# شزب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B2%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B2%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B2%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شزب

الشَّازِبُ: الضامِرُ اليابِسُ من الناس وغيرهم؛ وأَكثرُ ما يُستعمل في الخيلِ والناس. وقال الأَصمعي: الشازِبُ الذي فيه ضُمور، وإِن لم يكن مهزولاً؛ والشَّاسِفُ والشاسِبُ: الذي قد يَبِسَ. قال: وسمعت أَعرابياً يقول ما قال الحطيئة: أَيْنُقاً شُزُباً، إِنما قال أَعْنُزاً شُسُباً، وليست الزاي ولا السين، بدلا إِحداهما من الأُخرى، لتَصَرُّفِ الفعلين جميعاً، والجمع: شُزَّبٌ وشَوازِبُ. وقد شَزَبَ الفرسُ يَشْزُبُ شَزَباً وشُزُوباً. وخَيْلٌ شُزَّبٌ أَي ضَوامِرُ. وفي حديث عمر، يَرْثي عُرْوةَ بن مسعود الثقفي: بالخيلِ عابِسةً، زُوراً مَناكِـبُها،  * تَعْدُو شَوازِبَ، بالشُّعْثِ الصَّناديدِ والشَّوازِبُ: الـمُضَمَّراتُ، جمع شازِبٍ، ويجمع على شُزَّبٍ أَيضاً. وأَتانٌ شَزْبةٌ: ضامِرةٌ.
التهذيب: الشَّوزَبُ والـمَئِنَّةُ: العَلامةُ؛ وأَنشد:
غُلامٌ بَينَ عَيْنَيْه شَوْزَبُ
والشَّزِيبُ: القَضِـيبُ من الشجر، قبل أَن يُصْلح، وجمعه شُزُوبٌ، حكاه أَبو حنيفة. وقَوْسٌ شَزْبةٌ: ليست بجَديدٍ، ولا خَلَقٍ. وفي بعض الحديث: وقد تَوَشَّحَ بِشَزْبةٍ كانت معَه. الشَّزْبةُ: من أَسْماءِ القَوْسِ، وهي التي ليست بجَديد، ولا خَلَقٍ، كأَنها التي شَزَبَ قَضِـيبُها، أَي ذَبَلَ، وهي الشَّزيبُ أَيضاً. ومكان شازِبٌ أَي خَشِنٌ.

### Türkçe

**الشَّازِبُ**: insanlardan ve başkalarından zayıf, kuru olan; ve en çok atlarda ve insanlarda kullanılır. el-Asmaʿî dedi: **الشازِبُ** onda zayıflık bulunan kimsedir, zayıf düşmüş olmasa bile; ve **الشَّاسِفُ** ve **الشاسِبُ**: kurumuş olan. Dedi: ve bir bedevîyi, el-Hutayʾa’nın dediğini söylerken işittim: “**أَيْنُقاً شُزُباً**”; o ancak “**أَعْنُزاً شُسُباً**” demiştir; ve **الزاي** de **السين** de, fiillerin ikisinin de birlikte çekimlenmesi sebebiyle, birinin ötekinden bedel (yerine geçen) değildir; ve çoğulu: **شُزَّبٌ** ve **شَوازِبُ**. Ve at **شَزَبَ** eder, **يَشْزُبُ** eder; **شَزَباً** ve **شُزُوباً**.

Ve **خَيْلٌ شُزَّبٌ** yani zayıf olanlar. Ömer’in hadîsinde, ʿUrve b. Mesʿûd es-Sekafî için mersiye söylerken:
بالخيلِ عابِسةً، زُوراً مَناكِـبُها،  * تَعْدُو شَوازِبَ، بالشُّعْثِ الصَّناديدِ

Ve **الشَّوازِبُ**: zayıflatılmış olanlar; **شازِبٍ**’in çoğuludur; ve **شُزَّبٍ** üzerine de toplanır, yani ayrıca.

Ve **أَتانٌ شَزْبةٌ**: zayıf.

**التهذيب**: **الشَّوزَبُ** ve **الـمَئِنَّةُ**: alâmettir; ve inşad etti:
غُلامٌ بَينَ عَيْنَيْه شَوْزَبُ

Ve **الشَّزِيبُ**: ağaçtan dal (çubuk), düzeltilmeden önce; ve onun çoğulu **شُزُوبٌ**dur; bunu Ebû Hanîfe nakletti.

Ve **قَوْسٌ شَزْبةٌ**: yeni değildir, ne de eskiyip yıpranmış. Bazı hadîste: ve yanında bulunan bir **شَزْبةٍ** ile kuşanmıştı. **الشَّزْبةُ**: yayın isimlerindendir; ve o, yeni olmayan ve eskiyip yıpranmamış olandır; sanki onun dalı **شَزَبَ** etmiş gibidir, yani solmuş; ve o, ayrıca **الشَّزيبُ**dür.

Ve **مكان شازِبٌ** yani kaba.
