# شره — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B1%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شره](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شره

: ( شَرِهَ ) إلى الطَّعامِ ، ( كفَرِحَ ) ، شَرَهاً : ( غَلَبَ حِرْصُهُ ) واشْتَدَّ ، ( فهو شَرِهٌ وشَرْهانُ ) ، وهذه عن اللّيْثِ .
وقيلَ : هو أَسْوَأُ الحِرْصِ .
( و ) قَوْلُهم في الدُّعاءِ : ( إِهْيَا ، بكسْرِ الهَمْزةِ ، وأَشَرْ إهْيَا بفتْحِ الهَمْزةِ والشِّينِ ) وسكونِ الرّاءِ ، كلمةٌ ( يُونانِيَّةٌ ) أَو سرْيانِيَّةٌ أَو عبْرانِيَّةٌ ،

وهذا أَصحّ ، ( أَي الأَزَليُّ الذي لم يَزَلْ ) .
( قالَ الصَّاغانيُّ : هكذا أَقْرَأَنِية حَبْرٌ من أَحْبارِ اليَهودِ بعَدَنِ أَبْيَنَ .
وقيلَ : هيَا شَراهِيا ، وكأنَّه اخْتِصارٌ منه ، أَي يا حيُّ يا قَيُّومُ ؛ نَقَلَهُ اللَّيْثُ .
وقالَ الصَّاغانيُّ : ( وليسَ هذا مَوْضِعَهُ ) لأنَّه ليسَ على شَرْطِ الكِتابِ ، ( لكن لأنَّ النِّاسَ يَغْلَطونَ ويقولونَ أَهْيَا ) ، بفتْحِ الهَمْزةِ ، وبخطِّ الصَّاغانيّ : بمدِّ الهَمْزةِ ، و ( شَراهِيا ) ، بإسْقاطِ الهَمْزةِ ، ( وهو خَطَأٌ على ما يَزْعُمُهُ أَحْبارُ اليَهودِ ) . ) وهذا الذي خَطَّأَه هو المَشْهورُ في كُتُبِ القوْمِ ، ولا يكادُونَ يَنْطقُونَ بغيرِ ذلكَ .
وقالَ الأصْمعيُّ : العامَّةُ تقولُ : يا هَيا ، وهو مُوَلَّدٌ والصَّوابُ يا هَياهُ بفتْحِ الهاءِ .
قالَ أَبو حاتِمٍ : أظنُّ أَصْلُه يا هَيا شرَاهِيا .
وقالَ ابنُ بُزُرْج : وقالوا يا هَيا ويا هَيا إذا كَلَّمتَه مِن قرِيبٍ ، فتأَمَّلْ .

### Türkçe

: **( شَرِهَ )** yemeğe, **( كفَرِحَ )**, **شَرَهاً**: (**hırsı galip geldi**) ve şiddetlendi; (**o, شَرِهٌ ve شَرْهانُ’dur**); bu, el-Leys’tendir.
Ve denildi: o, hırsın en kötüsüdür.
Ve duada onların sözü: **( إِهْيَا ، بكسْرِ الهَمْزةِ ، وأَشَرْ إهْيَا بفتْحِ الهَمْزةِ والشِّينِ )** ve **الرّاءِ**’nın sükûnu ile; bir kelimedir (**Yunanca**) yahut Süryanice yahut İbranice,

ve bu daha sahihtir; (**yani ezelî olan, zail olmamış olan**).
(**es-Sâğânî dedi: şöyle, Aden Ebeyn’de Yahudi hahamlarından bir haham bana okuttu.
Ve denildi: هيا شَراهِيا’dır; sanki ondan bir ihtisardır; yani: يا حيُّ يا قَيُّومُ; onu el-Leys nakletti.
Ve es-Sâğânî dedi: (bu onun yeri değildir) çünkü kitabın şartı üzere değildir; (lakin çünkü insanlar yanılırlar ve أَهْيَا derler), **الهَمْزةِ**’nin fethiyle; es-Sâğânî’nin hattıyla: **الهَمْزةِ**’nin meddiyle; ve (شَراهِيا), **الهَمْزةِ**’yi düşürerek; (bu, Yahudi hahamlarının iddia ettiklerine göre hatadır).**) Ve onun hatalı saydığı bu, kavmin kitaplarında meşhur olandır; neredeyse bunun dışındakini telaffuz etmezler.
Ve el-Asma‘î dedi: avam: يا هَيا der; o, مُوَلَّد’dür; doğru olan, **الهاءِ**’nin fethiyle: يا هَياهُ’dur.
Ebû Hâtim dedi: aslının ya هَيا شرَاهِيا olduğunu zannediyorum.
Ve İbn Buzurc dedi: ve dediler: يا هَيا ve يا هَيا, ona yakından konuştuğun zaman; öyleyse düşün.
