# شرك — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شرك

شَرِكَهُ فِيهِ
1 شَرِكَهُ فِيهِ ذ , aor. شَرَكَ , inf. n. شِرْكَةٌ (S, Mgh, * Msb, K) and شَرِكَةٌ, the former a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) and شِرْكٌ (Mgh, Msb) and شَرِكٌ, the former of these two a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) or شِرْكٌ [q. v. infrà] is a simple subst., (S, K,) [He shared, participated, or partook, with him in it;] he was, or became, a شَرِيك [or copartner &c.] to him in it; (Msb;) namely, a sale or purchase, and an inheritance, (S, K,) or an affair; (Msb;) and فيه ↓ شاركهُ [signifies the same]. (Mgh, Msb, * K. * [It is said in the TA, after the mention of شَرِكَهُ with its inf. n. شِرْكَةٌ, that it is more chaste than ↓ اشركهُ; by which it is implied that this latter is sometimes used as syn. with the former; for which I do not find any express authority.] And He entered with him into it; [or engaged with him in it;] namely, an affair. (TA.) -A2- شَرِكَتِ النَّعْلُ, aor. شَرَكَ , The sandal had its شِرَاك broken; (Ibn-Buzurj, K;) inf. n. شَرَكٌ. (TK.)

2 شَرَّكَ see 4. ― -b2- [The inf. n.] تَشْرِيكٌ also signifies The selling a part [or share] of what one has purchased for that for which it was purchased. (Mgh, K.) -A2- شرّك النَّعْلَ, (S, * Mgh, Msb, K,) inf. n. تَشْرِيكٌ, (S, K,) He put a شِرَاك to the sandal; (S, Mgh, Msb, K;) as also ↓ أَشْرَكَهَا, (S, TA,) inf. n. اـِشْرَاكٌ. (TA.)

شَارَكْتُ فُلَانًا
3 شَارَكْتُ فُلَانًا ذ , (S, TA,) inf. n. مُشَارَكَةٌ, (TK,) [I shared, participated, or partook, with such a one;] I was, or became, the شَرِيك [or copartner &c.] of such a one. (S, TA.) El-Jaadee says,
وَشَارَكْنَا قُرَيْشًا فِى تُقَاهَا
العِنَانِ ↓ وَفِى أَحْسَابِهَا شِرْكَ
[And we shared with Kureysh in their piety and in their several grounds of pretension to respect, with a sharing exclusive of other properties]. (S.) See also 1. [And see 8.]

أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ
4 أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ ذ I made him a شَرِيك [or copartner &c.] to me in the affair: and ↓ شَرَّكْتُ بَيْنَهُمْ فِى المَالِ [I made them copartners in the property; and شَرَّكَهُمْ, occurring in this art. in the TA, on the authority of Esh-Shلfi'ee, means, in like manner, he made them copartners; and أَشْرَكَ بَيْنَهُمْ is used in this sense in the present art. in the K]. (Msb.) وَأَشْرِكْهُ فِى أَمْرِى, in the Kur [xx. 33], means And make Thou him my شَرِيك [or copartner, or associate, or colleague,] in my affair. (S.) And one says also, اشركهُ مَعَهُ فِى الأَمْرِ He made him to enter [or engage] with him in the affair: and اشرك فُلَانًا فِى البَيْعِ He made such a one to enter [or share] with him in the sale or purchase. (TA.) ― -b2- [Hence,] اشرك بِاللّٰهِ He attributed to God a شَرِيك [or copartner &c.] (Mgh, TA) in his dominion: (TA:) [or he attributed to God شُرَكَآء i. e. copartners &c., such as the angels and the devils: (see Kur vi. 100, &c., and any of the expositions thereof:) i. e. he believed in a duality, or a plurality, of gods:] and [in a wider sense,] he disbelieved [or misbelieved] in God: syn. كَفَرَ: (S, * Msb, K, TA:) used in this latter sense because الكُفْرُ is not free from some kind of شِرْك. (Kull p. 49.) -A2- See also 1: -A3- and 2.

6 تَشَاْرَكَ see the next paragraph, in three places.

اشتركوا
8 اشتركوا ذ and ↓ تشاركوا, (Mgh, Msb,) and اشتركا and ↓ تشاركا, (K,) and اشتركنا and ↓ تشاركنا, (S,) [They, and they two, and we, shared, participated, or partook, one with another, and each with the other; or were, or became, copartners, &c.;] فِى كَذَا [in such a thing]. (S.) ― -b2- [Hence,] الاِشْتِرَاكُ in lexicology signifies The being homonymous; lit. the being shared, or participated, in by several meanings: [used as a subst., homonymy:] (Mz, 25th نوع; and Intr. to the TA:) one says of a noun [or word] that is termed مُشْتَرَكٌ [q. v.], تَشْتَرِكُ فِيهِ مَعَانٍ كَثِيرَةٌ [Many meanings share, or participate, in it]. (TA.) ― -b3- And اشترك الأَمْرُ (assumed tropical:) The affair, or case, was, or became, confused, and dubious. (TA.)

شَرْكٌ
شَرْكٌ ذ : see what next follows.

شِرْكٌ
شِرْكٌ ذ is an inf. n. of شَرِكَهُ, as mentioned in the first sentence of this art.: (Mgh, Msb:) or a subst. therefrom: (S:) and is syn. with ↓ شِرْكَةٌ, [signifying A sharing, participating or participation, partaking, or copartnership, and mentioned before as an inf. n.,] (K,) as also are ↓ شَرِكٌ and ↓ شَرِكَةٌ, [likewise mentioned before as inf. ns.,] and ↓ شَرْكٌ and ↓ شَرْكَةٌ, (MF, TA,) and so is ↓ شُرْكَةٌ, with damm, (K,) this last said by MF to be unknown, but it is common in Syria, almost to the exclusion of the other dial. vars. mentioned above. (TA.) An ex. of the first occurs in a trad, of Mo'لdh, أَجَازَ بَيْنَ أَهْلِ اليَمَنِ الشِّرْكَ, meaning [He allowed, among the people of El-Yemen,] the sharing, one with another, (الاِشْتِرَاك,) in land [and app. its produce], by its owner giving it to another for the half [app. of its produce], or the third, or the like thereof: and a similar ex. of the same word occurs in another trad. (TA.) See also an ex. in a verse cited above, conj. 3. And one says, رَغِبْنَا فِى شِرْكِكُمْ, meaning We are desirous of sharing with you in affinity, or relationship by marriage. (K, * TA.) ― -b2- And A share: (Mgh, O, Msb, TA:) as in the saying, بِيعَ شِرْكٌ مِنْ دَارِهِ [A share of his house was sold]: (Mgh:) and as in the saying, أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِى عَبْدٍ [He emancipated a share belonging to him in a slave]: (Msb:) pl. أَشْرَاكٌ. (O, Msb, TA.) [See a verse of Lebeed cited voce زَعَامَةٌ.] ― -b3- It is also a subst. from أَشْرَكَ بِاللّٰهِ; (Mgh, Msb, K, TA;) thus in the Kur xxxi. 12; (Mgh, TA;) meaning The attribution of a شَرِيك [or copartner &c., or of شُرَكَآء i. e. copartners &c., (see 4,)] to God: (Mgh:) [so that it may be rendered belief in a plurality of gods:] and [in a wider sense,] unbelief [or misbelief]; syn. كُفْرٌ. (S, Msb, K, TA.) And it is also expl. as meaning Hypocrisy: (Mgh, TA:) so in the saying of the Prophet, اـِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِى الشِّرْكُ [Verily the most fearful of what I fear for my people is hypocrisy]: (Mgh:) and so in the trad., الشِّرْكُ أَخْفَى فِى أُمَّتِى مِنْ دَبِيبِ النَّمْلِ [Hypocrisy is more latent in my people than the creeping of ants]. (IAth, TA.) ― -b4- See also شَرِيكٌ, in two places.

شَرَكٌ
شَرَكٌ ذ The حِبَالَة [properly a sing., meaning snare, but here app. used as a gen. n., meaning snares, as will be seen from what follows,] of the صَائِد [i. e. sportsman, or catcher of game, or wild animals, or birds]; one of which is called ↓ شَرَكَةٌ: (S, O:) the meaning of the شَرَك of the صَائِد is well known; and the pl. is أَشْرَاكٌ; like سَبَبٌ and أَسْبَابٌ: or, as some say, شَرَكٌ is the pl. of ↓ شَرَكَةٌ, [or rather is a coll. gen. n. of which ↓ شَرَكَةٌ is the n. un.,] like قَصَبٌ and قَصَبَةٌ: (Msb:) [i. e.,] شَرَكٌ signifies the حَبَائِل [or snares, or by this may perhaps be meant the cords composing a snare, for حَبَائِلُ is an anomalous pl. of حَبْلٌ,] for catching wild animals or the like; and what is, or are, set up for [catching] birds: (K, TA:) one whereof is said to be called ↓ شَرَكَةٌ [a term used in the K, in art. شبك, as the explanation of شَبَكَةٌ, which means a net]: (TA:) and the pl. of شَرَكٌ is شُرُكٌ, with two dammehs, which is extr. [with respect to analogy, like فُلُكٌ pl. of فَلَكٌ]. (K.) Hence the trad., أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرَكِهِ, meaning حَبَائِلِهِ وَمَصَايِدِهِ [i. e. I seek protection by Thee from the mischief of the Devil, and his snares]. (TA.) ― -b2- شَرَكُ الطَّرِيقِ means The main and middle parts of the road; (S, K;) syn. جَوَادُّهُ: or the tracks that are [conspicuous and distinct,] not obscure to one nor blended together: (K:) pl. [or rather coll. gen. n.] of ↓ شَرَكَةٌ: (S:) or the أَنْسَاع of the road; (As, TA;) i. e. the furrows of the road, made by the beasts with their legs [or feet] in its surface, a ↓ شَرَكَة here and another by the side of it: (TA:) or أَشْرَاكٌ [is its pl., and] signifies the small tracks that branch off from the main road and then stop, or terminate. (Sh, TA.) [See أُسٌّ.]

شَرِكٌ
شَرِكٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شَرْكَةٌ
شَرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شُرْكَةٌ
شُرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شِرْكَةٌ
شِرْكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence. ― -b2- Also A piece of flesh-meat; of the dial. of El-Yemen; originally, of a slaughtered camel, in which people share, one with another. (TA.)

شَرَكَةٌ
شَرَكَةٌ ذ : see شَرَكٌ, in six places.

شَرِكَةٌ
شَرِكَةٌ ذ : see شِرْكٌ, first sentence.

شُرَكِىٌّ
شُرَكِىٌّ ذ and شُرَّكِىٌّ A quick, or swift, pace: (K:) so says ISd. (TA.) And لَطْمٌ شُرَكِىٌّ A quick and consecutive slapping, (S, O, K,) like the camel's slapping when a thorn has entered his foot and he beats the ground with it with a consecutive beating. (S, * O.) Ows Ibn-Hajar says,
وَمَا أَنَ اـِلَّا مُسْتَعِدٌّ كَمَا تَرَى
أَخُو شُرَكِىِّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
[And I am none other than one who is ready, as thou seest; one in the habit of quick and consecutive coming to water; not one who is dilatory]: i. e., one coming to water time after time, consecutively: he means, I will do to thee what thou dislikest, not delaying to do that. (S.)

شِرَاكٌ
شِرَاكٌ ذ The thong, or strap, of the sandal, (Mgh, Msb, K, TA,) that is on the face thereof, (TA,) upon the back [meaning upper side] of the foot, (Mgh, Msb,) [extending from the thong, or strap, that passes between two of the toes, towards the ankle, and having two arms (its عَضُدَانِ), which are attached to the أُذُنَانِ (q. v.), or pass through these and unite behind the foot: see also خِزَامَةٌ, and فَرَصَهُ, whence it appears to mean also each arm, and the two arms, of the شِرَاك properly so called: and see سَيْرٌ, where it appears to be used as meaning a thong or strap, absolutely:] the شِرَاك of the sandal is well known: (O:) pl. شُرُكٌ, (O, K, TA,) and accord. to the K أَشْرُكٌ also, but this is a mistake. (TA.) To this is likened, in a trad., the shadow at the base of a wall, on the eastern side thereof, when very small [or narrow], showing that the sun has begun to decline from the meridian. (Mgh, Msb,) ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) A streak of herbage: (S, O, K:) pl. شُرُكٌ, (S, O, TA,) expl. by AHn as meaning herbage in streaks; not continuous. (TA.) One says, الكَلَأُ فِى بَنِى فُلَانٍ شُرُكٌ (assumed tropical:) The herbage among the sons of such a one is composed of streaks. (Aboo-Nasr, S, O.) ― -b3- [In the K voce بَنَقَ it is used as meaning (assumed tropical:) A row of shoots, or offsets, cut from palm-trees and planted, such as are termed, when planted, مُبَنَّقٌ and مُنَبَّقٌ.] ― -b4- [Hence,] one says, مَضَوْا عَلَى شِرَاكٍ وَاحِدٍ (tropical:) [They went away in one uniform line or manner]. (TA.) And اِجْعَلِ الأَمْرَ شِرَاكًا وَاحِدًا (assumed tropical:) Make thou the affair, or case, [uniform, or] one uniform thing. (Fr, TA in art. بأج.)

شَرِيكٌ
شَرِيكٌ ذ act. part. n. of شَرِكَةٌ; (Mgh;) i. q. ↓ مُشَارِكٌ [A sharer, participator, partaker, or partner, with another; a copartner, an associate, or a colleague, of another]; (K;) and ↓ شِرْكٌ signifies the same: (Az, K, TA:) a sharer in what is not divided: (K and TK in art. خلط:) or a sharer in the rights of a thing that is sold: (Mgh in that art.:) pl. شُرَكَآءُ and أَشْرَاكٌ, (S, O, Msb, K, TA,) like شُرَفَآءُ and أَشْرَافٌ pls. of شَرِيفٌ; (S, O, TA;) or the latter is pl. of ↓ شِرْكٌ: (Az, TA:) a woman is termed شَرِيكَةٌ; (S, O, K;) which is applied to a man's جَارَة [i. e. wife, or object of love]; (TA;) and the pl. of this is شَرَائِكُ. (S, O, K.) Az mentions his having heard one of the Arabs say, فُلَانٌ شَرِيكُ فُلَانٍ meaning Such a one is married to the daughter, or to the sister, of such a one; what people call the خَتَن [of such a one]. (TA.)

مُشْرِكٌ
مُشْرِكٌ ذ and ↓ مُشْرِكِىٌّ, (S, O, K,) like as one says دَوٌّ and دَوِّىٌّ, and قَعْسَرٌ and قَعْسَرِىٌّ, (S, O,) One who attributes to God a شَرِيك [or copartner &c., or شُرَكَآء i. e. copartners &c. (see 4)]: (O:) [i. e. a believer in a duality, or a plurality, of gods:] and [in a wider sense,] a disbeliever [or misbeliever] in God. (S, O, K.) Abu-l-'Abbلs explains [the pl.] مُشْرِكُونَ in the Kur xvi. 102 as meaning Those who are مشركون by their obeying the Devil; by their worshipping God and worshipping with Him the Devil. (TA.) ― -b2- [In one place, in the CK, the former word is erroneously put for مُشْتَرَكٌ, q. v., last sentence.]

مُشْرِكِىٌّ
مُشْرِكِىٌّ ذ : see the next preceding paragraph.

الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ
الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ ذ , (O, K, TA,) or المَسْأَلَةُ المَشَرَّكَةُ, (Msb,) for المُشَرَّكُ فِيهَا, (Msb, TA,) is That [assigned portion of inheritance, or the question relating thereto (المَسْأَلَةُ المُشَرَّكَةُ being for مَسْأَلَةُ الفَرِيضَةِ المُشَرَّكَةِ),] in which the brothers by the mother's side [only] and those by [both] the father's and the mother's sides are made to share together; (O, Msb, * K, TA;) also called ↓ المُشَرِّكَةُ [that makes to share], tropically; (Msb;) and called also ↓ المُشْتَرَكَةُ [for المُشْتَرَكُ فِيهَا i. e. that is shared in]: (Lth, K, TA:) this is the case of a husband and a mother and brothers by the mother's side and brothers by the father's and mother's sides: (O, K, TA:) for the wife is half; and for the mother, a sixth; and for the brothers by the mother's side, a third, and the brothers by the father's and mother's sides share with them: (O, TA:) 'Omar decided in a case of this kind by assigning the third to two brothers by the mother's side, and not assigning anything to the brothers by the father's and mother's sides; whereupon they said, يَا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حِمَارًا فَأَشْرِكْنَا بِقَرَابَةِ أُمَّنَا [O Prince of the Believers, suppose that our father was an ass, and make us to share by reason of the relationship of our mother]: so he made them to share together (فَأَشْرَكَ بَيْنَهُمْ [thus in the O and K, but correctly فَشَرَّكَ بينهم, or, as afterwards in the TA, فَشَرَّكَهُمْ]): (O, K, TA:) therefore it (i. e. the فَرِيضَة, TA) was called مُشَرَّكَة [and مُشَرِّكَة] and مُشْتَرَكَة, [in the CK, erroneously, مُشْرَكَة,] and also حِمَارِيَّة: (K, TA:) and it is also called حَجَرِيَّة, because it is related that they said, هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حَجَرًا مُلْقًى فِى اليَمِّ [suppose that our father was a stone thrown into the sea]; and [therefore] some called it يَمِّيَّة: and it was called also عُمَرِيَّة. (TA. [More is there added, explaining different decisions of this case.])

المُشَرِّكَةُ
المُشَرِّكَةُ ذ : see the next preceding paragraph.

مُشَارِكٌ
مُشَارِكٌ ذ : see شَرِيكٌ. ― -b2- رِيحٌ مُشَارِكٌ means A wind to which the نَكْبَآء [q. v.] is nearer than the two winds between which this blows. (K.)

مُشْتَرَكٌ
مُشْتَرَكٌ ذ , applied to a road (طَرِيق, Mgh, Msb, TA), is for مُشْتَرَكٌ فِيهِ, (Msb,) meaning [Shared in: or] in which the people are equal [sharers]. (TA.) ― -b2- Hence, الأَجِيرُ المُشْتَرَكُ [in my copy of the Mgh, erroneously, المُشْتَرِكُ,] The hired man [that is shared in; i. e.,] whose work no one has for himself exclusively of others, but who works for every one who repairs to him for work, like the tailor in the sitting-places of the markets; (Msb;) or who works for whom he pleases: as to أَجِيرُ المُشْتَرَكِ, it is not right, unless the word thus governed in the gen. case be expl. as an inf. n. (Mgh.) ― -b3- See also الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ, above. ― -b4- اِسْمٌ مُشْتَرَكٌ [in like manner for مُشْتَرَكٌ فِيهِ A noun shared in by several meanings; i. e. a homonym;] a noun shared in by many meanings, such as عَيْنٌ and the like: (Mz, 25th نوع; and TA in the present art. and in the Intr.:) or مُشْتَرَكٌ signifies a word having two, or more, meanings; and is applied to a noun, and to the pret. of a verb as denoting predication and prayer, and to the aor. as denoting the present and the future, and to a particle: (Mz ubi suprà:) [مُشْتَرَكٌ used as a subst., meaning a homonym, has for its pl. مُشْتَرَكَاتٌ.] ― -b5- [الحِسُّ المُشْتَرَكُ, for المُشْتَرَكُ فِيهِ, signifies, in the conventional language of the philosophers, The faculty of fancy; so called because “ participated in ” by the five senses: but it is vulgarly used as meaning common sense.] ― -b6- مُشْتَرَكٌ applied to a man, [for مُشْتَرَكٌ فِيهِ,] means (assumed tropical:) Talking to himself, like him who is affected with anxiety; (As, S, K, TA; [in the CK, erroneously, مُشْرِكٌ;]) his judgment being shared in; not one. (TA.)

### Türkçe

**شَرِكَهُ فِيهِ**
1 **شَرِكَهُ فِيهِ** ذ, aor. **شَرَكَ**, inf. n. **شِرْكَةٌ** (S, Mgh, * Msb, K) ve **شَرِكَةٌ**, bunların ilki ikincisinin bir kısaltmasıdır, fakat daha yaygın olanıdır, (Msb,) ve **شِرْكٌ** (Mgh, Msb) ve **شَرِكٌ**, bu ikisinden ilki ikincisinin bir kısaltmasıdır, fakat daha yaygın olanıdır, (Msb,) yahut **شِرْكٌ** [aşağıda bk.] basit bir isimdir, (S, K,) [O, onunla onda ortak oldu, iştirak etti yahut pay aldı;] onda ona bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] oldu yahut oldu; (Msb;) yani bir satış yahut alış, ve bir miras, (S, K,) yahut bir iş; (Msb;) ve فيه ↓ **شاركهُ** [aynı mânâya delâlet eder]. (Mgh, Msb, * K. * [TA’da, **شَرِكَهُ**’nun mastarı **شِرْكَةٌ** ile zikrinden sonra, bunun ↓ **اشركهُ**’dan daha fasih olduğu söylenir; bununla, bu ikincisinin bazen birincinin müradifi olarak kullanıldığı ima edilir; buna dair açık bir delil bulamıyorum.] Ve onunla ona girdi; [yahut onunla onda meşgul oldu;] yani bir iş. (TA.) -A2- **شَرِكَتِ النَّعْلُ**, aor. **شَرَكَ**, Sandalın **شِرَاك**’ı kırıldı; (Ibn-Buzurj, K;) inf. n. **شَرَكٌ**. (TK.)

2 **شَرَّكَ** bk. 4. ― -b2- [Mastarı] **تَشْرِيكٌ** ayrıca, kişinin satın aldığı şeyin bir parçasını [yahut hissesini], onun satın alındığı bedel karşılığında satmak mânâsına gelir. (Mgh, K.) -A2- **شرّك النَّعْلَ**, (S, * Mgh, Msb, K,) inf. n. **تَشْرِيكٌ**, (S, K,) Sandala bir **شِرَاك** taktı; (S, Mgh, Msb, K;) bunun gibi ↓ **أَشْرَكَهَا**, (S, TA,) inf. n. **اـِشْرَاكٌ**. (TA.)

**شَارَكْتُ فُلَانًا**
3 **شَارَكْتُ فُلَانًا** ذ, (S, TA,) inf. n. **مُشَارَكَةٌ**, (TK,) [Ben falan kimseyle ortak oldum, iştirak ettim yahut pay aldım;] falan kimsenin **شَرِيك**’i [yahut ortağı vb.] oldum yahut oldum. (S, TA.) El-Jaadee der ki,
وَشَارَكْنَا قُرَيْشًا فِى تُقَاهَا
العِنَانِ ↓ وَفِى أَحْسَابِهَا شِرْكَ
[Kureyş’le onların takvâsında ve onların çeşitli şeref iddialarında, başkaca mülklere kapalı bir ortaklıkla ortak olduk]. (S.) Ayrıca bk. 1. [Ve bk. 8.]

**أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ**
4 **أَشْرَكْتُهُ فِى الأَمْرِ** ذ Onu işte bana bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] yaptım: ve ↓ **شَرَّكْتُ بَيْنَهُمْ فِى المَالِ** [Onları malda ortaklar yaptım; ve TA’da bu madde içinde Esh-Shلfi'ee rivayetiyle geçen **شَرَّكَهُمْ** aynı şekilde “onları ortaklar yaptı” demektir; ve **أَشْرَكَ بَيْنَهُمْ** bu mânâda bu maddede K’da kullanılır]. (Msb.) **وَأَشْرِكْهُ فِى أَمْرِى**, Kur’ân’da [xx. 33], “Onu işimde benim **شَرِيك**’im [yahut ortağım, yoldaşım, meslektaşım] kıl” demektir. (S.) Ve ayrıca şöyle de denir: **اشركهُ مَعَهُ فِى الأَمْرِ** Onu işte onunla birlikte girmeye [yahut meşgul olmaya] soktu: ve **اشرك فُلَانًا فِى البَيْعِ** Falan kimseyi satış yahut alışta onunla birlikte girmeye [yahut paylaşmaya] soktu. (TA.) ― -b2- [Buradan,] **اشرك بِاللّٰهِ** Allah’a, mülkünde bir **شَرِيك** [yahut ortak vb.] nispet etti; (Mgh, TA) (TA:) [yahut Allah’a **شُرَكَآء** yani ortaklar vb., melekler ve şeytanlar gibi, nispet etti: (Kur vi. 100 vb. ve tefsirlerine bk.): yani ilâhların ikiliğine yahut çokluğuna inandı:] ve [daha geniş mânâda,] Allah hakkında inkâr etti [yahut yanlış inandı]: müradifi **كَفَرَ**: (S, * Msb, K, TA:) bu son mânâda kullanılır; çünkü **الكُفْرُ** bir tür **شِرْك**’ten hâlî değildir. (Kull p. 49.) -A2- Ayrıca bk. 1: -A3- ve 2.

6 **تَشَاْرَكَ** bk. bir sonraki paragraf, üç yerde.

**اشتركوا**
8 **اشتركوا** ذ ve ↓ **تشاركوا**, (Mgh, Msb,) ve **اشتركا** ve ↓ **تشاركا**, (K,) ve **اشتركنا** ve ↓ **تشاركنا**, (S,) [Onlar, ikisi, ve biz, birbirleriyle ve her biri diğeriyle ortak oldular, iştirak ettiler yahut pay aldılar; yahut ortaklar vb. oldular yahut oldular;] **فِى كَذَا** [şu şeyde]. (S.) ― -b2- [Buradan,] **الاِشْتِرَاكُ** lugat ilminde, müşterek lafız olmayı ifade eder; aslî mânâsı, birçok mânâ tarafından paylaşılmış yahut iştirak edilmiş olmaktır: [isim olarak kullanılırsa, müştereklik:] bir isim [yahut kelime] hakkında, **مُشْتَرَكٌ** diye adlandırılan, şöyle denir: **تَشْتَرِكُ فِيهِ مَعَانٍ كَثِيرَةٌ** [Onda birçok mânâ ortak olur yahut iştirak eder]. (TA.) ― -b3- Ve **اشترك الأَمْرُ** (mecaz kabul edilerek:) İş yahut hâl karışık ve şüpheli oldu yahut oldu. (TA.)

**شَرْكٌ**
**شَرْكٌ** ذ: hemen ardından gelen şeye bk.

**شِرْكٌ**
**شِرْكٌ** ذ, bu maddenin ilk cümlesinde zikredildiği üzere, **شَرِكَهُ**’nun bir mastarıdır: (Mgh, Msb:) yahut ondan türemiş bir isimdir: (S:) ve ↓ **شِرْكَةٌ** ile müradiftir, [“ortak olma, iştirak etme yahut iştirak; pay alma; ortaklık” mânâsında; ve daha önce mastar olarak zikredilmiştir,] (K,) bunun gibi ↓ **شَرِكٌ** ve ↓ **شَرِكَةٌ** de [keza daha önce mastarlar olarak zikredilmiştir,] ve ↓ **شَرْكٌ** ve ↓ **شَرْكَةٌ**, (MF, TA,) ve yine ↓ **شُرْكَةٌ** (damme ile) böyledir, (K,) bu sonuncusunun MF tarafından bilinmez olduğu söylenmiştir; fakat Suriye’de yaygındır, yukarıda zikredilen diğer lehçe varyantlarını neredeyse dışlayacak derecede. (TA.) Birincinin bir örneği Mu‘âdh rivayetindeki şu sözde geçer: **أَجَازَ بَيْنَ أَهْلِ اليَمَنِ الشِّرْكَ**, mânâsı: [Yemen halkı arasında] birbirleriyle paylaşmayı (**الاِشْتِرَاك**) —arazide [ve görünüşe göre ürününde]—, sahibinin onu başkasına yarısı [görünüşe göre ürününün], yahut üçte biri, yahut benzeri karşılığında vermesi suretiyle, câiz gördü: ve aynı kelimenin benzer bir örneği başka bir rivayette geçer. (TA.) Ayrıca yukarıda, 3. bâbda zikredilen beyitteki örneğe bk. Ve şöyle denir: **رَغِبْنَا فِى شِرْكِكُمْ**, mânâsı: Sizinle sıhriyet yahut evlilik yoluyla akrabalıkta ortak olmaya arzuluyuz. (K, * TA.) ― -b2- Ve bir hisse: (Mgh, O, Msb, TA:) şu sözde olduğu gibi: **بِيعَ شِرْكٌ مِنْ دَارِهِ** [Evinden bir hisse satıldı]: (Mgh:) ve şu sözde olduğu gibi: **أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِى عَبْدٍ** [Bir kölede kendisine ait bir hisseyi âzat etti]: (Msb:) çoğulu **أَشْرَاكٌ**. (O, Msb, TA.) [Lebîd’in, **زَعَامَةٌ** maddesinde zikredilen bir beytine bk.] ― -b3- Ayrıca **أَشْرَكَ بِاللّٰهِ**’den türemiş bir isimdir; (Mgh, Msb, K, TA;) böylece Kur’ân xxxi. 12’de; (Mgh, TA;) mânâsı: Allah’a bir **شَرِيك** [yahut ortak vb., yahut **شُرَكَآء** yani ortaklar vb. (4’e bk.)] nispet etmek: (Mgh:) [böylece ilâhların çokluğuna iman diye tercüme edilebilir:] ve [daha geniş mânâda,] küfür [yahut yanlış iman]; müradifi **كُفْرٌ**. (S, Msb, K, TA.) Ve ayrıca “nifak” mânâsıyla açıklanır: (Mgh, TA:) Peygamber’in şu sözünde olduğu gibi: **اـِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِى الشِّرْكُ** [Şüphesiz ümmetim hakkında en çok korktuğum şey nifaktır]: (Mgh:) ve şu rivayette olduğu gibi: **الشِّرْكُ أَخْفَى فِى أُمَّتِى مِنْ دَبِيبِ النَّمْلِ** [Nifak ümmetimde karıncaların yürüyüşünden daha gizlidir]. (IAth, TA.) ― -b4- Ayrıca **شَرِيكٌ**’e bk., iki yerde.

**شَرَكٌ**
**شَرَكٌ** ذ Avcının (**صَائِد**) **حِبَالَة**’sı [aslında tekil olup “tuzak” demektir; fakat burada, aşağıda gelecekten anlaşılacağı üzere, görünüşe göre “tuzaklar” mânâsında cins ismi olarak kullanılmıştır]; bunlardan birine ↓ **شَرَكَةٌ** denir: (S, O:) avcının **شَرَك**’ının mânâsı iyi bilinir; çoğulu **أَشْرَاكٌ**’tır; **سَبَبٌ** ve **أَسْبَابٌ** gibi: yahut bazılarına göre **شَرَكٌ**, ↓ **شَرَكَةٌ**’nın çoğuludur, [daha doğrusu, ↓ **شَرَكَةٌ**’nın tekil birimi olduğu bir cins ismidir,] **قَصَبٌ** ve **قَصَبَةٌ** gibi: (Msb:) [yani,] **شَرَكٌ**, yaban hayvanlarını yahut benzerini yakalamak için **حَبَائِل** [yahut tuzaklar; yahut bununla, bir tuzağı oluşturan ipler kastedilmiş olabilir; çünkü **حَبَائِلُ**, **حَبْلٌ**’ün kıyas dışı çoğuludur,] ve kuşlar için kurulan şey(ler) mânâsına gelir: (K, TA:) bunlardan birine ↓ **شَرَكَةٌ** denildiği söylenir [K’da, شبك maddesinde, **شَبَكَةٌ**’nın açıklaması olarak kullanılan bir terimdir; **شَبَكَةٌ** ağ demektir]: (TA:) ve **شَرَكٌ**’ün çoğulu **شُرُكٌ**’tur, iki damme ile; bu kıyas dışıdır [kıyas bakımından, **فَلَكٌ**’ün çoğulu **فُلُكٌ** gibi]. (K.) Buradan şu rivayet: **أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرَكِهِ**, mânâsı: **حَبَائِلِهِ وَمَصَايِدِهِ** [yani: Şeytanın şerrinden ve onun tuzaklarından Sana sığınırım]. (TA.) ― -b2- **شَرَكُ الطَّرِيقِ**, yolun ana ve orta kısımları demektir; (S, K;) müradifi **جَوَادُّهُ**: yahut, birine kapalı olmayan ve birbirine karışmayan [belirgin ve seçik] izler: (K:) ↓ **شَرَكَةٌ**’nın çoğulu [yahut daha doğrusu cins ismi]: (S:) yahut yolun **أَنْسَاع**’ı; (As, TA;) yani yolun yüzeyinde hayvanların bacakları [yahut ayakları] ile yaptığı oluklar; burada bir ↓ **شَرَكَةٌ** ve onun yanında bir başkası: (TA:) yahut **أَشْرَاكٌ** [onun çoğuludur ve] ana yoldan ayrılıp sonra duran yahut sonlanan küçük izler mânâsına gelir. (Sh, TA.) [**أُسٌّ**’e bk.]

**شَرِكٌ**
**شَرِكٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شَرْكَةٌ**
**شَرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شُرْكَةٌ**
**شُرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شِرْكَةٌ**
**شِرْكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle. ― -b2- Ayrıca Yemen lehçesinden, bir parça et: aslında, insanların birbirleriyle ortaklaştığı kesilmiş bir deveden (alınan parça). (TA.)

**شَرَكَةٌ**
**شَرَكَةٌ** ذ: **شَرَكٌ**’e bk., altı yerde.

**شَرِكَةٌ**
**شَرِكَةٌ** ذ: **شِرْكٌ**’e bk., ilk cümle.

**شُرَكِىٌّ**
**شُرَكِىٌّ** ذ ve **شُرَّكِىٌّ** Hızlı yahut çabuk yürüyüş: (K:) ISd böyle der. (TA.) Ve **لَطْمٌ شُرَكِىٌّ** Hızlı ve ardışık tokatlama, (S, O, K,) diken ayağına girdiğinde devenin tokatlaması gibi; onunla yeri ardışık bir vuruşla döver. (S, * O.) Ows Ibn-Hajar der ki,
وَمَا أَنَ اـِلَّا مُسْتَعِدٌّ كَمَا تَرَى
أَخُو شُرَكِىِّ الوِرْدِ غَيْرُ مُعَتِّمِ
[Ve ben, gördüğün gibi, ancak hazır olan biriyim; suya hızlı ve ardışık gelişin sahibi; ağırdan alan değilim]: yani, suya defalarca, ardışık olarak gelen; demek ister ki: sana hoşlanmadığın şeyi yapacağım, onu yapmayı geciktirmeden. (S.)

**شِرَاكٌ**
**شِرَاكٌ** ذ Sandalın kayışı yahut bağı, (Mgh, Msb, K, TA,) onun yüzünde olan, (TA,) ayağın sırtı [yani üst tarafı] üzerinde, (Mgh, Msb,) [iki parmak arasından geçen kayıştan yahut bağdan bileğe doğru uzanan; iki kolu (onun **عَضُدَانِ**) bulunan; bunlar **أُذُنَانِ**’a (bk.) bağlanır yahut bunların içinden geçer ve ayağın arkasında birleşir: ayrıca **خِزَامَةٌ**’ya ve **فَرَصَهُ**’ya bk.; buradan, asıl **شِرَاك** denilenin her bir kolu ve iki kolu mânâsına da geldiği anlaşılır: ve **سَيْرٌ**’e de bk.; orada mutlak olarak kayış yahut bağ mânâsında kullanıldığı anlaşılır:] sandalın **شِرَاك**’ı iyi bilinir: (O:) çoğulu **شُرُكٌ**, (O, K, TA,) ve K’ya göre **أَشْرُكٌ** da; fakat bu bir hatadır. (TA.) Buna, bir rivayette, bir duvarın dibindeki gölge, onun doğu tarafında, çok küçük [yahut dar] olduğunda benzetilmiştir; bu, güneşin zevalden meyletmeye başladığını gösterir. (Mgh, Msb,) ― -b2- [Buradan,] (mecaz kabul edilerek:) otun bir şeridi: (S, O, K:) çoğulu **شُرُكٌ**, (S, O, TA,) AHn tarafından “şeritler halinde ot; kesintisiz değil” diye açıklanır. (TA.) Şöyle denir: **الكَلَأُ فِى بَنِى فُلَانٍ شُرُكٌ** (mecaz kabul edilerek:) Falanın oğulları arasında ot şeritler halindedir. (Aboo-Nasr, S, O.) ― -b3- [K’da بَنَقَ maddesinde, (mecaz kabul edilerek:) hurma ağaçlarından kesilip dikilen sürgünler yahut filizler sırası mânâsında kullanılır; dikilince bunlara **مُبَنَّقٌ** ve **مُنَبَّقٌ** denir.] ― -b4- [Buradan,] şöyle denir: **مَضَوْا عَلَى شِرَاكٍ وَاحِدٍ** (mecaz:) [Tek bir düzgün çizgi yahut tarz üzere gittiler]. (TA.) Ve **اِجْعَلِ الأَمْرَ شِرَاكًا وَاحِدًا** (mecaz kabul edilerek:) İşi yahut hâli [tekdüze kıl, yahut] tek bir tekdüze şey kıl. (Fr, TA, بأج maddesinde.)

**شَرِيكٌ**
**شَرِيكٌ** ذ, **شَرِكَةٌ**’nın ism-i fâilidir; (Mgh;) ↓ **مُشَارِكٌ** ile aynı mânâdadır [başkasıyla paylaşan, iştirak eden, pay alan yahut ortak olan; başkasının ortağı, yoldaşı yahut meslektaşı]; (K;) ve ↓ **شِرْكٌ** de aynı mânâya gelir: (Az, K, TA:) bölünmemiş şeyde ortak olan: (K ve TK, خلط maddesinde:) yahut satılan bir şeyin haklarında ortak olan: (Mgh, o maddede:) çoğulu **شُرَكَآءُ** ve **أَشْرَاكٌ**, (S, O, Msb, K, TA,) **شَرِيفٌ**’ün çoğulları **شُرَفَآءُ** ve **أَشْرَافٌ** gibi; (S, O, TA;) yahut ikincisi ↓ **شِرْكٌ**’ün çoğuludur: (Az, TA:) kadına **شَرِيكَةٌ** denir; (S, O, K;) bu, erkeğin **جَارَة**’sına [yani eşine yahut sevdiğine] uygulanır; (TA;) bunun çoğulu **شَرَائِكُ**’tir. (S, O, K.) Az, Araplardan birinin şöyle dediğini işittiğini zikreder: **فُلَانٌ شَرِيكُ فُلَانٍ** mânâsı: Falan kimse, falan kimsenin kızına yahut kız kardeşine evlidir; insanların **خَتَن** dediği şey. (TA.)

**مُشْرِكٌ**
**مُشْرِكٌ** ذ ve ↓ **مُشْرِكِىٌّ**, (S, O, K,) tıpkı **دَوٌّ** ve **دَوِّىٌّ**, ve **قَعْسَرٌ** ve **قَعْسَرِىٌّ** denildiği gibi, (S, O,) Allah’a bir **شَرِيك** [yahut ortak vb., yahut **شُرَكَآء** yani ortaklar vb. (4’e bk.)] nispet eden kimse: (O:) [yani ilâhların ikiliğine yahut çokluğuna inanan:] ve [daha geniş mânâda,] Allah hakkında inkâr eden [yahut yanlış inanan]. (S, O, K.) Abu-l-‘Abbâs, Kur’ân xvi. 102’deki [çoğul] **مُشْرِكُونَ**’u şöyle açıklar: Şeytana itaat etmeleriyle müşrik olanlar; Allah’a ibadet edip O’nunla birlikte Şeytana ibadet etmeleriyle. (TA.) ― -b2- [CK’da bir yerde, önceki kelime yanlışlıkla **مُشْتَرَكٌ** yerine konmuştur; aşağıdaki son cümleye bk.]

**مُشْرِكِىٌّ**
**مُشْرِكِىٌّ** ذ: bir önceki paragrafa bk.

**الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ**
**الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ** ذ, (O, K, TA,) yahut **المَسْأَلَةُ المَشَرَّكَةُ**, (Msb,) **المُشَرَّكُ فِيهَا** yerine, (Msb, TA,) şudur: [mirasın takdir edilmiş payı, yahut ona dair mesele ( **المَسْأَلَةُ المُشَرَّكَةُ**, **مَسْأَلَةُ الفَرِيضَةِ المُشَرَّكَةِ** yerine),] ana bir kardeşlerin [yalnız] ve baba-ana bir kardeşlerin birlikte paylaştırıldığı şey; (O, Msb, * K, TA;) ayrıca ↓ **المُشَرِّكَةُ** diye de adlandırılır [paylaştıran], mecaz olarak; (Msb;) ve ayrıca ↓ **المُشْتَرَكَةُ** diye de adlandırılır [**المُشْتَرَكُ فِيهَا** yerine yani “paylaşılan”]: (Lth, K, TA:) bu, bir koca ve bir anne ve ana bir kardeşler ve baba-ana bir kardeşler hâlidir: (O, K, TA:) çünkü eşe yarım; anneye altıda bir; ana bir kardeşlere üçte bir; ve baba-ana bir kardeşler onlarla birlikte paylaşır: (O, TA:) ‘Ömer, bu tür bir meselede, üçte biri iki ana bir kardeşe vererek ve baba-ana bir kardeşlere hiçbir şey vermeyerek hükmetti; bunun üzerine onlar şöyle dediler: **يَا أَمِيرَ المُؤْمِنِينَ هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حِمَارًا فَأَشْرِكْنَا بِقَرَابَةِ أُمَّنَا** [Ey Müminlerin Emîri, farzet ki babamız bir eşekti; annemizin akrabalığı sebebiyle bizi de ortak kıl]: bunun üzerine onları birlikte paylaştırdı ( **فَأَشْرَكَ بَيْنَهُمْ** [O ve K’da böyle; fakat doğrusu **فَشَرَّكَ بينهم** yahut TA’da sonra geldiği üzere **فَشَرَّكَهُمْ**]): (O, K, TA:) bu sebeple o (yani **فَرِيضَة**, TA) **مُشَرَّكَة** [ve **مُشَرِّكَة**] ve **مُشْتَرَكَة** diye adlandırıldı, [CK’da yanlışlıkla **مُشْرَكَة**], ve ayrıca **حِمَارِيَّة**: (K, TA:) ve ayrıca **حَجَرِيَّة** diye de adlandırılır; çünkü onların şöyle dedikleri rivayet edilir: **هَبْ أَنَّ أَبَانَا كَانَ حَجَرًا مُلْقًى فِى اليَمِّ** [farzet ki babamız denize atılmış bir taş idi]; ve [bu sebeple] bazıları ona **يَمِّيَّة** adını verdi: ve ayrıca **عُمَرِيَّة** diye de adlandırıldı. (TA. [Orada, bu meselenin farklı hükümlerini açıklayan daha fazlası eklenmiştir.])

**المُشَرِّكَةُ**
**المُشَرِّكَةُ** ذ: bir önceki paragrafa bk.

**مُشَارِكٌ**
**مُشَارِكٌ** ذ: **شَرِيكٌ**’e bk. ― -b2- **رِيحٌ مُشَارِكٌ** şu demektir: **نَكْبَآء**’ın (bk.) bu rüzgâra, bu rüzgârın estiği iki rüzgârdan daha yakın olduğu bir rüzgâr. (K.)

**مُشْتَرَكٌ**
**مُشْتَرَكٌ** ذ, yola ( **طَرِيق**, Mgh, Msb, TA) nispetle, **مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine, (Msb,) mânâsı: [Paylaşılan: yahut] insanların onda eşit [ortaklar] olduğu. (TA.) ― -b2- Buradan, **الأَجِيرُ المُشْتَرَكُ** [Mgh nüshamda yanlışlıkla **المُشْتَرِكُ**], [paylaşılan] ücretli işçi; yani, hiç kimsenin işi başkalarını dışlayarak yalnız kendisine ait olmayan; bilakis, kendisine iş için gelen herkes için çalışan; pazarların oturma yerlerindeki terzi gibi; (Msb;) yahut dilediği kimse için çalışan: **أَجِيرُ المُشْتَرَكِ**’e gelince, bu doğru değildir; meğer ki izafetle mecrur olan kelime mastar olarak açıklansın. (Mgh.) ― -b3- Ayrıca yukarıda **الفَرِيضَةُ المُشَرَّكَةُ**’ye bk. ― -b4- **اِسْمٌ مُشْتَرَكٌ** [aynı şekilde **مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine: birçok mânâ tarafından paylaşılan isim; yani müşterek lafız;] birçok mânâ tarafından paylaşılan bir isim; **عَيْنٌ** ve benzeri gibi: (Mz, 25. **نوع**; ve TA, bu maddede ve mukaddimede:) yahut **مُشْتَرَكٌ**, iki yahut daha fazla mânâsı olan kelime demektir; ve bir isme, ve bir fiilin mâzisine (haber verme ve dua etmeyi ifade etmesi bakımından), ve muzâriye (hâl ve istikbali ifade etmesi bakımından), ve bir harfe uygulanır: (Mz, aynı yer:) [isim olarak kullanılan **مُشْتَرَكٌ**’ün çoğulu **مُشْتَرَكَاتٌ**’tır.] ― -b5- [**الحِسُّ المُشْتَرَكُ**, **المُشْتَرَكُ فِيهِ** yerine, filozofların ıstılahında “hayal kuvvesi” demektir; beş duyu tarafından “paylaşıldığı” için böyle adlandırılır: fakat halk arasında “sağduyu” mânâsında kullanılır.] ― -b6- **مُشْتَرَكٌ** bir adama nispetle, [**مُشْتَرَكٌ فِيهِ** yerine,] (mecaz kabul edilerek:) kendi kendine konuşan, kaygıdan etkilenmiş kimse gibi, demektir; (As, S, K, TA; [CK’da yanlışlıkla **مُشْرِكٌ**;]) hükmü paylaşılmıştır; tek değildir. (TA.)
