# شرك — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%83/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شرك

الشَريكُ يجمع على شُرَكاءَ وأَشْراكٍ والمرأةُ شَريكَةٌ، والنساءُ شَرائِكٌ. وشارَكتُ فلاناً: صرتُ شَريكَهُ. واشْتَرَكْنا وتَشارَكْنا في كذا. وشَرِكْتُهُ في البيع والميراثِ أَشْرَكُهُ شِرْكَةً، والاسم الشِرْكُ. قال الجعدي:
وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاهـاوفي أَحْسابِها شِرْكَ العِنانِ
والجمع أَشْراكٌ. قال لبيد:
تطيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعاًووِتْراً والزَعامَةُ لِلْغُـلامِ
قال الأصمعي: يقال رأيت فلاناً مشتَرَكاً، إذا كان يحدِّث نفسَه كالمهموم. والشِرْكُ أيضاً: الكفرُ. وقد أَشْرَكَ فلان بالله، فهو مُشْرِكٌ ومُشْرِكِيٌّ، بمعنىً واحد. وقوله تعالى: "وأَشْرِكْهُ في أمري"، أي اجْعَلْهُ شَريكِي فيه. وأَشْرَكْتُ نعلي: جعلتُ لها شِراكاً. والتَشْرِيكُ مثله. والشَرَكُ، بالتحريك: حِبالة الصائد، الواحدة شَرَكَةٌ. والشَرَكَةُ أيضاً: معظم الطريق ووسَطُه، والجمع شَرَكٌ. وقوهم: الكلأ في بني فلان شُرُكٌ، أي طرائق، الواحد شِراكٌ. ويقال: لطمه لطماً شُرَكِيَّاً، أي سريعاً متتابعاً، كلطم المُنْتَقِش من البعير. قال أوس بن حجر:
وما أنا إلاَّ مُسْتَعِدٌّ كما تـرىأخو شُرَكِيِّ الوِرْدِ غيرِ مُعَتِّمِ
أي وِرْد بعد وِرْدٍ متتابعٌ. يقول: أغشاك بما تكره غيرَ مبطئٍ بذلك.

### Türkçe

**الشَريكُ** **شُرَكاءَ** ve **أَشْراكٍ** üzere cem‘ olunur; kadın **شَريكَةٌ**’dir, kadınlar ise **شَرائِكٌ**’dir. Ve “**شارَكتُ** falancayı”: onun **شَريكَهُ**’i oldum. Ve **اشْتَرَكْنا** ve **تَشارَكْنا** filân şeyde. Ve onu satışta ve mirasta **شَرِكْتُهُ**; onu **أَشْرَكُهُ** **شِرْكَةً** (ortak ederim); isim **الشِرْكُ**’tür. el-Ca‘dî dedi:
وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاهـاوفي أَحْسابِها شِرْكَ العِنانِ
Ve cem‘i **أَشْراكٌ**’tır. Lebîd dedi:
تطيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعاًووِتْراً والزَعامَةُ لِلْغُـلامِ
el-Asma‘î dedi: “Falancayı **مشتَرَكاً** gördüm” denir; kendisiyle, kederli gibi, konuşuyor olduğu zaman. Ve **الشِرْكُ** dahi: küfürdür. Ve falanca Allah’a **أَشْرَكَ** etmiştir; o hâlde o **مُشْرِكٌ** ve **مُشْرِكِيٌّ**’dir; tek bir mânâ ile. Ve Yüce’nin sözü: “**وأَشْرِكْهُ في أمري**”, yani: onu onda benim **شَريكِي**’m kıl. Ve “**أَشْرَكْتُ** nalımı”: ona **شِراكاً** yaptım. Ve **التَشْرِيكُ** onun gibidir. Ve **الشَرَكُ**, harekeli olarak: avcının tuzağıdır; teki **شَرَكَةٌ**’dir. Ve **الشَرَكَةُ** dahi: yolun çoğu ve ortasıdır; cem‘i **شَرَكٌ**’tir. Ve onların sözü: “Ot, falanca oğulları içinde **شُرُكٌ**’tur”, yani yollar; teki **شِراكٌ**’tır. Ve denir: “Ona **شُرَكِيَّاً** bir tokat vurdu”, yani hızlı, peş peşe; devenin **المُنْتَقِش**’inin tokadı gibi. Evs b. Hacer dedi:
وما أنا إلاَّ مُسْتَعِدٌّ كما تـرىأخو شُرَكِيِّ الوِرْدِ غيرِ مُعَتِّمِ
Yani: bir **وِرْد**’den sonra bir **وِرْد** peş peşe (olan). Diyor ki: sana, ondan gecikmeksizin, hoşlanmadığın şeyi getiririm.
