركين(6)﴾ فصلت ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد افترى إثما عظيما(48)﴾ النساء ﴿إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا(116)﴾ النساء
 	﴿فإنهم يومئذ في العذاب مشتركون(33)﴾ الصافات ﴿ولن ينفعكم اليوم إذ ظلمتم أنكم في العذاب مشتركون(39)﴾ الزخرف
 	﴿ليعذب الله المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات ويتوب الله على المؤمنين والمؤمنات وكان الله غفورا رحيما(73)﴾ الأحزاب ﴿ويعذب المنافقين والمنافقات والمشركين والمشركات الظانين بالله ظن السوء عليهم دائرة السوء وغضب الله عليهم ولعنهم وأعد لهم جهنم وساءت مصيرا(6)﴾ الفتح
 	﴿إن الذين آمنوا والذين هادوا والصابئين والنصارى والمجوس والذين أشركوا إن الله يفصل بينهم يوم القيامة إن الله على كل شيء شهيد(17)﴾ الحج ﴿إن الذين كفروا من أهل الكتاب والمشركين في نار جهنم خالدين فيها أولئك هم شر البرية(6)﴾ البينة
 	﴿وإذ قال لقمان لابنه وهو يعظه يابني لا تشرك بالله إن الشرك لظلم عظيم(13)﴾ لقمان ﴿ولقد أوحي إليك وإلى الذين من قبلك لئن أشركت ليحبطن عملك ولتكونن من الخاسرين(65)﴾ الزمر ﴿ذلك هدى الله يهدي به من يشاء من عباده ولو أشركوا لحبط عنهم ما كانوايعملون(88)﴾ الأنعا
التحقق من بطلان الشرك في الآخرة
 ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا مكانكم أنتم وشركاؤكم فزيلنا بينهم وقال شركاؤهم ما كنتم إيانا تعبدون(28)﴾ يونس ﴿ويوم نحشرهم جميعا ثم نقول للذين أشركوا أين شركاؤكم الذين كنتم تزعمون(22)﴾ الأنعام
 	﴿ولقد جئتمونا فرادى كما خلقناكم أول مرة وتركتم ما خولناكم وراء ظهوركم وما نرى معكم شفعاءكم الذين زعمتم أنهم فيكم شركاء لقد تقطع بينكم وضل عنكم ما كنتم تزعمون(94)﴾ الأنعام ﴿وإذا رأى الذين أشركوا شركاءهم قالوا ربنا هؤلاء شركاؤنا الذين كنا ندعو من دونك فألقوا إليهم القول إنكم لكاذبون(86)﴾ النحل
 	﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(62)﴾ القصص ﴿ويوم يناديهم فيقول أين شركائي الذين كنتم تزعمون(74)﴾ القصص
 	﴿ويوم يقول نادوا شركائي الذين زعمتم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم وجعلنا بينهم موبقا (52)﴾ الكهف ﴿إليه يرد علم الساعة وما تخرج من ثمرات من أكمامها وما تحمل من أنثى ولا تضع إلا بعلمه ويوم يناديهم أين شركائي قالوا آذناك ما منا من شهيد(47)﴾ فصلت
 	﴿ثم يوم القيامة يخزيهم ويقول أين شركائي الذين كنتم تشاقون فيهم قال الذين أوتوا العلم إن الخزي اليوم والسوء على الكافرين(27)﴾ النحل
 	﴿ثم قيل لهم أين ما كنتم تشركون(73)﴾ غافر ﴿وقيل ادعوا شركاءكم فدعوهم فلم يستجيبوا لهم ورأوا العذاب لو أنهم كانوا يهتدون (64)﴾ القصص
 	﴿وأحيط بثمره فأصبح يقلب كفيه على ما أنفق فيها وهي خاوية على عروشها ويقول ياليتني لم أشرك بربي أحدا(42)﴾ الكهف
 	﴿وقال الشيطان لما قضي الأمر إن الله وعدكم وعد الحق ووعدتكم فأخلفتكم وما كان لي عليكم من سلطان إلا أن دعوتكم فاستجبتم لي فلا تلوموني ولوموا أنفسكم ما أنا بمصرخكم وما أنتم بمصرخي إني كفرت بما أشركتموني من قبل إن الظالمين لهم عذاب أليم(22)﴾ ابراهيم
 	﴿ثم لم تكن فتنتهم إلا أن قالوا والله ربنا ما كنا مشركين (23)﴾ الأنعام ﴿فلما رأوا بأسنا قالوا آمنا بالله وحده وكفرنا بما كنا به مشركين (84)﴾ غافر
 	﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر
 	﴿وكذلك زين لكثير من المشركين قتل أولادهم شركاؤهم ليردوهم وليلبسوا عليهم دينهم ولو شاء الله ما فعلوه فذرهم وما يفترون(137)﴾ الأنعام
 	﴿واستفزز من استطعت منهم بصوتك وأجلب عليهم بخيلك ورجلك وشاركهم في الأموال والأولاد وعدهم وما يعدهم الشيطان إلا غرورا(64)﴾ الإسراء
 	﴿قل ادعوا الذين زعمتم من دون الله لا يملكون مثقال ذرة في السماوات ولا في الأرض وما لهم فيهما من شرك وما له منهم من ظهير (22)﴾ سبأ ﴿إن تدعوهم لا يسمعوا دعاءكم ولو سمعوا ما استجابوا لكم ويوم القيامة يكفرون بشرككم ولا ينبئك مثل خبير (14)﴾ فاطر ﴿ولم يكن لهم من شركائهم شفعاء وكانوا بشركائهم كافرين (13)﴾ الروم
 	﴿ذلكم بأنه إذا دعي الله وحده كفرتم وإن يشرك به تؤمنوا فالحكم لله العلي الكبير (12)﴾ غافر

 ﴿ولكم نصف ما ترك أزواجكم إن لم يكن لهن ولد فإن كان لهن ولد فلكم الربع مما تركن من بعد وصية يوصين بها أو دين ولهن الربع مما تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهن الثمن مما تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين وإن كان رجل يورث كلالة أو امرأة وله أخ أو أخت فلكل واحد منهما السدس فإن كانوا أكثر من ذلك فهم شركاء في الثلث من بعد وصية يوصى بها أو دين غير مضار وصية من الله والله عليم حليم(12)﴾ النساء
مختار الصحاح
● [شرك] ش ر ك: جمع الشَّرِيكِ شُرَكاءُ و أشْرَاكٌ مثل شريف وشرفاء وأشراف والمرأة شَرِيكةٌ والنساء شَرائِكُ و شاركَهُ صار شريكه و اشْتَركا في كذا و تَشاركا و شَرِكةُ في البيع والميراث يشركه مثل علِمه يعلمه شَرِكَةً والاسم الشِّرْكُ وجمعه أشْراكٌ كشبر وأشبار و الشِّرْكُ أيضا الكفر وقد أشْرَك بالله فهو مُشْرِكٌ وقوله تعالى ﴿وأشركه في أمري﴾ أي اجعله شريكي فيه و أشْرَكَ نعله و شَرَّكَها تَشْرِيكاً أي جعل لها شِراكاً و الشِّرَكُ بفتحتين حبالة الصائد الواحدة شَرَكَةٌ
الراغب
شرك
- الشركة والمشاركة: خلط الملكين، وقيل: هو أن يوجد شيء لاثنين فصاعدا؛ عينا كان ذلك الشيء، أو معنى، كمشاركة الإنسان والفرس في الحيوانية، ومشاركة فرس وفرس في الكمتة، والدهمة، يقال: شركته، وشاركته، وتشاركوا، واشتركوا، وأشركته في كذا. قال تعالى: }وأشركه في أمري﴿[طه/32]، وفي الحديث: (اللهم أشركنا في دعاء الصالحين) (جاء بمعناه عند الترمذي: (اللهم ما قصر عنه رأيي، ولم تبلغه نيتي، ولم تبلغه مسألتي من خير وعدته أحدا من خلقك، أو خير أنت معطيه أحدا من عبادك فإني أرغب إليك فيه، وأسألكه برحمتك رب العالمين) أخرجه في الدعاء، انظر: عارضة الأحوذي 12/302). وروي أن الله تعالى قال لنبيه عليه السلام: (إني شرفتك وفضلتك على جميع خلقي وأشركتك في أمري) (لم أجده) أي: جعلتك بحيث تذكر معي، وأمرت بطاعتك مع طاعتي في نحو:﴾أطيعوا الله وأطيعوا الرسول﴿[محمد/33]، وقال تعالى:﴾أنكم في العذاب مشتركون﴿[الزخرف/39]. وجمع الشريك شركاء. قال تعالى:﴾ولم يكن له شريك في الملك﴿[الإسراء/111]، وقال:﴾شركاء متشاكسون﴿[الزمر/29]،﴾أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين﴿[الشورى/21]،﴾ويقول أين شركائي{ [النحل/27].
وشرك الإنسان في الدين ضربان:
أحدهما: الشرك العظيم، وهو: إثبات شريك لله تعالى. يقال: أشرك فلان بالله، وذلك أعظم كفر. قال تعالى: }إن الله لا يغفر أن يشرك به﴿[النساء/ 48]، وقال:﴾ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا﴿[النساء/116]، و﴾من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة﴿[المائدة/72]،﴾يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا﴿[الممتحنة/12]، وقال:﴾سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا{ [الأنعام/148].
والثاني: الشرك الصغير، وهو مراعاة غير الله معه في بعض الأمور، وهو الرياء والنفاق المشار إليه بقوله: }جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون﴿[الأعراف/190]،﴾وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون﴿[يوسف/106]، وقال بعضهم: معنى قوله:﴾إلا وهم مشركون﴿أي: واقعون في شرك الدنيا، أي: حبالتها، قال: ومن هذا ما قال عليه السلام: (الشرك في هذه الأمة أخفى من دبيب النمل على الصفا) (الحديث عن أبي موسى الأشعري قال: خطبنا رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات يوم، يا أيها الناس، اتقوا هذا الشرك، فإنه أخفى من دبيب النمل، فقال له من شاء الله أن يقول: وكيف نتقيه وهو أخفى من دبيب النمل يا رسول الله؟ قال: قولوا: (اللهم إنا نعوذ بك من أن نشرك بك شيئا نعلمه، ونستغفرك لما لا نعلم) أخرجه أحمد والطبراني، قال المنذري وفيه أبو علي رجل من بني كاهل، وثقه ابن حبان، ولم أر أحدا جرحه وباقي رواته ثقات. انظر: المسند 4/403؛ والترغيب والترهيب 1/39) قال: ولفظ الشرك من الألفاظ المشتركة، وقوله تعالى:﴾فمن كان يرجو لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا﴿[الكهف/110]، محمول على الشركين، وقوله:﴾اقتلوا المشركين﴿[التوبة/5]، فأكثر الفقهاء يحملونه على الكفار جميعا كقوله:﴾وقالت اليهود عزير ابن الله... ﴿الآية [التوبة/30]، وقيل: هم من عدا أهل الكتاب؛ لقوله:﴾إن الذين آمنوا والذين هادوا والصائبين والنصارى والمجوس والذين أشركوا{ [الحج/17]، أفرد المشركين عن اليهود والنصارى.
ملخص اللسان:
1.     الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا بمعنى تَشارَكنا، والشِّرْكُ: كالشَّريك؛
2.     والأشْراكُ أَيضاً جمع الشِّرْك وهو النصيب كما يقال قِسْمٌ وأقسام،
3.     رأيت فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يحدِّث نفسه كالمهموم.
4.     وطريق مُشْتَرَك: يستوي فيه الناس.
5.     واسم مُشْتَرَك: تشترك فيه معان كثيرة كالعين ونحوها فإنه يجمع معاني كثيرة؛
6.     وأَشْرَك بالله: جعل له شَريكاً في ملكه، تعالى الله عن ذلك، والإسم الشِّرْكُ. والشِّرْكُ: أَن يجعل لله شريكاً في رُبوبيته،
7.     فلان شريك فلان إذا كان متزوجاً بابنته أَو بأُخته، وهو الذي تسميه الناس الخَتَنَ،
8.     وقد شَرِكه في الأَمر بالتحريك، يَشْرَكُه إذا دخل معه فيه وأَشْرَكه معه فيه.
9.     واشْتَرَكَ الأَمرُ:التبس.
10.                        والشَّرَكُ: حبائل الصائد وكذلك ما ينصب للطير،
11.                        وشَرَكُ الطريق: جَوادُّه، وقيل: هي الطُّرُقُ التي لا تخفى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أَنها لا تخفى عليك، وقيل: هي الطُّرق التي تخْتَلجُ، والمعنيان متقاربان،
12.                        الشَّرَكة معظم الطريق ووسطه،والجمع شَرَك؛
13.                        والشِّراكُ: سير النعل،
14.                        ولطْمٌ شُرَكِيّ: متتابع. يقال: لطمه لطْماً شُرَكِيّاً، أَي سريعاً متتابعاً كلَطْمِ المُنْتَقِشِ من البعير؛
لسان العرب
● - شرك: الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا    بمعنى تَشارَكنا، وقد اشترك الرجلان وتَشارَكا وشارَك أَحدُهما الآخر؛ فأَما    قوله:    عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ    وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا    فمعناه أَنه يغزو على فرسه ولا يدفعه إلى غيره، ويُشارَك يعني يشاركه في    الغنيمة. والشَّريكُ: المُشارِك. والشِّرْكُ: كالشَّريك؛ قال المُسَيِّب    أَو غيره:    شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ    في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ    والجمع أَشْراك وشُرَكاء؛ قال لبيد:    تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً    ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ    قال الأَزهري: يقال شَريك وأَشْراك كما يقال يتيم وأَيتام ونصير    وأَنصار، وهو مثل شريف وأَشراف وشُرفاء. والمرأة شَريكة والنساء شَرائك. وشاركت    فلاناً: صرت شريكه. واشْتركنا وتَشاركنا في كذا وشَرِكْتُه في البيع    والميراث أَشْرَكُه شَرِكةً، والإسم الشِّرْك؛ قال الجعدي:    وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،    وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان    والجمع أَشْراك مثل شِبْر وأَشبار، وأَنشد بيت لبيد. وفي الحديث: من    أَعتق شِرْكاً له في عبد أَي حصة ونصيباً. وفي حديث معاذ: أَنه أَجاز بين    أَهل اليمن الشِّرْكَ أَي الإشتراكَ في الأرض، وهو أن يدفعها صاحبها إلى    آخر بالنصف أو الثلث أو نحو ذلك. وفي حديث عمر بن عبد العزيز: إن الشِّركَ    جائز، هو من ذلك؛ قال: والأشْراكُ أَيضاً جمع الشِّرْك وهو النصيب كما    يقال قِسْمٌ وأقسام، فإن شئت جعلت الأَشْراك في بيت لبيد جمع شريك، وإن    شئت جعلته جمع شِرْك، وهو النصيب. ويقال: هذه شَرِيكَتي، وماء ليس فيه    أَشْراك أَي ليس فيه شُركاء، واحدهما شِرْك، قال: ورأَيت فلاناً مُشتركاً إذا    كان يُحَدِّث نفسه أن رأيه مُشْتَرَك ليس بواحد. وفي الصحاح: رأيت    فلاناً مُشْتَرَكاً إذا كان يحدِّث نفسه كالمهموم. وروي عن النبي، صلى الله    عليه وسلم، أَنه قال: الناسُ شُرَكاء في ثلاث: الكَلإ والماء والنار؛ قال    أَبو منصور: ومعنى النار الحَطَبُ الذي يُستوقد به فيقلع من عَفْوِ    البلاد، وكذلك الماء الذي يَنْبُع والكلأُ الذي مَنْبته غير مملوك والناس فيه    مُسْتَوُون؛ قال ابن الأثير: أَراد بالماء ماء السماء والعيون والأَنهار    الذي لا مالك له، وأراد بالكلإِ المباحَ الذي لا يُخَصُّ به أَحد، وأَراد    بالنار الشجَر الذي يحتطبه الناس من المباح فيوقدونه؛ وذهب قوم إلى أن    الماء لا يملك ولا يصح بيعه مطلقاً، وذهب آخرون إلى العمل بظاهر الحديث في    الثلاثة، والصحيح الأول؛ وفي حديث أم معبد:    تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ    أَي عَمَّهنَّ الهُزال فاشتركن فيه. وفَريضة مُشتَرَكة: يستوي فيها    المقتسمون، وهي زوج وأُم وأَخوان لأم، وأخوان لأَب وأُم، للزوج النصف، وللأم    السدس، وللأخوين للأم الثلث، ويَشْرَكُهم بنو الأب والأُم لأن الأَب لما    سقط سقط حكمه، وكان كمن لم يكن وصاروا بني أم معاً؛ وهذا قول زيد. وكان    عمر، رضي الله عنه، حكم فيها بأن جعل الثلث للإخوة للأُم، ولم يجعل للإخوة    للأَب والأُم شيئاً، فراجعه الإخوة للأَب والأُم وقالوا له: هب أَن    أَبانا كان حماراً فأَشْرِكْنا بقرابة أُمنا، فأَشَرَكَ بينهم، فسميت    الفريضةُ مُشَرَّكةً ومُشَرَّكةً، وقال الليث: هي المُشْتَرَكة. وطريق    مُشْتَرَك: يستوي فيه الناس. واسم مُشْتَرَك: تشترك فيه معان كثيرة كالعين ونحوها    فإنه يجمع معاني كثيرة؛ وقوله أنشده ابن الأَعرابي:    ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،    وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ    فسره فقال: معناه مُشْتَرَك.    وأَشْرَك بالله: جعل له شَريكاً في ملكه، تعالى الله عن ذلك، والإسم    الشِّرْكُ. قال الله تعالى حكاية عن عبده لقمان أنه قال لإبنه: يا بُنَيَّ    لا تُشْرِكْ بالله إن الشِّرْكَ لَظُلم عظيم. والشِّرْكُ: أَن يجعل لله    شريكاً في رُبوبيته، تعالى الله عن الشُّرَكاء والأنداد، وإِنما دخلت التاء    في قوله لا تشرك بالله لأن معناه لا تَعْدِلْ به غيره فتجعله شريكاً    له، وكذلك قوله تعالى: وأَن تُشْرِكوا بالله ما لم يُنَزِّل به سُلْطاناً؛    لأن معناه عَدَلُوا به، ومن عَدَلَ به شيئاً من خَلقه فهو كافرّ مُشرِك،    لأن الله وحده لا شريكَ له ولا نِدَّ له ولا نَديدَ. وقال أَبو العباس في    قوله تعالى: والذين هم مُشْرِكون؛ معناه الذين هم صاروا مشركين بطاعتهم    للشيطان، وليس المعنى أنهم آمنوا بالله وأَشركوا بالشيطان، ولكن عبدوا    الله وعبدوا معه الشيطان فصاروا بذلك مُشْركين، ليس أَنهم أَشركوا بالشيطان    وآمنوا بالله وحده؛ رواه عنه أَبو عُمر الزاهد، قال: وعَرَضَه على    المُبرِّد فقال مُتْلَئِبٌّ صحيح. الجوهري: الشِّرْك الكفر. وقد أَشرك فلان    بالله، فهو مُشْرِك ومُشْرِكيٌّ مثل دَوٍّ ودَوِّيٍّ وسَكٍّ وسَكِّيّ    وقَعْسَرٍ قَعْسَريّ بمعنى واحد؛ قال الراجز:    ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ    أَي بالفُرقان. وفي الحديث: الشّرْك أَخْفَى في أُمتي من دبيب النمل؛    قال ابن الأثير: يريد به الرياء في العمل فكأنه أشرك في عمله غير الله؛    ومنه قوله تعالى: ولا يُشْرِكْ بعبادة ربه أَحداً. وفي الحديث: من حلف بغير    الله فقد أَشْرَك حيث جعل ما لا يُحْلَفُ به محلوفاً به كاسم الله الذي    به يكون القَسَم. وفي الحديث: الطِّيَرةُ شِرْكٌ ولكنّ الله يذهبه    بالتوكل؛ جعل التَطَيُّرَ شِرْكاً به في اعتقاد جلب النفع ودفع الضرر، وليس    الكفرَ بالله لأنه لو كان كفراً لما ذهب بالتوكل. وفي حديث تَلْبية الجاهلية:    لبيك لا شريك لك إلاَّ شريك هُوَ لك تملكه وما مَلكَ، يَعْنون بالشريك    الصنم، يريدون أَن الصنم وما يملكه ويختص به من الآلات التي تكون عنده    وحوله والنذور التي كانوا يتقرّبون بها إليه كلها ملك لله عز وجل، فذلك معنى    قوله تملكه وما ملك. قال محمد بن المكرم: اللهم إنا نسألك صحة التوحيد    والإخلاص في الإيمان، أنظر إلى هؤلاء لم ينفعهم طوافهم ولا تلبيتهم ولا    قولهم عن الصنم هُوَلَكَ، ولا قولهم تملك وما مع تسميتهم الصنم شريكاً، بل    حَبِطَ عَمَلهُم بهذه التسمية، ولم يصح لهم التوحيد مع الإستثناء، ولا    نفعتهم معذرتهم بقولهم: إلا ليقرّبونا إلى الله زُلْفى، وقوله تعالى:    وأَشْرِكْهُ في أَمْري؛ أَي اجعله شريكي فيه. ويقال في المُصاهرة: رَغِبْنا في    شِرككم وصِهْرِكم أَي مُشاركتكم في النسب. قال الأَزهري: وسمعت بعض    العرب يقول: فلان شريك فلان إذا كان متزوجاً بابنته أَو بأُخته، وهو الذي    تسميه الناس الخَتَنَ، قال: وامرأة الرجل شَرِيكَتُه وهي جارته، وزوجها    جارُها، وهذا يدل على أَن الشريك جار، وأَنه أَقرب الجيران. وقد شَرِكه في    الأَمر بالتحريك، يَشْرَكُه إذا دخل معه فيه وأَشْرَكه معه فيه. وأَشْرَك    فلانٌ فلاناً في البيع إذا أَدخله مع نفسه فيه. واشْتَرَكَ الأَمرُ:    التبس.والشَّرَكُ: حبائل الصائد وكذلك ما ينصب للطير، واحدته شَرَكَة وجمعها    شُرُكٌ، وهي قليلة نادرة. وشَرَكُ الصائد: حبالَتَه يَرْتَبِك فيها الصيد.    وفي الحديث: أَعوذ بك من شر الشيطان وشِرْكِه أي ما يدعو إليه ويوسوس به    من الإشراك بالله تعالى، ويروى بفتح الشين والراء، أَي حَبائله    ومَصايده، واحدتها شَرَكَة. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: كالطير الحَذِر يَرى أَن    له في كل طريق شَرَكاً. وشَرَكُ الطريق: جَوادُّه، وقيل: هي الطُّرُقُ    التي لا تخفى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك فأنت تراها وربما انقطعت غير أَنها    لا تخفى عليك، وقيل: هي الطُّرق التي تخْتَلجُ، والمعنيان متقاربان،    واحدته شَرَكَة. الأصمعي: الْزَمْ شَرَك الطريق وهي أَنْساع الطريق، الواحدة    شَرَكَة، وقال غيره: هي أَخاديد الطريق ومعناهما واحد، وهي ما حَفَرَت    الدوابُّ بقوائمها في متن الطريق شَرَكَة ههنا وأُخرى بجانبها. شمر: أُمُّ    الطريق مَعْظَمُه، وبُنَيَّاتُه أَشْراكُه صِغارٌ تتشعب عنه ثم تنقطع.    الجوهري: الشَّرَكة معظم الطريق ووسطه، والجمع شَرَك؛ قال ابن بري: شاهده    قول الشَّمَّاخ:    إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،    بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ    وقال رؤبة:    بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ    والكلأُ في بني فلان شُرُكٌ أَي طرائق، واحدها شِراك. وقال أَبو حنيفة:    إذا لم يكن المرعى متصلاً وكان طرائق فهو شُرُكٌ. والشِّراكُ: سير النعل،    والجمعُ شُرُك. وأَشْركَ النعلَ وشَرَّكها: جعل لها شِراكاً،    والتَّشْرِيك مثله. ابن بُزُرْج: شَرِكَت النعلُ وشَسِعَتْ وزَمَّتْ إذا انقطع كل    ذلك منها. وفي الحديث: أَنه صلى الظهر حين زالت الشمس وكان الفَيْءُ بقدر    الشِّراكِ؛ هو أَحد سُيور النعل التي تكون على وجهها؛ قال ابن الأَثير:    وقدره ههنا ليس على معنى التحديد، ولكن زوال الشمس لا يبين إلا بأقل ما    يُرى من الظل، وكان حينئد بمكة، هذا القَدْر والظل يختلف باختلاف الأزمنة    والأمكنة وإنما يبين ذلك في مثل مكة من البلاد التي يَقِلّ فيها الظل،    فإذا كان أَطول النهار واستوت الشمس فوق الكعبة لم يُرَ لشيء من جوانبها    ظلّ، فكل بلد يكون أقرب إلى خط الاستواء ومُعْتَدل النهار يكون الظل فيه    أَقصر، وكلما بَعُدَ عنهما إلى جهة الشَّمال يكون الظل فيه أَطول.    ولطْمٌ شُرَكِيّ: متتابع. يقال: لطمه لطْماً شُرَكِيّاً، بضم الشين وفتح    الراء، أَي سريعاً متتابعاً كلَطْمِ المُنْتَقِشِ من البعير؛ قال أَوس    بن حَجَر:    وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،    أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ    أَي وِرْد بعد وِرْدٍ متتابع؛ يقول: أَغْشاك بما تكره غير مُبْطِئ    بذلك. ولطمه لطمَ المُنْتَفِش وهو البعير تدخل في يده الشوكة فيضرب بها الأرض    ضرباً شديداً، فهو مُنْتَقِش.    والشُّرَكِيّ والشُّرَّكِيُّ، بتخفيف الراء وتشديدها: السريع من السير.    وشِرْكٌ: اسم موضع؛ قال حسان بن ثابت:    إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم    جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب    ابن بري: وشَرْكٌ اسم موضع؛ قال عُمارة:    هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ    مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟    وبنو شُرَيْك: بطنٌ. وشَريك: اسم رجل.
مقاييس اللغة:
(شرك) الشين والراء والكاف أصلانِ، أحدُهما يدلُّ على مقارنَة وخِلاَفِ انفراد، والآخر يدلُّ على امتدادٍ واستقامة.
فالأول الشِّرْكة، وهو أن يكون الشيءُ بين اثنين لا ينفردُ به أحدهما. ويقال شاركتُ فلاناً في الشيء، إذا صِرْتَ شريكه. وأشركْتُ فلاناً، إذا جعلتَه شريكاً لك. قال الله جلَّ ثناؤهُ في قِصَّةِ موسى: ﴿وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي﴾ [طه 32]. ويقال في الدُّعاء: اللهم أشرِكْنا في دعاء المؤمنين، أي اجعلنا لهم شركاءَ في ذلك، وشَرِكتُ الرَّجُلَ في الأمرِ أشْرَكُه.
وأمّا الأصل الآخر فالشرَك: لَقَم الطّريق، وهو شِرَاكُه أيضاً. وشِرَاك النَّعْل مشبَّه بهذا. ومنه شَرَكُ الصّائِدِ، سمِّي بذلك لامتداده.
القاموس المحيط:
الشِّرْكُ والشِّرْكَةُ، بكسرهما، وضَمِّ الثاني بِمَعْنًى. وقد اشْتَرَكا وتَشارَكا، وشارَكَ أحدُهُما الآخَرَ. والشِّرْكُ، بالكسر، وكأميرٍ المُشارِكُ، ج أشْراكٌ وشُركاءُ، وهي شَريكَةٌ، ج شَرائِكُ. وشَرِكَهُ في البَيْعِ والميراثِ، كَعَلِمَه، شِرْكَةً، بالكسر. وأشْرَكَ بالله كَفَرَ، فهو مُشْرِكٌ ومُشْرِكِيٌّ، والاسْمُ الشِّرْكُ فيهما. ورَغِبْنَا في شِرْكِكُمْ مُشَارَكَتِكُمْ في النَّسَبِ. والشَّرَكُ، مُحَرَّكةً حَبائِلُ الصَّيْدِ، وما يُنْصَبُ للطَّيْرِ، ج شُرُكٌ، بضَمَّتَيْنِ، نادرٌ، و من الطَّريقِ جَوادُّهُ، أو الطُّرُقُ التي لا تَخْفَى عليك ولا تَسْتَجْمِعُ لك، وبِلا لام ع بالحِجَازِ وككِتابٍ سَيْرُ النَّعْلِ ج ككُتُبٍ،
وأشْرُكٌ، وشَرَّكَهَا تَشْرِيكاً، و : الطريقةُ من الكَلأ. والشُّرَكِيُّ، كَهُذَلِيٍّ وتُشَدَّدُ راؤُهُ: السَّريعُ من السَّيْرِ. ولَطْمٌ شُرَكِيٌّ: سَريعٌ مُتَتَابِعٌ. وشُرَيْكٌ، كزُبَيْرٍ، ابنُ مالِك بنِ عَمْرٍو: أبو بَطْنٍ، وآخَرُ جَدٌّ لِمُسَدَّدِ بنِ مُسَرْهَدٍ. وشَرِكَتِ النَّعْلُ، كفرِح: انْقَطَعَ شِراكُها. ورجُلٌ مُشْتَرَكٌ: إذا كانَ يُحَدِّثُ نفسَهُ كالمَهْمُومِ. والتَّشْرِيكُ: بَيْعُ بعضِ ما اشْتَرَى بما اشْتَرَاهُ به. والفَريضَةُ المُشَرَّكَةُ، كمُعَظَّمَةٍ، ويقالُ: المُشْتَرَكَةُ: زَوْجٌ وأُمٌّ وأخَوانِ لأُِمٍّ، وأخوانِ لأَِبٍ وأُمٍّ، حَكَمَ فيها عُمَرُ، فَجَعَلَ الثُّلُثَ للأَخَوَيْنِ لأُِمٍّ، ولم يَجْعَلْ للإِخْوَةِ لِلأَبِ والأُمِّ شيئاً، فقالوا له: يا أمير المؤمنينَ! هَبْ أنّ أبانا كانَ حِماراً، فأشْرِكْنا بِقَرَابَةِ أُمِّنَا، فأشْرَكَ بينهم، فَسُمِّيَتْ: مُشَرَّكَةً ومُشْتَركةً وحِمارِيَّةً. والشَّرَكَةُ، مُحَرَّكةً: ة لِبَنِي أسَدٍ. وشِرْكٌ، بالكسرِ: ماءٌ لهم وراءَ جَبَلِ قَنانَ، وبالتحريكِ: جَبَلٌ بالحِجازِ.
وريحٌ مُشارِكٌ: وهي التي تكونُ النَّكباءُ إليها أقرَبَ من الرِّيحَيْنِ التي تَهُبُّ بينَهُما.
تاج العروس:
شرك
الشِّرْكُ والشِّرْكَةُ بكسرِهِما وضمِّ الثانِي بمعنّى واد وهو مُخالَطَةُ الشَّرِيكَيْنِ قال شيخنا : هذه عِبارَةٌ قلِقَةٌ قاصِرَةٌ والمعروفُ أن كلاًّ منهما يفتْح فكَسْرٍ وبِكَسْرٍ أو فَتْح فسُكُون ثلاث لُغاتٍ حكاها غيرُ واحدٍ من أَعْلامِ اللُّغةِ كإِسْماعِيلَ بنِ هِبَةِ اللهِ على ألفاظِ المُهَذَّبِ وابنِ سِيدَه في المُحَكَم وابنِ القَطّاعِ وشُرّاح الفَصِيح وغيرِهم وهذا الضمُّ الذي ذَكَره في الثاني غيرُ مَعْرُوفٍ فتأمل . قلت : الضمُّ في الثاني لُغَةٌ فاشِيَةٌ في الشام لا يكادُ,نَ يَنْطِقونَ بغيرها وشاهِدُ الشِّرءكِ حديثُ مُعاذ : أنه أَجازَ بينَ أَهْلِ اليَمَنِ الشّرْكَ أَي الاشْتِرَاكَ في الأرضِ وهو أَنْ يَدْفَعَها صاحِبُها إلى آخرَ بالنصفِ أَو الثُّلُثِ أو نحو ذلك وفي حديثٍ عُمَرَ بن عبد العزيزِ : أن الشِّرْكَ جائِزٌ وهو من ذلك
وقد اشْتَرَكا وتَشارَكَا وشارَكَ أَحدُهُما الآخرَ والاشْتِراكُ هنا بمَعْنَى التَّشارُكِ وقال النابغَةُ الجَعْديُّ :
وشارَكْنا قُرَيْشًا في تُقاها ... وفي أَنْسابِها شِركَ العِنانِ والشِّركُ بالكَسرِ والشَّرِيكُ كأَمِيرٍ : المُشارِكُ قالَ المُسَيَّبُ أَو غيرُه :
شِركًا بِماءِ الذَّوْبِ يَجْمَعُه ... في طَوْدِ أَيمَن في قُرَى قَسرِ أَشْراكٌ مثل شِبر وأَشْبار ويجوزُ أَن يَكُونَ جمعَ شَرِيكٍ كشَهِيدٍ وأَشْهادٍ . ويُجْمَعُ الشَّريكُ على شُرَكاءَ كما يُقال : شَرِيف وأَشْرافٌ وشُرَفاءُ قال تعالَى : " فأَجْمِعُوا أَمْرَكُم وشُرَكاءَكُم " أي : وِادْعُوا شُرَكاءَكُم ليُعاوِنُوكُم . وقال الأزْهَرِيّ : والشرك يكون بمَعْنَى الشَّرِيكِ وبمعنى النَّصِيب وجمعُه أَشْراكٌ كشِبرٍ وأَشْبارٍ وقال لَبِيدٌ :
تَطِيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعًا ... ووِتْرا والزَّعَامَةُ للغُلامِ وهي شَرِيكَةُ الرَّجُلِ وهي جارَتُه وزوجُها جارُها وهذا يَدُلُّ على أَنَّ الشَّرِيكَ جارٌ وأَنّه أَقْرَبُ الجِيرانِ شَرائِكُ
وشَرِكَه في البَيعِ والمِيراثِ كعَلِمَه شِركَةً بالكَسرِ وهو أَفصَحُ من أَشْرَكَه رُباعِيًّا . وأَشْرَكَ باللّهِ : كَفَرَ أي : جَعَلَ له شَرِيكًا في مُلْكِه تَعالَى اللّهُ عن ذلِكَ وقال أَبو العَبّاسِ في قولِه تَعالى : " والَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكونَ " مَعْنَاهُ الّذِينَ صارُوا مُشْرِكِينَ بطاعَتِهم للشَّيطانِ وليسَ المَعْنَى أَنَّهُم آمَنُوا باللّهِ وأَشْرَكُوا بالشَّيطانِ ولكن عَبَدُوا اللّه وعَبَدُوا مَعَه الشّيطانَ فصارُوا بذلِكَ مُشْرِكِينَ ليسَ أَنَّهُم أَشْرَكُوا بالشّيطانِ وآمَنُوا باللّهِ وحْدَه رواهُ عنه أَبو عُمَرَ الزّاهِدُ قال : وعَرَضَه على المُبَرِّدِ فقال : مُتْلَئبٌّ صَحِيحٌ فهو مُشْرِكٌ ومُشْركِيٌ مثل : دَو ودَوِّي وقَعْسَرٍ وقَعْسَرِي قال الراجزُ :
" ومُشْرِكِي كافِرٍ بالفُرقِ أي : بالفُرقانِ كما في الصِّحاحِ . والاسْمُ الشِّركُ فِيهِما بالكسرِ وفي الحَدِيثِ : الشِّركُ أَخْفى في أُمَّتِي من دَبِيبِ النَّمْلِ قال ابنُ الأثِيرِ : يُريدُ به الرياءَ في العَمَلِ فكأَنه أَشْرَكَ في عَمَلِه غيرَ اللّهِ تَعالَى وقال اللّهُ تَعالَى : " إنَّ الشِّركَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ " المرادُ به الكَفْرُ . ويُقالُ في المُصاهَرَةِ : رَغِبنا في شِركِكُم وصِهْرِكُم أَي : مُشارَكَتِكُم في النَّسَبِ . قال الأَزْهَرِيُّ : وسمعتُ بعضَ العَرَبِ يَقُولُ : فلانٌ شَريكُ فُلان : إِذا كانَ مُتَزَوِّجًا بابْنَتِهِ أَو بأخْتِه وهو الذِي يُسَمِّيه الناس الخَتَنَ . والشَّرَكُ مُحَرَّكَةً : حَبائِلُ الصَّيدِ وكذلك ما يُنْصَبُ للطَّيرِ ومنه الحَدِيث : أَعُوذُ بكَ مِنْ شَرِّ الشَّيطانِ وشَرَكِه فيمن رواهُ بالتّحْرِيكِ أي حبائِلِه ومَصائِدِه شُرُكٌ بضَمَّتَين وهو قَلِيلٌ نادِرٌ ويُقال : واحِدَتُه شَرَكَةٌ قال زُهَيرٌ :
كأنها من قَطا الأَحْبابِ حانَ لَها ... وِرْدٌ وأَفْرَدَ عنها أُخْتَها الشَّرَكُ والشَّرَكُ من الطَّرِيق : جَواده أَو هي الطّرقُ التي لا تَخْفى عَلَيكَ ولا تَستَجْمِعُ لَكَ فأَنتَ تَراها ورُبَّما انْقَطَعَت غيرَ أَنّها لا تَخْفى عليكَ واحِدَتُه شَرَكَةٌ وقال الأَصْمَعي : الْزَمْ شَرَكَ الطَّرِيقِ وهي أَنْساعُ الطَّرِيقِ وقالَ غيرُه : هي أَخادِيدُ الطَّرِيقِ ومَعْناهُما واحِدٌ وهي ما حَفَرَت الدَّوَابُّ بقوائِمِها في مَتْنِ الطَّرِيقِ شرَكَةٌ هُنا وأخْرَى بجانِبِها . وقال شَمِرٌ : أمُّ الطَّرِيقِ : مُعْظَمُه وبُنَيّاتُه : أَشْراكُه صِغارٌ تَتَشَعَّبُ عنه ثم تَنْقَطِع . وقال الجَوْهَرِيُّ : الشَّرَكَةُ : مُعْظَمُ الطَّرِيقِ ووَسَطُه والجَمْعُ شَرَكٌ قال ابنُ بَري : شاهِدُه قولُ الشَّمّاخِ :
إِذا شَرَكُ الطَّرِيقِ تَوَسَّمَتْهُ ... بخَوْصاويْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ وقال رُؤْبَة :
" بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرَّفّاضِ وأَنْشَدَ الصّاغاني لزُهَير :
شِبهُ النَّعامِ إِذا هَيَّجْتَها انْدَفَعَتْ ... على لَواحب بِيضٍ بَينَها شَرَكُ قال : ويُروَى شُرُكُ بضمتين . وشَرَك بلا لامٍ : بالحِجازِ وهو الجَبَل الذي يَذْكُرُه فيما بَعْدُ بعَينِه . والشِّراكُ ككِتابٍ : سَيرُ النَّعْل على وَجْهها ومنه الحَدِيثُ : أَنّه صَلَّىَ الظّهْرَ حِينَ زالَت الشَّمْسُ وكانَ الفَيءُ بقَدْرِ الشِّراكِ شُرُكٌ ككتُبٍ
وأَشْرُك وفي بعض النُّسَخِ وأَفْلُسٍ وكلاهُما غَلَط والصّوابُ : وأَشْرَكَها وشَرَّكَها تَشْرِيكًا وِإشْراكًا : جَعَل لها شِراكًا
والشِّراكُ : الطَّرِيقَةُ من الكَلإ جَمْعُه شُرُكٌ عن أبي نَصْرٍ يُقال : الكَلأ في بني فُلان شُرُكٌ أي طَرائِق وقال أَبو حَنِيفَةَ : إِذا لم يَكُن المَرعَى مُتَّصِلاً وكانَ طَرائِقَ فهو شُرُكٌ . والشُّرَكِي كهُذَلِي وتُشَدَّدُ راؤُه : السَّرِيعُ من السَّيرِ نقله ابنُ سِيدَه . ولَطْمٌ شُرَكِيٌ أي : سَرِيعٌ مُتَتابعٌ كَلَطْم المُنْتَقِشِ من البَعِير وهو الذي يَدْخُلُ في رِجْلِه الشَّوْكَةُ فيَضْرِبُ بِها الأَرْضَ ضَربًا مُتَتابِعًا قال أَوْس بنُ حَجَرٍ :
وما أَنَا إِلاّ مُستَعِد كما تَرَى ... أَخُو شُرَكِي الوِرْدِ غيرُ مُعَتِّمِ
أي : وِرد بعدَ وِرْدٍ مُتَتابع كما في الصحاح . وشُرَيْكٌ كزُبَيرٍ : ابنُ مالِكِ بنِ عَمْرِو بنِ مالِكِ بنِ عَمْرِو بنِ مالِكِ بنِ فَهْمِ بنِ غَنْم بنِ دَوْس : أَبو بَطْنٍ . قالَهُ ابنُ دُرَيْدٍ . قلتُ : وهو أَخو صُلَيمٍ وشوبك ووالد أَسَدٍ بالتّحْرِيكِ وسَرِيّ ووَهْبانَ . وشُرَيْكٌ آخَرُ : جَدٌّ لمُسَدَّدَ بنِ مُسَرهَدِ بن مُسَربَل بنِ أَرَنْدَلِ بن سَرَنْدَلِ بنِ عَرَنْدَلِ بنِ المُستورِدِ وهكذا نَسَبَه ابنُ دُرَيْدٍ والمُستَغْفِرِيّ والسلَفِي في سَفِينَتِه نَقْلاً عن ابن الجَوّاني النسّابَةِ وابنِ العَدِيمِ في تاريخِ حَلَبَ ويُقال في نَسَبِه الأسَدِيّ والشّرِيكِي وقد تَقَدّمَ سَردُ نَسَبِه في الدّالِ قال ابنُ دُرَيْدٍ : ومن مَوالِي بني شُرَيْك مُقاتِلُ بنُ سُلَيمانَ . وقال ابنُ بُزُرْجَ شَرِكَت النَّعْلُ وشَسِعَتْ وزَمَّتْ كفَرِحَ : إِذا انْقَطَع شِراكُها وشِسعُها وزِمامُها . ورَجُلٌ مُشْتَرَكٌ : إِذا كانَ يُحَدِّثُ نَفْسَه أَنَّ رأيَه مُشْتَرَكٌ ليس بواحِدٍ وفي الصِّحاحِ عن الأَصْمَعِي : إِذا كانَ يُحَدِّث نَفْسَه كالمَهْمُومِ . وفي العُبابِ التَّشْرِيكُ : بَيعُ بعضِ ما اشْتَرَى بما اشْتَراهُ بهِ . قال : والفَرِيضَةُ المُشَرَّكَة كمُعَظَّمَةٍ أي : المُشْتَرَكُ فِيها فحَذَفَ وأَوْصَلَ ويُقالُ لها أَيْضًا المُشَرِّكَةُ - كمُحَدِّثَةٍ - بنِسبَةِ التَّشْرِيكِ إِليها مجازًا كذا في شَرحِ الفُصُولِ ويُقالُ أَيضًا : المُشْتَرَكَةُ وهذه عن اللّيثِ وهي التي يَستَوِي فِيها المُقْتَسِمُون وهي زوْج وأُمٌ وأَخَوانِ لأُم وأَخَوانِ لأَبٍ وأم للزَّوْج النِّصْفُ وللأمِّ السُّدُسُ وللأَخَوَين للأُمِّ الثُّلُثُ ويَشْرَكُهُم بَنُو الأبِ والأمِّ ؛ لأَنّ الأَبَ لمّا سَقَطَ سَقَطَ حُكْمُه وكان كأَن لم يَكُنْ وصارُوا بني أم معًا وهذا قول زَيْدِ بنِ ثابِتٍ رضي اللّهُ عنه وحَكَم فيها عُمَرُ رضي اللّهُ عنه فجَعَلَ الثُّلُثَ للأَخَوَيْن لأم ولم يَجْعَلْ للإِخْوةِ للأَبِ والأمِّ شَيئًا فقالُوا له : يا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبانَا كانَ حِمارًا فأَشْرِكْنا بقَرَابَةِ أمِّنا فأَشْرَكَ بَينَهُم فسُمِّيَت الفَريضَةُ مُشَرَكَةً ومُشتَرَكَةً الأَخِيرَةُ عن اللِّيثِ وحِمارِيَّةً لقولِهِم : هَبْ أَنَّ أَبانَا كان حِمارًا وأَيْضًا حَجَرِيَّةً ؛ لأَنه رُوِىَ أَنَّهُم قالُوا : هَبْ أَنّ أَبانَا كان حَجَرًا مُلْقًى في اليَمِّ وبَعْضُهم سَمّاها يَمِّيةً لِذلِكَ وسُمِّيَتْ أَيضًا عُمَرِيَّةً ؛ لقَضاءِ عُمَرَ رضي اللّهُ عنه فيها قال شيخُنا : وهو مَذْهَبُ مالكٍ والشّافِعِي والجُمهُورِ خِلافًا لأبي حَنِيفَة وبعضِ أَهلِ العِراقِ . قلتُ : وفي فرائِض أبي نصْر : المُشَرَّكةُ : زوْج وأم أَو جَدّةٌ واثْنانِ فصاعِدًا من أَوْلادِ الأمِّ وعَصَبَةٌ من وَلدِ الأَبِ والأُمِّ قضى فِيها عَلِيٌ للزّوْج بالنِّصْفِ وللأمِّ بالسُّدُسِ ولوَلدِ الأمِّ بالثّلُثِ وأَسْقط وَلد الأَبِ والأمِّ وهو قولُ الشَّعْبِي وأبي حَنِيفَةَ وابنِ أبي لَيلَى وأبي يُوسُفَ وزُفَرَ ومُحَمّدٍ والحَسَنِ وابن حَنْبَلٍ وكَثِيرٍ وقَضَى عُثْمانُ فِيها للزَّوج بالنِّصْفِ وللألم بالسّدُس ولوَلَد الألم بالثُّلُثِ وشَرَك وَلَدَ الأبِ والأمِّ مَعَهُم فيه وبه قالَ الشافِعِيُ وكَثِيرٌ من الصَّحابَةِ وروى أَنَّ عُمَرَ قَضَى فيها كما قَضَى عَلِي فقالَ له الأَخُ من الأَبِ والأمِّ : هَبْ أَنّ أَبانَا كانَ حِمَارًا فما زادَنا إِلاّ قربًا فرَجَعَ فَشَرَكَهُم ولِذا سُمِّيَتْ حِمارِيَّة انتهى . وفي شَرحِ الفُصُول : أُبْطِلَ هذا بزَوْجٍ وأُخْتٍ شَقِيقةٍ وأَخٍ وأُخْت لأَبٍ فإنّ الأُخت سَقَطَتْ بأَخِيها ولَيسَ لها أًنْ تَقُولَ إِنّ أَخِي لو لَم يَكُنْ لوَرِثْتُ فهَبُوه حِمارًا فتأَمّل . والشَّرَكَةُ مُحَرَكَةً : لبني أَسَدٍ . وشِركٌ بالكَسرِ : ماءٌ لَهُمْ وراءَ جَبَلِ قَنان قال عُمَيرَةُ بنُ طارقٍ :
فأهْوِنْ عَلَيَ بالوَعِيدِ وأَهْلِهِ ... إِذا حَلَّ أَهْلِي بَيْنَ شِركٍ فعاقِلِ
وشَرَكٌ بالتَّحْرِيكِ : جَبَلٌ بالحِجازِ قاله نَصْرٌ . ورِيحٌ مُشارِكٌ وهي التي تَكُونُ النَّكْباءُ إِلَيها أَقْرَبَ مِنَ الرِّيحَيْن التي تَهُبُّ بَينَهُما قال الشاعِرُ :
إِلى ضَوءِ نارٍ بَيْنَ قُرّانَ أُوقِدَتْ ... وغَضْوَر تَزْهاهَا شَمالٌ مُشارِكُ وقُرّانُ وغَضْوَر : ماءَانِ لطَيِّئ
ومما يُستَدْرَكُ عليه : شارَكْتُ فُلانًا : صِرتُ شَرِيكَه وفي حَدِيثِ أُمِّ مَعْبَدٍ :
" تَشَارَكْنَ هَزْلَى مُخهُنَّ قَلِيلُ أي عَمَّهُنّ الهُزالُ فاشْتَرَكْنَ فيهِ ويُروَى تَساوَكْنَ وقد تَقدَّم . وطَرِيقٌ مُشْتَرَكٌ : يَستَوِي فيه النَّاسُ . واسمٌ مُشْتَرَكٌ : تَشْتَرِكُ فيه مَعان كثيرة كالعَيْنِ ونَحْوِها ؛ فإِنه يَجْمَعُ معانيَ كثيرةً وأَنْشَدَ ابنُ الأَعرابي :
ولا يَستَوي المَرءَانِ هذا ابنُ حُرَّةٍ ... وهذا ابنُ أخْرَى ظَهْرُها مُتَشَركُ فَسَّره فقال : مَعْناهُ مُشْتَرَكٌ . وشَرِكَهُ في الأَمْرِ يَشْرَكُه : دَخَلَ مَعَه فيه وأَشْرَكَه فيهِ . وأَشْرَكَ فلانًا في البَيع : إذا أَدْخَلَه مع نَفْسِه فيهِ وقولُه تَعالى : " وأَشْرِكْهُ في أَمْرِي " أي اجْعَلْه شَرِيكًا لي . واشْتَرَكَ الأَمْرُ : الْتَبَسَ . والشِّركَةُ بالكَسرِ : اللَّحْمَةُ يمانية وأَصْلُها في الجَزُورِ يَشْتَرِكُون فيها . وشَركٌ بالفتحِ : مَوْضِعٌ وأَنْشَدَ ابنُ بَريّ لعُمارَةَ :
هَلْ تَذْكُرُونَ غَدَاةَ شَركَ وأَنْتُمُ ... مثلُ الرَّعِيل من النَّعامِ النّافِرِ ومن المَجازِ : مَضَوْا على شِراك واحِد . والمُسَمَّى بشَرِيك من الصَّحابَةِ عَشْرَة ومن التابِعِينَ تسعَة . وكوم شَرِيك : قريَةٌ بمِصْرَ . وشارَكُ كهاجَرَ : بلَيدَةٌ من أَعمالِ بَلْخَ منها نَصْرُ بنُ مَنْصُورٍ الشّارَكي عُرِفَ بالمِصْباحِ وأَيضاً جَدّ أَحْمَدَ بنِ مُحَمَّد عن أبي يَعْلَى وعنه حفيدُه أَحمَدُ بنُ حَمْدانَ بنِ أَحْمَدَ وعن حفيده أَبو إِسْماعِيلَ الهَرَوِيّ . وشارِكُ بنُ سِنان : رَجُلٌ وفيه يَقُولُ الشّاعِرُ :
ونارٍ كأَفْنانِ الصَّباحِ رَفِيعَةٍ ... تننَوَّرْتُها من شارِكِ بنِ سِنانِ والشَّرّاكُ ككَتّانٍ : قريَةٌ بمِصْرَ من أَعْمالِ البُحيرَة

### Türkçe

شرك
**شَرِكَ - يَشْرَكُ - شِرْك - شَرِيْك - شُرَكاء - أَشْرَكَ - يُشْرِكُ - مُشْرِك - مُشْرِكِيْن - شَارَك - يُشَارِكُ**
**شَرِكَ - يَشْرَكُ** + bir varlık + bir varlığı + bir işte veya bir şeyin mülkiyetinde: ona, işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parça kıldı; bu da, üzerinde bu hakkın tamamına sahip olduğu bir şey üzerinedir.
**شِرْك**: “**فـِعـْل**” vezninde, **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan mef‘ûl manasında fiil ismi: bir şey üzerinde, işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parça; başka bir varlığın bu hakkın tamamına sahip olduğu (bir şey) üzerinde.
**شَرِيْك**: “**فـَعيل**” vezninde, **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan mef‘ûl manasında fâil ismi: üzerine ortak koşma fiili vâki olan kimse: murad edilen bir şeyin asıl malikine nispetle yeni iddia olunan ek malik.
**شُرَكاء**: **شَرِيْك**’in çoğulu.
**أشْرَكَ - يُشْرِكُ**: **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan “**أفعـَل**” vezninde: onu “**يَشْرَكُ**” kıldı: daha önce bu haktan kendisine hiçbir şey yok iken, bir şey üzerinde işten veya mülkiyetten bir parça yahut bir kısım malik kıldı.
**أَشْرَكَ - يُشْرِكُ** + bir varlık + bir varlığı + bir şeyde: varlığı, bir şeyde iş hakkından veya mülkiyet hakkından bir parça malik kıldı: onu, bir şey üzerinde mülkiyet hakkından veya iş hakkından bir parça malik kıldı.
**أشْرَكَ - يُشْرِكُ** + bir varlık + bir varlık ile + bir şeyi: murad edilen bir şeyde, bir başka varlığı, asıl bir varlığın mülkiyetine ortak koştu: asıl malik varlığın, murad edilen bir şey üzerinde mülkiyetin mülkiyetinde veya işin mülkiyetinde bir ortağı bulunduğunu iddia etti ve kabul etti ve saydı: şeyin, mülkiyetinin mülkiyeti veya üzerindeki işin mülkiyeti bakımından, farz edilen asıl malike ilâveten ek bir başka varlığa tâbi olduğunu iddia etti ve saydı ve kabul etti.
**مُشْرِك**: **أشْرَكَ - يُشْرِكُ** fiilinden fâil ismi: murad edilen bir şeyin mülkiyetinde asıl malikin bir ortağı bulunduğunu iddia eden ve kabul eden ve sayan kimse.
**مُشْرِكِيْن**: **مُشْرِك**’in çoğulu.
**شَارَك - يُشَارِكُ**: **شَرِكَ - يَشْرَكُ**’tan “**فاعل**” vezninde: **شَرِكَ - يَشْرَكُ** fiilini bir başkasıyla karşılıklı yaptı: karşılıklı olan iki taraf, bir şey üzerinde her birinin işin mülkiyeti hakkından veya mülkiyetin mülkiyeti hakkından bir parçası bulunduğunu, daha önce ikisinden birinin bu hakkın tamamına sahip olduğu hâlde, kabul etti.
Ve lafız, “bir şeyin veya malın mülkiyetinin taksimini beyan etme, sonra kısımları bir varlığa veya daha fazlasına hisse veya pay şeklinde tahsis ve dağıtma” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**يَسَرَ - يَيْسَر، نَصَبَ - يَنْصُبُ، حَظَّ - يَحَظُّ، شَرِكَ - يَشْرَكُ، سَهَمَ - يَسْهَمُ، فَوَضَ - يَفْوِض**
**شِرْك**
 	﴿De ki: Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde onların bir **شِرْك**’i mi var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir delil üzere midirler? Bilakis zalimler birbirlerine ancak aldanış vaad ederler (40)﴾ Fâtır ﴿De ki: Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde onların bir **شِرْك**’i mi var? Bundan önce bir kitap veya bir ilim kalıntısı getirin, eğer doğru iseniz (4)﴾ Ahkâf
 	﴿De ki: Allah’tan başka zannettiğiniz kimseleri çağırın; göklerde de yerde de zerre ağırlığınca bir şeye malik değillerdir; ikisinde de onların bir **شِرْك**’i yoktur; O’nun için onlardan bir yardımcı da yoktur (22)﴾ Sebe’ ﴿Eğer onları çağırırsanız çağrınızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; kıyamet günü de sizin **شِرْك**’inizi inkâr ederler; sana, haberdar olan gibi haber vermez (14)﴾ Fâtır
**أشرك - يُشْرِكُ**
**أشرك** bir varlık bir varlığı bir şeyde
Hükümde **الشرك** ﴿De ki: Allah, ne kadar kaldıklarını daha iyi bilir; göklerin ve yerin gaybı O’nundur; O ne güzel görür ve ne güzel işitir; O’ndan başka onların bir velîsi yoktur; hükmüne hiç kimseyi **يشرك** etmez (26)﴾ Kehf
İşte **الشرك**	﴿Ve onu işimde **أشرك** et (32)﴾ Tâhâ
**أشرك** bir varlık bir varlık ile bir şeyi
 ﴿Lâkin O, Allah’tır, Rabbimdir; Rabbime hiç kimseyi **أشرك** etmem (38)﴾ Kehf ﴿De ki: Ben ancak Rabbime dua ederim ve O’na hiç kimseyi **أشرك** etmem (20)﴾ Cin
 	﴿Doğru yola iletir; ona iman ettik; Rabbimize hiç kimseyi **نشرك** etmeyeceğiz (2)﴾ Cin ﴿Ve babalarımın milleti olan İbrahim, İshak ve Yakub’un milletine uydum; bizim için Allah’a hiçbir şeyi **نشرك** etmek olmaz; bu, Allah’ın bize ve insanlara fazlındandır; fakat insanların çoğu şükretmezler (38)﴾ Yusuf
 	﴿Sizin **أشركتم** ettiğiniz şeyden nasıl korkayım; siz ise Allah’a, hakkında size bir sultan indirmediği şeyi **أشركتم** etmekten korkmuyorsunuz; öyleyse iki fırkadan hangisi emniyete daha layıktır, eğer biliyorsanız (81)﴾ En‘âm ﴿Kavmi onunla tartıştı; dedi ki: Allah hakkında benimle mi tartışıyorsunuz? Oysa beni hidayete erdirdi; sizin O’na **تشركون** ettiğiniz şeyden korkmam; ancak Rabbim bir şey dilerse (başka); Rabbim her şeyi ilimce kuşatmıştır; hâlâ öğüt almaz mısınız (80)﴾ En‘âm
 	﴿Beni Allah’ı inkâr etmeye ve O’na, hakkında benim için bir ilim olmayan şeyi **أشرك** etmeye çağırıyorsunuz; ben ise sizi Aziz, Gaffâr’a çağırıyorum (42)﴾ Gâfir
 	﴿De ki: Gelin, Rabbinizin size haram kıldıklarını okuyayım: O’na hiçbir şeyi **تشركوا** etmeyin; ana-babaya ihsan edin; fakirlikten çocuklarınızı öldürmeyin; sizi de onları da biz rızıklandırırız; fuhşiyatın açığını da gizlisini de yaklaşmayın; Allah’ın haram kıldığı canı ancak hak ile öldürmeyin; işte bunları size vasiyet etti; umulur ki akledersiniz (151)﴾ En‘âm ﴿Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi **تشركوا** etmeyin; ana-babaya ihsan edin; yakın akrabaya, yetimlere, miskinlere; yakın komşuya, uzak komşuya; yanınızdaki arkadaşa; yolcuya; sağ ellerinizin malik olduklarına; şüphesiz Allah, kendini beğenmiş, övünen kimseyi sevmez (36)﴾ Nisâ
 	﴿Ey Peygamber! Mümin kadınlar sana, Allah’a hiçbir şeyi **يشركن** etmeyeceklerine, hırsızlık etmeyeceklerine, zina etmeyeceklerine, çocuklarını öldürmeyeceklerine, elleriyle ayakları arasında uyduracakları bir iftira getirmeyeceklerine ve marufta sana isyan etmeyeceklerine dair biat etmeye geldiklerinde, onlarla biat et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile; şüphesiz Allah Gafûr’dur, Rahîm’dir (12)﴾ Mümtehine ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı, onun açığını da gizlisini de; günahı ve haksız yere azgınlığı; Allah’a, hakkında bir sultan indirmediği şeyi **تشركوا** etmenizi; Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı (33)﴾ A‘râf
 	﴿De ki: Ey kitap ehli! Bizimle sizin aranızda eşit bir kelimeye gelin: Allah’tan başkasına ibadet etmeyelim; O’na hiçbir şeyi **نشرك** etmeyelim; Allah’tan başka birbirimizi rabler edinmeyelim; eğer yüz çevirirlerse deyin ki: Şahit olun, biz Müslümanlarız (64)﴾ Âl-i İmrân ﴿Kendilerine kitap verdiklerimiz, sana indirilenle sevinirler; hiziplerden de onun bir kısmını inkâr eden vardır; de ki: Ben ancak Allah’a ibadet etmekle ve O’na **أشرك** etmemekle emrolundum; O’na çağırırım ve dönüşüm O’nadır (36)﴾ Ra‘d
 	﴿Allah, sizden iman edenlere ve salih ameller işleyenlere vaad etti: kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yerde halife kılacaktır; onlar için razı olduğu dinlerini mutlaka yerleştirecektir; korkularından sonra onları mutlaka emniyete çevirecektir; bana ibadet ederler, bana hiçbir şeyi **يشركون** etmezler; bundan sonra kim inkâr ederse, işte onlar fâsıklardır (55)﴾ Nûr ﴿De ki: Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki sizin ilahınız bir tek ilahtır; artık kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi **يشرك** etmesin (110)﴾ Kehf
 	﴿İnsana ana-babası hakkında güzellikle vasiyet ettik; eğer ikisi, hakkında senin için bir ilim olmayan şeyi bana **تشرك** etmen için seninle cihad ederlerse, onlara itaat etme; dönüşünüz banadır; size yapmakta olduklarınızı haber vereceğim (8)﴾ Ankebût ﴿Eğer ikisi, hakkında senin için bir ilim olmayan şeyi bana **تشرك** etmen için seninle cihad ederlerse, onlara itaat etme; dünyada onlarla maruf üzere arkadaşlık et; bana yönelenin yoluna uy; sonra dönüşünüz banadır; size yapmakta olduklarınızı haber vereceğim (15)﴾ Lokmân
 	﴿Lokman oğluna, ona öğüt verirken dedi ki: Ey oğulcuğum! Allah’a **تشرك** etme; şüphesiz **الشرك** büyük bir zulümdür (13)﴾ Lokmân
 	﴿Ve onlar, Rablerine **يشركون** etmezler (59)﴾ Mü’minûn
 	﴿İbrahim’e evin yerini hazırladığımızda: Bana hiçbir şeyi **تشرك** etme; evimi tavaf edenler, ayakta duranlar, rükû edenler, secde edenler için temizle (26)﴾ Hacc
 	﴿Meyvesi kuşatıldı; ona harcadığı şeye karşı iki elini çevirip durur oldu; o, çardakları üzerine çökmüş hâlde idi; ve der ki: Keşke Rabbime hiç kimseyi **أشرك** etmeseydim (42)﴾ Kehf

﴿Kâfir olanların kalplerine, Allah’a ortak koştukları şey sebebiyle—O’nun hakkında hiçbir sultan indirmediği şeyi—korku salacağız; onların barınağı ateştir; zalimlerin barınağı ne kötüdür (151)﴾ Âl-i İmrân ﴿Yoksa onlara bir sultan mı indirdik de o, onların O’na ortak koştukları şey hakkında konuşuyor (35)﴾ er-Rûm ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı—ondan açığa çıkanı ve gizli olanı—, günahı, haksız yere azgınlığı; ve Allah’a, hakkında hiçbir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı; ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı (33)﴾ el-A‘râf
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığında inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa inanırsınız; hüküm, yüce ve büyük olan Allah’ındır (12)﴾ Gâfir
 ﴿De ki: Şahitlikçe en büyük şey hangisidir? De ki: Allah, benimle sizin aranızda şahittir; ve bu Kur’an bana vahyolundu ki onunla sizi ve ulaştığı kimseyi uyarayım. Siz gerçekten Allah ile beraber başka ilâhlar olduğuna şahitlik mi ediyorsunuz? De ki: Ben şahitlik etmem. De ki: O ancak tek bir ilâhtır; ve ben, sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (19)﴾ el-En‘âm ﴿Güneşi doğar hâlde görünce dedi ki: Bu benim rabbim; bu daha büyüktür. Sonra batınca dedi ki: Ey kavmim, ben sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (78)﴾ el-En‘âm ﴿Biz ancak: İlâhlarımızdan bazısı sana bir kötülükle ilişti, deriz. Dedi ki: Ben Allah’ı şahit tutarım; siz de şahit olun ki ben, sizin ortak koştuklarınızdan berîyim (54)﴾ Hûd
 	﴿Allah’tan başka, kendilerine ne zarar veren ne fayda veren şeylere ibadet ederler ve derler ki: Bunlar Allah katında bizim şefaatçilerimizdir. De ki: Allah’a, göklerde de yerde de bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz? O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (18)﴾ Yûnus ﴿Allah, sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten kimsedir; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (40)﴾ er-Rûm
 	﴿Cinleri Allah’a ortaklar yaptılar—hâlbuki onları O yaratmıştır—; ve bilgisizce O’na oğullar ve kızlar uydurdular. O, onların vasfettiklerinden münezzehtir ve yücedir (100)﴾ el-En‘âm ﴿Allah’tan başka hahamlarını ve rahiplerini rabler edindiler; ve Meryem oğlu Mesih’i de. Hâlbuki tek bir ilâha ibadet etmelerinden başka bir şeyle emrolunmadılar; O’ndan başka ilâh yoktur; O, onların ortak koştuklarından münezzehtir (31)﴾ et-Tevbe
 	﴿Allah’ın emri geldi; onu acele istemeyin. O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (1)﴾ en-Nahl ﴿Allah’ı hakkıyla takdir edemediler; kıyamet günü yer bütünüyle O’nun kabzasıdır; gökler de O’nun sağ eliyle dürülmüştür. O, onların ortak koştuklarından münezzehtir ve yücedir (67)﴾ ez-Zümer
 	﴿Rabbin dilediğini yaratır ve seçer; seçim onlara ait değildir. Allah’ı tenzih ederim; O, onların ortak koştuklarından yücedir (68)﴾ el-Kasas
 	﴿O, Allah’tır; O’ndan başka ilâh yoktur; melik, kuddûs, selâm, mü’min, müheymin, azîz, cebbâr, mütekebbirdir. Allah, onların ortak koştuklarından münezzehtir (23)﴾ el-Haşr ﴿Yoksa onların Allah’tan başka bir ilâhı mı var? Allah’ı tenzih ederim; O, onların ortak koştuklarından münezzehtir (43)﴾ et-Tûr
 	﴿Sonra ikisine salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar yaptılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (190)﴾ el-A‘râf ﴿Gaybı ve şehadeti bilendir; O, onların ortak koştuklarından yücedir (92)﴾ el-Mü’minûn
 	﴿Gökleri ve yeri hak ile yarattı; O, onların ortak koştuklarından yücedir (3)﴾ en-Nahl ﴿Sonra ikisine salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar yaptılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (190)﴾ el-A‘râf
 	﴿Sizi karanın ve denizin karanlıklarında kim hidayet eder? Rahmetinin önünde rüzgârları müjdeci olarak kim gönderir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Allah, onların ortak koştuklarından yücedir (63)﴾ en-Neml
 	﴿Hiçbir şey yaratmayanı mı ortak koşuyorlar; hâlbuki onlar yaratılırlar (191)﴾ el-A‘râf
 	﴿Allah dileseydi ortak koşmazlardı; seni onların üzerine bir gözetleyici kılmadık; sen onların üzerine bir vekil de değilsin (107)﴾ el-En‘âm ﴿Ortak koşanlar diyecekler ki: Allah dileseydi ne biz ortak koşardık ne de babalarımız; ve hiçbir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de böyle yalanladılar; nihayet azabımızı tattılar. De ki: Yanınızda bir ilim var mı; onu bize çıkarasınız? Siz ancak zanna uyuyorsunuz; siz ancak tahmin yürütüyorsunuz (148)﴾ el-En‘âm ﴿Ortak koşanlar dedi ki: Allah dileseydi O’ndan başka hiçbir şeye ibadet etmezdik; ne biz ne de babalarımız; ve O’ndan başka hiçbir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de böyle yaptı; elçilere apaçık tebliğden başka bir şey var mı (35)﴾ en-Nahl ﴿Yahut dersiniz ki: Bizden önce babalarımız ortak koştu; biz de onlardan sonra bir zürriyet idik; bâtıl işleyenlerin yaptıklarıyla bizi helâk mi edeceksin (173)﴾ el-A‘râf
 	﴿Bilakis O’na dua edersiniz; dilerse kendisine dua ettiğiniz şeyi giderir; ve ortak koştuklarınızı unutursunuz (41)﴾ el-En‘âm ﴿Sonra sizden zararı giderdiği vakit, içinizden bir grup Rablerine ortak koşar (54)﴾ en-Nahl ﴿İnsanlara bir zarar dokunduğunda Rablerine, O’na yönelerek dua ederler; sonra onlara kendisinden bir rahmet tattırınca, onlardan bir grup Rablerine ortak koşar (33)﴾ er-Rûm ﴿Gemiye bindiklerinde dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ederler; sonra onları karaya kurtarınca, bir de bakarsın ortak koşarlar (65)﴾ el-‘Ankebût ﴿De ki: Allah sizi ondan ve her kederden kurtarır; sonra siz ortak koşarsınız (64)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Hamd Allah’a; seçtiği kullarına selâm. Allah mı daha hayırlı, yoksa onların ortak koştukları mı (59)﴾ en-Neml
 	﴿Andolsun, sana ve senden öncekilere vahyedildi ki: Eğer ortak koşarsan, amelin mutlaka boşa gider; ve mutlaka ziyan edenlerden olursun (65)﴾ ez-Zümer ﴿Bu, Allah’ın hidayetidir; kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir; eğer ortak koşsalardı, yapmakta oldukları şey onlardan boşa giderdi (88)﴾ el-En‘âm
 	﴿İman edenler, yahudiler, sâbiîler, hristiyanlar, mecûsîler ve ortak koşanlar: Allah kıyamet günü aralarında hükmünü verir; şüphesiz Allah her şeye şahittir (17)﴾ el-Hacc
 	﴿Mallarınızda ve canlarınızda mutlaka imtihan edileceksiniz; ve sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve ortak koşanlardan çok eziyet mutlaka işiteceksiniz; eğer sabreder ve sakınırsanız, şüphesiz bu işlerin azmindendir (186)﴾ Âl-i İmrân
 	﴿Onları, insanların hayata en hırslısı olarak ve ortak koşanlardan da (daha hırslı) bulacaksın; onlardan her biri, bin yıl yaşatılmayı ister; hâlbuki yaşatılması onu azaptan uzaklaştıracak değildir; Allah, yaptıklarını görendir (96)﴾ el-Bakara
 	﴿İman edenlere düşmanlıkça insanların en şiddetlisini yahudiler ve ortak koşanlar olarak mutlaka bulacaksın; iman edenlere sevgi bakımından onların en yakınını da: Biz hristiyanız, diyenler olarak mutlaka bulacaksın; bu, onlardan keşişler ve rahipler bulunması ve onların büyüklük taslamamaları sebebiyledir (82)﴾ el-Mâide
 	﴿Onların hepsini topladığımız gün, sonra ortak koşanlara deriz ki: Yerinizde durun, siz ve ortaklarınız. Sonra aralarını ayırırız; ortakları der ki: Siz bize ibadet etmiyordunuz (28)﴾ Yûnus ﴿Onların hepsini topladığımız gün, sonra ortak koşanlara deriz ki: İddia etmekte olduğunuz ortaklarınız nerede (22)﴾ el-En‘âm
 	﴿İş bitirilince şeytan dedi ki: Şüphesiz Allah size hak vaadi vaad etti; ben de size vaad ettim, size muhalefet ettim; benim sizin üzerinizde bir sultanım yoktu; ancak sizi çağırdım, siz de bana icabet ettiniz; artık beni kınamayın, kendinizi kınayın; ben sizin feryadınıza yetişen değilim, siz de benim feryadıma yetişen değilsiniz; şüphesiz ben, daha önce beni ortak koştuğunuzu inkâr ettim; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır (22)﴾ İbrâhîm
 	﴿Sonra onlara denildi ki: Ortak koşmakta olduklarınız nerede (73)﴾ Gâfir
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığında inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa inanırsınız; hüküm, yüce ve büyük olan Allah’ındır (12)﴾ Gâfir
**شريك**
Mülkte **الشرك** ﴿Ve de ki: Hamd, çocuk edinmeyen, mülkte kendisi için bir **شريك** bulunmayan, zillet sebebiyle kendisi için bir veli bulunmayan Allah’adır; O’nu tekbir ile yücelt (111)﴾ el-İsrâ ﴿Göklerin ve yerin mülkü kendisine ait olan; çocuk edinmeyen; mülkte kendisi için bir **شريك** bulunmayan; her şeyi yaratan, sonra onu takdir ile takdir eden (2)﴾ el-Furkân
 	﴿De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir (162); O’nun için **شريك** yoktur; bununla emrolundum ve ben müslümanların ilkiyim (163)﴾ el-En‘âm
**شركاء**
 ﴿De ki: Göklerin ve yerin Rabbi kimdir? De ki: Allah. De ki: O’ndan başka, kendileri için ne faydaya ne zarara malik olmayan veliler mi edindiniz? De ki: Kör ile gören bir olur mu? Yahut karanlıklar ile nur bir olur mu? Yoksa Allah’a, O’nun yaratması gibi yaratan **شركاء** mı yaptılar da yaratma onlara benzeşti? De ki: Allah her şeyin yaratıcısıdır; O, bir olan, kahhâr olandır (16)﴾ er-Ra‘d ﴿Her nefis üzerine kazandığı şeyle kaim olan kimse (böyle midir)? Allah’a **شركاء** yaptılar. De ki: Onları adlandırın; yoksa O’na, yerde bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz; yahut sözün zahiriyle mi? Bilakis, kâfir olanlara tuzakları süslendi ve yoldan alıkonuldular; Allah kimi saptırırsa, onun için bir hidayet edici yoktur (33)﴾ er-Ra‘d

﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden neyi yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir açıklık üzere midirler? Bilakis zalimler birbirlerine ancak bir aldanış vaad ederler.”(40)﴾ Fatır

﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden neyi yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Bundan önce bir kitap veya bir ilim kalıntısı getirin; eğer doğru söyleyenler iseniz.”(4)﴾ Ahkaf

﴿Derken onlara salih (bir çocuk) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na ortaklar kıldılar; Allah, onların ortak koştuklarından yücedir.(190)﴾ A‘raf

﴿De ki: “Ortaklarınızdan yaratmayı başlatan sonra onu iade eden var mı?” De ki: “Allah yaratmayı başlatır, sonra onu iade eder; nasıl da çevriliyorsunuz!”(34)﴾ Yunus

﴿Allah’a, ekin ve davarlardan, O’nun türettiğinden bir pay ayırdılar da dediler ki: “Bu, zanlarınca Allah içindir; bu da ortaklarımız içindir.” Ortakları için olan Allah’a ulaşmaz; Allah için olan ise ortaklarına ulaşır. Ne kötü hükmediyorlar!(136)﴾ En‘am

﴿Ve dediler ki: “Şu davarların karınlarındakiler erkeklerimize mahsustur, eşlerimize haramdır; eğer ölü olursa, onlar onda ortaktırlar.” O, onların vasıflandırmalarının cezasını verecektir; şüphesiz O, حكيم, عليم’dir.(139)﴾ En‘am

﴿Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği şeyi dinden kendilerine meşru kılan ortakları mı var? Eğer الفصل kelimesi olmasaydı, aralarında hüküm verilmiş olurdu; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır.(21)﴾ Şura

﴿Ve cinleri Allah’a ortaklar kıldılar; hâlbuki onları O yaratmıştır; ve O’na, ilimsizce oğullar ve kızlar uydurdular. O, onların vasfettiklerinden münezzeh ve yücedir.(100)﴾ En‘am

﴿Dikkat edin: göklerde olan ve yerde olan kim varsa Allah’ındır. Allah’tan başka çağıranlar ortaklara tâbi olmazlar; ancak zanna tâbi olurlar ve onlar sadece tahmin yürütürler.(66)﴾ Yunus

﴿De ki: “Ortaklarınızdan hakka hidayet eden var mı?” De ki: “Allah hakka hidayet eder.” Öyleyse hakka hidayet eden mi tâbi olunmaya daha layıktır, yoksa hidayet edilmedikçe hidayet bulmayan mı? Size ne oluyor, nasıl hükmediyorsunuz?(35)﴾ Yunus

﴿Size, kendi nefislerinizden bir misal vurdu: size, sağ ellerinizin malik olduklarından, size rızık verdiğimiz şeyde ortaklar var mı ki siz onda eşit olasınız; onları, kendinizden korktuğunuz gibi korkarsınız? İşte akleden bir kavim için ayetleri böyle tafsil ederiz.(28)﴾ Rum

﴿Allah bir misal vurdu: içinde birbirleriyle çekişen ortaklar bulunan bir adam ve bir adama tam bağlı bir adam; misalce eşit olurlar mı? Hamd Allah’a mahsustur; bilakis onların çoğu bilmezler.(29)﴾ Zümer

﴿Yoksa onların ortakları mı var? Doğru söyleyenler iseler ortaklarını getirsinler.(41)﴾ Kalem

﴿De ki: “O’na kattığınız ortakları bana gösterin.” Hayır; bilakis O, Aziz, Hakim olan Allah’tır.(27)﴾ Sebe

﴿Onların, kendileriyle yürüdükleri ayakları mı var? Yoksa kendileriyle yakaladıkları elleri mi var? Yoksa kendileriyle gördükleri gözleri mi var? Yoksa kendileriyle işittikleri kulakları mı var? De ki: “Ortaklarınızı çağırın; sonra bana tuzak kurun da bana mühlet vermeyin.”(195)﴾ A‘raf

﴿Onlara Nuh’un haberini oku: kavmine dediği vakit: “Ey kavmim! Eğer benim makamım ve Allah’ın ayetleriyle öğüt vermem size ağır geldiyse, ben Allah’a tevekkül ettim; öyleyse işinizi ve ortaklarınızı toplayın; sonra işiniz size bir gam olmasın; sonra bana hükmünüzü icra edin ve bana mühlet vermeyin.”(71)﴾ Yunus

﴿Ve o gün onları hepsini haşrederiz; sonra şirk koşanlara deriz ki: “Yerinizde durun; siz ve ortaklarınız.” Sonra aralarını ayırırız; ve ortakları der ki: “Siz bize ibadet etmiyordunuz.”(28)﴾ Yunus

﴿Ve o gün onları hepsini haşrederiz; sonra şirk koşanlara deriz ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarınız?”(22)﴾ En‘am

﴿Andolsun, sizi ilk defa yarattığımız gibi bize teker teker geldiniz; size verdiğimiz şeyi sırtlarınızın arkasında bıraktınız; ve sizinle beraber, kendilerinin sizde ortaklar olduklarını zannettiğiniz şefaatçilerinizi görmüyoruz. Aranız kopmuştur; ve zannettiğiniz şey sizden sapıp gitmiştir.(94)﴾ En‘am

﴿Ve şirk koşanlar ortaklarını gördükleri vakit dediler ki: “Rabbimiz! Bunlar, senden başka çağırdığımız ortaklarımızdır.” Onlara sözü attılar: “Şüphesiz siz elbette yalancılarsınız.”(86)﴾ Nahl

﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarım?”(62)﴾ Kasas

﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “Nerede o, zannettiğiniz ortaklarım?”(74)﴾ Kasas

﴿Ve o gün der ki: “Zannettiğiniz ortaklarımı çağırın.” Onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve aralarına bir helak yeri koyarız.(52)﴾ Kehf

﴿Kıyamet saatinin ilmi O’na döndürülür; ve meyvelerden hiçbiri kılıflarından çıkmaz, hiçbir dişi hamile kalmaz ve doğurmaz ki ancak O’nun ilmiyle olsun. Ve o gün onlara nida eder: “Nerede o, ortaklarım?” Derler ki: “Sana bildirdik; bizden hiçbir şahit yoktur.”(47)﴾ Fussilet

﴿Sonra kıyamet günü onları rezil eder ve der ki: “Nerede o, kendileri hakkında düşmanlık ettiğiniz ortaklarım?” Kendilerine ilim verilenler der ki: “Şüphesiz bugün rezillik ve kötülük kâfirler üzerinedir.”(27)﴾ Nahl

﴿Sonra onlara denildi: “Nerede o, ortak koşmakta olduğunuz şeyler?”(73)﴾ Gafir

﴿Ve denildi: “Ortaklarınızı çağırın.” Onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve azabı görürler; keşke hidayet bulmuş olsalardı.(64)﴾ Kasas

﴿Eşlerinizin bıraktığının yarısı sizindir; eğer onların çocuğu yoksa. Eğer onların çocuğu varsa, size, bıraktıklarından dörtte bir vardır; vasiyet ettikleri bir vasiyetten veya bir borçtan sonra. Ve sizin bıraktığınızın dörtte biri onlarındır; eğer sizin çocuğunuz yoksa. Eğer sizin çocuğunuz varsa, onlara, bıraktıklarınızdan sekizde bir vardır; vasiyet ettiğiniz bir vasiyetten veya bir borçtan sonra. Ve eğer miras bırakılan bir erkek **كلالة** olarak veya bir kadın ise ve onun bir erkek kardeşi veya bir kız kardeşi varsa, ikisinden her biri için altıda bir vardır; eğer bundan daha çok iseler, onlar üçte birde ortaktırlar; vasiyet olunan bir vasiyetten veya bir borçtan sonra; zarar verici olmaksızın; Allah’tan bir vasiyet olarak. Ve Allah **عليم**’dir, **حليم**’dir.(12)﴾ Nisa

﴿Ve onların ortaklarından kendileri için şefaatçiler olmadı; ve ortaklarını inkâr ediciler oldular.(13)﴾ Rum

﴿Allah, sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten kimsedir; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, onların ortak koştuklarından münezzeh ve yücedir.(40)﴾ Rum

**مشرك** - **مشركين** - **المشركين**

﴿İbrahim ne Yahudi idi ne Nasrani; fakat hanif bir Müslim idi; ve **المشركين**’den olmadı.(67)﴾ Al-i İmran

﴿Ve dediler ki: “Yahudi veya Nasrani olun ki hidayet bulasınız.” De ki: “Bilakis İbrahim’in milleti; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(135)﴾ Bakara

﴿De ki: “Allah doğru söyledi; öyleyse İbrahim’in milletine tâbi olun; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(95)﴾ Al-i İmran

﴿Sonra sana vahyettik ki: “İbrahim’in milletine tâbi ol; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(123)﴾ Nahl

﴿De ki: “Şüphesiz Rabbim beni dosdoğru bir yola hidayet etti; dimdik bir din olarak; İbrahim’in milleti; hanif olarak; ve **المشركين**’den olmadı.”(161)﴾ En‘am

﴿Şüphesiz İbrahim, Allah’a itaatkâr bir ümmet idi; hanif idi; ve **المشركين**’den değildi.(120)﴾ Nahl

﴿Ve yüzünü dine hanif olarak doğrult; ve sakın **المشركين**’den olma.(105)﴾ Yunus

﴿Şüphesiz ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratan kimseye hanif olarak çevirdim; ve ben **المشركين**’den değilim.(79)﴾ En‘am

﴿Allah için hanifler olarak; O’na ortak koşmayanlar olarak. Kim Allah’a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de onu kuşlar kapmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir.(31)﴾ Hac

﴿O’na yönelenler olarak; ve O’ndan sakının; ve namazı ikame edin; ve **المشركين**’den olmayın.(31)﴾ Rum

﴿Ve Allah’ın ayetlerinden, sana indirildikten sonra, sakın seni alıkoymasın; ve Rabbine davet et; ve sakın **المشركين**’den olma.(87)﴾ Kasas

﴿Rabbinden sana vahyedilene tâbi ol; O’ndan başka ilah yoktur; ve **المشركين**’den yüz çevir.(106)﴾ En‘am

﴿Sana emrolunanı açıkça söyle; ve **المشركين**’den yüz çevir.(94)﴾ Hicr

﴿De ki: “Gökleri ve yeri yaratan Allah’tan başkasını mı veli edineyim? O yedirir ve yedirilmez.” De ki: “Şüphesiz ben, teslim olanların ilki olmamla emrolundum; ve sakın **المشركين**’den olma.”(14)﴾ En‘am

﴿De ki: “Bu benim yolumdur: ben Allah’a, bir basiret üzere davet ederim; ben ve bana tâbi olan kimse. Ve Allah’ı tenzih ederim; ve ben **المشركين**’den değilim.”(108)﴾ Yusuf

﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla **مشركون** olanlar üzerinedir.(100)﴾ Nahl

﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla **مشركون** olanlar üzerinedir.(100)﴾ Nahl

﴿De ki: “Yeryüzünde yürüyün de sizden öncekilerin akıbeti nasıl oldu bakın.” Onların çoğu **مشركين** idi.(42)﴾ Rum

﴿Ve onların çoğu Allah’a iman etmez; ancak onlar **مشركون** iken.(106)﴾ Yusuf

﴿Kitap ehlinden inkâr edenler ve **المشركين**, kendilerine **البينة** gelinceye kadar ayrılacak değillerdi(1)﴾ **البينة** ﴿Dinden size, Nûh’a vasiyet ettiği şeyi; sana vahyettiğimizi; İbrâhîm’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya vasiyet ettiğimizi şeriat kıldı: “Dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin.” **المشركين**e, onları çağırdığın şey ağır geldi. Allah, dilediğini kendisine seçer ve kendisine yöneleni kendisine hidayet eder(13)﴾ **الشورى** ﴿Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeylerden yemeyin; şüphesiz o, elbette bir fısktır. Şüphesiz şeytanlar, sizinle mücadele etsinler diye dostlarına vahyederler. Eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz elbette **لمشركون**sunuz(121)﴾ **الأنعام**
 	﴿**المشركات**la, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; iman eden bir cariye, hoşunuza gitse bile bir **مشركة**dan daha hayırlıdır. **المشركين**le de, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; iman eden bir köle, hoşunuza gitse bile bir **مشرك**ten daha hayırlıdır. İşte onlar ateşe çağırırlar; Allah ise izniyle cennete ve mağfirete çağırır. Ve âyetlerini insanlara açıklar; umulur ki hatırlarlar(221)﴾ **البقرة** ﴿Zina eden erkek, ancak zina eden bir kadınla yahut bir **مشركة** ile nikâhlanır; zina eden kadın da, ancak zina eden bir erkek yahut bir **مشرك** onu nikâhlar. Bu, müminlere haram kılındı(3)﴾ **النور**
 	﴿Peygambere ve iman edenlere, yakın akraba olsalar bile, kendilerine onların cehennem ehli oldukları açıklandıktan sonra **للمشركين** için mağfiret dilemeleri olmaz(113)﴾ **التوبة**
 	﴿Kitap ehlinden inkâr edenler de, **المشركين** de, Rabbinizden size bir hayır indirilmesini istemezler. Allah rahmetiyle dilediğini tahsis eder. Allah büyük fazl sahibidir(105)﴾ **البقرة**
 	﴿Allah’tan ve Resûlünden, **المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınıza bir beraat(1)﴾ **التوبة**
 	﴿Allah’tan ve Resûlünden, büyük hac günü insanlara bir duyuru: Allah **المشركين**den berîdir; Resûlü de. Eğer tevbe ederseniz, bu sizin için daha hayırlıdır; eğer yüz çevirirseniz, bilin ki siz Allah’ı âciz bırakamazsınız. İnkâr edenleri elem verici bir azapla müjdele(3)﴾ **التوبة**
 	﴿**للمشركين** için Allah katında ve Resûlü katında nasıl bir ahid olsun? Ancak Mescid-i Harâm yanında antlaşma yaptıklarınız müstesna. Size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun. Şüphesiz Allah muttakileri sever(7)﴾ **التوبة** ﴿**المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınızdan sonra size hiçbir şeyi eksiltmeyen ve size karşı hiçbir kimseye arka çıkmayanlar müstesna; o halde onlara ahidlerini müddetlerine kadar tamamlayın. Şüphesiz Allah muttakileri sever(4)﴾ **التوبة**
 	﴿**للمشركين** için, kendi nefisleri aleyhine küfre şahitlik ederlerken, Allah’ın mescidlerini imar etmeleri olmaz. İşte onların amelleri boşa gitmiştir; ve ateşte onlar ebedî kalıcılardır(17)﴾ **التوبة** ﴿Ey iman edenler! **المشركون** ancak bir pisliktir; şu yıllarından sonra Mescid-i Harâm’a yaklaşmasınlar. Eğer yoksulluktan korkarsanız, Allah dilerse sizi fazlından zengin kılacaktır. Şüphesiz Allah bilendir, hikmet sahibidir(28)﴾ **التوبة**
 	﴿O, Resûlünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye; **المشركون** hoşlanmasa da (33)﴾ **التوبة** ﴿O, Resûlünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye; **المشركون** hoşlanmasa da (9)﴾ **الصف**
 	﴿Haram aylar çıkınca, **المشركين**i bulduğunuz yerde öldürün; onları yakalayın, onları kuşatın ve onlar için her gözetleme yerinde oturun. Eğer tevbe ederler, namazı ikame ederler ve zekâtı verirlerse, yollarını serbest bırakın. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir(5)﴾ **التوبة** ﴿Şüphesiz ayların sayısı Allah katında on iki aydır; Allah’ın kitabında, gökleri ve yeri yarattığı gün. Onlardan dördü haramdır. İşte bu dosdoğru dindir; o aylarda nefislerinize zulmetmeyin. Ve **المشركين**le topyekûn savaşın; sizinle topyekûn savaştıkları gibi. Ve bilin ki Allah muttakilerle beraberdir(36)﴾ **التوبة**
 	﴿Ve eğer **المشركين**den biri senden sığınma isterse, onu himaye et; ta ki Allah’ın kelâmını işitsin. Sonra onu güven yerine ulaştır. Bu, onların bilmeyen bir kavim olmaları sebebiyledir(6)﴾ **التوبة**
 	﴿“Şüphesiz Allah, Meryem oğlu Mesîh’tir” diyenler elbette inkâr etti. Mesîh dedi ki: “Ey İsrail oğulları! Benim Rabbim ve sizin Rabbiniz olan Allah’a ibadet edin.” Şüphesiz kim Allah’a **يشرك** ederse, Allah ona cenneti haram kılmıştır; onun barınağı ateştir. Zalimler için yardımcılar yoktur(72)﴾ **المائدة** ﴿Allah için hanîfler olarak, O’na **غير مشركين**; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج**
 	﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısını dilediğine bağışlar. Kim Allah’a **يشرك** ederse, büyük bir günah uydurmuş olur(48)﴾ **النساء** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısını dilediğine bağışlar. Kim Allah’a **يشرك** ederse, uzak bir sapıklıkla sapmıştır(116)﴾ **النساء**
 	﴿Şüphesiz onlar, o gün azapta **مشتركون**dur(33)﴾ **الصافات** ﴿Bugün size fayda vermeyecek: zulmettiğiniz için, şüphesiz siz azapta **مشتركون**sunuz(39)﴾ **الزخرف**
 	﴿Allah için hanîfler olarak, O’na **غير مشركين**; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج** ﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki sizin ilâhınız tek bir ilâhtır. O halde O’na dosdoğru olun ve O’ndan mağfiret dileyin.” Ve **للمشركين**e yazıklar olsun(6)﴾ **فصلت**
 	﴿Şüphesiz kitap ehlinden inkâr edenler ve **المشركين**, cehennem ateşindedir; orada ebedî kalıcılar. İşte onlar, yaratılmışların en şerlileridir(6)﴾ **البينة**
 	﴿Sonra onların fitneleri, “Allah’a yemin olsun, Rabbimiz, biz **مشركين** değildik” demelerinden başka olmadı (23)﴾ **الأنعام** ﴿Artık azabımızı görünce dediler ki: “Allah’a, yalnız O’na iman ettik; kendisine **مشركين** olduğumuz şeyleri inkâr ettik” (84)﴾ **غافر**
 	﴿Allah, münafık erkeklere ve münafık kadınlara ve **المشركين** erkeklere ve **المشركات** kadınlara azap etsin; ve Allah mümin erkeklere ve mümin kadınlara tevbe nasip etsin. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir(73)﴾ **الأحزاب** ﴿Ve münafık erkeklere ve münafık kadınlara ve **المشركين** erkeklere ve **المشركات** kadınlara—Allah hakkında kötü zan besleyenlere—azap etsin; kötülük dairesi onların üzerinedir. Allah onlara gazap etti, onları lânetledi ve onlara cehennemi hazırladı; ne kötü varış yeridir(6)﴾ **الفتح**
 	﴿Ve böylece, **المشركين**in birçoğuna, ortakları, çocuklarını öldürmeyi süslü gösterdi; onları helâke sürüklesinler ve dinlerini onlara karıştırsınlar diye. Allah dileseydi bunu yapmazlardı; o halde onları ve uydurduklarını bırak(137)﴾ **الأنعام**
**شارك** - ve **شاركهم**
 	﴿Onlardan gücünün yettiğini sesinle yerinden oynat; atlılarınla ve yayalarınla onların üzerine yığ; mallarda ve evlâtlarda onlara **شاركهم**; ve onlara vaad et. Şeytan onlara aldatmadan başka bir şey vaad etmez(64)﴾ **الإسراء**
Konuya göre tasnif
Çok önemli: **الشريك**, bir başkasıyla işte yahut mülkte **يشارك** ettiği zaman **شريكاً** olur
**أشرك** - **يُشْرِكُ**
İşte **الشرك**	﴿De ki: “Ne kadar kaldıklarını Allah daha iyi bilir; göklerin ve yerin gaybı O’nundur. O ne güzel görür ve ne güzel işitir! O’ndan başka onların hiçbir velîsi yoktur; hükmüne hiç kimseyi **يشرك** etmez(26)﴾ **الكهف**
	﴿Ve onu işime **أشركه** et(32)﴾ **طه**
**شريك** - **شركاء**
Allah birdir; O’nun **شريك**i yoktur
Mülkte **الشرك** ﴿Ve de ki: “Hamd, çocuk edinmeyen, mülkte kendisi için **شريك** olmayan, zillet sebebiyle bir velîsi bulunmayan Allah’adır.” Ve O’nu tekbir ile yücelt(111)﴾ **الإسراء** ﴿Göklerin ve yerin mülkü kendisine ait olan; çocuk edinmeyen; mülkte kendisi için **شريك** olmayan; her şeyi yaratan ve onu takdir ile takdir eden(2)﴾ **الفرقان**
**الشرك** nedir
 ﴿Gökleri ve yeri hak ile yarattı; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(3)﴾ **النحل** ﴿Onlara salih bir (evlât) verince, kendilerine verdiği şeyde O’na **شركاء** kıldılar; Allah onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(190)﴾ **الأعراف**
 	﴿Gaybı ve şehadeti bilendir; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir(92)﴾ **المؤمنون**
 	﴿Allah’ın emri geldi; onu acele istemeyin. O, onların **يشركون** ettiklerinden münezzehtir ve yücedir(1)﴾ **النحل**
 	﴿Allah’ı hakkıyla takdir edemediler; kıyamet günü yer bütünüyle O’nun kabzasındadır; gökler O’nun sağ eliyle dürülmüştür. O, onların **يشركون** ettiklerinden münezzehtir ve yücedir(67)﴾ **الزمر**
 	﴿Ve Rabbin dilediğini yaratır ve seçer; seçim onlara ait değildir. Allah münezzehtir; onların **يشركون** ettiklerinden yücedir (68)﴾ **القصص**

﴿Ve Allah’tan başka, kendilerine ne zarar veren ne de fayda veren şeye ibadet ederler; ve derler ki: “Bunlar, Allah katında bizim şefaatçilerimizdir.” De ki: “Allah’a, göklerde de yerde de bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz?” O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir (18)﴾ Yunus ﴿Sizi yaratan, sonra sizi rızıklandıran, sonra sizi öldüren, sonra sizi dirilten Allah’tır; ortaklarınızdan, bunlardan bir şey yapan var mı? O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir(40)﴾ Rum ﴿Sizi karanın ve denizin karanlıklarında hidayet eden kimdir? Ve rahmetinin önünde müjdeci olarak rüzgârları gönderen kimdir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden yücedir(63)﴾ Neml
 	﴿Yoksa onların Allah’tan başka bir ilâhı mı var? Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(43)﴾ Tur
 	﴿Cinleri Allah’a ortaklar kıldılar; hâlbuki onları O yaratmıştır; ve bilgisizce O’na oğullar ve kızlar uydurdular. O, **سبحانه وتعالى**’dır; onların **يصفون** ettikleri şeyden yücedir (100)﴾ En‘âm ﴿Allah’tan başka hahamlarını ve rahiplerini rabler edindiler; ve Meryem oğlu Mesih’i de. Hâlbuki ancak tek bir ilâha ibadet etmeleri emrolunmuştu; O’ndan başka ilâh yoktur; O, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(31)﴾ Tevbe
 	﴿O, kendisinden başka ilâh olmayan Allah’tır: melik, kuddûs, selâm, mü’min, müheymin, azîz, cebbâr, mütekebbir. Allah, onların **يشركون** oldukları şeyden münezzehtir(23)﴾ Haşr

**أنواع الشرك**
**شرك الخلق**
 ﴿Hiçbir şey yaratmayanı mı ortak koşuyorlar; hâlbuki onlar yaratılırlar(191)﴾ A‘râf ﴿De ki: “Ortaklarınızdan, yaratmayı başlatan sonra onu iade eden var mı?” De ki: “Allah yaratmayı başlatır, sonra onu iade eder; öyleyse nasıl çevriliyorsunuz(34)﴾ Yunus
 	﴿De ki: “Göklerin ve yerin Rabbi kimdir?” De ki: “Allah.” De ki: “O’ndan başka, kendileri için ne faydaya ne zarara malik olmayan veliler mi edindiniz?” De ki: “Kör ile gören bir olur mu? Yahut karanlıklar ile nur bir olur mu? Yoksa Allah’a, O’nun yaratması gibi yaratan ortaklar mı kıldılar da yaratma onlara benzeşti?” De ki: “Allah her şeyin yaratıcısıdır; O, bir olan, kahhâr olandır”(16)﴾ Ra‘d ﴿Her nefis üzerinde, kazandığıyla kaim olan kimse (böyle) değil mi? Allah’a ortaklar kıldılar. De ki: “Onları adlandırın; yoksa O’na, yerde bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz; yahut sözün zahiriyle mi?” Bilakis, inkâr edenlere tuzakları süslendi ve yoldan alıkonuldular. Allah kimi saptırırsa, artık onun için bir hidayet edici yoktur(33)﴾ Ra‘d
 	﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Yoksa onlara bir kitap verdik de onlar ondan bir beyyine üzerinde midirler?” Bilakis, zalimler birbirlerine ancak aldanış vaad ederler(40)﴾ Fâtır ﴿De ki: “Allah’tan başka çağırdıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin: yerden ne yarattılar? Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Eğer doğru iseniz, bundan önce bir kitap yahut ilimden bir eser getirin”(4)﴾ Ahkâf

**شرك الاختيار**
 ﴿Allah dileseydi ortak koşmazlardı; seni de onların üzerine bir koruyucu kılmadık; sen onların üzerine bir vekil de değilsin(107)﴾ En‘âm ﴿Ortak koşanlar diyecekler ki: “Allah dileseydi ne biz ortak koşardık ne de babalarımız; ve hiçbir şeyi haram kılmazdık.” Onlardan öncekiler de böyle yalanladılar; nihayet azabımızı tattılar. De ki: “Yanınızda bir ilim var mı; onu bize çıkarasınız? Siz ancak zanna uyuyorsunuz; siz ancak tahmin ediyorsunuz”(148)﴾ En‘âm ﴿Ortak koşanlar dedi ki: “Allah dileseydi O’ndan başka hiçbir şeye ibadet etmezdik; ne biz ne de babalarımız; ve O’ndan başka hiçbir şeyi haram kılmazdık.” Onlardan öncekiler de böyle yaptı; artık peygamberlerin üzerine apaçık tebliğden başka (bir şey) var mı?(35)﴾ Nahl ﴿Yahut dersiniz ki: “Ancak daha önce babalarımız ortak koştu; biz de onlardan sonra bir zürriyet idik; bâtıl işleyenlerin yaptıklarıyla bizi helâk mi edeceksin?” (173)﴾ A‘râf

**شرك القيومية**
 ﴿Bilakis, O’na dua edersiniz; dilerse, kendisine dua ettiğiniz şeyi giderir; ve ortak koştuğunuzu unutursunuz(41)﴾ En‘âm ﴿Sonra sizden zararı giderdiği vakit, içinizden bir grup Rablerine ortak koşar(54)﴾ Nahl ﴿İnsanlara bir zarar dokunduğunda Rablerine, O’na yönelerek dua ederler; sonra onlara kendisinden bir rahmet tattırdığı vakit, onlardan bir grup Rablerine ortak koşar(33)﴾ Rum ﴿Gemide bindikleri vakit, dini O’na halis kılarak Allah’a dua ederler; onları karaya kurtarınca, bir de bakarsın ortak koşarlar (65)﴾ Ankebût ﴿De ki: “Allah sizi ondan ve her kederden kurtarır; sonra siz ortak koşarsınız”(64)﴾ En‘âm
 	﴿Ekinlerden ve hayvanlardan türettiğinden Allah’a bir pay ayırdılar; ve zanlarınca dediler ki: “Bu Allah içindir; bu da ortaklarımız içindir.” Ortakları için olan Allah’a ulaşmaz; Allah için olan ise ortaklarına ulaşır. Ne kötü hükmediyorlar(136)﴾ En‘âm ﴿Dediler ki: “Şu hayvanların karınlarındakiler erkeklerimize mahsustur; eşlerimize haramdır; eğer ölü olursa, onlar onda ortaktırlar.” O, onların vasıflandırmalarının cezasını verecektir; şüphesiz O, hakîmdir, alîmdir(139)﴾ En‘âm
 	﴿Beni, Allah’ı inkâr etmeye ve hakkında bir ilmim olmayan şeyi O’na ortak koşmaya mı çağırıyorsun? Hâlbuki ben sizi azîz, gafûr olana çağırıyorum(42)﴾ Gâfir

**شرك الاستعباد**
 ﴿Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği dinden kendileri için şeriat koyan ortakları mı var? Eğer fasl kelimesi olmasaydı, aralarında hüküm verilmiş olurdu; ve şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır(21)﴾ Şûrâ

**الأمر باجتناب الشرك**
 ﴿De ki: “Gelin, Rabbinizin size haram kıldığını okuyayım: O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın; ana-babaya ihsan (edin); fakirlikten çocuklarınızı öldürmeyin; sizi de onları da biz rızıklandırırız; fuhşiyata yaklaşmayın: ondan açığı da gizlisi de; Allah’ın haram kıldığı canı, hak ile olmadıkça öldürmeyin. İşte bu, size vasiyet etti; umulur ki akledersiniz”(151)﴾ En‘âm ﴿Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın; ana-babaya ihsan (edin); akrabaya, yetimlere, miskinlere; yakın komşuya, uzak komşuya; yanındaki arkadaşa; yolcuya; sağ ellerinizin malik olduklarına. Şüphesiz Allah, kibirlenen, övünen kimseyi sevmez(36)﴾ Nisâ
 	﴿Ey peygamber! Mümin kadınlar sana, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamaları, hırsızlık etmemeleri, zina etmemeleri, çocuklarını öldürmemeleri, elleriyle ayakları arasında uyduracakları bir iftira getirmemeleri ve marufta sana isyan etmemeleri üzerine biat etmeye geldiklerinde, onlarla biat et; ve onlar için Allah’tan mağfiret dile. Şüphesiz Allah gafûrdur, rahîmdir(12)﴾ Mümtehine ﴿De ki: “Rabbim ancak fuhşiyatı haram kıldı: ondan açığı da gizlisi de; günahı ve haksız yere azgınlığı; ve Allah’a, hakkında bir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı; ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi”(33)﴾ A‘râf
 	﴿De ki: “Ey kitap ehli! Bizimle sizin aranızda eşit bir kelimeye gelin: Allah’tan başkasına ibadet etmeyelim; O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım; ve bazımız bazımızı Allah’tan başka rabler edinmesin.” Eğer yüz çevirirlerse, deyin ki: “Şahit olun, biz Müslümanlarız”(64)﴾ Âl-i İmrân ﴿Kendilerine kitap verdiklerimiz, sana indirilenle sevinirler; hiziplerden de onun bir kısmını inkâr eden vardır. De ki: “Ben ancak Allah’a ibadet etmekle ve O’na ortak koşmamakla emrolundum; O’na çağırırım ve dönüşüm O’nadır”(36)﴾ Ra‘d
 	﴿Allah, sizden iman edenlere ve salih ameller işleyenlere vaad etti: kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yerde halife kılacaktır; ve onlar için razı olduğu dinlerini onlara yerleştirecektir; ve korkularından sonra onları güvene çevirecektir: Bana ibadet ederler, Bana hiçbir şeyi ortak koşmazlar. Bundan sonra kim inkâr ederse, işte onlar fâsıklardır(55)﴾ Nûr ﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyolunuyor ki ilâhınız ancak tek bir ilâhtır. Artık kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak koşmasın”(110)﴾ Kehf
 	﴿İnsana, ana-babasına güzellikle (davranmasını) vasiyet ettik; eğer ikisi, hakkında bir ilmin olmayan şeyi Bana ortak koşman için seninle mücadele ederlerse, onlara itaat etme. Dönüşünüz Banadır; size, yapmakta olduklarınızı haber vereceğim(8)﴾ Ankebût ﴿Eğer ikisi, hakkında bir ilmin olmayan şeyi Bana ortak koşman için seninle mücadele ederlerse, onlara itaat etme; dünyada onlarla maruf üzere arkadaşlık et; Bana yönelenin yoluna uy; sonra dönüşünüz Banadır; size, yapmakta olduklarınızı haber vereceğim(15)﴾ Lokmân
 	﴿Lokmân, oğluna öğüt verirken dedi ki: “Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma; şüphesiz ortak koşma büyük bir zulümdür”(13)﴾ Lokmân
 	﴿İbrahim ne Yahudi idi ne de Hristiyan; fakat hanîf bir Müslüman idi; ve müşriklerden değildi (67)﴾ Âl-i İmrân ﴿Dediler ki: “Yahudi yahut Hristiyan olun ki hidayet bulasınız.” De ki: “Bilakis, İbrahim’in milleti: hanîf; ve müşriklerden değildi (135)﴾ Bakara

﴿De ki: Allah doğru söyledi; öyleyse İbrahim’in milletine uyun; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı(95)﴾ Âl-i İmrân ﴿Sonra sana vahyettik ki: İbrahim’in milletine uy; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı(123)﴾ en-Nahl
 	﴿De ki: Şüphesiz ben, Rabbim beni dosdoğru bir yola hidayet etti; dimdik bir din olarak; İbrahim’in milleti; hanîf olarak; ve o, müşriklerden olmadı (161)﴾ el-En‘âm ﴿Şüphesiz İbrahim bir ümmet idi; Allah’a kunût eden; hanîf; ve müşriklerden olmadı(120)﴾ en-Nahl
 	﴿Ve din için yüzünü dosdoğru tut; hanîf olarak; ve sakın müşriklerden olma(105)﴾ Yûnus ﴿Şüphesiz ben yüzümü, gökleri ve yeri yaratan’a çevirdim; hanîf olarak; ve ben müşriklerden değilim(79)﴾ el-En‘âm ﴿Allah için hanîfler olarak; O’na ortak koşmayanlar olarak; ve kim Allah’a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ el-Hacc
 	﴿O’na yönelenler olarak; ve O’ndan sakının; ve namazı dosdoğru kılın; ve müşriklerden olmayın(31)﴾ er-Rûm ﴿Ve sana indirildikten sonra Allah’ın âyetlerinden seni alıkoymasın; ve Rabbine çağır; ve sakın müşriklerden olma (87)﴾ el-Kasas
 	﴿Ve onlar ki Rablerine ortak koşmazlar(59)﴾ el-Mü’minûn
 	﴿Ve İbrahim’e Beyt’in yerini hazırladığımız vakit: Bana hiçbir şeyi ortak koşma; ve Beytimi tavaf edenler, ayakta duranlar, rükû ve secde edenler için temizle (26)﴾ el-Hacc
 	﴿Rabbinden sana vahyedilene uy; O’ndan başka ilâh yoktur; ve müşriklerden yüz çevir(106)﴾ el-En‘âm ﴿Öyleyse emrolunduğun şeyi açıkça söyle; ve müşriklerden yüz çevir(94)﴾ el-Hicr
Emre icabet: şirki terk etmekle
Onlarla cedelleşmek
 ﴿De ki: Şüphesiz benim namazım, nusukum, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir(162); O’nun ortağı yoktur; ve bununla emrolundum; ve ben Müslümanların ilkiyim (163)﴾ el-En‘âm ﴿De ki: Gökleri ve yeri yaratan Allah’tan başkasını mı veli edineyim? O yedirir ve yedirilmez. De ki: Şüphesiz ben, Müslüman olanın ilki olmamla emrolundum; ve sakın müşriklerden olma(14)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Bu benim yolumdur; ben ve bana uyan kimse, basiret üzere Allah’a çağırırız; ve Allah’ı tenzih ederim; ve ben müşriklerden değilim (108)﴾ Yûsuf
 	﴿Lâkin O, Allah’tır; Rabbimdir; ve Rabbime hiçbir kimseyi ortak koşmam(38)﴾ el-Kehf ﴿De ki: Ben ancak Rabbime dua ederim; ve O’na hiçbir kimseyi ortak koşmam(20)﴾ el-Cinn
 	﴿Rüşde hidayet eder; böylece ona iman ettik; ve Rabbimize hiçbir kimseyi ortak koşmayacağız(2)﴾ el-Cinn ﴿Ve babalarımın milleti olan İbrahim, İshak ve Yakub’un milletine uydum; Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamız bize yaraşmaz; bu, Allah’ın bize ve insanlara olan fazlındandır; fakat insanların çoğu şükretmez(38)﴾ Yûsuf
 	﴿Sizin ortak koştuklarınızdan nasıl korkayım; siz ise Allah’a, hakkında size bir sultan indirmediği şeyi ortak koştuğunuz hâlde korkmuyorsunuz; öyleyse iki fırkadan hangisi emniyete daha layıktır, eğer biliyorsanız(81)﴾ el-En‘âm ﴿Kavmi onunla tartıştı; dedi ki: Allah hakkında benimle mi tartışıyorsunuz, hâlbuki O beni hidayet etti; ve O’nunla ortak koştuğunuz şeylerden korkmam; ancak Rabbim bir şeyi dilerse başka; Rabbim her şeyi ilimce kuşatmıştır; hâlâ öğüt almaz mısınız(80)﴾ el-En‘âm
 	﴿De ki: Şahitlikçe hangi şey daha büyüktür? De ki: Allah, benimle sizin aranızda şahittir; ve bu Kur’an bana vahyedildi ki onunla sizi ve ulaştığı kimseyi uyarayım. Siz gerçekten Allah ile beraber başka ilâhlar olduğuna şahitlik mi ediyorsunuz? De ki: Ben şahitlik etmem. De ki: O ancak tek bir ilâhtır; ve ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim(19)﴾ el-En‘âm ﴿Güneşi doğar hâlde görünce dedi ki: Bu Rabbimdir; bu daha büyüktür. Batınca dedi ki: Ey kavmim! Şüphesiz ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim(78)﴾ el-En‘âm ﴿Biz ancak: İlâhlarımızdan bazısı sana bir kötülük dokundurdu, deriz. Dedi ki: Şüphesiz ben Allah’ı şahit tutarım; siz de şahit olun ki ben, sizin ortak koştuklarınızdan beriyim (54)﴾ Hûd
 	﴿De ki: Ortaklarınızdan hakka hidayet eden var mı? De ki: Allah hakka hidayet eder. Öyleyse hakka hidayet eden mi uyulmaya daha layıktır, yoksa hidayet edilmedikçe hidayet bulmayan mı? Size ne oluyor; nasıl hükmediyorsunuz(35)﴾ Yûnus
 	﴿Size kendi nefislerinizden bir misal vurdu: Sağ ellerinizin malik olduğu şeylerden, size rızık olarak verdiklerimizde sizin için ortaklar var mı ki siz onda eşit olasınız; onları, kendi nefislerinizden korkmanız gibi korkarsınız? İşte akleden bir kavim için âyetleri böyle tafsil ederiz(28)﴾ er-Rûm ﴿Allah bir misal vurdu: İçinde birbirleriyle çekişen ortaklar bulunan bir adam ve bir adama teslim olmuş bir adam; misalce eşit olurlar mı? Hamd Allah’a mahsustur; bilakis onların çoğu bilmezler(29)﴾ ez-Zümer
 	﴿De ki: Hamd Allah’a; ve seçtiği kullarına selâm. Allah mı daha hayırlıdır, yoksa onların ortak koştukları mı (59)﴾ en-Neml
 	﴿Dikkat edin: Göklerde olan kimse ve yerde olan kimse Allah’ındır; Allah’tan başkasını çağıranlar ortaklara uymazlar; onlar ancak zanna uyarlar; ve onlar ancak yalan uydururlar(66)﴾ Yûnus ﴿Kâfirlerin kalplerine, Allah’a ortak koştukları şey sebebiyle, hakkında bir sultan indirmediği şey sebebiyle korku salacağız; ve onların barınağı ateştir; ve zalimlerin durağı ne kötüdür(151)﴾ Âl-i İmrân ﴿Yoksa onlara bir sultan mı indirdik de o, onların O’na ortak koştukları şeyi konuşuyor(35)﴾ er-Rûm ﴿De ki: Rabbim ancak fuhşiyatı—ondan açığı ve gizlisi—, günahı, haksız yere azgınlığı, Allah’a hakkında bir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi haram kıldı(33)﴾ el-A‘râf ﴿Onun sultanı ancak onu veli edinenler ve onunla müşrik olanlar üzerinedir(100)﴾ en-Nahl
 	﴿Bu, şundandır ki: Allah tek başına çağrıldığı zaman inkâr ettiniz; O’na ortak koşulursa iman edersiniz; artık hüküm, yüce ve büyük Allah’ındır (12)﴾ Gâfir ﴿De ki: Yeryüzünde yürüyün de sizden öncekilerin âkıbeti nasıl oldu bakın; onların çoğu müşrikler idi (42)﴾ er-Rûm ﴿Onların çoğu Allah’a iman etmez; ancak onlar müşriktirler (106)﴾ Yûsuf
Onlardan bir tavır edinmek
 ﴿Size dinden, Nûh’a vasiyet ettiğini, sana vahyettiğimizi, İbrahim’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya vasiyet ettiğimizi şeriat kıldı: Dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin. Onları çağırdığın şey müşriklere ağır geldi. Allah dilediğini kendisine seçer ve kendisine yöneleni kendisine hidayet eder(13)﴾ eş-Şûrâ ﴿Mallarınızda ve nefislerinizde mutlaka imtihan olunacaksınız; ve sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve müşriklerden çok eziyet mutlaka işiteceksiniz; eğer sabreder ve sakınırsanız, şüphesiz bu işlerin azmindendir(186)﴾ Âl-i İmrân
 	﴿Yoksa onların ortakları mı var? Eğer doğru iseler ortaklarını getirsinler(41)﴾ el-Kalem ﴿De ki: Bana, O’na kattığınız ortakları gösterin; hayır; bilakis O, azîz ve hakîm olan Allah’tır(27)﴾ Sebe’
 	﴿Onların yürüyecekleri ayakları mı var; yahut tutacakları elleri mi var; yahut görecekleri gözleri mi var; yahut işitecekleri kulakları mı var? De ki: Ortaklarınızı çağırın; sonra bana tuzak kurun; bana mühlet vermeyin (195)﴾ el-A‘râf ﴿Onlara Nûh’un haberini oku: Kavmine dediği vakit: Ey kavmim! Eğer benim makamım ve Allah’ın âyetleriyle öğüt vermem size ağır geldiyse, artık Allah’a tevekkül ettim; öyleyse işinizi ve ortaklarınızı toplayın; sonra işiniz size bir gam olmasın; sonra bana hükmünüzü verin ve bana mühlet vermeyin(71)﴾ Yûnus
 	﴿İnsanların hayata en hırslısı olarak onları bulacaksın; ve müşriklerden olanlardan da; onlardan biri ister ki bin yıl yaşatılsın; hâlbuki yaşatılması onu azaptan uzaklaştıracak değildir; ve Allah onların yaptıklarını görendir(96)﴾ el-Bakara
 	﴿Yoksa onların ortakları mı var; Allah’ın izin vermediği şeyi dinden onlar için şeriat kıldılar? Eğer fasl kelimesi olmasaydı aralarında hüküm verilirdi; ve şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır(21)﴾ eş-Şûrâ
 	﴿Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeyden yemeyin; şüphesiz o fısktır; ve şüphesiz şeytanlar, sizinle cedelleşsinler diye dostlarına vahyederler; eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz elbette müşriklersiniz(121)﴾ el-En‘âm
 	﴿Kitap ehlinden kâfir olanlar ve müşrikler, kendilerine beyyine gelinceye kadar ayrılacak değillerdi(1)﴾ el-Beyyine
 	﴿Müşrik kadınlarla, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; ve iman eden bir cariye, hoşunuza gitse bile müşrik bir kadından daha hayırlıdır. Ve müşrik erkeklerle, iman edinceye kadar nikâhlanmayın; ve iman eden bir köle, hoşunuza gitse bile müşrik bir erkekten daha hayırlıdır. İşte onlar ateşe çağırırlar; Allah ise izniyle cennete ve mağfirete çağırır; ve âyetlerini insanlara açıklar; umulur ki öğüt alırlar(221)﴾ el-Bakara ﴿Zina eden erkek, ancak zina eden bir kadınla yahut bir müşrik kadınla nikâhlanır; zina eden kadın da ancak zina eden bir erkekle yahut bir müşrik erkekle nikâhlanır; ve bu, müminlere haram kılındı(3)﴾ en-Nûr
 	﴿Peygambere ve iman edenlere, cehennem ashabı oldukları kendilerine açıklandıktan sonra, yakın akraba olsalar bile, müşrikler için istiğfar etmeleri olmaz(113)﴾ et-Tevbe
Savaş ve harp hâlinde tavır

﴿İman edenlere karşı insanların en şiddetli düşmanlıkta olanını mutlaka **اليهود** ve **الذين أشركوا** olarak bulacaksın; iman edenlere sevgi bakımından onların en yakınını da mutlaka “Biz **نصارى**yız” diyenler olarak bulacaksın; bu, onların içinde **قسيسين** ve **رهبانا** bulunması ve onların büyüklük taslamamaları sebebiyledir(82)﴾ **المائدة** ﴿**أهل الكتاب**tan küfredenler de **المشركين** de, Rabbinizden size bir hayır indirilmesini istemezler; Allah rahmetiyle dilediğini tahsis eder; Allah büyük fazl sahibidir(105)﴾ **البقرة**
 ﴿Allah’tan ve Resulünden, **المشركين**den kendileriyle antlaşma yaptıklarınıza bir beraat(1)﴾ **التوبة**
 	﴿Allah’tan ve Resulünden, büyük hac günü insanlara bir ilan: Allah **المشركين**den berîdir, Resulü de; eğer tevbe ederseniz bu sizin için hayırlıdır; eğer yüz çevirirseniz bilin ki siz Allah’ı aciz bırakamazsınız; küfredenleri elem verici bir azapla müjdele(3)﴾ **التوبة**
 	﴿**المشركين** için Allah katında ve Resulü katında nasıl bir ahid olsun? Ancak Mescid-i Haram yanında antlaşma yaptıklarınız müstesna; size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun; şüphesiz Allah **المتقين**i sever(7)﴾ **التوبة** ﴿**المشركين**den antlaşma yaptıklarınızdan sonra size hiçbir şey eksiltmeyen ve size karşı hiçbir kimseye arka çıkmayanlar müstesna; onların ahidlerini müddetlerine kadar kendilerine tamamlayın; şüphesiz Allah **المتقين**i sever(4)﴾ **التوبة**
 	﴿**المشركين**e, küfre kendi nefisleri üzerine şahitlik ederlerken Allah’ın mescidlerini imar etmeleri olmaz; işte onların amelleri boşa gitmiştir; ve onlar ateşte ebedî kalıcılardır(17)﴾ **التوبة** ﴿Ey iman edenler! Ancak **المشركون** necistir; bu yıllarından sonra Mescid-i Haram’a yaklaşmasınlar; eğer yoksulluktan korkarsanız, Allah dilerse sizi fazlından zengin kılacaktır; şüphesiz Allah bilendir, hikmet sahibidir(28)﴾ **التوبة**
 	﴿O, Resulünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye, **المشركون** hoşlanmasa da(33)﴾ **التوبة** ﴿O, Resulünü hidayetle ve hak dinle gönderendir; onu dinin hepsine üstün kılsın diye, **المشركون** hoşlanmasa da(9)﴾ **الصف**
 	﴿Haram aylar çıkınca **المشركين**i bulduğunuz yerde öldürün; onları yakalayın, kuşatın ve her gözetleme yerinde onlara oturun; eğer tevbe ederler, namazı ikame ederler ve zekâtı verirlerse yollarını serbest bırakın; şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir(5)﴾ **التوبة** ﴿Şüphesiz ayların sayısı Allah katında on iki aydır; Allah’ın kitabında, gökleri ve yeri yarattığı gün; onlardan dördü haramdır; işte bu dosdoğru dindir; o aylarda nefislerinize zulmetmeyin; ve **المشركين**le topluca savaşın, sizinle topluca savaştıkları gibi; ve bilin ki Allah **المتقين**le beraberdir(36)﴾ **التوبة**
 	﴿Ve eğer **المشركين**den biri senden sığınma isterse ona sığınma ver; ta ki Allah’ın kelâmını işitsin; sonra onu güven yerine ulaştır; bu, onların bilmeyen bir kavim olmaları sebebiyledir(6)﴾ **التوبة**
Şirki terk etme emrine icabet etmeyene yönelik tehdit
 ﴿“Şüphesiz Allah, Meryem oğlu Mesih’tir” diyenler gerçekten küfre girdi; Mesih dedi ki: “Ey İsrail oğulları! Benim Rabbim ve sizin Rabbiniz olan Allah’a ibadet edin; şüphesiz kim Allah’a **يشرك** ederse, Allah ona cenneti haram kılmıştır; onun barınağı ateştir; zalimler için yardımcılar yoktur”(72)﴾ **المائدة** ﴿Allah için hanifler olarak, O’na **مشركين** olmayanlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapışmış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir(31)﴾ **الحج**
 	﴿De ki: “Ben ancak sizin gibi bir beşerim; bana vahyediliyor ki sizin ilahınız ancak bir tek ilahtır; öyleyse O’na dosdoğru olun ve O’ndan bağışlanma dileyin; **للمشركين**e yazıklar olsun”(6)﴾ **فصلت** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısında olanı dilediğine bağışlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, gerçekten büyük bir günah uydurmuştur(48)﴾ **النساء** ﴿Şüphesiz Allah, kendisine **يشرك** edilmesini bağışlamaz; bunun aşağısında olanı dilediğine bağışlar; kim Allah’a **يشرك** ederse, gerçekten uzak bir sapıklıkla sapmıştır(116)﴾ **النساء**
 	﴿Şüphesiz onlar o gün azapta **مشتركون**dur(33)﴾ **الصافات** ﴿Ve bugün size fayda vermeyecek: zulmettiğiniz için, sizin azapta **مشتركون** olmanız(39)﴾ **الزخرف**
 	﴿Allah, münafık erkekleri ve münafık kadınları, **المشركين** erkekleri ve **المشركات** kadınları azaplandırmak ve mümin erkeklere ve mümin kadınlara tevbe nasip etmek için; Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir(73)﴾ **الأحزاب** ﴿Ve münafık erkekleri ve münafık kadınları, **المشركين** erkekleri ve **المشركات** kadınları—Allah hakkında kötü zan besleyenleri—azaplandırır; üzerlerine kötülük dairesi vardır; Allah onlara gazap etmiş, onları lanetlemiş ve onlara cehennemi hazırlamıştır; ne kötü varış yeridir(6)﴾ **الفتح**
 	﴿Şüphesiz iman edenler, **الذين هادوا**, **الصابئين**, **النصارى**, **المجوس** ve **الذين أشركوا**; şüphesiz Allah kıyamet günü aralarında hükmünü ayıracaktır; şüphesiz Allah her şeye şahittir(17)﴾ **الحج** ﴿Şüphesiz **أهل الكتاب**tan küfredenler ve **المشركين** cehennem ateşindedir; orada ebedî kalıcılar; işte onlar yaratılmışların en şerlisidir(6)﴾ **البينة**
 	﴿Ve Lokman oğluna—ona öğüt verirken—dedi ki: “Ey oğulcuğum! Allah’a **تشرك** etme; şüphesiz **الشرك** büyük bir zulümdür”(13)﴾ **لقمان** ﴿Andolsun sana ve senden öncekilere vahyedildi ki: “Eğer **أشركت** edersen, amelin mutlaka boşa gider ve mutlaka hüsrana uğrayanlardan olursun”(65)﴾ **الزمر** ﴿Bu Allah’ın hidayetidir; kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir; eğer **أشركوا** etselerdi, yapmakta oldukları şeyler onlardan mutlaka boşa giderdi(88)﴾ **الأنعا**
Ahirette şirkin bâtıllığının tahakkuku
 ﴿Ve o gün onların hepsini haşrederiz; sonra **الذين أشركوا** edenlere deriz: “Yerinizde durun, siz ve ortaklarınız”; sonra aralarını ayırırız; ortakları der ki: “Siz bize ibadet etmiyordunuz”(28)﴾ **يونس** ﴿Ve o gün onların hepsini haşrederiz; sonra **الذين أشركوا** edenlere deriz: “Nerede o ortaklarınız ki iddia ediyordunuz?”(22)﴾ **الأنعام**
 	﴿Andolsun bize, sizi ilk defa yarattığımız gibi teker teker geldiniz; size verdiğimiz şeyi sırtlarınızın arkasında bıraktınız; ve sizinle beraber, kendilerinin sizin için ortaklar olduğunu iddia ettiğiniz şefaatçilerinizi görmüyoruz; andolsun aranız kopmuştur ve iddia etmekte olduğunuz şey sizden sapıp kaybolmuştur(94)﴾ **الأنعام** ﴿Ve **الذين أشركوا** edenler ortaklarını gördüklerinde derler ki: “Rabbimiz! İşte bunlar, senden başka çağırmakta olduğumuz ortaklarımızdır”; onlar da onlara sözü atarlar: “Şüphesiz siz elbette yalancılarsınız”(86)﴾ **النحل**
 	﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “İddia etmekte olduğunuz ortaklarım nerede?”(62)﴾ **القصص** ﴿Ve o gün onlara nida eder de der ki: “İddia etmekte olduğunuz ortaklarım nerede?”(74)﴾ **القصص**
 	﴿Ve o gün der ki: “İddia ettiğiniz ortaklarımı çağırın”; onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve aralarına bir helâk yeri koyarız(52)﴾ **الكهف** ﴿Kıyamet saatinin ilmi O’na döndürülür; ve meyvelerden hiçbir şey kılıflarından çıkmaz, hiçbir dişi hamile kalmaz ve doğurmaz ki ancak O’nun ilmiyle; ve o gün onlara nida eder: “Ortaklarım nerede?” derler ki: “Sana bildirdik; bizden hiçbir şahit yoktur”(47)﴾ **فصلت**
 	﴿Sonra kıyamet günü onları rezil eder ve der ki: “Hakkında düşmanlık ettiğiniz ortaklarım nerede?” Kendilerine ilim verilenler der ki: “Bugün rezillik ve kötülük kâfirler üzerinedir”(27)﴾ **النحل**
 	﴿Sonra onlara denildi: “Nerede, **تشركون** etmekte olduğunuz şey?”(73)﴾ **غافر** ﴿Ve denildi: “Ortaklarınızı çağırın”; onları çağırırlar da kendilerine cevap vermezler; ve azabı görürler; keşke hidayete ermiş olsalardı(64)﴾ **القصص**
 	﴿Ve meyvesi kuşatıldı; artık ona harcadığı şeye karşı iki elini çevirip durur; o, çardakları üzerine çökmüş harap haldedir; ve der ki: “Keşke Rabbime hiçbir kimseyi **أشرك** etmeseydim”(42)﴾ **الكهف**
 	﴿Ve şeytan, iş bitirilince dedi ki: “Şüphesiz Allah size hak vaadi vaad etti; ben de size vaad ettim de size muhalefet ettim; benim sizin üzerinizde bir sultanım yoktu; ancak sizi çağırdım da bana icabet ettiniz; öyleyse beni kınamayın, nefislerinizi kınayın; ben sizin imdadınıza yetişen değilim, siz de benim imdadıma yetişen değilsiniz; şüphesiz ben, daha önce beni ona **أشركتموني** ettiğiniz şeyi inkâr ettim; şüphesiz zalimler için elem verici bir azap vardır”(22)﴾ **ابراهيم**
 	﴿Sonra onların fitnesi, ancak “Vallahi Rabbimiz, biz **مشركين** değildik” demeleri olmadı(23)﴾ **الأنعام** ﴿Azabımızı gördüklerinde dediler ki: “Allah’a tek başına iman ettik ve kendisine **مشركين** olduğumuz şeyi inkâr ettik”(84)﴾ **غافر**
 	﴿Eğer onları çağırırsanız, duanızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; ve kıyamet günü **بشرككم**ü inkâr ederler; ve sana, haberdar olan gibi haber vermez(14)﴾ **فاطر**
 	﴿Ve böylece, **المشركين**in birçoğuna, ortakları, çocuklarını öldürmeyi süslü gösterdi; onları helâke sürüklemek ve dinlerini onlara karıştırmak için; Allah dileseydi onu yapmazlardı; öyleyse onları ve uydurmakta oldukları şeyi bırak(137)﴾ **الأنعام**
 	﴿Ve onlardan gücünün yettiğini sesinle sars; atlılarınla ve yayalarınla onların üzerine yığ; mallarda ve evlatlarda onlara ortak ol; ve onlara vaad et; şeytan onlara ancak aldatmayı vaad eder(64)﴾ **الإسراء**

﴿De ki: Allah’tan başka (O’nun dışında) zannettiğiniz kimseleri çağırın; göklerde de yerde de bir zerre ağırlığına (bile) sahip olmazlar; ve onların ikisinde (göklerde ve yerde) onlar için hiçbir **شرك** yoktur; ve O’nun için onlardan hiçbir **ظهير** yoktur (22)﴾ Sebe’

﴿Eğer onları çağırırsanız, duanızı işitmezler; işitseler bile size icabet etmezler; ve kıyamet günü sizin **شرك**’inizi inkâr ederler; ve sana hiçbir kimse **خبير** gibi haber vermez (14)﴾ Fâtır

﴿Ve onların **شركاء**’larından (ortaklarından) kendileri için şefaatçiler olmadı; ve onlar **شركاء**’larına kâfirler idiler (13)﴾ Rûm

﴿Bu, şundan dolayıdır ki: Allah tek başına çağrıldığı zaman küfrederdiniz; O’na **يشرك** edilirse inanırsınız; artık hüküm, yüce büyük Allah’ındır (12)﴾ Gâfir

﴿Ve sizin için, eşlerinizin bıraktığının yarısı vardır; eğer onların çocuğu yoksa. Eğer onların çocuğu varsa, size, bıraktıklarının dörtte biri vardır; vasiyet ettikleri bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra. Ve onların (eşlerin) için, sizin bıraktığınızın dörtte biri vardır; eğer sizin çocuğunuz yoksa. Eğer sizin çocuğunuz varsa, onların için, sizin bıraktığınızın sekizde biri vardır; vasiyet ettiğiniz bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra. Ve eğer miras bırakılan bir erkek **كلالة** olarak yahut bir kadın (öyle) ise ve onun bir erkek kardeşi yahut bir kız kardeşi varsa, o ikisinden her birine altıda bir vardır. Eğer bundan daha çok iseler, o hâlde onlar üçte birde **شركاء**’dırlar; vasiyet olunan bir vasiyetten sonra yahut bir borçtan sonra; zarar verici olmaksızın; Allah’tan bir vasiyet olarak. Ve Allah bilendir, halîmdir (12)﴾ Nisâ

مختار الصحاح
● [**شرك**] **ش ر ك**: **الشَّرِيكِ**’in çoğulu **شُرَكاءُ** ve **أشْرَاكٌ**’tır; **شريف** ve **شرفاء** ve **أشراف** gibi. Kadın **شَرِيكةٌ**’dir; kadınlar **شَرائِكُ**’tir. Ve **شاركَهُ**: onun ortağı oldu. Ve **اشْتَركا** fî kezâ: şu hususta ortak oldular; ve **تَشاركا**. Ve satışta ve mirasta **شَرِكةُ**: onu ortak eder; **علِمه يعلمه** gibi; (masdar) **شَرِكَةً**. İsim **الشِّرْكُ**’tür; çoğulu **أشْراكٌ**’tır; **شبر** ve **أشبار** gibi. Ve **الشِّرْكُ** ayrıca küfürdür. Ve Allah’a **أشْرَك** etti; artık o **مُشْرِكٌ**’tir. Yüce Allah’ın sözü: ﴿**وأشركه في أمري**﴾ yani: onu onda benim ortağım kıl. Ve **أشْرَكَ** nalını; ve onu **شَرَّكَها تَشْرِيكاً**: yani ona **شِراكاً** kıldı. Ve **الشِّرَكُ** (iki fetha ile): avcının tuzağıdır; bir tanesi **شَرَكَةٌ**’dir.

الراغب
**شرك**
- **الشركة** ve **المشاركة**: iki mülkün karıştırılmasıdır; ve denildi ki: iki ve daha fazlası için bir şeyin bulunmasıdır; o şey ister ayn olsun ister mâna olsun; insan ile atın hayvanlıkta ortaklığı gibi; ve bir at ile bir atın **الكمتة**’de ve **الدهمة**’de ortaklığı gibi. Denilir: **شركته** ve **شاركته** ve **تشاركوا** ve **اشتركوا** ve **أشركته في كذا**. Yüce Allah dedi: }**وأشركه في أمري**﴿[Tâhâ/32]. Ve hadiste: (Allah’ım, bizi salihlerin duasına **أشركنا** et) (Tirmizî’de manasıyla geldi: (Allah’ım, görüşümün eksik bıraktığı, niyetimin ulaşmadığı, isteğimin ulaşmadığı; mahlûkatından birine vaad ettiğin bir hayırdan, yahut kullarından birine vereceğin bir hayırdan (her ne ise), ben onu Sana rağbet ederim ve âlemlerin Rabbi, rahmetinle onu Senden isterim) onu dua bölümünde çıkardı; bkz.: Ârızatü’l-Ahvazî 12/302). Ve rivayet olundu ki Allah Teâlâ, peygamberine -aleyhi’s-selâm- dedi: (Şüphesiz ben seni şereflendirdim ve seni bütün mahlûkatım üzerine faziletli kıldım ve seni işimde **أشركتك**) (onu bulmadım) yani: seni benimle birlikte anılır kıldım; ve senin itaatini benim itaatimle birlikte emrettim; şu gibi:﴾**أطيعوا الله وأطيعوا الرسول**﴿[Muhammed/33]. Ve Yüce Allah dedi:﴾**أنكم في العذاب مشتركون**﴿[Zuhruf/39]. Ve **الشريك**’in çoğulu **شركاء**’dır. Yüce Allah dedi:﴾**ولم يكن له شريك في الملك**﴿[İsrâ/111]. Ve dedi:﴾**شركاء متشاكسون**﴿[Zümer/29].﴾**أم لهم شركاء شرعوا لهم من الدين**﴿[Şûrâ/21].﴾**ويقول أين شركائي**{ [Nahl/27].

Ve insanın dinde **شرك**’i iki kısımdır:
Birincisi: büyük **الشرك**; o da: Allah Teâlâ’ya bir ortak ispat etmektir. Denilir: falan Allah’a **أشرك** etti; ve bu en büyük küfürdür. Yüce Allah dedi: }**إن الله لا يغفر أن يشرك به**﴿[Nisâ/48]. Ve dedi:﴾**ومن يشرك بالله فقد ضل ضلالا بعيدا**﴿[Nisâ/116]. Ve﴾**من يشرك بالله فقد حرم الله عليه الجنة**﴿[Mâide/72].﴾**يبايعنك على أن لا يشركن بالله شيئا**﴿[Mümtehine/12]. Ve dedi:﴾**سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا**{ [En‘âm/148].

İkincisi: küçük **الشرك**; o da: bazı işlerde O’nunla birlikte Allah’tan başkasını gözetmektir; ve bu, şu sözüyle işaret olunan riyâ ve nifaktır: }**جعلا له شركاء فيما آتاهما فتعالى الله عما يشركون**﴿[A‘râf/190].﴾**وما يؤمن أكثرهم بالله إلا وهم مشركون**﴿[Yûsuf/106]. Ve bazısı dedi:﴾**إلا وهم مشركون**﴿sözünün manası: yani dünya **شرك**’inde vâkı‘ olanlardır; yani onun tuzaklarında. Dedi: ve bundan, onun -aleyhi’s-selâm- söylediği şudur: (Bu ümmette **الشرك** safâ üzerindeki karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir) (hadis, Ebû Mûsâ el-Eş‘arî’den: Resûlullah صلى الله عليه وسلم bir gün bize hutbe verdi: Ey insanlar, bu **الشرك**’ten sakının; çünkü o karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir. Allah’ın dilediği kimse ona dedi: Ya Resûlallah, o karıncanın yürüyüşünden daha gizli iken ondan nasıl sakınırız? Dedi: deyin: (Allah’ım, bildiğimiz bir şeyi Sana **نشرك** etmekten Sana sığınırız; bilmediğimiz şey için de Senden mağfiret dileriz) Ahmed ve Taberânî çıkardı; Münzirî dedi: içinde Benî Kâhil’den Ebû Ali adlı bir adam vardır; İbn Hibbân onu sika saydı; onu cerheden birini görmedim; râvilerinin geri kalanı sikadır. Bkz.: el-Müsned 4/403; et-Terğîb ve’t-Terhîb 1/39). Dedi: ve **الشرك** lafzı müşterek lafızlardandır. Ve Yüce Allah’ın sözü:﴾**فمن كان يرجو لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا**﴿[Kehf/110], iki **الشرك** üzerine hamledilmiştir. Ve sözü:﴾**اقتلوا المشركين**﴿[Tevbe/5]; fakihlerin çoğu onu,﴾**وقالت اليهود عزير ابن الله...**﴿âyeti gibi [Tevbe/30], kâfirlerin hepsine hamleder. Ve denildi ki: onlar ehl-i kitaptan başka olanlardır; şu sözü sebebiyle:﴾**إن الذين آمنوا والذين هادوا والصائبين والنصارى والمجوس والذين أشركوا**{ [Hac/17]; müşrikleri Yahudi ve Hristiyanlardan ayrı zikretti.

ملخص اللسان:
1. **الشِّرْكَةُ** ve **الشَّرِكة** eşittir: iki ortağın birbirine karışması. Denilir: **اشترَكنا**; **تَشارَكنا** manasında. Ve **الشِّرْكُ**: **الشَّريك** gibi;
2. Ve **الأشْراكُ** ayrıca **الشِّرْك**’ün çoğuludur; o da paydır; **قِسْمٌ** ve **أقسام** denildiği gibi,
3. Falanı **مُشْتَرَكاً** gördüm: eğer kendisiyle konuşuyor ise, kederli gibi.
4. **طريق مُشْتَرَك**: insanlar onda eşit olurlar.
5. **اسم مُشْتَرَك**: onda birçok manalar ortak olur; **العين** ve benzeri gibi; çünkü birçok manaları toplar;
6. Allah’a **أَشْرَك** etti: O’nun mülkünde O’na bir **شَريكاً** kıldı; Allah bundan yücedir. İsim **الشِّرْكُ**’tür. Ve **الشِّرْكُ**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmaktır,
7. Falan, falanın **شريك**’idir: eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli ise; ve o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır,
8. Ve onu işte hareke ile **شَرِكه**; **يَشْرَكُه**: eğer onunla birlikte ona girdi ise; ve onu onunla birlikte ona **أَشْرَكه** etti.
9. **واشْتَرَكَ الأَمرُ**: karıştı.
10. Ve **الشَّرَكُ**: avcının tuzaklarıdır; ve kuş için kurulan da böyledir,
11. Ve **شَرَكُ الطريق**: onun ana yollarıdır; ve denildi ki: sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; ve bazen kesilir; ancak sana gizli olmaz. Ve denildi ki: o, çalkalanan yollardır; iki mana yakındır,
12. **الشَّرَكة**: yolun çoğu ve ortasıdır; çoğulu **شَرَك**’tır;
13. Ve **الشِّراكُ**: nalın kayışı,
14. Ve **لطْمٌ شُرَكِيّ**: ardı ardına. Denilir: onu **لطْماً شُرَكِيّاً** ile tokatladı; yani hızlı ardı ardına; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi;

لسان العرب

● - شرك: **الشِّرْكَةُ** ve **الشَّرِكة** eşittir: iki ortağın karışması. Denir: **اشترَكنا** “**تَشارَكنا**” mânâsında; ve iki adam **اشترك** etti ve **تَشارَكا** etti ve ikisinden biri ötekine **شارَك** etti; şu sözüne gelince:
    عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ
    وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا
    bunun mânâsı: atı üzerinde (olarak) gazâ eder ve onu başkasına vermez; ve **يُشارَك** yani ganimette ona ortak olunur. Ve **الشَّريكُ**: ortak olan. Ve **الشِّرْكُ**: **الشَّريك** gibi; **المُسَيِّب** yahut başkası dedi:
    شِرْكاً بماء الذَّوْبِ يَجْمَعهُ
    في طَوْد أَيْمَنَ،في قُرى قَسْرِ
    ve çoğulu **أَشْراك** ve **شُرَكاء**; Lebîd dedi:
    تَطيرُ عَدائدُ الأشراكِ شَفْعاً
    ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ
    el-Ezherî dedi: **شَريك** ve **أَشْراك** denir; nasıl ki **يتيم** ve **أَيتام** ve **نصير** ve **أَنصار** denir; ve o, **شريف** ve **أَشراف** ve **شُرفاء** gibidir. Kadın **شَريكة** ve kadınlar **شَرائك**. Ve falancayla **شاركت**: onun ortağı oldum. Ve **اشْتركنا** ve **تَشاركنا** şunda; ve satışta ve mirasta ona **شَرِكْتُه**: ona **شَرِكةً** olarak **أَشْرَكُه**; isim **الشِّرْك**; el-Ca‘dî dedi:
    وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاها،
    وفي أَحْسابها شِرْكَ العِنان
    ve çoğulu **أَشْراك**; **شِبْر** ve **أَشبار** gibi; ve Lebîd’in beytini okuttu. Hadiste: “Kölede kendisine ait bir **شِرْكاً** (yani bir hisse ve pay) âzâd eden kimse...” Ve Muâz hadîsinde: Yemen ehli arasında **الشِّرْكَ**ı, yani arazide ortaklaşmayı câiz gördüğü; o da, sahibinin onu yarım yahut üçte bir yahut bunun gibi bir şeyle başkasına vermesidir. Ömer b. Abdülazîz hadîsinde: “Şüphesiz **الشِّركَ** câizdir”; o, bundandır; dedi ki: ve **الأشْراكُ** da **الشِّرْك**in çoğuludur; o da paydır; nasıl ki **قِسْمٌ** ve **أقسام** denir. İstersen Lebîd’in beytindeki **الأَشْراك**ı **شريك**in çoğulu yaparsın; istersen onu **شِرْك**in çoğulu yaparsın; o da paydır. Ve denir: “Bu benim **شَرِيكَتي**mdir”; ve “içinde **أَشْراك** olmayan su” yani içinde **شُركاء** olmayan; ikisinden biri **شِرْك**tir. Dedi ki: ve falancayı **مُشتركاً** gördüm; eğer kendi kendine, görüşünün **مُشْتَرَك** (tek değil) olduğunu konuşuyorsa. Ve **الصحاح**’ta: falancayı **مُشْتَرَكاً** gördüm; eğer kendi kendine, kederli gibi konuşuyorsa. Peygamber’den, sallallahu aleyhi ve sellem, rivayet olundu: “İnsanlar üç şeyde **شُرَكاء**dır: otlak, su ve ateş.” Ebû Mansûr dedi: ateşin mânâsı, onunla yakılan odun olup memleketlerin sahipsiz yerlerinden sökülüp alınır; aynı şekilde kaynayan su ve bitiş yeri mülk olmayan otlak; insanlar onda eşittir. İbnü’l-Esîr dedi: su ile, sahibi olmayan gök suyu ve pınarlar ve nehirler suyunu kastetti; otlak ile, bir kimseye tahsis edilmeyen mübahı kastetti; ateş ile, insanların mübahtan odun kesip yakmaları için (aldıkları) ağacı kastetti; bir topluluk, suyun mülk edinilemeyeceğine ve satışının mutlak olarak sahih olmayacağına gitti; başkaları, hadisin zahiriyle üçünde amel etmeye gitti; doğru olan birincisidir. Ümm Ma‘bed hadîsinde:
    تَشارَكْنَ هَزْلى مُخُّهنَّ قَليلُ
    yani zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular. Ve **فَريضة مُشتَرَكة**: onda paylaştıranlar eşit olur; o, koca ve anne ve anne bir iki kardeş, ve baba-anne bir iki kardeştir; kocaya yarı, anneye altıda bir, anne bir iki kardeşe üçte bir; baba-anne bir olanlar onlara ortak olur; çünkü baba düştüğünde hükmü düştü ve yok hükmünde oldu; ve hepsi birlikte anne çocukları oldular; bu, Zeyd’in sözüdür. Ömer, radıyallahu anh, onda hükmetti: üçte biri anne bir kardeşlere verdi ve baba-anne bir kardeşlere bir şey vermedi; baba-anne bir kardeşler ona müracaat ettiler ve ona dediler ki: “Varsay ki babamız bir eşek idi; öyleyse annemizin yakınlığıyla bizi ortak et”; böylece aralarında **أَشَرَكَ** etti; bundan dolayı farîza **مُشَرَّكةً** ve **مُشَرَّكةً** diye adlandırıldı. Leys dedi: o, **المُشْتَرَكة**dir. Ve **طريق مُشْتَرَك**: onda insanlar eşit olur. Ve **اسم مُشْتَرَك**: onda birçok mânâ ortak olur; **العين** ve benzeri gibi; çünkü birçok mânâyı toplar. İbnü’l-A‘râbî’nin okuttuğu şu sözü:
    ولا يَسْتَوِي المَرْآنِ: هذا ابنُ حُرَّةٍ،
    وهذا ابنُ أُخُرى، ظَهْرُها مُتَشَرَّكُ
    onu açıkladı ve dedi: mânâsı **مُشْتَرَك**tır.

Ve Allah’a **أَشْرَك** etti: O’nun mülkünde O’na bir **شَريكاً** kıldı; Allah bundan yücedir; isim **الشِّرْكُ**tur. Allah Teâlâ, kulu Lokman’dan hikâye ederek, oğluna dediğini (bildirdi): “Ey oğulcuğum, Allah’a **تُشْرِكْ** etme; şüphesiz **الشِّرْكَ** büyük bir zulümdür.” Ve **الشِّرْكُ**: Allah’a rubûbiyetinde bir ortak kılmaktır; Allah **الشُّرَكاء**dan ve denklerden yücedir. Ve “Allah’a **تشرك** etme” sözünde **التاء** ancak şu sebeple girdi: çünkü mânâsı “O’na başkasını denk tutma da onu O’na ortak kılma”dır; aynı şekilde O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Allah’a, hakkında bir delil indirmediği şeyi **تُشْرِكوا** etmeniz”; çünkü mânâsı: O’na denk tuttular. Kim O’na mahlûkatından bir şeyi denk tutarsa o kâfir **مُشرِك**tir; çünkü Allah tek başınadır; O’nun ortağı yoktur, dengi yoktur, benzeri yoktur. Ebû’l-Abbâs, Teâlâ’nın “ve onlar **مُشْرِكون** olanlar” sözü hakkında dedi: mânâsı, şeytana itaatleriyle müşrik olmuş kimselerdir; mânâ, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a kulluk ettiler ve onunla birlikte şeytana da kulluk ettiler; böylece **مُشْركين** oldular; yoksa şeytana ortak koşup Allah’a tek başına iman ettiler değildir. Bunu ondan Ebû ‘Umer ez-Zâhid rivayet etti; dedi ki: onu el-Müberred’e arz etti; o da “**مُتْلَئِبٌّ** صحيح” dedi. Cevherî: **الشِّرْك** küfürdür. Ve falanca Allah’a **أَشرك** etti; o **مُشْرِك** ve **مُشْرِكيٌّ**dir; **دَوٍّ** ve **دَوِّيٍّ** ve **سَكٍّ** ve **سَكِّيّ** ve **قَعْسَرٍ** **قَعْسَريّ** gibi; mânâca birdir; râciz dedi:
    ومُشْرِكِيٍّ كافرٍ بالفُرْقِ
    yani **بالفُرْقان** ile. Hadiste: “**الشّرْك** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir.” İbnü’l-Esîr dedi: bununla amelde riyâyı ister; sanki amelinde Allah’tan başkasını ortak kılmıştır; bundan da O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Rabbinin ibadetine kimseyi **يُشْرِكْ** etmesin.” Hadiste: “Kim Allah’tan başkasıyla yemin ederse **أَشْرَك** etmiştir”; çünkü Allah’ın ismi gibi, kendisiyle yemin olunan şeyi, kendisiyle yemin olunmayanı yemin olunan kılmıştır. Hadiste: “**الطِّيَرةُ شِرْكٌ**; fakat Allah onu tevekkülle giderir”; faydayı celbetme ve zararı defetme inancında **التَطَيُّرَ**ü O’na ortak kıldı; Allah’a küfür değildir; çünkü küfür olsaydı tevekkülle gitmezdi. Câhiliye telbiyesi hadîsinde: “Lebbeyk, Senin ortağın yoktur; ancak bir ortak, o Senindir; ona mâliksin ve onun mâlik olduğuna da”; ortak ile putu kastediyorlar; putun ve onun mâlik olduğu ve kendisine mahsus kıldığı aletlerin, onun yanında ve çevresinde bulunanların ve onunla Allah’a yaklaşmak için adadıkları adakların hepsinin Allah عز وجل’in mülkü olduğunu istiyorlar; işte “ona mâliksin ve onun mâlik olduğuna da” sözünün mânâsı budur. Muhammed b. el-Mukrem dedi: “Allah’ım, biz Senden tevhidin sıhhatini ve imanda ihlâsı isteriz; şunlara bak: tavafları da telbiyeleri de ‘put hakkında **هُوَلَكَ**’ demeleri de ‘**تملك وما**’ demeleri de, putu ortak diye adlandırmalarıyla birlikte, onlara fayda vermedi; bilakis bu adlandırma ile amelleri boşa çıktı; istisna ile tevhidleri sahih olmadı; ‘ancak bizi Allah’a daha çok yaklaştırsınlar diye’ sözleriyle özürleri de onlara fayda vermedi.” Ve O’nun, Teâlâ’nın sözü: “Onu işimde **أَشْرِكْهُ**”; yani onu onda ortağım kıl. Ve musâheret (evlilik yoluyla hısımlık) hakkında denir: “Sizin **شِرككم** ve **صِهْرِكم**e rağbet ettik”; yani nesepte sizinle ortaklaşmaya. el-Ezherî dedi: bazı Arapların şöyle dediğini işittim: falanca, falancanın **شريك**idir; eğer onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli ise; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığı kimsedir.

Dedi: Erkeğin karısı onun **شَرِيكَتُه**’sidir; o, onun komşusudur; kocası da onun komşusudur. Bu, **الشريك**’in komşu olduğuna ve komşuların en yakını olduğuna delâlet eder. Ve onu işte hareke ile **شَرِكه** etti; **يَشْرَكُه**: onunla birlikte ona girdiği zaman; ve onu onunla birlikte ona **أَشْرَكه** etti. Ve falan, falanı satışta **أَشْرَك** etti: onu kendi nefsiyle birlikte ona dâhil ettiği zaman. Ve iş **اشْتَرَكَ** etti: karıştı. Ve **الشَّرَكُ**: avcının tuzak ipleri; aynı şekilde kuş için dikilen şey; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir, çoğulu **شُرُكٌ**’tur; ve o az, nâdirdir. Ve avcının **شَرَكُ**’ı: avın içinde dolaşıp dolandığı onun tuzak ipidir. Ve hadiste: “Şeytanın şerrinden ve onun **شِرْكِه**’inden sana sığınırım”; yani Yüce Allah’a ortak koşmadan, ona çağırdığı ve onunla vesvese verdiği şey. Ve **الشين** ve **الراء**’ın fethiyle rivayet olunur; yani onun tuzak ipleri ve avlakları; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir. Ve Ömer’in hadîsinde, Allah ondan razı olsun: “Sakınan kuş gibi; her yolda kendisi için bir **شَرَكاً** olduğunu görür.” Ve yolun **شَرَكُ**’ı: onun ana caddeleridir; ve denildi: o, sana gizli kalmayan ve senin için toplanıp birleşmeyen yollardır; sen onları görürsün ve bazen kesilir; ancak sana gizli kalmaz. Ve denildi: o, çalkalanıp dalgalanan yollardır; iki mânâ birbirine yakındır; onun bir tanesi **شَرَكَة**’dir. **الأصمعي**: “Yolun **شَرَك**’ına yapış”; o, yolun kayışlarıdır; bir tanesi **شَرَكَة**’dir. Ve başkası dedi: o, yolun yarıklarıdır; ikisinin mânâsı birdir; ve o, binek hayvanlarının ayaklarıyla yolun ortasında kazdığı şeydir: burada bir **شَرَكَة** ve onun yanında bir başkası. **شمر**: Yolun anası onun çoğudur; onun küçük kızları ise onun **أَشْراكُه**’udur: ondan dallanıp ayrılan sonra kesilen küçükler. **الجوهري**: **الشَّرَكة** yolun çoğu ve ortasıdır; çoğulu **شَرَك**’tır. **ابن بري** dedi: onun şahidi **الشَّمَّاخ**’ın sözü:
إذا شَرَكُ الطريقِ تَوَسَّمَتْهُ،
بخَوْصاوَيْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ

Ve **رؤبة** dedi:
بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ

Ve ot, falan oğullarında **شُرُكٌ**’tur; yani yollar; onun bir tanesi **شِراك**’tır. Ve **أَبو حنيفة** dedi: otlak bitişik olmaz da yollar olursa, o **شُرُكٌ**’tur. Ve **الشِّراكُ**: nalının kayışı; çoğulu **شُرُك**. Ve nalına **أَشْركَ** etti ve onu **شَرَّك** etti: ona **شِراكاً** yaptı; **التَّشْرِيك** de onun gibidir. **ابن بُزُرْج**: Nalın **شَرِكَت** etti, **شَسِعَتْ** etti ve **زَمَّتْ** etti: bunların hepsi ondan koptuğu zaman. Ve hadiste: “Öğleyi, güneş zeval bulduğu zaman kıldı; gölge **الشِّراكِ** miktarıncaydı.” O, nalının yüzünde bulunan kayışlardan biridir. **ابن الأَثير** dedi: Buradaki miktarı, sınırlandırma mânâsı üzere değildir; fakat güneşin zevali, gölgeden görülen en az şeyle ancak belli olur; o vakit Mekke’de idi; bu miktar; ve gölge zamanların ve mekânların farklılığıyla farklılaşır; bu ancak gölgenin az olduğu beldelerden Mekke gibi bir yerde belli olur. Günün en uzun olduğu vakitte ve güneş Kâbe’nin üstünde eşitlenince, onun yanlarından hiçbir şey için gölge görülmez. Her belde ekvator çizgisine ve gündüzün mutediline daha yakın olursa, gölge onda daha kısa olur; her ne kadar ikisinden kuzey cihetine doğru uzaklaşırsa, gölge onda daha uzun olur.

Ve **شُرَكِيّ** bir tokat: ardı ardına olan. Denilir: Onu **لطْماً شُرَكِيّاً** tokatladı; **الشين**’in zammı ve **الراء**’ın fethiyle; yani hızlı, ardı ardına; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi. **أَوس بن حَجَر** dedi:
وما أنا إلا مُسْتَعِدٌّ كما تَرى،
أَخُو شُرَكيّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ

Yani ardı ardına, bir varıştan sonra bir varış; der ki: Sana hoşlanmadığın şeyi, bunda gecikmeksizin getiririm. Ve onu **المُنْتَفِش**’in tokadı gibi tokatladı; o, eline diken giren devedir; onunla yere şiddetli bir vuruşla vurur; o da **مُنْتَقِش**’tir.

Ve **الشُّرَكِيّ** ve **الشُّرَّكِيُّ**, **الراء**’ın hafifletilmesi ve şeddelenmesiyle: yürüyüşten hızlı olan. Ve **شِرْكٌ**: bir yer adıdır; **حسان بن ثابت** dedi:
إذا عَضَلٌ سِيقَت إلينا كأنَّهم
جِدايَةُ شِرْكٍ، مُعْلَماتُ الحَواجِب

**ابن بري**: Ve **شَرْكٌ** bir yer adıdır; **عُمارة** dedi:
هل تَذكُرون غَداةَ شَرْك، وأَنتُمُ
مثل الرَّعيل من النَّعامِ النَّافِرِ؟

Ve **بنو شُرَيْك**: bir kabile koludur. Ve **شَريك**: bir adam adıdır.

مقاييس اللغة:
(**شرك**) **الشين** ve **الراء** ve **الكاف** iki asıldır; bunlardan biri, bir şeye eşlik etmeye ve tek başına olmamanın zıddına delâlet eder; diğeri ise uzamaya ve doğruluğa delâlet eder.
Birincisi **الشِّرْكة**’dir; o da, şeyin iki kişi arasında olması ve ikisinden birinin onunla tek başına kalmamasıdır. Ve “**شاركتُ** falancayı şeyde” denir; **شريكه**’si olduğun zaman. Ve “**أشركْتُ** falancayı” denir; onu kendine **شريكاً** kıldığın zaman. Allah—övgüsü yüce olsun—Musa kıssasında dedi: ﴿**وَأَشْرِكْهُ في أَمْرِي**﴾ [طه 32]. Ve duada denir: “Allah’ım, bizi müminlerin duasına **أشرِكْنا**”; yani bizi onlara bunda ortaklar kıl. Ve “**شَرِكتُ** adamı işte, **أشْرَكُه**” (denir).
Diğer asla gelince: **الشرَك** yolun **لَقَم**’ıdır; o, onun **شِرَاكُه**’dur da. **شِرَاك النَّعْل** buna benzetilmiştir. Ondandır: avcının **شَرَكُ**’u; uzaması sebebiyle böyle adlandırılmıştır.

القاموس المحيط:
**الشِّرْكُ** ve **الشِّرْكَةُ**, ikisinin de kesresiyle; ve ikincinin zammıyla, bir mânâ ile. Ve **اشْتَرَكا** ve **تَشارَكا**; ve ikisinden biri ötekine **شارَكَ**. Ve **الشِّرْكُ**, kesre ile; ve “**كأميرٍ**” (vezninde) **المُشارِكُ**tur; çoğulu **أشْراكٌ** ve **شُركاءُ**. Ve (dişisi) **شَريكَةٌ**’dir; çoğulu **شَرائِكُ**. Ve onu alışverişte ve mirasta **شَرِكَهُ**; “**كَعَلِمَه**” (çekimi gibi), kesre ile **شِرْكَةً** (olarak). Ve Allah’a **أشْرَكَ**: küfre girdi; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْرِكِيٌّ**’dir; ikisinde de isim **الشِّرْكُ**’tür. “Biz sizin **شِرْكِكُمْ**’ünüzü istedik”: yani nesepte sizinle **مُشَارَكَتِكُمْ**’ü. Ve **الشَّرَكُ**, harekeli olarak: avın ipleri; ve kuş için dikilen şey; çoğulu **شُرُكٌ**, iki zamme ile, nadirdir. Ve yoldan: onun ana yolları; yahut sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollar; ve lamsız olarak **ع** (özel ad) Hicaz’da. Ve “**ككِتابٍ**” (vezninde) **سَيْرُ النَّعْلِ**: çoğulu “**ككُتُبٍ**”.
Ve **أشْرُكٌ**; ve onu **شَرَّكَهَا** **تَشْرِيكاً**; ve: otlaktan yol. Ve **الشُّرَكِيُّ**, “**كَهُذَلِيٍّ**” gibi—ve **راؤُهُ** şeddelenir—yürüyüşten hızlı olan. Ve **لَطْمٌ شُرَكِيٌّ**: hızlı, peş peşe. Ve **شُرَيْكٌ**, “**كزُبَيْرٍ**” gibi, Malik b. Amr b.’in oğlu: bir batnın babasıdır; bir başkası da Musedded b. Muserhed’in dedesidir. Ve **شَرِكَتِ النَّعْلُ**, “**كفرِح**” gibi: onun **شِراكُها**’sı koptu. Ve **رَجُلٌ مُشْتَرَكٌ**: kendine, kaygılı gibi, konuşur olduğu zaman. Ve **التَّشْرِيكُ**: satın aldığı şeyin bir kısmını, onu satın aldığı bedelle satmaktır. Ve **الفَريضَةُ المُشَرَّكَةُ**, “**كمُعَظَّمَةٍ**” gibi; ve denir: **المُشْتَرَكَةُ**: bir koca ve bir anne ve anne bir iki erkek kardeş; ve baba-anne bir iki erkek kardeş; Ömer onda hükmetti; anne bir iki erkek kardeşe üçte biri verdi, baba-anne kardeşlere bir şey vermedi. Ona dediler ki: “Ey müminlerin emiri! Farz et ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığıyla bizi ortak kıl.” Böylece aralarında ortak kıldı; bu yüzden **مُشَرَّكَةً** ve **مُشْتَركةً** ve **حِمارِيَّةً** diye adlandırıldı. Ve **الشَّرَكَةُ**, harekeli olarak: Benî Esed’e ait bir yer. Ve **شِرْكٌ**, kesre ile: Cebel-i Kanân’ın arkasında onlara ait bir su. Ve hareke ile: Hicaz’da bir dağ.
Ve **ريحٌ مُشارِكٌ**: o, iki rüzgâr arasında esen rüzgârlardan, **النَّكباءُ**’nın ona daha yakın olduğu rüzgârdır.

تاج العروس:
**شرك**
**الشِّرْكُ** ve **الشِّرْكَةُ** ikisinin de kesresiyle; ve ikincinin zammıyla, bir mânâ ile; o da iki ortağın karışmasıdır. Şeyhimiz dedi: Bu, bozuk ve eksik bir ibaredir; bilinen şudur ki ikisinin de üç lügati vardır: fetha sonra kesr; ve kesr ile; yahut fetha sonra sükûn; bunu, dilin ileri gelenlerinden birden fazlası nakletmiştir: İsmail b. Hibetullah “Elfâzü’l-Mühezzeb” üzerine, İbn Sîde “el-Muhkem”de, İbnü’l-Kattâ‘ ve “el-Fasîh” şârihleri ve başkaları. İkincide zikrettiği bu zamme ise mâruf değildir; öyleyse düşün. Dedim: ikincide zamme Şam’da yaygın bir lügattir; neredeyse onun dışında söylemezler. Ve **الشِّرءكِ**’in şahidi, Muâz hadisi: Yemen ehli arasında **الشّرْكَ**’ı, yani arazide ortaklaşmayı câiz gördü; o da, sahibinin onu bir başkasına yarı, yahut üçte bir, yahut bunun gibi bir payla vermesidir. Ve Ömer b. Abdülaziz’in bir hadisinde: **الشِّرْكَ** câizdir; o da bundandır.
Ve **اشْتَرَكا** ve **تَشارَكَا**; ve ikisinden biri ötekine **شارَكَ**. Ve buradaki **الاشْتِراكُ**, **التَّشارُكِ** mânâsınadır. Nâbiga el-Ca‘dî dedi:
وشارَكْنا قُرَيْشًا في تُقاها ... وفي أَنْسابِها شِركَ العِنانِ
Ve **الشِّركُ** kesre ile; ve **الشَّرِيكُ** “**كأَمِيرٍ**” gibi: **المُشارِكُ**tur. el-Müseyyeb yahut başkası dedi:
شِركًا بِماءِ الذَّوْبِ يَجْمَعُه ... في طَوْدِ أَيمَن في قُرَى قَسرِ
**أَشْراكٌ**: **شِبر** ve **أَشْبار** gibi. Ve **شَرِيكٍ**’in çoğulu olması câizdir; **شَهِيدٍ** ve **أَشْهادٍ** gibi. Ve **الشَّريكُ**, **شُرَكاءَ** üzerine cem‘ edilir; “**شَرِيف** ve **أَشْرافٌ** ve **شُرَفاءُ**” denildiği gibi. Yüce Allah dedi: "**فأَجْمِعُوا أَمْرَكُم وشُرَكاءَكُم**" yani: “**شُرَكاءَكُم**’ü çağırın ki size yardım etsinler.” el-Ezherî dedi: **الشرك** bazen **الشَّرِيكِ** mânâsında olur, bazen **النَّصِيب** mânâsında; çoğulu **أَشْراكٌ**’tır; **شِبرٍ** ve **أَشْبارٍ** gibi. Lebîd dedi:
تَطِيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعًا ... ووِتْرا والزَّعَامَةُ للغُلامِ
Ve o, adamın **شَرِيكَةُ**’sidir; o da onun komşusudur; ve kocası onun komşusudur. Bu, **الشَّرِيكَ**’in komşu olduğuna ve komşuların en yakını olduğuna delâlet eder. **شَرائِكُ**
Ve onu alışverişte ve mirasta **شَرِكَه**; “**كعَلِمَه**” gibi; kesre ile **شِركَةً**; ve bu, dörtlü olarak **أَشْرَكَه**’den daha fasîhtir. Ve Allah’a **أَشْرَكَ**: küfre girdi; yani O’nun mülkünde O’na bir ortak kıldı—Allah bundan yücedir. Ebü’l-Abbâs, Yüce Allah’ın şu sözü hakkında: "**والَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكونَ**" dedi ki: mânâsı, şeytana itaatleriyle **مُشْرِكِينَ** olanlardır; mânâ, Allah’a iman edip şeytana ortak koştular değildir; fakat Allah’a ibadet ettiler ve onunla beraber şeytana da ibadet ettiler; böylece **مُشْرِكِينَ** oldular; yoksa şeytana ortak koşup Allah’a tek başına iman ettiler değildir. Bunu ondan Ebû Ömer ez-Zâhid rivayet etti. Dedi ki: onu Müberred’e arz etti; o da dedi: “dolu, sahih”; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْركِيٌ**’dir; “**دَو** ve **دَوِّي**” ve “**قَعْسَرٍ** ve **قَعْسَرِي**” gibi. Râciz dedi:
" ومُشْرِكِي كافِرٍ بالفُرقِ
yani: “**بالفُرقانِ**” ile; “es-Sıhâh”ta olduğu gibi. Ve ikisinde de isim **الشِّركُ**’tür; kesre ile. Ve hadiste: "**الشِّركُ** ümmetimde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir." İbnü’l-Esîr dedi: bununla amelde riyayı kasteder; sanki amelinde Allah’tan başkasını ortak kılmıştır. Ve Yüce Allah dedi: "**إنَّ الشِّركَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ**"; bununla murad küfürdür. Ve sıhrî hısımlıkta denir: “Biz sizin **شِركِكُم**’ünüzü ve **صِهْرِكُم**’ünüzü istedik”; yani nesepte sizinle ortaklığınızı. el-Ezherî dedi: Araplardan bazısını şöyle derken işittim: “Falanca, falancanın **شَريكُ**’idir”; onun kızıyla yahut kız kardeşiyle evli olduğu zaman; o, insanların **الخَتَنَ** diye adlandırdığıdır. Ve **الشَّرَكُ**, harekeli olarak: avın ipleri; kuş için dikilen şey de böyledir. Ondandır hadis: “Sana, şeytanın şerrinden ve onun **شَرَكِه**’inden sığınırım”; bunu hareke ile rivayet eden kimseye göre: yani onun iplerinden ve tuzaklarından. **شُرُكٌ**, iki zamme ile; azdır, nadirdir. Ve denir: onun bir teki **شَرَكَةٌ**’dir. Züheyr dedi:
كأنها من قَطا الأَحْبابِ حانَ لَها ... وِرْدٌ وأَفْرَدَ عنها أُخْتَها الشَّرَكُ
Ve **الشَّرَكُ** yoldan: onun ana yollarıdır; yahut sana gizli olmayan ve senin için toplanmayan yollardır; sen onları görürsün; bazen kesilir; ancak sana gizli olmaz. Onun bir teki **شَرَكَةٌ**’dir. el-Asmaî dedi: “Yolun **شَرَكَ**’ına yapış”; o, yolun kayışlarıdır. Başkası dedi: o, yolun yarıklarıdır; ikisinin mânâsı birdir: bineklerin ayaklarıyla yolun sırtında kazdığı şeydir; burada bir **شرَكَةٌ**, yanında bir başkası. Şemir dedi: yolun anası: onun büyüğüdür; ve onun küçük kızları: ondan ayrılıp sonra kesilen küçük **أَشْراكُه**’dur. Cevherî dedi: **الشَّرَكَةُ**: yolun büyüğü ve ortasıdır; çoğulu **شَرَكٌ**’tır. İbn Berî dedi: şahidi Şemmâh’ın sözüdür:
إِذا شَرَكُ الطَّرِيقِ تَوَسَّمَتْهُ ... بخَوْصاويْنِ في لُحُجٍ كَنِينِ
Ve Rü’be dedi:
" بالعِيسِ فَوْقَ الشَّرَكِ الرَّفّاضِ
Ve Sâğânî, Züheyr’den şu beyti rivayet etti:
شِبهُ النَّعامِ إِذا هَيَّجْتَها انْدَفَعَتْ ... على لَواحب بِيضٍ بَينَها شَرَكُ
Dedi ki: iki zamme ile **شُرُكُ** diye de rivayet edilir. Ve lamsız **شَرَك**: Hicaz’da; o, ileride bizzat zikrettiği dağdır. Ve **الشِّراكُ**, “**ككِتابٍ**” gibi: nalının yüzü üzerindeki kayışıdır. Ondandır hadis: “Güneş zeval bulduğunda öğleyi kıldı; gölge **الشِّراكِ** miktarıncaydı.” **شُرُكٌ**, “**ككتُبٍ**” gibi.

Ve **أَشْرُك**; bazı nüshalarda **وأَفْلُسٍ**; ikisi de hatadır; doğru olan: **وأَشْرَكَها** ve **شَرَّكَها** **تَشْرِيكًا** ve **إِشْراكًا**: ona **شِراكًا** yaptı(=bir **شِراك** kıldı).

Ve **الشِّراكُ**: otlaktan yol; çoğulu **شُرُكٌ**; Ebû Nasr’dan. Denilir: “Falan oğullarında otlak **شُرُكٌ**” yani yollar. Ebû Hanîfe dedi: Otlak bitişik olmaz da yollar olursa, o **شُرُكٌ**tur. Ve **الشُّرَكِي** (Hüzeli gibi) ve **راؤُه** şeddelenir: yürüyüşten hızlı olan; İbn Sîde onu nakletti. Ve **لَطْمٌ شُرَكِيٌ** yani: hızlı, peş peşe; devenin **المُنْتَقِشِ**’inin tokadı gibi; o, ayağına diken giren, onunla yere peş peşe vuran kimsedir. Evs b. Hacer dedi:

وما أَنَا إِلاّ مُستَعِد كما تَرَى ... أَخُو شُرَكِي الوِرْدِ غيرُ مُعَتِّمِ

Yani: **وِرد**den sonra **وِرد**, peş peşe; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **شُرَيْكٌ** (Zübeyr gibi): Dûs’tan, **فَهْمِ بنِ غَنْم** b. **دَوْس** b. **غَنْم** b. **فَهْم** b. **مالِك** b. **عَمْرِو** b. **مالِك** b. **عَمْرِو** b. **مالِك**’in oğlu: bir batnın babası. Bunu İbn Düreyd söyledi. Dedim: O, **صُلَيمٍ** ve **شوبك**’in kardeşi; **أَسَدٍ**’in (harekeli) ve **سَرِيّ** ve **وَهْبانَ**’ın babasıdır. Ve başka bir **شُرَيْكٌ**: **مُسَدَّدَ بنِ مُسَرهَدِ بن مُسَربَل بنِ أَرَنْدَلِ بن سَرَنْدَلِ بنِ عَرَنْدَلِ بنِ المُستورِدِ**’in dedesi; İbn Düreyd onu böyle neseblendirdi; ve **المُستَغْفِرِيّ** ve **السلَفِي** **سَفِينَتِه**’inde, nesep âlimi İbnü’l-Cevvânî’den ve İbnü’l-Adîm’den **تاريخِ حَلَبَ**’da naklen. Nesebinde **الأسَدِيّ** ve **الشّرِيكِي** denilir; onun nesebinin sıralanması daha önce **الدّالِ**’da geçti. İbn Düreyd dedi: Benî **شُرَيْك**’in mevlâlarından **مُقاتِلُ بنُ سُلَيمانَ** vardır. İbn Büzürc dedi: **شَرِكَت** **النَّعْلُ** ve **شَسِعَتْ** ve **زَمَّتْ** (feriha gibi): **شِراكُها** ve **شِسعُها** ve **زِمامُها** koptuğu zaman. Ve **رَجُلٌ مُشْتَرَكٌ**: görüşünün **مُشْتَرَكٌ** (tek değil) olduğunu kendi kendine konuşur olduğu zaman. Ve **الصِّحاحِ**’ta **الأَصْمَعِي**’den: kendi kendine, kederli gibi konuşur olduğu zaman. Ve **العُبابِ**’da: **التَّشْرِيكُ**: satın aldığı şeyin bir kısmını, onu satın aldığı bedelle satmaktır. Dedi: Ve **الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَة** (muazzama gibi) yani: onda **المُشْتَرَكُ**; hazfetti ve ulaştırdı. Ve ona ayrıca **المُشَرِّكَةُ** (muhaddise gibi) denilir; **التَّشْرِيكِ**’in ona nisbetiyle mecazen; **شَرحِ الفُصُولِ**’de böyle. Ve ayrıca denilir: **المُشْتَرَكَةُ**; bu, Leys’tendir; o, taksim edenlerin onda eşit olduğu şeydir; o, bir koca, bir anne, anneden iki erkek kardeş ve babadan iki erkek kardeş ve (baba ve anne bir) iki erkek kardeştir: kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden iki kardeşe üçte bir; ve baba ve annenin oğulları onları ortak eder; çünkü baba düştüğünde hükmü düştü ve sanki yokmuş gibi oldu; ve hep birlikte anne oğulları oldular. Bu, Zeyd b. Sâbit’in (Allah ondan razı olsun) sözüdür. Ömer (Allah ondan razı olsun) onda hükmetti; üçte biri anneden iki kardeşe yaptı ve baba ve anneden kardeşlere bir şey yapmadı. Ona dediler: “Ey müminlerin emiri, farzet ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığıyla bizi ortak et.” Böylece aralarında ortak etti; farîza **مُشَرَكَةً** ve **مُشتَرَكَةً** diye adlandırıldı; sonuncusu Leys’tendir. Ve onların “farzet ki babamız bir eşekti” sözünden dolayı **حِمارِيَّةً** diye (de adlandırıldı). Ve ayrıca **حَجَرِيَّةً**; çünkü rivayet edildi ki onlar: “farzet ki babamız denize atılmış bir taş idi” dediler. Bazıları da bunun için onu **يَمِّيةً** diye adlandırdı. Ve ayrıca **عُمَرِيَّةً** diye adlandırıldı; Ömer’in (Allah ondan razı olsun) onda hükmünden dolayı. Şeyhimiz dedi: Bu, Mâlik’in, Şâfiî’nin ve cumhurun mezhebidir; Ebû Hanîfe’ye ve Irak ehlinin bir kısmına muhalif olarak. Dedim: Ebû Nasr’ın ferâizinde: **المُشَرَّكةُ**: bir koca ve bir anne yahut bir nine ve anneden iki ve daha yukarı çocuklar ve baba ve annenin çocuğundan bir asabe; Ali onda kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden çocuğa üçte bir hükmetti ve baba ve annenin çocuğunu düşürdü; bu, Şa‘bî’nin, Ebû Hanîfe’nin, İbn Ebî Leylâ’nın, Ebû Yûsuf’un, Züfer’in, Muhammed’in, Hasan’ın, İbn Hanbel’in ve birçoklarının sözüdür. Osman onda kocaya yarım, anneye altıda bir, anneden çocuğa üçte bir hükmetti ve baba ve annenin çocuğunu onlarla onda ortak etti; Şâfiî ve sahabeden birçokları bununla dedi. Rivayet edildi ki Ömer onda Ali’nin hükmettiği gibi hükmetti; baba ve anneden kardeş ona dedi: “farzet ki babamız bir eşekti; bize ancak yakınlıkça artış olurdu”; geri döndü ve onları ortak etti; bundan dolayı **حِمارِيَّة** diye adlandırıldı; bitti. Ve **شَرحِ الفُصُول**’de: Bu, bir koca, bir öz kız kardeş, bir erkek kardeş ve babadan bir kız kardeş ile iptal edilmiştir; çünkü kız kardeş erkek kardeşiyle düşmüştür ve ona “kardeşim olmasaydı miras alırdım; onu eşek farzedin” demesi yoktur; düşün. Ve **الشَّرَكَةُ** (harekeli): Benî Esed’indir. Ve **شِركٌ** (kesre ile): onların, **قَنان** dağı arkasında bir suyu. Umeyre b. Târık dedi:

فأهْوِنْ عَلَيَ بالوَعِيدِ وأَهْلِهِ ... إِذا حَلَّ أَهْلِي بَيْنَ شِركٍ فعاقِلِ

Ve **شَرَكٌ** (harekeli): Hicaz’da bir dağ; Nadr söyledi. Ve **رِيحٌ مُشارِكٌ**: o, **النَّكْباءُ**’nın, aralarında esen iki rüzgârdan ona daha yakın olduğu rüzgârdır. Şair dedi:

إِلى ضَوءِ نارٍ بَيْنَ قُرّانَ أُوقِدَتْ ... وغَضْوَر تَزْهاهَا شَمالٌ مُشارِكُ

Ve **قُرّانُ** ve **غَضْوَر**: Tayy’dan iki sudur.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **شارَكْتُ فُلانًا**: onun **شَرِيكَه**i oldum. Ve Ümm Ma‘bed hadîsinde:

" تَشَارَكْنَ هَزْلَى مُخهُنَّ قَلِيلُ

Yani zayıflık onları kapladı da onda ortak oldular; ve **تَساوَكْنَ** diye rivayet edilir; daha önce geçti. Ve **طَرِيقٌ مُشْتَرَكٌ**: insanların onda eşit olduğu (yol). Ve **اسمٌ مُشْتَرَكٌ**: onda birçok mânânın ortak olduğu; **العَيْنِ** ve benzerleri gibi; çünkü birçok mânâyı toplar. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

ولا يَستَوي المَرءَانِ هذا ابنُ حُرَّةٍ ... وهذا ابنُ أخْرَى ظَهْرُها مُتَشَركُ

Onu tefsir etti ve dedi: mânâsı **مُشْتَرَكٌ**tur. Ve **شَرِكَهُ** işte, onu **يَشْرَكُه**: onunla onda içeri girdi; ve onu onda **أَشْرَكَه**. Ve falanı satışta **أَشْرَكَ**: onu kendi nefsiyle onda içeri soktuğu zaman. Ve Yüce söz: “**وأَشْرِكْهُ في أَمْرِي**” yani onu bana **شَرِيكًا** kıl. Ve **اشْتَرَكَ الأَمْرُ**: karıştı. Ve **الشِّركَةُ** (kesre ile): Yemenî bir et parçası; aslı, deve kesiminde, onda ortak olmalarıdır. Ve **شَركٌ** (fetha ile): bir yer; İbn Berî, Umâre’ye ait olarak inşâd etti:

هَلْ تَذْكُرُونَ غَدَاةَ شَركَ وأَنْتُمُ ... مثلُ الرَّعِيل من النَّعامِ النّافِرِ

Ve mecazdandır: tek bir **شِراك** üzere gittiler. Ve sahabeden **شَرِيك** diye adlandırılan on kişidir; tâbiînden dokuzdur. Ve **كوم شَرِيك**: Mısır’da bir köydür. Ve **شارَكُ** (Hâcer gibi): Belh amellerinden bir kasabacıktır; ondan **نَصْرُ بنُ مَنْصُورٍ الشّارَكي**; **المِصْباحِ** ile tanındı. Ve ayrıca Ebû Ya‘lâ’dan (rivayet eden) Ahmed b. Muhammed’in dedesi; ondan torunu Ahmed b. Hamdân b. Ahmed; ve onun torunundan Ebû İsmâ‘îl el-Herevî. Ve **شارِكُ بنُ سِنان**: bir adamdır; şair onun hakkında der:

ونارٍ كأَفْنانِ الصَّباحِ رَفِيعَةٍ ... تننَوَّرْتُها من شارِكِ بنِ سِنانِ

Ve **الشَّرّاكُ** (Kettân gibi): Mısır’da, Buhayra amellerinden bir köydür.
